Аԥсуа фатәқәа рыҟаҵашьа

Аԥсуа фатәқәа рыҟаҵашьа Ҭырқәтәыла иахьа ишеиқәырхоу

114
(ирҿыцуп 13:20 29.07.2016)
Ҭырқәтәыла инхо ҳадиаспара рыҩныҵҟа ирацәоуп аԥсуа фатәқәа рыҟаҵашьа здыруа ауаа, урҭ рыҟаҵашьа атәы дазааҭгылоит Sputnik аналитик Нонна Ҭхәазԥҳа.

Ҭырқәтәыла инхо ҳадиаспара рыҩныҵҟа макьана даара ирацәоуп аԥсуа фатәқәа рыҟаҵашьа здыруа ауаа. Иҟоуп уажәшьҭа иҟарымҵо, аха анкьа иҟарҵоз афатәқәа рыҟаҵашьа згәалашәогьы.

Иаҳҳәап аџьықәреи мгьал –уи уажәы ирӡӡом. Ашыла аӡыршала икәащаны ихҩаны инрыжьуан. Ашьҭахь асодеи аџыкахиши арҭон – еилдырхуан, нас ирӡуан. Ахарҵәы иадкыланы ирфон.

Иара убас ахәша ҟарҵон. Ахҷаҭ еизганы ахәшаҩыга  иҭарҭәон.Уи амҿы иалхны иҟарҵон, алабагьы ацын. Аҩыгалабала  ирыҩуан, нас ихәшахон, Нас ахәшаҩыга иааҭыхны акы илҭарҭәон – анаҩс амгьал иахьшьны ирфон, афатә иарҭон.

Бычка ақыҭаҿы инхо 74 шықәса зхыҵуа Уанаҿаԥҳа Ҭурқьиан илгәалалыршәоит аԥсуаа анкьа иларҵоз, иаадрыхуаз, апсуа фатәқәа злырхуаз.

Аԥсуаа еиҳа ирацәаны аџықәреи аҟәыди ларҵон. Афатәқәа рахьынтәгьи ирацәаны иҟарҵон аҟәыдршьашьы ахәыл рҵәы, абысҭа руан. Ажәқәа ныҟәыргон ашә, ахәша ҟарҵон. Ашә дырҩон. Ирҳәон ашә урҩар акгьи ахьӡом ҳәа. Зегь реиҳа иҟаԥшьӡа ибзианы иахьҩоз ауаџьаҟ аҟны акәын. Ахәша раӡаны ирҭәны аԥҳалқәа ирҭаҭәаны ирҵәахуан.

Аҟәыдршьышьы ауаџьаҟ аҿы аҟәџьал ахшьапы иқәыргылан иржәуан. Ацқәа аҭаны аҟәыдршьышьыга ыҟан, уи ала идыршьышьуан. Иарҭон апырпылџьыка, аџьымшьы, аиаҵәара. Ҳандуцәа, ҳанацәа абысҭа ҿахра-ҿахра ианырҵон. Уажәы ҳара иаҳуа ииауны идуу акы инанаҳҵоит, нас арахәыц, ма аҳәызбала иааԥыҟҟаны иҟаҳҵоит. Асаанқәа анмаҷыз аишәа иқәҵаны иҟарҵон. 

Асасцәа анаалакь ҳархагылан рымаҵ ҳуан. Саҳәшьа ӡык аасыбҭар – анырҳәалакь ацәца аӡәы излаижәыз ааӡәӡәаны егьи иалаиаҳҭон. Абас имаҷын, арацәара уажәы еиԥш иҟаӡамызт.

Ауҭраҿы илаҳҵон: ацыца, аџымшьы, аџыш, ахәыл, араҳана, аҵыбра, ахәысхәа,  анаша, аиаҵәара зегьи.

Амгьал ԥхаӡа ианырӡлакь иҳаманы ҳцаны ауҭраҿы аџьымшьқәа ҿыхны еидкыланы иаҳфон.

Аџьыкаҵәаҵәа аҳаҟьа иқәҵаны аҵыбра, араҳана, ахәысхәа аџыш уҳәа ахәҭақәа наҭаны апырпыл апхныгала иаҳхуан.Усҟантәи аџьыка агьама даара ихаахон. Уажәы машьынала иаҳхуеит, уи агьама даҽакуп. Иара убас аҳалыжәа ҟарҵон, ачамыкәа ҟаҳҵон. Арҭ аҩбагьи уажәгьы зегьи иҟарҵоит.

Уажәы аҳалыжәа шыҟарҵо ҳазааҭгылап. Амажәа аӡала иаакәаҳаны аџьыкахыш арҭоит. Нас акы илықәҵаны ацалабала еиҵырхуеит, иԥырҟоит. Ашәаӡа нхырхлакь маҷк ашьҭахь ирҟәыҷны аҵыбра арҭоит, аҳалыжәа иагәылаҵаны иржәуеит. Аҵыбра амҭакәа ашә аҳалыжәа иагәыларҵаӡом.

Ачамықәа (аилаџь) аныҟарҵо аџьықәреи шыла алыхәҭа гәӡа иаакылхны ашә анхыухлакь, ашәаӡа нықәыргылан иаанужьуеит. Нас, ианеилауҵаша аамҭызын абысҭа аныууа еиԥш, алыхәҭа гәӡа икылыухыз ушыла ала иууеит, ани ашәаӡа алаҵаны иҟауҵоит, елуырхуеит. Нас ишеибго акы ианыуҵоит, агәҭа ахәша ҭоуҭәоит, иара ашә иалыжжуа еилаҵәыҩуа иҟалаоит.

Изҭаху ахала ифоит, изҭаху ахырҵәы, ма ацха иадикылоит. Абас, анкьа аԥуаа ирфоз афатәқәа ракәын, уажәы еиҳа атәым чыс ахь ииасит акәымзар. Убас аԥсуаа бзиа ирбон ахәыл иаҵәа. Ахәыл ахы змоу анҵәлакь ахгьы, абӷьқәагьи хыхны акакан аҭаны иучаԥоит, ари абысҭаҿы цәгьа ихаахоит.

Анкьа каканла ирчаԥон аҳаршьыл. Уигьи ижәны иаахыхны акакан аҭаны ирчаԥон. Иара убас акәтыжь анырфоз, акәац анырфоз иҟарҵон аҳәаса сыӡбал. Аҳәаса сыӡбали ахырҵәи иареи еилаҵаны ахыхылақәа аҭаны ирчаԥоит. Иҟоуп ахырҵәы сыӡбал ҟаҵаны акәтаӷьқәа жәны иӡааҵан ианыҟарҵогьи.

Усҟангьы ахырҵәы сыӡбал аҳәаса сыӡбал аларҵоит, нас иаҳа агьама анаҭоит, ихаахоит. Абас ала, имаҷымкәа аԥсуа фытәқәа ҟарҵоит Ҭырқәтәыла инхо аԥсуаа. Ирацәоуп ирхамышҭыкәа инханы иҟоу афатәҟаҵашьақәа.


114

Гәдоуҭатәи "Katepark", мамзаргьы агәыӷрақәа рыхынҳәра

334
(ирҿыцуп 11:07 29.06.2020)
Гәдоуҭа ақалақь агәаны ақалақьуааи уи асасцәеи рзы "Katepark" захьӡу аԥсшьарҭа аадыртит. Уи хәыда-ԥсада ақалақь иазҭаз дарбану ҳзеиҭалҳәоит, насгьы ари аҩыза ахҭыс илызцәырнагаз агәыӷрақәа ҳамалдоит Sputnik аколумнист Светлана Ладариаԥҳа.

Аԥсны иҟан аибашьра. Иҳаҩсыз ашәышықәсазы… 27 шықәса раԥхьа…

Зықьҩыла ауаа рыԥсы зыхҭнырҵаз адгьыл агәамсам ахыҵәазар, иаҳҳәоит "Аибашьра ыҟан".

Аӷьычра, арҳәра, аламысдара аҳра руазар – иаҳҳәоит "Аибашьра ыҟан".

Ҳзакәанқәа аус рымуазар – иаҳҳәоит "Аибашьра ыҟан".

Иагьиашами, аибашьра ыҟан. Иҟан, аха еилгахьеит… Аха ҳара иаҳҭахуп ҳхы ҳарқьиарц. Зегь зхароу аибашьра ауп ҳҳәаларц, иахьатәи ҳхарагьы иара иахараҳҵарц. Мшәан, ус еиҳа имариами.

Аибашьра ыҟан 27 шықәса рыла есыҽны метрак-метрак уԥсахуазаргьы, иуԥсахша ҳӡымҩангагақәа рзы, ҳфымцацәаҳәақәа рзы, ҳамҩадуқәа рзы. Ҳабзазараз, ҳқыҭанхамҩаз, ҳекономиказ, ҳзакәанԥҵараз… – аибашьра нымҵәаӡацт иахьагьы. Зегь раасҭа узыцәшәаша ҳхы-ҳахшыҩ азгьы инымҵәеит уи аибашьра.

Идыруп, аҳәынҭқарра амчрақәа шшьардам. Идыруп уи иахагылоу зегь ракәымзаргьы, реиҳараҩык амчрахь рхазы ишнеиз. Идыруп атәыла амаа акрахьы зхы хоу ҳаныржьо ирҳәо шхаҳҵо, уахь рнеиразы аҽыхацәа реиԥш ҳашрыцхраауа, нас мышкызны, ахага акараҳәа ихшыҩ шеимшәо еиԥш, ҳахшыҩ анеимшәалак, лаба-ламсы аанмыжьуа ашәқәа, аԥенџьырқәа ԥҽны урҭ рҭыԥ ишахааго, даҽазныкгьы уи ала шьаҿак акәзаргьы шьҭахьҟа ҳашцо.

Идыруп Аԥсны хшыҩла аума, ԥаршеирыла аума, хатә џьабаала аума, амал змоу ауаа шырацәоу. Аԥсуаа ирҳәоит: "Ахшара дзыуааӡо ӡык уиржәындаз ҳәоуп" ҳәа. Аԥсынгьы амал алызхуа знымзар-зны "ӡык адыржәызҭгьы"? Сгәы иаанагоит дарбанызаалак атәыла ахада абарҭ ҳмалуаа ааизганы, досу иҵа зеиԥшроу дырны, ирыдиҵар ҟалоит ҳәа: "Уара абри амҩа ахы инаркны аҵыхәанӡа иахәҭоу удзааит… Уара абри ахыбра аиҭашьақәыргылара унапы ианызааит… Уара абри… Уара абри…" Мап ркрым ҳәа сыҟоуп - џьоукы иахәҭаны иԥхьаӡаны, даҽа џьоукых, зыҵа зырбааӡо арбашьа идыруеит ҳәа, ма уи ала рхы дырқьиарц…

Саланагалацәеит. Аха абри зегьы сзырҳәогьы хҭыск сақәшәеит. Гәдоуҭа ақалақь аҿы сыҟан.

Нап адкылазар Франциеи Италиеи адунеи иадыруа рықалақьқәа инарԥыганы аԥшӡара змоу ҳақалақь фырхаҵа, аибашьраантәи ҳаҩн ду…

Ҭаацәала ахәыҷқәа ҳаманы ҳнанагеит "Katepark" ҳәа захьӡу аҭыԥ ссир ахь. Амшын аҿықәаҿ асовет аамҭаан зықьҩыла аԥсшьаҩцәа зҭаауаз аԥсшьарҭақәа руак аибашьра ашьҭахь акыршықәсагьы абаџьар ҭиааны, аҳәира иаганы иҟан. Аха дҟалеит зхатә џьабаа зыламыс ҳаранакыз, зықалақь бзиа избоз ауаҩы. Уи аԥара ахшәааны ари аҭыԥ ааихәеит.

© Foto / предоставлено Светланой Ладария
Гәдоуҭатәи апарк ҿыц аҿы ахәмарырҭақәа зегьы хәыда-ԥсадоуп

Абизнесуаҩ. Аибашьра ашьҭахь раԥхьатәи аԥсаӡ ахәыҷқәа ҳамҭас иааганы апаркқәа руак аҿы ирыззыргылаз, Ашықәс ҿыц аныҳәа гәырӷьахә ҳамҭас ирызҭаз, еиуеиԥшым аиҿкаарақәа рҿы зыхәҭа алазҵо, зықалақь гәакьахь зыбзиабара мааҭла изымшәо…

© Foto / предоставлено Светланой Ладария
Ари аҭыԥ иаҭаауа ирылшоит рыбаҩ дырҵәырц, рхәыҷқәа дырхәмарырц, рыԥсы ршьарц

Зыхьӡ ацәыргара зҭахым ари ауаҩы ҳалал иааихәаз аҭыԥ аҿы иахьа Гәдоуҭа ауааԥсыра зегьы зеигәырӷьаша апарк ааиртит. Макьана аусурақәа шцогьы, инагӡаны игәы иҭоу зегь шеиҿимкаацгьы, иахьазы ара иҟоуп ахәыҷқәа рыхәмарырҭақәа, абаҩрҵәырҭақәа, аԥқьаҭасырҭақәа, акаҳуажәырҭақәа, ихыркәшоуп аԥхынтәи акинотеатри адискотекеи рҭыԥ, амшынԥшаҳәатә цәаҳәа иахьаҵанакуа иргылоуп аԥсшьарҭақәа, аҽыкәабарҭақәа, аҽыԥсахырҭақәа.

© Foto / предоставлено Светланой Ладария
Амшын аԥшаҳәаҿы аԥсшьарҭақәа, аҽыкәабарҭақәа, аҽыԥсахырҭақәа ргылоуп

Аҭыԥ аҵакыра зегьы аҿы еиуеиԥшым аҵиаақәа еиҭаҳауп. Ажәытә иҟаз аҵла кьоукьоуқәа рнаҩсангьы ҿыц еиҭаҳау ашәҭқәа, апальмақәа хкыла еиуеиԥшым. Урҭ зегь шықәсык-ҩышықәса рыла еинылар, егьа иџьашьахәхап… Абаҳча ҭырҭәааны ахәылбыҽха ахәыҷқәа ыҵан. Шамахамзар зегьы ргәы иақәшәаша ахәмарырҭақәа ыҟоуп. Абри зегьы хәыда-ԥсадоуп. Даҽазныкгьы исҳәоит – ихәыда-ԥсадоуп. Ахатә харџь зыхҭынҵоу "Katepark" (аԥшәма иԥҳа илыхьӡыншьалоуп) Гәдоуҭа ауааԥсыра ирзыҟаҵоу ҳамҭоуп.

© Foto / предоставлено Светланой Ладария
Апарк аҿы анеиааирҭақәа ҭарҭәоуп, асқамқәа ргылоуп, еиҭаҳауп аҵлақәа, ашәҭқәа, аха аиҿкааратә усурақәа макьана ихыркәшаӡам

Иацы избаз агәыӷра снаҭеит, "анаџьалбеит, ишыдыдуа қәа ауам" ҳәагьы снарҳәеит. Амала сархәыцит абас: "Абиԥазаҵә иеиԥш иаанхарыма ари аҩыза аус?" ҳәа. Иҟаларушь зышьҭамҭа зыдгьыл иазынзыжьырц зыгәҭаку еиҭах? Ииашаҵәҟьаны, ҩба-хԥа абиԥара рышьҭахь "сабду иргылеит" зҳәо ииҳәо мцымкәа ианиашахо ауп ҳагьаныҿио, ҳагьанеизҳауа.

Шьыри, ираҳҭандаз досу ҳахшара, ҳмоҭацәа абарҭ ажәақәа рҳәартә еиԥш алшара…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

334

Амаҳагьареи иџьбараз атрадициақәеи

452
(ирҿыцуп 13:59 28.06.2020)
Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа иацылҵоит иҟалахьаз аҭоурыхқәа ҳадгалара. Иахьа лара дазааҭгылоит игәаӷьыуацәоу атема - амаҳагьара. Ари аҩыза агәнаҳара зуз ахаҵа ишизныҟәази азалымдара иақәшәаз аҭыԥҳа илыԥсҭазаашьахази шәаԥхьа ҳавтор ланҵамҭаҿы.

Агәашә аҷараҳәа абжьы анаага, Маҳагьа днеилыууаа дцеит. Иашҭа иааҭалеит ижәлантәқәа, иреиҳабыз раԥхьа дыргыланы хҩы-ԥшьҩы. Амаҵурҭа дзыҩнагылаз иазааигәахаанӡа иԥсҭазаара зегьы иаԥхьа иниас ицеит Маҳагьа...

Дынхон-дынҵуан иара, ԥшьҩы ԥацәа рааӡон иԥҳәыси иареи. Ианааизынхоз, ӡӷабк дрымазар шыбзиаз аацәырыргон. Цәгьа илызгәаҟуан аӡӷаб, аха Анцәа уара иуҳәо зегь уциҳәома?..

Маҳагьа иашҭа иҭаланы иааиуаз иреиҳабыз еиҩырҿаны инапаҿы икын ашаха. Уаҳагьы Маҳагьа диҿамԥшкәа, амаҵурҭа дааҩналан игылаз аишәа ашаха еикәарҳәы нықәиҵан "ҳара ҳааиаанӡа" иҳәан, адәылҵра ихы назикит. Егьырҭгьы наишьҭалеит. Аҩны ааҵраҿы игылаз абаҳақәа аашьҭырхын, агәашә инҭыҵын рҿынархеит рааигәа иҟаз аижәлантәқәа рнышәынҭра аганахь…

Маҳагьа деихаԥсы дгылан. Иааигәалашәеит иԥҳәыс ишиалҳәаз лаҳәшьа илоураны иҟоу ахшара дыӡӷабхар, ааӡара ҳәа дара дышрырҭоз атәы. Убас иагьыҟалеит. Ахшара дзауз аиаҳәшьа, лгәы иаҭахымзаргьы, лаҳәшьа мап лзылцәымкит. Ииз аӡӷаб хәыҷы Маҳагьараа ааӡара дааргеит…

Аишәа иқәыз ашаха дахәаԥшуан Маҳагьа. Иара идыруан даҽа мҩак шимамыз, аха изынхаз ашәымҭа иалагӡаны даҽазныкгьы иԥсҭазаара зегь сахьаны ибла иаахьигӡеит...

Маҳагьа ииааӡоз Ҵәрышкәа дыҵәрышкәаӡа дҟалахьан, ҽнак зны иареи лареи рыда аҩны аӡәгьы дыҟамкәа дзааӡаз лаби лареи анааизынхаз. Ишихьыз иаргьы издыруам, аха иҵәрышкәаӡа иааигәа иҟаз аҭыԥҳа инапы ихьыԥштәылаз лхахәы иналишьит. Ҵәрышкәа дааилыбзааит, иӡыӷраԥшьӡа иҟаз лхы-лҿы еиҳагьы амца нацралеит, нас иҟалаз ҳәа акгьы лгәаламшәо…

Маҳагьа ишаха аашьҭихын, имаҵурҭа даадәылҵын, рашҭа аҵыхәахь игылаз араҵла ду иарбаны иҿынеихеит...

Ари ақыҭаҿы иҟан чарак. Амаҵ зуаз дрылан Ҵәрышкәагьы. Ачара иахатәаз ԥҳәыск, Ҵәрышкәа данлыхәаԥш, анаџьалбеит, дызҭацада, дышԥабзиоу аалгәахәит, нас амаҵ зуаз илдыруаз ԥҳәыск дналазҵааит, "бара, абри ассир дызҭацада?" ҳәа. Уи аԥҳәыс илоуз азҵаара уамашәа илбан, илазҵааз иналҿалырхьит, "ари дхәыҷуп макьана, ашкол дҭоуп, 16 шықәса роуп илхыҵуа, аӡәгьы диҭацам", - ҳәа. Ус лҳәеит, аха икылкааны Ҵәрышкәа даныналыхәаԥш, илдырит илоуз азҵаара маанас иаҵаз. Азҵаара ҟазҵазгьы иаалцәымыӷхеит, аха илҳәашаз лҳәахьан. Ашьҭахь, уи аԥҳәыс дара дызларҭынхаз ала, Ҵәрышкәа лан адырра лылҭеит, "ахәыҷы баалыхәаԥш" ҳәа…

Маҳагьа араҵла дазааигәахеит. Рашҭа ҭацәын...

Иҟалаз ашьҭахь иԥҳәыс лԥацәеи лареи Ҵәрышкәа дрыман лара лҭаацәа рахь ицагәышьеит...

Анышәԥҟаҩцәа ракәзар, рнышәынҭра иазааит. Ауаҩы дымԥсӡакәа инышәынҭра ржуа ҟалахьазма? Аха, дшыбзаз дыԥсит ззырҳәоз аныҟала, рбаҳаҿқәа адгьыл иналадырсит. Ҩба-хԥа сааҭ рыла Маҳагьа ишәара иазхаша анышә ааржын, рыхқәа рыкәаҽ ашаха ахьынрыжьыз ахь инагьежьит. Ашҭа ианааҭала, иаразнак игәарҭеит игылаз араҵлаҿ дкәалкәало Маҳагьа дшыкнаҳаз. Иԥсахәага ҭазар ҳәа ишәозшәа, маҷкгьы иааԥшит.

"Дыкнышәх амаҳагьа!", - ибжьы ааиргеит аиҳабы. Аҵәыуара усгьы иоуамызт, ӷәаасақәак ааидчаԥалан дынҭарҵан, ишьапқәа ааиҳәҭарԥсан, ихы ҩарханы, ауаа мраҭашәарахь рхы шдырхо акәымкәа, ҿыцха адамра еиҩыжаа днамардан, нас еиқәаҵәасамсалха иҟаз анышә наиқәрыԥсеит…

Ҵәрышкәа ахшара длоуит. Ахьышәҭҳәа даалыҵырԥаан Маҳагьа иԥа ииз, ааӡара ҳәа ахшара иаргәаҟуаз џьоукы днарырҭан, иааҭынчхеит. Аамҭа ԥыҭк анца, Ҵәрышкәа лан аҩныҟа дгьежьын, лԥацәеи лареи аҩны иаахылагәышьеит. Ҵәрышкәа лакәзар, иналыгәҭасын, ақәра змаз хара инхоз хаҵак ԥҳәысс днаирҭеит.

Ирҳәоит лара уаҟа ҩыџьа ахшара лоуит ҳәа. Дзыднагалаз абырг лыхьымӡӷ ахьылхихыз лгәы алаҟажо, уаҳа адунеи бзиак лзықәымбаауа ашьха қыҭаҿ икаршәыз лашҭа дааҭахеит Ҵәрышкәа, лыҵәрышкәара лышьҭахьҟа иааныжьны. Ааӡара ирышьҭыз илхылҵыз Маҳагьа иԥа ила аҭаԥшра зынӡагьы илҭахымкәа, аԥхыӡ бааԥс еиԥш акәын дшазхәыцуаз лыҵәрышкәара аамҭазы илыхьыз азалымдара.

Аамҭа цеит. Маҳагьа иԥацәа ирызҳаит. Ҽнак абарҭ ахҭысқәа злымҳа иҭасхьаз хаҵа нагак иԥҳа хаҵа дцеит. Дызгада ҳәа дҵааит уи ахаҵа. Иаразнакгьы игәаӷьны аҭак рзыҟамҵеит иҭынхацәа. "Маҳагьа иԥеиҳаб дигеит", - илымҳа иааҭасит зыԥҳа хаҵа дцаз. Идунеи аалашьцеит рҳәеит иара убра. Зхәы иаҭәҳәаны изфоз уи ахаҵа маҳагьараа рыуара ԥсрак изаҩызамзи?! Сааҭк мҵыкәа уи ахаҵа иашҭаҿы аҳәҳәабжь геит. Изхымгеит…

Мрагыларахь зхы рханы ижу Маҳагьа инышәынҭра егьырҭ иважу ртәы иеиԥшым. Дмаҳагьамыз, ихьӡ зҳәоз дыргакгьы арымҭеит. Абра джуп амаҳагьа рҳәоит иахьагьы урҭ анышәынҭрақәа ирывсуа…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

452

Аԥснытәи аушьҭымҭацәа ахьтәи араӡни медалқәа ранашьан

30
(ирҿыцуп 20:28 03.07.2020)
2020 шықәса рзы Аԥснытәи ашколқәа ирылгеит 1791-ҩык аҵаҩцәа. Урҭ рҟынтәи 11-ҩык амедалқәа рыманы иалгеит, 64-ҩык "ибзиаӡоуп" ҳәа иалгеит.

АҞӘА, ԥхынгәы 3 – Sputnik, Ренат Ԥачлиа. Абжьаратә школқәа роушьҭымҭацәа амедалқәа ранашьара мҩаԥысит Аԥсны Акультура аминистрраҿы ахәаша, ԥхынгәы 3 рзы.

Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Медеиа Ченгьелиаԥҳа илҳәеит сынтәатәи ашықәс уаанӡатәиқәа ишреиԥшым, аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны аҵаратә процесс шыԥсаххаз. Ус шакәугьы, аминистрра официалла аҵарашықәс хнаркәшеит.

"2020 шықәса рзы Аԥснытәи ашколқәа ирылгеит 1791-ҩык аҵаҩцәа. Урҭ рҟынтәи 11-ҩык амедалқәа рыманы иалгеит, 64-ҩык "ибзиаӡоуп" ҳәа иалгеит. Иаҳҳәар ҳалшоит, медалла ашкол иалгаз аҵаҩцәа ԥхьаҟазы ҳҿар рыхьтәы фонд иалахәхо роуп ҳәа. Абас иҟоу аҿар роуп уаҵәтәи ҳԥеиԥшгьы знапаҿы иҟало", - ҳәа лҳәеит  Ченгьелиаԥҳа.

Аԥсны арккареи абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аушьҭымҭацәа ирыдиныҳәалеит, иазгәеиҭеит раԥхьаҟа имариам амҩа шышьҭоу аха аҿар ирус хаданы иҟоу аҳәынҭқарра аҿиара рлагала алаҵара шакәу.

"Шәаԥхьаҟатәи шәыԥсҭазаараҿ зегь раԥхьа иргыланы ишәхашәмыршҭыроуп иреиҳаӡоу аҟазшьақәа: ауаҩреи аламыси» ҳәа иҳәеит Габлиа. 
Ахада ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба Аԥснытәи арҵаҩцәа ҭабуп ҳәа реиҳәеит 11 шықәса дуӡӡа аҵаҩцәа  аԥсҭазаара ду амҩахь  иахьнаргоз азы, иуадаҩыз рџьазы. Иара агәрагара ааирԥшуеит рџьабаа баша ишмыӡуазы.

Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа ихьӡала ихаҭыԥуаҩ аҵаҩцәа рыхьӡала иааишьҭыз адныҳәаларатә шәҟәы даԥхьеит.

Араӡны медал занашьоу Данил Кәыҵниа Sputnik акорреспондент даниҿцәажәоз иҳәеит  Москватәи аҵараиурҭақәа руак аҭалара игәы ишҭоу. Амедицина азанааҭ шалихуа. Аҵара ашьҭахь иара Урыстәыла аԥышәа иманы Аԥсныҟа ахынҳәра игәы иҭоуп.

Нестор Лакоба ихьӡ зху Пицундатәи абжьаратә школ №1 хьтәы медалла иалгаз аҵаҩы Дамеи Ҳагба иазгәеиҭеит Урыстәылатәи аҵараиурҭа дҭаларц дшыҟоу, Аԥсны анџьныр-аргылаҩ ҳәа афакультет ахьыҟам азы. Иара иҳәеит иаԥхьаҟазы иԥсҭазаара Аԥсны мацара ишадиҳәало.

Аԥсны арккареи абызшәатә политикеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Медеиа Ченгьелиаԥҳа далацәажәеит ахьтәы ма араӡны медал аиушьа атәы.
Лара лажәақәа рыла, "Ахьтәи араӡни медалқәа рзы" аԥҟара инақәыршәаны ахьтәы медал аиуразы 10-11 аклассқәа рҿы "хәба" ҳәа аҵара ҵатәуп, араӡны медал аиуразы  ҩ-ԥшьбак умазар ҟалоит.

© Sputnik / Марианна Кубрава
Аушьҭымҭацәа амедалқәа ранашьара ацеремониа

"Аҵаҩцәа агәаҭара цҵатә усурақәа мҩаԥыргоит.  Актәи аетап азеиԥшҵаратә школқәа рҟны имҩасуеит. Убри аан аԥышәарақәа хԥа – ахатәы бызшәа, алгебра, нас ашкол иалнахуа рҭиироуп "хәба" ҳәа. Аҩбатәи аетап Аԥсны араионқәеи ақалақьқәеи рҿы имҩаԥысуеит", – ҳәа лҳәеит Ченгьелиаԥҳа.

Ахыркәшаратә етап мҩаԥыргоит Аҵара аминистрраҿы. Арҭ ах-етапк ирхысыз амедалқәа ранашьаразы иқәдыргылоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

30