Ростислав Кетия

Ростислав Кьетиа: Гагра ахақәиҭтәра аибашьцәа агәыӷра ҳнаҭеит

68
(ирҿыцуп 10:44 28.09.2017)
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аҭоурых аҟны, аҭыԥ ҷыда аннакылоит Гагратәи ажәыларатә аоперациа.

Sputnik, Саида Жьиԥҳа.

Ҩымш рыла ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа ҳтәыла ахыи аҵыхәи рнапахьы иааргеит. Ишьақәгылеит Мрагыларатәии Мраҭашәаратәии афронтақәа. Аӷацәа рымчқәа аизырҳара иаҿын. Иҟан ашәарҭара ӷәӷәа, Краснодар атәылаҿацәи ҳареи ҳаимаздоз ҳашьхатә мҩақәа рнапахьы иааргоит ҳәа. Уи алыршахар, Нхыҵ-Кавказынтәи иҳауоз ацхыраара аанкылахон. Убри аҟнытә, аԥсуа ар ркомандаҟаҵаҩ Владислав Арӡынба адҵа ҟаиҵеит, Гагра араион ахақәиҭратә жәылара амҩаԥгаразы. Аибашьратә ԥышәа змамыз аԥсуа ҵеицәа рзы, уи раԥхьатәи аоперациахеит.

Гагратәи ахыхьчаратә цәаҳәа акомандаҟаҵаҩ Сергеи Дбар драԥхьагыланы, жьҭаара 2, 1992 шықәсазы, зықьҩык аԥсуа еибашьцәа Гагра араион аҭарцәразы ажәылара мҩаԥыргеит, дара рхыԥхьаӡараҿы дыҟан, Бзыԥҭа аҳаблан ииз иааӡаз 37 шықәса зхыҵуаз Ростислав Гьаргь-иԥа Кьетиагьы.

Аԥсны аџьынџьтәылатә еибашьра алагаанӡа, Ростислав Кьетиа иҭаацәа иманы дынхон Шәача ақалақь. Зыбзазара шьақәзыргылахьаз, зыхшара рааӡара ада уалԥшьа змамыз аԥсуа хаҵа, ихахьы изаагомызт, зныҭрыс, шықәсырацәалатәи иџьабаа нкажьны бџьарла иԥсадгьыл ахьчара иқәшәоит ҳәа.

"Аибашьра аналага амш аҽны, нанҳәа 14 рзы, Шәача ақалақь, сҩыза Лаврик Дашьелиеи сареи, даҽа қырҭуа хаҵаки аресторан аҟны ҳтәан. Ус, машьынак аангылан, хҩык агырцәа ҩҭыҵын, ҳганахь рҿаархеит. Сара саб игәараҭа ахьыҟоу Бзыԥҭа, ааигәа-сигәа ақырҭцәа ракәын инхоз аҟнытә, рбызшәа маҷк еилыскаауан. Руаӡәы, иҳадтәалаз дааидгылан қырҭшәала, (инормативтәым алексика ала аԥсуаа рзы даацәҳан) ус иҳәеит "Аԥсны аибашьра иалагеит, закәытә хақәиҭроузеи ирҭаху агәымхацәа"-ҳәа. Иаразнак Лаврик иахь ҿаасҭит аҳәызба шьҭых, ҳаргәыдлоит ҳәа. Аибарххара ҳалагоны еиԥш, иҳадтәалаз ақырҭуа ҳаимихит", — иҳәеит аибашьра атәы шиаҳаз игәаларшәо Ростислав Кьетиа.

Аресторан иандәылеибага, уи аамҭазы Шәачатәи ахәшәтәырҭаҿы ишьҭаз Ростислав иашьа Гарри иахь иҿынеихеит. Аха иара, аибашьра шалагаз иаҳаны дцахьан. Адырҩаҽны, зыԥсадгьыл азы згәы былуаз Ростислав, иҭаацәеи иусуреи ныжьны Аԥсныҟа даауеит.

"Нанҳәа 15 аҽны, Цандрыԥшь ақырҭуа десант анӡхыҵуаз ауп. Аха сара сахьӡеит аҳәаа аиасра. Иаразнак Бзыԥҭа снаӡаны, ашәарыцага шәақь аашьҭхы ақыҭсовет аҟны снеит. Араҟа Бзыԥаа ахацәа еизахьан, сашьцәагьы рыгәҭа иҟан", — еиҭеиҳәоит аветеран.

Абџьар змаз рхыԥхьаӡара зынӡа имаҷын, дара урҭгьы ашәарыцагақәа ракәын. Ростислав Ԥсахара аиҩхаа дыбжьаланы, аерман ахацәа, шәҳадгылома ҳәа дразҵаауа далагеит. Аха аӡәгьы изымгәаӷьит, амала ҩыџьа ашәақьқәа ирҭеит. Уи аҽны, Гагра, асасааирҭа "Украина" аҟныӡагьы инеизаап ҳаибашьцәа, аха изхыҵыз адесант ԥхьаҟа ирымшьҭит.

"Асасааирҭа "Украина" азааигәара раԥхьатәи аиҿахысра ҟалеит. Ҭарба ҷкәынакгьы даҳцәыршьит, иҳацыз Леонид Инал-иԥа дырхәит", — иҳәоит Ростислав.

Амчқәа ахьеиҟарамыз иахҟьаны, аԥсуаа Гагра иалҵит, уи алагьы, ахыхьчаратә цәаҳәа шьақәгылеит Ԥсахара ақыҭан.

"Атоннель ахьчаразы, 12-ҩык ҳаанрыжьит, аха ҩымш рышьҭахь, абџьар ҵәахны Бзыԥҭаҟа шәхынҳәы ҳәа иаҳзаарыцҳаит. Абџьар ҵәахышьа ҳамазма, усгьы ҳаизибархомызт. Еицқәаз иҳаӡбеит, Мамзышьхала ҳшынеибарку Бзыԥҭаҟа ҳалбаарц. Ҳара ҳамҩанызгоз дҳамамызт, убри аҟнытә амҩа ҳацәхҟьеит. Ҳшымгәыӷӡоз, машьыналаскгьы ааҳахьӡеит. Аерман ҭаацәара ракәын. Иҟоузеи Гаграҟа ҳәа ҳанразҵаа, ақырҭцәа ақалақь рнапахьы иааргеит рҳәеит", — игәалашәоит аибашьҩы.

Аԥсны атәылахьчара иахагылаз, аибашьцәа рсиа иахәаԥшны ишҭырҵаауаз, ирыӡбеит арратә кафедра иахысуаз ааизганы аминаршәгатә ԥхьаӡара аԥырҵарц. Ус, Ростислав Кьетиа, Гәдоуҭа ақалақь дыршьҭит аҽазыҟаҵара ахысразы. Иареи, иҩыза Тахьыр Дбари агәыԥ аԥшыхәыҩцәас иахырԥхьаӡалеит.

"Аибашьра ҳахьынӡазыхиоу аилкааразы, раԥхьаӡакәны ҳааргеит Пицунда, араҟа "Птицефабрика" ҳәа иахьашьҭоу аҭыԥ аҟны ҳдыргылеит. Руслан Шамба командаҟаҵаҩс дызмаз, 22-ҩык рҟныӡа ишьақәгылаз аԥхьаӡара, хархәагас иҳаман 120-тәи азага змоу аминаршәгақәа ԥшьба. Тахьыри сареи аԥшыхәра ҳцон аҟнытә иаҳдыуан, аӷа ихырӷәӷәарҭақәа ахьыҟаз. Убарҭ ирықәыршәаны ҳхысуан. Пицунда ҳахьынӡагылаз, ақырҭцәа реибашьыгатә техника хьанҭакгьы (БМП) ҭаҳархеит", — иҳәоит аветеран.

Аминаршәгатә ԥхьаӡара ахьгылаз ақырҭцәа ианеилыркаа, иреихсуа иалагеит. Аԥсуа еибашьцәа реимадара анҿахҵәа, аԥсҭабара ҟалаанӡа, Ԥсахара аҩадатәи аиҩхаахь ииаргеит. Уи аамҭазы, Гагратәи ажәыларатә аоперациагьы нап адаркраны иҟан.

"Уантәи, Гагратәи адәыӷбаанҿасырҭеи ахәбатәи аиланхарҭеи "Сихарули" ҳәа изышьҭаз ақыҭеи ҳалахысуа ҳалагеит. Убри аамҭазы, ааигәа инхоз ақырҭцәа рышьҭабжь цәгьахеит. Еибарыҩуа рҿынархеит аҳәаа аганахь", — игәалашәоит Ростислав.

Аминаршәга аԥхьаӡара, амандаринаҭра ишҭагылаз, ҩ-вертолиотк (Крокодил) ажәҩан иаахалеит. Иҳажәырҵоз ахқәа аҵлақәа адац ишакыз иҵыржәуа иалагеит. Ҳхы ахьаҳгара ҳзымдыруа ҳаилагьежьит. Ус ишыҟахыз, ҩ-ҳаирпланкгьы (Сушка) рҿаархеит. Аурысцәа роуп ҳәа маҷк ҳгәы ҳарӷәӷәеит, аха ҩаԥхьа ҳаӷацәа ракәзаарын. Анцәа ҳрыцҳаимшьазтгьы, ас еиԥш ахымца ахьааиуа, аиқәхара уадаҩуп", — аԥсра алакҭа ианҭаԥшуаз атәы еиҭеиҳәоит аветеран.

Аԥсуа еибашьцәа, жьҭаара 2 рзы ажәылара ианеиха, аминаршәга аԥхьаӡара алахәцәа, аибашьыгатә машьынақәа рыла рабџьар рыманы ақалақь ажәытә хәҭа аиҩхаахь ицеит. Гагра араион ахы ианақәиҭха, ари агәыԥ еихыршеит.

Ростислав Кьетиа, Аԥсны аџьынџьтәылатә еибашьра ажәыларатә аоперациақәа зегьы дрылахәын. Аиааира даԥылеит Гал. Аибашьра еилгаанӡагьы, Ростислав Кьетиа иҭаацәа Бзыԥҭаҟа иааигахьан. Уи нахыс, Шәачаҟа дыхнымҳәит.

Ростислав Кетия
© Фото : Из личного архива ветерана Ростислава Кетия
Ростислав Кетия

Гагра араион ахақәиҭтәра аԥсуа еибашьцәа аԥышәа ду рнаҭеит, ргәы шьҭнахит, агәра ргеит, ԥхьаҟа Аԥсны ахыи-аҵыхәи аҭарцәрагьы шрылшо.

"Ҳара ҳаԥсадгьыл азы акәын ҳзеибашьуаз, убри аҟнытә шьҭахьҟа хьаҵшьа ҳамамызт. Усҟан иааҳарԥшыз аӡәкреи аҳәоуеиқәшәареи иабзоурахеит Аиааира дугьы. Сара даара сгәы азыҳәоит, Аԥсны бзиа избо зегьы, ҳполитикатә дунеихәаԥшышьа наскьаганы, ҳажәҩахыр еибыҭаны, еиқәҳархаз ҳаԥсадгьыл қәнагала амаҵ азаҳуаларц. Аԥсны зшьа ахьыршу ҳҵеицәеи, аибашьра адәаҟны згәабзиара нзыжьызи, еиҵагыло абиԥареи раҳаҭыр азы" — иҳәоит аибашьра автеран, "Агәымшәаразы" амедал занашьоу Ростислав Кьетиа.

Гагра араион ахақәиҭтәра рхы ақәырҵеит 117-ҩык аибашьцәа.

68
Атемақәа:
Гагра ахақәиҭтәра 25 шықәса ахыҵра (10)

Аамҭақәа зегьы ирзыхиоу: Бабышьира инхо Наҭелла Џьынџьал лнапы шлыцааиуа

229
(ирҿыцуп 11:07 03.08.2020)
Бабышьира инхо Наҭелла Џьынџьал ауҭра лнапаҿы ибзианы иааиуеит, уи адагьы аԥҳәыс ус зегьы лықәманшәалахоит. Ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Есма Ҭодуаԥҳа ари аԥсуа ԥҳәыс сасра данылҭааз ашьҭахь иазлырхиаз анҵамҭа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

Тҟәарчал араион, Бедиа ақыҭа ииз Наҭелла Џьынџьал дхәыҷызар аахыс анхашәатә бзазара далааӡан. Лара лаби лаб иашьеи Аџыри Мышәи Џьынџьалаа зыхьӡи зыжәлеи еидкыланы ирҳәоз ауаа иреиуан, Нхыҵи Аахыҵи шьхала иахьымныҟәацыз ыҟамызт, ақәыларақәа ирылахәын, ишәарыцон.

"Саб Аџыр ихьӡын. Аџыри Мышәи аишьцәа ракәын. Ҽыла иныҟәон, қәылара ицон, аҽқәа ааргон. Усҟан аҽқәа пату рықәын. Дара есымша ԥсыуа маҭәала еилаҳәан, рыхҭарԥақәа рхаршәны. Абарҭ анхамҩа усгьы иаҿын. Усҟан даҽакала иҟан, даҽа гьамак аман. Ауааҳә ҟарҵон. Амхы иҭагыланы ианырашәоз ашәа ҳәо, абри аџьабаа змо акы акәны акәымкәа, рыԥсы аларшьозшәа акәын ишазыҟаз. Убри иаҳбаз ауп ҳаргьы иахьа иааҳго", – ҳәа еиҭалҳәоит Наҭелла, луҭра далсны днеиуа, лаарыхрақәа лнапы налыршьуа.

© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал луҭраҿы

Лара аҭаацәара даналала нахысгьы лыԥшәма Пиотр Џьапуеи лареи Тҟәарчал ақыҭан рхатә џьабаала анхара напы адыркит. Урҭ ирааӡеит хәҩык ахшареи зежәҩык амоҭацәеи. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ашьҭахь, рынхара зегьы аныблы, Тҟәарчал иқәҵын, иахьа иахьынхо Бабышьира иааит. Араҟагьы ҿыц анхара иалагеит, ирымоу зегьы дара рнапала иҟарҵаз ауп, рхатә џьабаа мацарала, адгьыл ақәаарыхрала рхы-рыхшара рааӡеит.

Наҭелла луҭраҿы иҟам ҳәа акы ыҟам: ҳзышьцылоу анаша, апомидор инаркны, апырпыл, апатырџьан, ахәыл, апырпыл хаа, акырпыжә, ашьынка, аҟаб уҳәа, зеиуахк уҭаху афатә архаагақәа. Урҭ инарҷыдангьы сылаԥш иҵашәеит ауҭра иалагылаз, зыбӷьқәа џарџаруаз ҵиаак. Ари закәызеи ҳәа сахьҵааз, аҭаҭын ауп ҳәа салҳәеит.

  • Наҭелла Џьынџьал акәытқәа анҵаны илымоуп
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Ачақәагьы рааӡоит
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал аӡынразы асыӡбал злалыркуа амарҭхәқәа зегьы лынхамҩаҿы илымоуп
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал луҭра иҭыҵуеит ауҭраҭых маҷымкәа
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Апомидор, анаша, аџьықәреи, ашьамашәыга (аџьамԥазиа) уҳәа
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Уи адагьы аиаҵәара рацәаны луҭра иҭиаауеит
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Иара убас Наҭелла луҭраҿы иазҳауеит ахәыл
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал лбаҳчаҿы иазҳауеит акарпыжә, ашьынка, аҟаб
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Ари аҩыза ахатәы аарыхра угәы азҭанаҵоит
    © Foto / Анжелика Кучба
1 / 9
© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал акәытқәа анҵаны илымоуп

"Абри аԥхьа абра ҳанаа анхара, иҳадырҵеит аҟаҵара, ақыҭа зегьы иҟарҵеит. Убас иҟалеит, агарҭа ҳмоуа. Уи ауҭраҭых шыҟабҵо еиԥш, абас ибрашәеит, ибцәаӷәеит, ибчалтит, еиҭабҳаит. Нас икнаҳан иҳарҩеит, ианҩа нахыс абас иаҳҷаҷуеит. Уи агәыр ыҟамзи абас, идуу, убри ала еихаԥсаны, иаҳҷаҷуеит. Нас иҳарҩеит, икнаҳҳаит, анаҩс аҭирахь ирысҭеит. Уи ашьҭахь иҟаҳамҵеижьҭеи акырҵуан. Уажәы абас цырақәак ауҭра иалеиҭаҳан иҟасҵеит, ауҭразы ибзиоуп иара", – ҳәа еиҭалҳәоит лара.

Табак. Нателла Джинджолия. Село Бабушара
Аҭаҭыншьапқәа ауҭразы ибзиоуп лҳәоит Наҭелла Џьынџьал

Ауҭраҭых инаҷыдангьы амх дугьы ҟаҵаны ирымоуп, аџьықәреи аҟәыди ахьрызҳауа. Адгьыл заҟа бҭаху ыҟоуп, иузыҟаҵозар лҳәоит лара. Наҭелла Џьынџьал ишазгәалҭо ала, лара лзын аарыхра ааԥсароуп ҳәа лызҳәом, уимоу акы данаҿым ауп лгәы ианазымчҳауагьы. Иаалрыхуа акәзар, лхазы мацара акәым, лҭаацәа зегьы ирхьылгӡоит, ақалақьқәа рахь ирзылшьҭуеит, лгәылацәа ракәзар, урҭ рыда схала стәаны иагьысзыфом лҳәоит.

© Foto / Анжелика Кучба
Аӡынразы Наҭелла иалыркхьоу аҭаҵәахқәа ҵҩа рымам

Лыҩцараҟны уажәнатә иалыркхьоу аӡынтәи аҵәахқәа ахы убар, аҵыхәа узымбо иҭәуп. Иара убас ақыҭанхаҩ нага ишиҷыдаҟазшьоу еиԥш лыҩнаҭа ахш-харҵәы агым. Иара уигьы ашә рҩаны аӡын азы иахьылҵәахуа адагьы, ашә-аӡагьы аркқәа ирыланы сылаԥш иҵашәеит.

Нателла Джинджолия. Село Бабушара
Ашәаӡагьы алыркуеит Наҭелла

Уи шыҟалҵо атәгьы сзеиҭалҳәеит абас:

"Ашә аӡа абас иара злахысхыз аӡы ала еиҵаҵаны, аџьыкхыш агьамала инаҭаны абас иасыркуеит. Ашә рҩа усгьы иҟаҳҵоит, абригьы абас. Аибашьраангьы абри ҳаарыхра иҟаҳҵоз ала акәын ҳазланхоз, аӡәы акы иҭаххаргьы ҳаицхыраауан, уажәгьы ак ҟаларгьы, абри ҳхала ҳтәаны иаҳфаӡом, схала сара сыгәгьы иаҭахӡам, аӡәы акы иҭахума, зегьы сызрыхьӡандаз ҳәоуп сшыҟоу. Нас сара иҿыцу акы ахәыцрагьы бзиа избоит, схатә гьамала. Уажәы акониак иарҭо архаагақәагьы аарыхны, уигьы снапала иҟасҵоит. Ажәакала, иҳалшо ала ҳанхоит", – ҳәа еиҭалҳәоит лара, аибашьраантәи ауадаҩрақәа уажәгьы лхы-лгәы ишҭоу мҩашьо.

© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал луҭраҿы

Лашҭа акәытқәеи ашәишәиқәеи рыла иҭәуп. Урҭ ирыцуп акәатақәагь, ачақәагьы. Ачақәа лмаҭа Алмас Џьапуа иоуп иаазгаз лҳәоит, убри иара азҿлымҳара иоун, рааӡара далагеит ҳәа ҳалҳәеит. Ажәакала, ақыҭанхамҩа агьама лара лмаҭацәагьы ишьҭыркааит.

Зхатә џьабаала инхо аҭаацәара ауадаҩрақәагьы маҷымкәа ирымам, аха уи рындырԥшӡом, акы ҳагуп ҳәагьы рҳәом, ргәы аартуп, доуҳалагьы ибеиоуп. Ари анҵамҭак алагьы иузҳәом урҭ рнапы злаку аусхкқәа зегьы.

Ҳаицәажәараан Наҭелла исзеиҭалҳәеит имаҷымкәа ажәытә ажәабжь ссирқәагьы. Лара лыбаҩ ҷыда шыҟоу ала, алаф азгьы лыбз хуп. Изыхәҭоу лафла дзыԥсоугьы иалҳәоит, ажәа азы хара ицо лакәым. Лыҩнаҭа иаҭаауа зегьы напы рҭәыла ишоулышьҭуа еиԥш, саргьы, ишысымуазгьы, напыда сылмышьҭит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

229

"Сабша-мҽышала узынхаӡом" ақыҭа ԥсҭазаара иацу ауадаҩрақәа ртәы

167
(ирҿыцуп 12:09 31.07.2020)
Ақыҭа ԥсҭазаареи ақалақь ԥсҭазаареи реиԥшымзаареи, рҷыдарақәеи, ирыцу ауадаҩрақәеи ҳәа иалылкаауа ртәы дазааҭгылоит афольклорҭҵааҩ Есма Ҭодуаԥҳа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

Ақыҭа ԥсҭазаареи ақалақь ԥсҭазаареи шеиԥшым ззымдыруада. Ииашам аҳәара акы аасҭа егьи иаҳа имариоуп ҳәа. Уигьы егьигьы ауаҩы иџьабаа рыдзароуп.

Актәи аҟны ихадароу адгьыл анапы адкылара акәзар, аҩбатәи аҿы хшыҩла аусура уаамҭа зегь азкызароуп. Убри аан иазгәаҭатәуп, ҭыԥк аҟны итәаны аусура аасҭа, махәҿалатәи аусура ауаҩы игәабзиара иаҳа ишазеиӷьу. Имаӡам ақыҭаҟны зегьы анхара шрылымшо еиԥш, ақалақь ԥсҭазаара иацу аӷьал-пал ззымчҳауагьы рацәоуп. Ақалақь иашьцылам, уи аԥсҭазаара анаалашьа иақәымшәаз длалаӡ дцаргьы ауеит.

Ақыҭанхамҩа аԥсҭазаара атәы далацәажәо, Уаҭҳара ақыҭанхаҩ, 86 шықәса зхыҵуа Ира Қапԥҳа-Аиба ақыҭаҿы лыԥсҭазаара ашықәсқәа еидкыланы, уажәы ақыҭаҿы анкьеиԥш аџьабаа рбаӡом лҳәоит.

"Ақыҭа мариоума, есымша акы уаҿызароуп, унхарц азы аус уулароуп, ухандеилароуп: ужә, укәты, ушәишәи, акәҷар – урҭ зегьы урхылаԥшлароуп, хазы адгьыл укызароуп, ууҭра-сыҭра. Ари иҟаланы уаԥхьа ианықәу зегьы бзиа иаҳбоит, аха иҟабымҵар кыр ҟалома?! Сара сакәзар, абыржә ақалақь ахь сган сынбырхаргьы амалаҳәагьы иагьысҭахым. Аҷкәынцәа, аҭацацәа – зегьы аус руеит. Ари аҩны иҟоу аҷкәынгьы аус иуеит. Аусурантәи данаалак ибырҟаҵои, уа дааԥсоит. Иахьынӡаҳалшо ҳрывагылоуп", – ҳәа азгәалҭоит.

аԥсуа қыҭа
© Sputnik / Томас Тхайцук

Ира Қапԥҳа ишылҳәо ала, лара данқәыԥшыз аамҭақәа рзы амал имоуп ҳәа ззырҳәоз ҩ-цак рызна аԥш зызгылаз, арахә-хы рацәаны измаз, абаҳча ааӡаны изызгылаз иакәын.

Наԥшыхақә уанынаԥшуа аԥсуа қыҭақәа рыԥсабара аԥшӡара уаналаԥшуа, џьанаҭ ҭыԥуп уҳәоит, аха уаҟа инхо рзы ауадаҩрақәа маҷым. Сара сахьныҟәахьоу ақыҭақәа рҟны, анхацәа сахьразҵаауа, раԥхьа иргыланы зегьы ирҳәо уадаҩрас ирымоу ҳәа, аӡы аҟамзаароуп, иара убас амҩақәеи. Сара сзын иџьашьахәын, иагьгачамкран, аӡырыжәтә змамкәа, иаазхәо ақыҭауаа шыҟоу ансаҳа. Аԥсны аҟарагьы аӡы-цқьақәа змам атәылақәа ак ҟарҵахьеит (акы аҟынгьы иҟоума!). Аӡымҩангагатә цәаҳәақәа қыҭақәак рҟынӡа рнагара уаҳа изыҟамлеит, мҩабжара ишышьҭаз иаанхеит.

Аӡы агьама аҳаҭыразы…

"Сара санааигьы абра аӡы рымаӡамызт, Аҭәадоу ҳцаны иааҳгон, аԥҳалқәа рыла ҳцаны иааҳгон. Жәа-литрак аӡы зкуаз аԥҳал саҵаланы иаазгон, абас сыжәҩа иқәыргыланы. Усҟан схәыҷымзи, саргьы сҭацамзи, сышнеиуа еиҳабык дысԥылар, амни сыԥҳал саҵыҵны иргыланы, схы ларҟәны сааскьаны снагылон, амҩа исҭон, иаԥхьа сиасӡомызт. Нас аԥсшәа ансеиҳәалак ашьҭахь, днасыцхрааны ишьҭыхны инасиркуеит, дырҩегь сымҩа иацысҵон. Нас усҟан ҳзыҩназ аҩнқәа уажә еиԥш иабаҟаз. Анышәаԥшь, абри иҟаԥшьшәа иҟамзи, нас аҽ-уац, ацемент, абас-абас еилырхны, нас абас ишышны иҟамзи абыцқәа рыла, ирыбжьаҳшьуан, иаҳшьыхуан. Абри аҩны абас снапала иҟасҵеит. Нас аҳашҳа ааҳгон, акьыр еиԥш ипашәӡа иҟан, убри нахьшьны иаҳшәуан, ихәаԥштәылашәа иҟалон. Уажәы абарҭ зегьы иҟоу, аҩнқәа ӷьазӷьазуа идыргылоит, иббоит, ҽырбагоуп изҿу. Аҿар зегь ықәҵхьеит, зегьы ақалақь аҿы аусқәа руеит. Иаауеит асабша, амҽыша, сабша-мҽышала узынхаӡом", – ҳәа лажәа иацылҵоит лара.

Есма Ҭодуаԥҳа
Уаҭҳара ақыҭанхаҩ, 86 шықәса зхыҵуа Ира Қапԥҳа-Аиба

Ақыҭанхамҩа арҿиаразы аҭагылазаашьақәа аԥҵазар, аҿар ықәымҵразы ашколқәа ҳаамҭа иақәшәо еиқәыршәазар, ауаҩы ақалақь аҟны аус иуазаргьы уи ԥырхагоуп узҳәом. Амҩа аныҟала, уцага-уаага аныҟала, уеизгьы-уеизгьы ақыҭа аҟынтәи ақалақь ахь ацәырҵразы сааҭк еиҳаны уагом, Урыстәыла иҟоу идуу ақалақьқәа ирыҿурԥшузар, ауаа аметроқәа сааҭк-ҩ-сааҭкгьы ирҭоуп русурҭа ҭыԥ ахь инеиразы.

Ана-ара иуаҳауа, ақыҭауаа рхатәы мчала иҟарҵо аргыларақәа, ҳәарада, угәы иамыхәар залшом. Иаҳҳәап, Кәтол ақыҭа ампыласырҭатә ҭыԥ иаҿуп дара ақыҭанхацәа рымчқәа рыла, Уаҭҳара акәзаргьы убас еиԥш ихацдыркит анапылампыл асырҭазы ашкол иамоу аспорттә хыбра аиҭашьақәыргылара. Аха уи зегьы ӡыгмацәазк амшын иӡаашәалаз иаҩызоуп.

Ҳара ҳбызшәеи, ҳҵасқәеи, ҳқьабзқәеи еиқәырханы иаазго ақыҭа ауп. Аҳәынҭқарра уи хылаԥшра анамҭакәа еиқәырхашьа зыҟалом. Уимоу, иахьатәи аҭагылазаашьаҿы, COVID-19 ҳазҭанаргылаз атәы уҳәозар, ақыҭанхамҩа хеиқәырхагас иаҳзыҟаларгьы ҟалоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

167

Гәымԥҳа: COVID-19 адунеи зегьы иалаҵәеит, иҳамчу - хәыҷык акрычҳара аарԥшроуп

0
(ирҿыцуп 18:52 03.08.2020)
Амилаҭтә туристтә еилахәра аусзуҩ, аекскурсиа амҩаԥгаҩ Алиса Гәымԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит апандемиа аамҭазы русураҟны изықәныҟәо аԥҟарақәа ртәы.
Гәымԥҳа: COVID-19 адунеи зегьы иалаҵәеит, иҳамчу-хәыҷык акрычҳара аарԥшроуп

"Атуризм азы аминистрра аҟынтәи аԥҟарақәа ҳзаарышьҭит ф-пунктк рыла ишьақәгылоуп. Уаҟа иаҳәоит асабрадақәа, анапҭарԥақәа ныҟәаҳгар шакәу, насгьы ацқьара аԥҟарақәа ишрыцклаԥштәу, аекскурсиа амҩаԥгаҩ COVID-19 асимптомқәа аԥсшьаҩы иныибаалар амедицинатә усҳәарҭахь днаигар шаҭаху, аҭакԥхықәра ду ааирԥшыр шакәу. Сгәаанагарала, урҭ аԥҟарақәа рҿы иаҳзынамыгӡо ҳәа акгьы анӡам. Ачымазара ҿкы адунеи зегьы иалаҵәаз ауп, иҳамчу –хәыҷык акрычҳара аарԥшроуп", - лҳәеит Гәымԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0