Маврик Начҟьебиеи иҷкәыни.

Уи ихы ахтниҵеит ари адгьыл

538
(ирҿыцуп 17:29 26.09.2016)
Ҵарауаҩык математикк иаҳасабала ашьақәгылара дахьӡаны, аҭаацәарагьы аҧиҵаны, ҩажәеижәаба шықәса рыла аҧсҭазаара ауалқәа зегьы ишәеит ҳәа ззуҳәар ҟало, иааикәыршан иҟаз зегьы бзиа избоз Маврик Наҷҟьебиа иҭоурых дазааҭгылоит Sputnik аналитик Нонна Тхәазԥҳа.

Адунеиаҿ зегьы реиҳа иҧшьоу, зегьы иреиҳау иахҭынҵатәызар акәхап зегьы реиҳа узыхӡыӡаауагьы. Избанзар зыхә шәатәым акгьы ыҟаӡам аҧсҭазараҿы. Ҳаҧсадгьыл ахы ианақәиҭтәха, уи рыҧсы ахҭнырҵеит инарылыҳәҳәоз ҳажәлар рҵеицәа реиҳараҩык, уи иахьагьы иаҳныҧшуеит.  Еилшьаау абна ахҿарах агылара шазымариами иаҩызоуп ауаатәыҩса ҳаҧсҭазарагьы. Усҟан иҳалыршьааз рҭыҧқәа ҭацәны иаанхеит иахьа уажәраанӡа. Аӡәы иҭыҧ даҽаӡәы изхамырҭәаауазар акәхап.

Аҧсадгьыл ахьчараҿы мацара акәымкәа, аҧсҭазаара ахҭысқәа зегьы рҿы аӡәы ишьҭахь имгылоз дреиуан Маврик Наҷҟьебиа. Маврики уи иҩызцәеи ирҭахыз ахақәиҭреи аҭынчреи ракәын. Ргәаҿы иеисуан аҧсҭазаара азхьра иазкыз агәамч. Аҧсра рцәыхаран акәын ишырбоз, аха аӡәаӡәала иаҧшаауан уи алаҧш хьшәашәа, рыцҳашьара злам.

Маврик Владимир-иҧа Наҷҟьебиа дҭахеит 1993 шықәса, март 15 —16-тәи ажәылараан. Уи иҭахара иаразнак Аҧсны иахыҩит, иарҿиеит ихьӡала алегендақәа рацәаны. Иара далан мраҭашәаратәи ахырхарҭа аҩбатәи абаталион Виачеслав Анқәаб напхгара зиҭоз. Данҭаха ашьҭахь ианашьан Леон иорден. Аҵыхәтәантәи ажәылараҿы уи дыҟан аҩбатәи абаталион, аҩбатәи арота, Владимир Кәакәасақьыр дзаҧхьагылаз аҿы.

"Маврик марттәи ажәылара мчыбжьык шагыз сара сротаҿы днеит. Ара иидырқәоз аҷкәынцәа ыҟан. Сара абра уара уҿы сыҟазар сҭахуп иҳәеит. Аха сара Маврик азин сымаӡам уара удкылара ҳәа иасҳәеит. Избанзар, апрезидент Владислав Арӡынба адҵа ҟаиҵеит аҵарауааи аҟазараусзуҩцәеи афронт аҟынтәи ралгара азыҳәан. Аха исҳәаз дазымӡырҩӡакәа, ҩымш ус уа аҭабиаҿы дҳацын, дхынҳәны дымцаӡеит. Ашьҭахь ус иасҳәеит, Маврик иумуӡозар ушьҭа нас хыхь аминомиотчикцәа тәоуп, убарҭ рҿы уца ҳәа иасҳәеит. Избан акәзар, жәылара ҳцоит, уа ирхәуа дҟалоит, иршьуа дҟалоит, даҳгар зынӡа исҭахӡамызт, аҧхьаҟа ҳзықәгәыҕуаз ҷкәынан. Иара шәахьцо сшәыццоит иҳәеит. Man сҳәеит, аха…

Маврик Начҟьебиа иҩызцәеи иареи.
© Фото : Инна Ҳаџьымԥҳа лархив аҟынтә
Маврик Начҟьебиа иҩызцәеи иареи.

Март 15-16-тәи ажәылараан автомат имаӡамызт. Сара иcҭар сҭахымызт, аха иагьа ҟаларгьы саангылом аниҳәа, автомат исҭеит. Ауха асааҭ аказы аӡы ҳарит, амза жәохә рзы. Ҳацәгьамкәа ҳцон. Абри "Зеркало" ҳәа иахьашьҭо ҳаннеи, хәыҷык ҳаиҧхьытташәа ҳҟалеит, избан акәзар, аракета иаҵәа ҳәа изышьҭоу анаҳдырбалак, ҳа ҳтәқәа цәырҵран иҟан.

Аха уа ҳаннеи, ҳа ҳтәқәа ҳәа yaҩ дыҟаӡамызт. Планс иҳамаз убри акәын, capa cpoтa Ачадара амҩаду хыхь, 16-тәи аихагылақәа ахьыҟоу ҳхаланы, ҳаҽҳарҕәҕәар акәын. Ҳдәықәлеит, аха аплан ҳара ишаҳҭахыз иалымҵит. Ҧыҭк ҳанынаскьа ашьҭахь, ааҩык ҳаизынхеит ҩныкаҿы. Маврик ҳара дҳацын. Убри аҩнаҿы ҳгәарҭан, иҳакәшеит.

Аиҿахысра даара иҕәҕәаны иҟалеит, атанкқәа ааргеит, иҳажәырҵо иалагеит. Абџьар ҳаман, ибзиан ҳаибыҭан, аха иамуит. Маврик иҭахара убас иҟалеит, аиҿахысра ҳаҿын. Сара аҧенџьыр сылагылан схысуан, моментк азы санааҧш, иара хланҵы дышьҭан. Иҟалеи анысҳәа, "Маврик дыршьит" ҳәа ибжьы геит Кондаков ҳәа иҳацыз ҷкәынак", ҳә игәалаиршәоит Кәакәасақьыр. 

Зыхдырра ҳараку ауаҩы дарбанзаалак, зегь реиҳа аҭакҧхықәра иара идны ианибо иҧсадгьыл ашәарҭа ианҭагыло ауп. Усҟан зҭыҧ ззымдырыз, зыдгьыл ахьаа зынмырыз диеиҧшхоит. Уи ибзианы идыруан Маврик Наҷҟьебиа. Убри азы акәхап "Уара уабџьар шьҭоуҵар иҟалои?" ҳәа азҵаара изҭоз, ҵарауаҩык иаҳасабала даҳцәыӡыр иаҵанакуаз здыруаз изырҿаирхьуаз, "Сара ишьҭасҵар, даҽаӡәы ишьҭаиҵар аҧсадгьыл еиқәзырхода?"ҳәа.

Маврик Наҷҟьебиа данҭахоз ихыҵуан 30 шықәса. Ари ауаҩытәҩса иҧсҭазаара азы иаамҭа кьаҿуп. Аха уи иалагӡан, адунеи маӡас иаҵоу здырхьоу дреиҧшын иара. Ари адгьыл аҿы дныдгылан, днаҳалаҧшны, иҧхарра, идоуҳа ҳазныжьны дымҩсит. Абри аамҭала дахьӡеит дҵарауаҩны ашьақәгылара, аҭаацәа раҧҵара, иҧсадгьыл азы аҭахара.

Маврик Начҟьебиа иҩызцәеи иареи.
Инна Ҳаџьымԥҳа лархив аҟынтә
Маврик Начҟьебиа иҩызцәеи иареи.

Имҧсуа ауаҩы диӡом, аха аҧсрақәа зегьы еиҧшӡам. Аҧсра бзиа ыҟазар — уи аҧсадгьыл азы аҭахара акәхап. Иџьоушьартә иҟоуп, излаилшазеи ҳәа абас зегьы еидкыланы рышьҭыхра. Аха уи дреиуан ихаҭәааз адгьылтә ҧсҭазаара аганқәа зегьы збарҭаны, урҭ ирхыҳәҳәаны иҟоу аҳаракырагьы здыруаз.

Уи рныҧшуан ихымҩаҧгашьа, итәашьа-игылашьа, иҧсҭазаашьа, иусушьа зегьы. Адәахьала иҭынчыз, ҩныҵҟала ибылуаз уаҩын. Аха аҧсуа ишицәаҩоу еиҧш, уи уаҩы ибартә иҟаиҵомызт. Даамысҭашәан, ҩныҵҟала дызбылуаз адәахьала иҵәахуан. Уи азгәарҭоит изааигәан дыздыруаз зегьы.

Адгьылтә ҧсҭазара ҧышәарак аҳасабала акәхап ишҳаҭоу. Уи аҿы дарбанызаалак иара ихаҭара имоуп, ихатәы мҩагьы имоуп. Амҩақәа зегьы раҳаракыра еиҟарам акәымзар. Маврик ирылыҳәҳәо аҳаракыра дазааигәан. Ианашьаз аамҭа кьаҿ иалагӡан, дшышьақәгылара дшьақәгылахьан, ҵарауаҩ-математикк иаҳасабала, убас уаҩык иаҳасабалагьы.

Иара 1980 шықәсазы дҭалеит Қарҭтәи аҳәынҭқарратә университет амеханикатә-математикатә факультет. Аҩбатәи акурс даналга инаркны аусура далагахьан Аҟәатәи аҳәынқарратә университет афизикатә-математикатә факультет аҿы 1986 шықәсазы дцоит Москваҟа.

Москватәи аҳәынҭқарратә университет ахь днарыҧхьеит рҵаҩык-стажиорк иаҳасабала, насгьы аматематикатә-ҭҵааратә факультет дҭалоит. Машәырла акәымкәа, ҧсабарала уи дматематикын. Москва иара дызҭаз ауниверситет аҿы аматематикатә анализ акафедра аҟны астудентцәа акурстәи адипломтәи аусумҭақәа анырҩуа, итеориақәа рхы иадырхәоит.

Маврик Қарҭ аҵара аниҵоз уа аҵара рҵон асахьаҭыхҩцәа Амиран Адлеиба, Оҭар Мацхарашвили, Нугзар Логәуа. Усҟангьы имилаҭтә хдырра, иуаҩра, хаҵаҵас иҟазшьа зегьы ишреиҧшымыз убарҭан ҳәа азгәарҭоит урҭ.

Маврик Начҟьебиа дзылгаз Аҟәатәи ашкол-интернатауп. Уи ашкол данҭазгьы ашкол аҵаҩцәа зегьы дреиҧшӡамызт. Усҟангьы зхаҭара змоу уаҩны дшьақәгылахьан, лҳәоит уи аамҭазы Аҟәатәи ашкол-интернат еиҳабыс иамаз Леила Николаи-иҧҳа Ачҧҳа. Маврик ашкол аҿы аҵара ицызҵозгьы дшыргәалашәо, даҽаӡәы иламҩашьо аӡәы иакәны ауп. Иарбан зҵааразаалакгьы уиазҵаар, уиқәгәыҕыр ауан, ҳәа азгәалҭоит еиццоз акласс аҿа аҵара ицызҵоз Марина Агрҧҳа.

"Маврик дхәыҷы аахыс маӡак идырызшәа акәын дшыҟаз, зегьы ҳаиҳа деиҳабызшәа. Насгьы, хәыҷык илахь еиқәын. Дхәыҷ ҭынчын. Даара дҵаулан. Абри ашкол аҟны ҩ-класскны еиццақәоз зегьы реиҳа иара идыруазшәа, абри маӡа дуӡӡак, уажәы иахьатәи схәыцраҿы убас сгэы иаанагоит, убри зегьы ҳаҧхьа идырын, убри имаӡа игәы иҭакны имазшәа сгәы иабоит.

Даара дҟәыҕан. Нас, абри ахәыҷқәа реиҧш, дыҩуа-дыхәмаруа, дықәҧо-деисуа, ахәыҷқәа ринергиа наҟ икарыжьырц шырҭаху убас дысгәалашәаӡом. Иара есқьынгьы акы дазхәыцуан, акы дазҿлымҳан. Ус акәхап абри аматематика абзиабарагьы шикыз.

Избанзар, даара ихәыцуаз уаҩын. Аматематика анаҳзеилымкаалак, днеины иаҳзеиҭеиҳәон. Ианаҳзеиҭеиҳәоз убасҟак ддуны даҳбон, убасҟак дҟәыҕаны, зынӡаск ҳара дҳаиҧшӡамызт. Уаҩҵас иара дышәхьан. Иара ауниверситет дышҭаз Аҟәаҟа дааит усура.

Ҳара ҳастудентцәан. Зны ус сиазҵааит, "Маврик, шаҟа интересми ҳаҧстазара. Акагьы узырҽеиӡом, зегьы акалашәа ицоит" — анысҳәа, иара ус иҳәеит, "Аинтерес амамзар быҧсҭазара, бара бхала боуп аинтерес ҟазцаша. Бхала бнапала аинтерес аҵабҵар ауп, даҽаӡзы дааины ибзыҟаиҵаӡом", — иҳәеит. Иахьа еиҧш исгәалашәоит убри. Аамҭа анца, шаҟа ииашоуи ҳәа сазхәыцуеит. Усҟан иара ихыҵуааз, 21 шықәса ихыҵуазар ҟаларын. 21 зхыҵуаз аҷкәын абасҟак аҵауларахь днеихьан, абасҟак аҟәыҕарахь днеихьан".

Ашьауардын ажәҩан аҿы ахақәиҭра шамоуеиҧш, Маврик иҩнуҵҟала ахақәиҭра змаз уаҩын. Уи иааикәыршан иҟаз зегьы бзиа ибон. Зегьы реиҳа еиҕьишьоз аматематикатә ҵаулараҿгьы, аҧсҭазараҿгьы зегьы апоезиатә нырра рыҵибаауан. Ас еиҧш иҟаз ауаҩы инаалаӡомызт, ҳәарада, аибашьра адәы. Аха уи иуал, иҧсадгьыл ахақәиҭра иҧхьоз зегьы ишреиҳаз идыруан. Маврик Қарҭ аҵара аниҵоз инаркны еиҩызцәан абызшәаҭҵааҩы Виачеслав Бганбеи иареи.

Маврик ҩажәеижәаба шықәса рыла аҧсҭазаара ауалқәа зегьы ишәеит уҳәар алшоит. Ҵарауаҩык математикк иаҳасабала ашьақәгылара дахьӡаны, аҭаацәарагьы аҧиҵахьан. Ирызҳауеит ишьҭа змырӡуа иҷкәын Руслани, иҧҳа Амреи. Маврик еиҧш иҟаз аҩыза, абаагәареиҧш узыхьчаша ицәыӡра уадаҩын, аха уи лхы аҵамырхакәа, иҧшәма Ҳаџьым-ҧҳа Инна илааӡоит рхәыҷқәа.

Дунеик адгьыл иқәымӡоз, ҧсык адгьыл иқәымӡоз зыҕраз Маврик дҭахеит, уаҳагь даҽакалагь ҟалашьа амамзар акәхарын. Ac иҟоу ауаа зегь реиҳа аҭакҧхықәра зҭаху, иреиҕьу зыхшәаатәу рхы ахҭнырымҵар руӡом, аганахь инхар рыҧсҭазаара ҭацәхоит.

Леон иорден занашьоу Маврик Начҟьебиа.
© Фото : Инна Ҳаџьымԥҳа лархив аҟынтә
Леон иорден занашьоу Маврик Начҟьебиа.

Уи ихы ахҭниҵеит ари адгьыл аҿы иара иҭаз аҧышәара — ахақәиҭреи аиашареи рышьақәыргылара. Бзиа иибоз, дзыдҳәалаз шырацәазгьы, рааныжьра илиршеит. Ари аҩыза алахьынҵа зегьы ироуӡом. Рыҧсҭазараҿы зегьы хаҭәааны, аҧсадгьыл азы иҭахо.

Изаҭәашьатәугьы маҷзар акәхап. Абас иҟаз ирыбзоуроуп ҳара иахьа иҳамоу ахақәиҭреи ахьыҧшымреи. Хашҭра ақәымзароуп, иеиҵагылоу абиҧарақәа ирымадазароуп абас еиҧш иҟаз ауаа ршьа цқьа ала иҿыху ҳаҧсадгьыл. Изхәымгарц иалагазгьы, ари ашьацқьа дшылагылоу идыруазароуп ахааназ.

538

Аҟәантәи Калдахәаранӡа, ма акоронавирус агәра гара шаҳҭахым

229
(ирҿыцуп 13:28 27.10.2020)
Аԥсуаа акоронавирус гьангьаш ҳашҭа иҭалаанӡа аԥсы шҭоу агәра агара ҳҭахым ҳәа агәаанагара лызцәырҵит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа, Аҟәантәи Калдахәараҟа дцан данааи ашьҭахь.
Аҟәантәи Калдахәаранӡа, ма акоронавирус агәра гара шаҳҭахым

Ҽаҩраҭагалан иаҳнаҭаз аԥхарра лшара бзиоуп еимҟьарак аныҟоу ақыҭа аҭааразы. Ачымазара ҿкы анеилагьежьуа аамҭазы, амҩа ақәлара гәаӷьыуацәагәышьоуп, аха ус акәзаргьы, аԥкра амҩаԥгаразы иҟоу ахархәагақәа ҳасаб рзыуны, ахәаша амҩа ҳақәлеит ҳқыҭахь сыԥшәмеи сареи. Аидарагьы ҳаман азы атакси ҳаԥхьеит авокзал аҟынӡа ҳцарц. Иааит атакси, аха амашьынарныҟәцаҩ асабрада захьӡу ихамызт. Ҳанҭатәеит ҳара сабрадала ҳаиқәных. Авокзал аҿы, игәасҭеит аԥсуа аруаа гәыԥҩык шеицыз, урҭ зегьы асабрадақәа рхан. Авокзал аҿы игылаз Аҟәа-Ԥсоу ҳәа зныз амаршруттә такси ҳанҭалеит. Арныҟәцаҩ, Анцәа иҟәырхуп усгьы акгьы ихамызт, аха амашьына иҭатәаз рахьтә аӡәы-ҩыџьа ракәын асабрадақәа ныҟәызгоз. Акарантин шыҟоу здыруа, асабрада зҿаз ԥҳәыск сынлыдтәалеит.

Амашьынарныҟәцаҩ қәрала 60-ҟа шықәса дрықәзаргьы ҟаларын, аха ихымҩаԥгашьала Ковид-19 адунеи ишықәу имаҳацзаргьы ҟалап угәахәуан. "Зегь шәтәама?" иҳәан имашьына аус наируит, "асабрадақәа шәхашәҵа" ҳәа дҵакгьы ҟаимҵеит. Амҩа ҳақәлеит. Зегь реиҳа ишәарҭахаз, аԥсҟы зкыз амашьына ширныҟәоз акәын. Исыватәазгьы саргьы ҳгәы нҭыԥсаауан, иаалырҟьан аџыхҳәа иаангылон зныҟәашәа ццакыз амашьына. Дабаццакуеи ҳныҟәызго уҳәарын, убас аҽыҩқәа аныҵдырҟьо еиԥш имашьына анааирҭрыслак.

Амҩан иҳаԥхьагылоз аидарамҩангага машьынақәа амҩа анирымҭалакгьы, ишшәарҭазгьы дрывсыр иҭахны амҩа егьи аганахь ихы аарихалон. Ишамуаз анибалакгьы, аџыхҳәа даангылон. Амҩан иҳавсуаз амашьынақәа ирҭатәаз рахьтә сабрадала еиқәшәазгьы ыҟан, аха шамаха ауаа рацәа зҭатәаз амашьынақәа рпассаџьырцәа зегьы иныҟәыргомызт, иахьа ҳаԥсҭазаара иахәҭакхаз -асабрада.

Аҟәа инаркны Калдахәаранӡа ҳнеиаанӡа адәахьы ахәаахәҭра иаҿыз ауаа ракәзар, акарантин акашәа имбакәа адунеи ишықәу убаратәы иҟан. Ашәыр, ақәыр уҳәа реиԥш иҟоу адәахьы иқәыргылан изҭиуа анапҭарԥагьы асабрадагьы рааигәара ишнарымго иаразнак иубоит.

Схәыцуан, абырсҟак аԥсыҭбара аныҟоу абарҭ мшәаӡо ҳәа. Мап, имшәозар акәхап, мамзар ас ҟалашьас иамоузеи? Иаҳаулакгьы амҩатә машәыр ҳақәымшәакәа Калдахәара аангыларҭаҿы ҳнеит. "Уныҟәашәа бааԥсуп амашьынарныҟәцаҩ, ухаҵкы", сҳәеит ҳанҭыҵуаз. "Ибҳәо закәи?", иааџьеишьеит иара.

Ҳахьынҭыҵыз игәаҳҭеит аангылараҭаҿы игылоу адәқьан шарку. Ашьҭахь излеилаҳкааз ала, уаҟа аус зуаз ачымазара рхьысит. Ковид-19 ари ақыҭаҿгьы иаагәышьеит сгәахәит "анхәа лыбз" еиԥшу Калдахәаратәи архәра ҳаҿаланы ҳаҩныҟа ҳҿанынаҳха.

Ақыҭараҿы ҭынчроуп, амҩа шамаха уаҩ данны убомызт. Ачымазара ҿкы аҽацәыхьчаразы ҳара ҳахьынхо аҭыԥ даара иманшәалоуп. Аԥкрақәа инарықәыршәаны, агәылара, азлара џьаргьы ҳамнеит, ҳара ҳахьгьы уаҩ дмааит. Ақыҭауаа рӷьырак Гагра аус руеит, хәылбыҽхала рыҩныҟақәа рахь ихынҳәуеит, убри аҟынтә, ҳазқәынхо ахәы ҳаракы ачымазра халар ауеит аԥкрақәа ирықәымныҟәар ҳуааԥсыра.

Амҽышаҽны Аҟәаҟа ҳдәықәлеит. Аангылараҭаҿы ҳанааи адәқьан шаркыц иаркын. Дук хара имгакәа атакси аангылт "амаршрутка ахәала шәызгоит" аниҳәа, ҳанҭалеит ҳсабрадақәа наҳҿаршәны. Араҟагьы, амашьынарныҟәцаҩгьы, иватәазгьы аԥкра амԥангьы иҟамызт, амала амашьына арныҟәцаҩ ашьшьыҳәа даауан, сгәы мыҭрыскәа Аҟәанӡа ҳааигеит.

Аҟәа санналаԥш асабрадақәа шырацәаз иаразнак иаагәасҭеит. Ақалақь транспорт аныҟәцаҩцәа аԥҟарақәа ишрықәныҟәо иаразнак иубоит. Атроллеибус иҭаз реиҳараҩык сабрадала еибыҭан.

Авирус абҵара анҵәамҭазы аҽаӡар алшоит рҳәоит, аха сныҟәара ишыснарбаз ала, еиҳарак аҳҭнықалақьуаа роуп арҭ аԥҟарақәа ирықәныҟәо, егьырахь амҩан избақәоз рыла, акарантин ирылаҳәо ашьҭахь, ачымазара ацәаара ԥсыҽхоит аҳәара уадаҩуп.

Калдахәара саныҟаз Гагра инхо сыуацәа ҭелла исарҳәеит "Гагрыԥшь" ачара мҩаԥыргон ҳәа. Абас ҳаҟоуп ҳарҭ аԥсуаа, авирус гьангьаш ҳашҭа иҭалаанӡа аԥсы шҭоу агәра агара ҳҭахым.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

229

Кьасоу Ҳагба: ауаҩы иԥсҭазаара аҵакы аиуеит, ихы мжьакәа, иус ишахәҭоу дазнеир

39
(ирҿыцуп 14:02 24.10.2020)
Иахьа имшира азгәеиҭоит Самсон Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр актиор, Аԥсны акинемотографцәа реидгыла ахантәаҩы, ауаажәларратәи аҳәынҭқарратәи усзуҩы Кьасоу Ҳагба.

Аԥсны Акинематографистцәа реидгыла ахантәаҩы, актиор Кьасоу Ҳагба Sputnik акорреспондент аинтервиу лыҭо, дазааҭгылеит ихәыҷра ашықәсқәеи, ирҿиаратә мҩа шалагази, иаликаауа аспектакльқәеи, инаигӡахьо арольқәеи ртәы.

Наала Гәымԥҳа, Sputnik.

Кьасоу Ҳагба аиицәажәара анхациркыз, гәыблыла ихәыҷратәи ашықәсқәа игәаларшәеит.

"45 шықәса инарзынаҧшуа ақалақь аҟны сшынхогьы, ҧхыӡла ақыҭа ауп избо. Схәыҷреи сқәыҧшреи зегьы сқыҭа иадҳәалоуп. Саныхәыҷыз саб дҳаҧхеит, сан хҩык ахшара ааӡатәыс ҳлоуит. Есымшааира Анцәа диҳәон, игәра лгон. Аџьабаа ӷәӷәаны илбеит ҳааӡараҿы", - иҳәеит иара

Кьасоу Ҳагба қәҿиарала дҭалоит, дагьалгоит Ш. Русҭавели ихьӡ зху Қырҭтәылатәи Аҳәынҭқарратә Атеатралтә Институт.

© Foto / из личного архива Кьасоу Хагба
Кьасоу Хагба

"Афбатәи акласс ааныжьны сҭалеит уахынлатәи ашкол. Ажәабатәи акласс саналга, исыӡбеит сактиорхарц, сҭаларц Атеатралтә институт. Акино, атеатр, акультура рахь агәыблыра сзыркыз ҳәа исыҧхьаӡо, сызхәаҧшуаз акиносахьақәа, актиорцәа уаҟа рыхәмаршьа атәы ауп. Уи аҩыза алшара ҳаман, лассы-лассы ҳқыҭа иаҭааны афильмқәа ҳдырбон. Раҧхьаӡакәны актиорк иаҳасабала асценахь сцәырҵит Аинститут аҭаларазы аҧышәара анасҭоз амш аҽны. Аҧышәара лыдылкылон Нелли Ешҧҳа. Исыдылҵеит аетиуд ақәыргылара. Мчыбжьык ашьҭахь сааины, ашәарыцараҟны слеи сареи ҳзыниаз ахҭыс ала илыдызгалеит. Уи даара ахәшьара бзиа алҭеит, убас сҭалеит Қарҭтәи Атеатралтә институт", - ҳәа игәалаиршәоит.

Актиор Ҳагба: сзыхьӡаз ахәыҷы намысла, уаҩышәала, ԥсыуала иҟасҵон>>

Кьасоу Ҳагба имаҷымкәан инаигӡахьеит асценатә рольқәа, ихадароу ахаҿсахьақәа. Урҭ рахьтә: Молчалин ("Зыхшыҩ зызрыцҳароу" А. Грибоедов), Аԥсҳа Леон ("Аԥсҳа Леон" А. Агрба), Цезарь ("Иули Цезарь" У. Шекспир), Махаз ("Махаз" Ф. Искандера, ареж. В. Ақаҩба), Тартиуф ("Тартиуф" Мольер, ареж. К. Хачегогу), Лаимен ("Ашьха Морган аҟынтәи хланҵы" А. Миллер, ареж. В. Ақаҩба), Џьонни Паттинмаик ("Адгьылбжьаха Кинишмаҟынтәи ахымхәа" Макдонаха, ареж. В. Ақаҩба). "Кьоџьаа рҭыӡшәа" Гольдони (Исидоро), "Брисбенынтәи аемигрант" Шехаде (Ашькылкҩы, ареж. В. Ақаҩба), "Аӡыцәа шкәакәа" В. Касланӡиа (Зафас, ареж. В. Ақаҩба), "Ацынҵәарах" Б. Шьынқәба (Хамыҭбеи Чачба).

© Foto / из личного архива Кьасоу Хагба
Кьасоу Хагба

"Раҧхьаӡакәны ихадоу ароль сыхәмарит Вампилов ипиеса ала иқәыргылаз аспекталь "Аҭӡамц" аҟны. Уаҟа ихадароу апрокурор ироль насыгӡон. Ари ақәгылара сдипломтә усумҭа акәын, ибзианы ирыдыркылеит. Анаҩс Аҧсны ирацәаны ақыҭақәа ҳарҭааны идҳарбеит", - ҳәа азгәеиҭоит Кьасоу Ҳагба.

1978 шықәса раахыс С. Ҷанба ихьӡ зху Аҧсуа аҳәынҭқарратә драматә театр аҟны иҟаз афольклортә ансамбль "Уарада" дасолистын. 1999 шықәса инаркны 2000 шықәсанӡа Аҧсны Акультура Аминистрс дыҟан. 2002 шықәсазы Аҧсны Аҳәынҭқарра Апарламент адепутатс дыҟан. Кьасоу Ҳагба С. Ҷанба ихьӡ зху Аҧсуа ҳәынҭқарратә драматә театр иаҧхьагылоу актиоруп.

© Foto / из личного архива Кьасоу Хагба
Кьасоу Хагба

Актиор ихаҿы иаанхаз, еиҳа игәалашәарақәа иаарылыҳәҳәо иҟоу Швеицариа иқәдыргылаз аспектакль ауп. Уи атәы ҳзеиҭеиҳәеит актиор.

"Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра алагара мызқәак шагыз, Швеицариа атәылаҟны агастрольқәа ҳаман. Уи иреиӷьу агастрольқәа ируакуп сара сзын. Гиульден ипиесала иқәыргылан "Кьоџьаа рҭыӡшәа" заыхьӡыс аспектакль. Иқәиргылеит Валери Михаил-иҧа Ақаҩба. Ари раҧхьаӡатәи Аҧсуа театр аҳәаанырцә ақәгылара акәын. Аспектакль ахы инаркны аҵыхәанӡа аҧсышәала имҩасит. Ахәаҧшцәа аспектакль алагаанӡа ирзеиҭарҳәеит уи аҵакы зызкыз, аҭоурых. Иџьоушьаша, абызшәа шырзеилымкаауазгьы, ахыбра зегьы ҭәын, ҭыҧк ҭацәны усгьы иубомызт. Аспектакль ашьҭахь ахәаҧшцәа зегьы ҳадеизаланы ҳнапынҵамҭа иаҳәон", - ҳәа игәалаиршәоит актиор.

Асцена Кьасоу Ҳагба изыҳәан ҧсҭазаароуп, идунеи шьаҟа ӷәӷәаны иаҵагылоуп.

"Асцена уанықәгыла нахыс, ахәаҧшҩи уареи шәеимадара ацәажәара уалагаанӡа,уҩнуҵҟатәи уҧсҭазаара иахылҵуа ацәанырреи дареи еиқәшәаны ианеилаҵәалак, нас ауп амшын иху аӷбеиҧш уаманы аҿанынанахо. Уроль нагӡаны уаналгалак, ахәаҧшҩы ибла ихубаало аҧхарра иабзоураны, еиҭах сыхәмарындаз ҳәа агәаҳәара узцәырҵуеит. Зегь реиҳа ихадароу, ауаҩы ихы мжьакәа, дызҿу аус ишақәнагоу даназнеиуа, убасҟан ауп иҧсҭазаара аҵакы анаанахәо, алҵшәа анаиуа. Амилаҭ ҟазара - уи ҳара ҳӡырызго, ҳхаҿра, ҳдунеи зегьы идзырбо акакәны иҟоуп", - ҳәа азиҧхьаӡоит иара.

Кьасоу Ҳагба бзиа ибаны, имч-илшара зегьы изанааҭ иазкны, иахьа уажәраанӡа мааҧсарада аус иуеит.

39

Аԥсны 68-ҩык аҿкы рыдырбалеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит

11
(ирҿыцуп 20:10 29.10.2020)
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 4126-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 2170-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 38-ҩык.

АҞӘА, жьҭаара 29 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 427 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 68 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Аоперштаб иара убас иаанацҳаит жьҭаара 29 рзы Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы лыԥсҭазаара дшалҵыз 1976 шықәсазы ииз апациент. Лара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаарамза 13, лыԥсыԥ лагаҩагара акыр илцәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра лыманы. Иақәнагаз атерапиа шлзымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 29 рзы лдунеи лыԥсахит.

Жьҭаара 29 рзы рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы аҟәатәи амобильә госпиталь аҟны ишьҭаз апациент иԥсҭазаара далҵит, иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 135-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 113-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 29-ҩык, ибжьаратәуп - 36-ҩык, илҩаауп 13-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит 11-ҩык ачымазцәа.

Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 55-ҩык апациентцәа. 51-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ԥшьҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.

Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

11
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау