Венера Чагәаа. Архивтә фото

Зыԥсҭазаара ахәыҷқәеи акультуреи ирзызкыз

57
(ирҿыцуп 17:12 16.07.2018)
Аԥсны даара ирацәаҩуп, зыԥсҭазаара ахәыҷқәа рааӡареи, иара убас акультуреи иазыскуа ауаа, аха арҭ аҩ-уск реилагӡара зылшо рацәаҩымзаргьы, дара рыбжьара дыҟоуп, иахьагьы Гагра араион ауаажәларратә ус иадгылоу Венера Владимир-иԥҳа Чагәааԥҳа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Венера Чагәааԥҳа диит Гәдоуҭа араион, Калдахәара ақыҭан, унеишь-уааишь ҳәа ззырҳәоз, пату зқәыз Владимир Чагәааи Ардасиа Цәеиԥҳаи рҭаацәараҿы.Дара ирааӡеит ҩыџьа аԥҳацәа: Венереи, Еммеи.

Владимир Чагәаа, Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡа аҟны фырхаҵарыла деибашьуан, ианашьоуп хыԥхьаӡара рацәала аорденқәеи, амедалқәеи.

Аибашьра ашьҭахь акыр шықәса аус иуан Калдахәаратәи ақыҭсовет ахантәаҩыс.

Венера раԥхьаӡакәны аҵарадыррахь лшьаҿа ахьеихылго лқыҭатәи ашкол аҟны быжь-класск рҿы даннеилак, диасуеит Блабырхәатәи абжьаратә школ ахь, уи дагьалгоит.

Венера Чагәааԥҳа 10 шықәса анылхыҵуаз инаркны, лыхшыҩ азцо иалагеит амилаҭ кәашара.

Ашкол аҟны имҩаԥысуамызт иарбанызаалак ныҳәак, аҭыԥҳа далахәымкәа.

Лара аиҳабыратәи аклассқәа рахь даннеи, илыӡбеит лыԥсҭазаара акультура иадылҳәаларц. Ашкол даналгалак дҭалоит Аҟәатәи аҵара-лашаратә ҵараиурҭа, аклубтә усураҿы аметодисти-аиҿкааҩи афакультет. Ари аҵараиурҭа ашьҭахь, Венера дҭалоит Москватәи аҵара-лашаратә институт, еиҭа аклубтә усураҿы аметодисти-аиҿкааҩи афакультет уахынлатәи аҟәша, лдыррақәа реизырҳаразы.

Иреиҳау аҵара анлоулак, аусура далагоит лқыҭатәи аклуб аиҳабыс. Араҟа аус луит шықәсыки бжаки.

"Аусура саналага исывагылаз рацәаҩхеит. Ақыҭа аиҳабыра, акласс аҟны исыцтәаз роума, исеигәырӷьаны исԥылеит. Аклуб аколлективи сареи ҳаицхырааны иаԥаҳаҵеит атеатр маҷ. Лассы-лассы апиесақәа ықәҳаргылон. Иҳаман аестрадатәи, жәлар ринструменталтәи агәыԥқәа. Шулиа Сымсым ҳәа иҟаз азҟаза ибзоурала шаҟаҩы жәлар рмузыка абзиабара рылааӡоузеи. Есыуаха, ҳқыҭауаа аклуб ахь иаауан, рыԥсы ршьон, ргәы рхашҭуан еиуеиԥшым ақәгыларақәа ианрыхәаԥшуаз. Ажәакала, аԥсҭазаара акалашәа ихазынан", — лҳәоит акультура аусзуҩ.

Курорт Пицунда в Абхазии
© Sputnik / Эдуард Песов

Ақыҭатәи аклуб ааныжьны, Венера аусура диасуеит Калдахәаратәи аинтернат ахь, апионертә ԥыза аиҳабыс. Уи иақәлырӡуеит 18 шықәса.

"Андреи Чычба иакәын усҟан аинтернат аиҳабыс иҟаз. Ахәыҷқәа рааӡараҿы бсывагыл ҳәа дансыҳәа, мап сзымкӡеит, аклубтә ус ааныжьра сгәы шыснархьуазгьы", — ҳәа азгәалҭоит Венера Владимир-иԥҳа.

Абасала, акультура аамҭала иааныжьны, еиҵагыло абиԥара дырԥызахеит аԥҳәызба.

"Аинтернат аҟны аусура еиҳагьы аҭакԥхықәра сыднаҵеит. Избанзар, ахәыҷқәа рҿаԥхьа агха ухьыр ҟалаӡом", — лҳәоит ааӡара ус знапы алазкыз Венера.

Калдахәаратәи аинтернат аҟны, традицианы ирыман, есышықәса иреиӷьу акласс ахәыҷқәа, Урыстәыла ақалақьқәа руакы ахь ныҟәара ргара.

"Изныкымкәа ҳцахьан Москва, Ленинград, Севостополь, Харьков, Волгоград уҳәа. Аха зегь раасҭа сгәалашәараҿы ианхаз ныҟәароуп Харьковтәи аныҟәара. Ари ақалақь азааигәара, ақыҭа Весиолое ҳәа иҟоуп. Убраҟа, Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡа аан дҭахеит Асовет Еидгыла Афырхаҵа, Џьырхәатәи арԥыс Владимир Ҳаразиа. Ҳара иџьаҳшьеит, аҭыԥантәи анхацәа шаҟа игәалашәара ҳаҭыр ақәырҵоз. Аԥснынтәи асасцәа ҳзааит рҳәан, Владимир Ҳаразиа ибаҟа аҿаԥхьа агәалашәаратә усмҩаԥгатә еиҿыркааит. Ақыҭаҟны амҩа хадеи, ашколи, Ахьӡ-аԥша амузеи ихьӡ рыхҵоуп ҳаибашьҩы. Уи хымԥада ҳаҟара ҳацнаҵеит, ҳгәы арԥшааит", — акрызҵазкуаз аныҟәара далацәажәоит апионер ԥыза хада.

  • Венера Чагава
    Венера Чагава
    © Фото : из личного архива Венеры Чагава
  • Венера Чагава
    Венера Чагава
    © Фото : из личного архива Венеры Чагава
  • Венера Чагава
    Венера Чагава
    © Фото : из личного архива Венеры Чагава
  • Венера Чагава
    Венера Чагава
    © Фото : из личного архива Венеры Чагава
1 / 4
© Фото : из личного архива Венеры Чагава
Венера Чагава

1979 шықәса инаркны 1983 шықәсанӡа, Венера Чагәааԥҳа аус луит Ԥсахаратәи ахәыҷбаҳча ааӡаҩс. Ашьҭахь диасуеит Гагратәи акультура аҩнахьы аметодистс.

"Аҭаацәара саналала, нхара ҳаиасуеит Гаграҟа. Убри аҟнытә есыҽны Калдахәараҟа ацара-аара сцәыуадаҩхеит. Зны аусура салагеит Ԥсахартәи ахәыҷбаҳчаҿы. Аха, снахәыцын, раԥхьатәи сусуратә шьаҿақәа акультурала салагеит, ҩаԥхьа сазыхынҳәып аасгәахәеит. Усҟан Гагра араион акультура аҟәша аиҳабыс иҟаз Иури Ҭориа иҟны снеит. Сдиплом анисырба, иаразнак сидикылеит", — ҩаԥхьа акультура дшазыхынҳәыз лгәалашәоит Венера Владимир-ипҳа.

Асовет аамҭақәа раан, Гагра араион аҟны акультура аҩнқәа быжьба ыҟан, ақыҭатә клубқәа 22. Убраҭ рхылаԥшра лнапы ианын аметодист Венера Чагәааԥҳа.

"Усҟантәи аамҭақәа раан, акультура аминистрра даара рылаԥш ҳхын. Лассы-лассы агәаҭарқәа рымҩаԥгаразы иаҳзаалон. Асеминарқәа шымҩаԥызго иацклаԥшуан. Гагра араион акультура аганахь ала аӡәгьы иашьҭахь игыламызт. Араҟа еиҿкаан Аԥсны Жәлар рартист Баграт Багаҭелиа ифольклортә ансамбль "Кьараз", Аԥсны Жәлар рартист Оҭар Хәынҵариа напхгара зиҭоз Жәлар ринструменталтә ансамбль, Аԥсны зҽаԥсазтәыз артист Лев Қьецба иансамбль "Афырҭын", Аԥсныи Қырҭтәылеи зҽаԥсазтәыз артистка, еицырдыруа ашәаҳәаҩы Зоиа Аншԥҳа напхгара зылҭоз ачамгәыр арҳәаҩцәа рансамбль "Ԥсоу", даараӡа ирацәан аҭаацәаратә коллективқәа, Цәеиаа рансамбль, Хараксианаа уҳәа", — еиҭалҳәоит лара.

Гагратәи акультура аҩнаҟны, Венера Чагәааԥҳа аус луан Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра алагаанӡа. Анаҩс, аашықәса ашколтә ԥсҭазаара иақәлырӡит.

"Гагратәи ақырҭуа абжьаратә школ №1 ҳәа иҟаз, аибашьра ашьҭахь иаԥсыуаны аусура иалагеит. Усҟан, акультура аҩны аҭагылазаашьа даара иуашәшәыран, арахь ахынҳәра ааигәа ишалымшоз еилкааны, ашкол адиректорс иахагылаз Валери Орчыҟәба иааԥхьара сыдыскылеит, аусура салагеит ааӡаҩыс, анаҩс аиҿкааҩс", — лҳәоит лара.

Венера Владимир-иԥҳа лажәақәа рыла, аибашьра ашьҭахьтәи ахәыҷқәа аус рыдулара мариамызт. Дара реиҳараҩык ргәы ԥҽын. Иҟан забацәа, забдуцәа, зыуа-зҭынха ҭахаз.

"Аибашьра ҟалаанӡатәии уи ашьҭахьтәии ахәыҷқәа еиҿсырԥшо саналага, сгәы каҳаит. Избанзар, аибашьра ааха ззыннажьыз рыпсихологиа кәадан, алеишәа ҷыда рыман, рыблақәа аццышә хымызт. Убри аҟнытә, арҵаҩцәа зегьы, аҵара инаваргыланы, ахәыҷқәа аччаԥшь рзырхынҳәра ҳалагеит", — аибашьра ашьҭахьтәи лусура далацәажәоит Венера Чагәааԥҳа.

Гагратәи абжьаратә школ №1 ахатәы-азеиԥш ҵарадырратә школ "Альфа" ҳәа ианыҟала, Венера аусура диасуеит аиҭашьақәыргылара амҩа ианыз Гагратәи акультура аҩнахьы, уажәшьҭа аиҳабыс.

"Усҟан Гагра араион акультура аҟәша аиҳабыс иҟаз Ҭенгьиз Габуниа, "ажьа ахьыцҟьаз игьежьуеит", бзиала баабеит ҳәа сеиҳәан, акультура аҩны аиҳабыс сахаиргылеит", — ҳәа азгәалҭоит лара.

Ари амаҵураҟны Венера Владимир-иԥҳа акыр шықәса аус луит. Иахьа Гагра араион акультура аҟәша аспециалист хадас дыҟоуп.

Венера Чагәааԥҳа аус ахьылуа аколлектив аҭаацәара ду ҳәа азуҳәар алшоит. Ҳраион ахьӡ ҭыргоит акультура аҩнаҟны еиҿкаау ашәаҳәаратәии акәашаратәии аколлективқәа. Уи зегь зыбзоуроу раӡәкра ауп.

"Хымԥада акырӡа иаҳныԥшуеит, уамак рыбжьамхакәа зыԥсҭазаара иалҵыз, Гагра араион акультура аԥхьагылаҩцәа иреиуаз, уи моу ҳтәылеи аҳәаанхыҵи зыхьӡ хара инеихьаз Аԥсны Жәлар рартистцәа Баграт Багаҭелиеи, Оҭар Хәынҵариеи, Аԥсны зҽаԥсазтәыз артистцәа Зоиа Аншԥҳаи, Лев Қьецбеи. Дара рыхьӡ наунагӡа ҳгәалашәараҿы иаанхоит. Иахьа арҭ азҟазацәа дуцәа ираԥызгаша аҿар еиҵагылеит. Уигьы хымԥада угәы иамыхәар залшом", — лҳәоит акультура аҟәша аспециалист хада.

Венера Чагава
© Фото : из личного архива Венеры Чагава
Венера Чагава

Венера Владимир-иԥҳа Чагәааԥҳа акультураҿы илбахьоу аџьабаазы иланашьоуп аҳаҭыртә шәҟәқәеи аҳәынҭқарратә ҳамҭақәеи.

2009 шықәсазы, далкаан, Гагра араион иреиӷьу акультура аусзуҩ ҳәа. 2011 шықәсазы, илыхҵан Аԥсны зҽаԥсазтәыз акультура аузуҩ ҳәа ахьӡ ҳаракы.

Аусура дуӡӡа инаваргыланы, Венера Чагәааԥҳа иаԥылҵеит аҭаацәара бзиа. Лыԥшәма Валентин Зарданиеи лареи ирааӡеит ҩыџьа ахшара. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан лыԥҳа Лиудмила Афонтәи агоспиталь аҟны, аԥҟаратә ҟәшаҟны амедеиҳәшьас дыҟан. Лԥа Руслан аус иуоит ортопедтә центр аҟны апратез ҟаҵаҩыс.

Ԥхынгәы 25 рзы, Венера Владимир-иԥҳа Чагәааԥҳа илхыҵуеит 77 шықәса.

Ахәыҷқәа рааӡареи, акультура аҿиареи иазааԥсаз, аԥсуа ԥҳәыс хазына, ан, анду Венера Чагәааԥҳа иахьа лгәы бзианы, длахҿыхӡа лколлективи лҭаацәеи дышрылагылоу еиԥш, лассамҭа дрыгымзааит.

57

Акаҳуеи аҳаҵлеи: аилазаара "Ашацкыра апоетцәа" шеиҿкаахаз

4
Алитературатә еилазаара "Ашацкыра апоетцәа" арҿиара знапы алаку аҿар еиднакылоит. Уи аиҿкаараҿы акаҳуа рольс инанагӡаз, насгьы аҳаҵла зеиҭаҳатәхаз дазааҭгылоит ажурналист Аинар Ҷыҭанаа.

Аинар Ҷыҭанаа, Sputnik

Дуӡӡак аҟынтәи ҳаауеит

Ҭагалантәи амш ԥхақәа руак азы ҩыџьа апоетцәа – Дырмит Габалиеи Абзагә Аҟалӷьбеи, аҽнышьыбжьон, амшын аԥшаҳәаҿы каҳуажәра ишаҿыз снарыхҭыгәлеит.

Мышқәак рышьҭахь ажурналист Девид Гобечиа дҳацны, мрагыларахь ҳхы рханы амҩа ҳанылахьан. Ҳарҭ ҳахҩык иҳацын "ҳҵәаӷәамҭақәа", Девид – "ифото-видео-блаҭыхга".

Крааҵуан жәеинраалақәак ҳармыԥхьеижьҭеи – абас иҟан ҳныҟәара аҿыҵга. Зегь раԥхьа уи ахшыҩзцара ихаҿы иааит Дырмит, иара убасҟан, аԥшаҳәаҿы акаҳуа анаҳжәуаз аамҭазы.

Аҽны ҳаҭааит Басариа ихьӡ зху Очамчыратәи ашкол-интернат. Уи аамҭазы "коронавирус" ҳцәагьы ҳацәагьы макьана иаламшәацызт аҟнытә ҳрыдыркылеит ҳаргәыдыҳәҳәаланы. Имаацызт адистанциа-мистанциақәа "рмодагьы".

Апоетцәа рҭеиҭыԥш ашколхәыҷқәа рхаҿы ишааиуа ҳашьашәалон ҳәа сгәы иаанагом, аха а-Пушкинхареи а-Шьынқәбахареи аҽны ҳаргьы хықәкыс иҳамаӡамызт. Сааҭк аҟара иргәарԥханы иӡырҩуан аҵаҩцәагьы. Рнапеинҟьабжь еиҳа-еиҳа иӷәӷәахо ианалага – иазҳархеит. Избанзар зны-зынла уи агәыԥҵәарагьы иадыргоуп.

Ԥыҭк ҳагәқәа (анаҩс ҳлымҳақәагьы) анҳарда, аԥшәмацәа адиреқтор иуадаҟны пату ҳақәырҵар рҭаххеит. Ашкол уанҭо ари ауадахь анагарақәа бзиарак иазҳәам, џьаракы аҩнагалара-аҩныгараҿы уаныцхырааҩу алаҳамҵозар. Аха уажәазы сасра ҳуеит, ҳзыцәшәо егьыҟам.

Дук мырҵыкәа ашкол анапхгареи арҵаҩцәеи иҭабуп ҳәа нараҳәаны, аԥсуа шәақәа ҳәо, мамзаргьы ирӷызуа, ҳазлааз ала ашьшьыҳәа ҳанҿынаҳхеит. Ҳаԥхьаҟа Аҟәанӡа ишьҭоу амҩа хароуп, арҿиара мҩа акәзар – нҵәара ақәӡам.

– Ҳзусҭцәоу жәдыруама? – ҳәа ҿааиҭит Дырмит, Очамчыра ҳаналсуаз аамҭазы.

– Ыы? – ҳҳәеит ҳаргьы, иҵаашьа џьашьаны.

– "Ашацкыра апоетцәа" ҳауп.

Арҿиаратә шәырҵла

Ари машәыршақә иҳәаз ажәақәамызт, анаҩстәи ҳныҟәарахьгьы "Ашацкыра апоетцәа" раҳасабала амҩа ҳақәлеит. Жьҭаарамза 24 рзы ҳара ҳаҭааит Ҷыҷыкәа Хьиба ихьӡ зху Баслахәтәи абжьаратә школ.

Аԥсуаа рҳәашьа, сара истәуп ҳәа акәым изысҳәо, аха ари ашкол аҵас бзиақәеи аҳаҭыри змоу ҵараиурҭоуп. Аԥсуа шәҟәыҩҩцәеи апоетцәеи ирызку, ашкол ашҭа ҭбааҭыцә ҭзырҭәаауа абаҳча мацара абанӡанеиуеи. Дара рнапала еиҭарҳаз аҵлақәа еиламҩашьарц азы досу анҩыларақәа рымоуп. Аԥсуара иазку ауадаҿы еизгоуп ибеиаӡоу аҭоурыхтә материал.

Акыр жәашықәса раԥхьа ари ашкол аҟны ашәҟәыҩҩцәеи ашколхәыҷқәеи рыбжьара асалам шәыҟәқәа реимдара хацыркын. Уи аҵас бзиа еиқәырханы иаагоуп иахьанӡагьы, асалам шәҟәқәа зегьы еиҷаҳарыла иҵәахуп хыхь зызбахә ҳәаз ауадаҿы.

Ашацкыра апоетцәагьы ари абаҳча ссир аҟны ҳахьӡ зҳәо ҵлак ыҟазарц ҳҭаххан, аҳаҵла ааганы еиҭаҳҳаит. Хәыҷык-хәыҷык баҳала аус анаҳуы, ҳаиасит ажәеинраалақәа рыԥхьарахьгьы.

© Foto / предоставлено Аинаром Читанаа
Ашацкыра апоетцәа аҳаҵла еиҭарҳаит Баслахәтәи абжьаратә школ ашҭаҟны

Анаҩстәи ахҭысқәа еиҭаҳәаратә формала иаасырԥшуеит, аԥхьаҩ ажәа дасмыршьразы.

Иҭәы-иԥха имҩаҧысыз ари аиԥылара ашьҭахь ашацкыраа анаҩстәи ҳаиқәшәара шықәсыбжак еиҳаны иахырԥатәхеит. Уи зыхҟьаз аҭагылазаашьақәа рацәоуп.

Инҵәеит 2019-тәи ашықәс. 2020-тәи алагамҭа акәзар аибабарақәеи аиқәшәарақәеи рзин ааҳамнахын, "zoom" ала авидео еимадара мацара ҳҽалаҳагӡар акәхеит. Ари аамҭа иалагӡаны ҳаилазаара иацлеит: Алмас Шьалашьаа, Шьазина Бганԥҳа, Ҳаџьараҭ Џьыкьырба, Адгәыр Амԥар.

Акарантин ашьҭахь

Ачымазара иадҳәалаз агәыҭҟьарақәа маҷк ианеихсыӷь, ԥхынгәымза 23 аҽны, Дырмит Гәлиа илитературатә-мемориалтә музеи аҟны ицәыргахеит алитературатә еилазаара "Ашацкыра апоетцәа". Уи алахәылацәа досу ҳҩымҭақәа акы-ҩба ҳрыԥхьеит, иара убас инеимда-ааимдо ҳаԥхьеит "Ашацкыра апоетцәа Рҭоуба".

Аҭӡаҿы икыдын асахьаҭыхҩы Баҭал Џьапуа ҳаилазаара иазирхиаз адыргаҷагьы.

Апоет, ажурнал "Алашара" аредактор хада Анатоли Лагәлаа, аилазаара ҿыц иазкны игәаанагара ҳәо, иазгәеиҭеит:

"Аамҭа аҿахәы шаҟа иҳазҳәо, шаҟа аҵакы ҳзеилкаауа – уброуп ҳпоезиагьы аԥсы ахьҭало. Иагьа ирԥшӡаны иуҩыргьы, агәы аҵамзар, агәаӷь амамзар, аԥсуара ыҟамзар – уи алҩа иаҩызоуп. Избанзар, иахьа узыԥхьо алитература убри аҟара ирацәоуп, уи иалкааны ахатә бжьы ацәыргара мариаӡам. Аха абаҩхатәра змоу уи амаҵ иуроуп. Даара узызхьаауа, угәы иаҭаху зегьы аанужьыр ауп, иулоу наугӡарц азы, имца хааны уаблырц азы. Изгәаԥхо ҟалоит, изгәамԥхогьы ҟалоит, аха сара исҭахыз сҳәеит, са сыдагьы аӡәгьы изҳәомызт ҳәа агәаанагара ануоулак – убасҟан ауп ажәеинраала аныуҩыз".

Адгәыр Амԥар аҭоубаҭара адырхаҽны ҳаилазаара даналҵ, Гәлиа иҩны-амузеи аҟны Даур Наҷҟьебиа иҳаиҳәаз ажәақәа атыхҳәа иааҳгәалашәеит. Ашәҟәыҩҩы ҳгәыԥ алахәылацәа зегьы шнымхо, мышкы зны аӡәы ишынижьуа ҳгәы ҳҽаниҵахьан, аха уи амш ас лассы иаауеит ҳәа ҳгәы иаанагомызт.

Ааигәазы акы-ҩба усмҩаԥгатә азԥхьагәаҭаны иҳамоуп. Аԥсуа политикцәа ражәақәа рыла иуҳәозар "иҟаҵатәу рацәоуп", аха урҭ зегьы раԥхьа игылоуп арҿиара.

Алитературатә еилазаара "Ашацкыра апоетцәа" адаҟьақәа феисбуки инстаграми рҟны иаԥҵоуп. Уаҟа агәыԥ алахәылацәа рырҿиамҭа ҿыцқәеи аилазаара аԥсҭазаашьа атәы зҳәо ажәабжьқәеи лассы-лассы ишәыдаагалалоит.

4

Адипломатиа иаамысҭашәоу занааҭуп

109
(ирҿыцуп 17:48 13.08.2020)
Адәныҟатәи аусқәа рзы Аԥсны ахада ицхырааҩ ааигәа аԥсуа-аурыс ҳәааҿы аҭыԥ змаз ихымҩаԥгашьеи уи иаиуз ареакциеи дырзааҭгылоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Ауаажәларра амчра аԥсахразы апротесттә қәгыларақәа зымҩаԥырго анапхгара ҳазҭо русуразы агәынамӡара рымоуп азоуп. Ареволиуциақәа мҩаԥысуеит асоциалтә платформа уи азы иахьыманшәалоу атәылақәа рҿы.

Иаҳхысыз ашықәси ҳазҭалази ҳтәылаҿы аполитикатә еибарххарақәа рацәан, урҭ реиҭаҳәарагьы иаԥсам, зегь ибзианы ижәдыруа ауп. Усҟан оппозициа иҟаз, иахьа амчраҿы иҟоу анапхгара рриторика "азакәан аҳра ауа, еиҵыху ачынуаа рыштатқәа реиҵатәра, ауаа рсоциалтә бзазара ашьҭыхра" ҳәа, ԥхьатәара ирышьҭыз атәыла ахада иаамҭазы иҟаз ауашәшәырарақәа акыр иӡырганы, уи шьаҭанкыла ишеиҭаркуа агәра ҳдыргон. Аҳәара мариоуп, аха анагӡара уадаҩуп. Иҳаҩсхьоу ашықәсқәа ҳрыԥшны иаҳҳәозар, ҳтәыла ахадацәа амчрахь анеиразы аҳәаҭыхла  ирзықәԥо, анаҩс урҭ рхаҭа азакәанқәа еиларгарагьы ирылакьысуам, избанзар, рус иахазыргылаз раҳаҭыр рбароуп.

Еидыз аоппозициатә блок ахада Аслан Бжьаниа иахьа амчраҿы дыҟоуп, ҳазҭоу ашықәс алагамҭазтәи аполиткатә кризис алҵшәақәа ирыбзоураны. Абар зеиӷьыҟам аҭагылазаашьа, азакәан аҳра ауа, акоррупциа маҷхо, ачынуаа рхыԥхьаӡара еиҵахо аҟаҵаразы. Макьаназы, агәыргьынчмазара аиаара раԥхьатәи ацәаҳәаҿы иазлаҟоу ала, егьырҭ зыӡбахә ҳәаз ареформақәа кьыс рымам, ачынуаа реиҵатәра акәзар, аизырҳара амҩоуп изну.

Иахьатәи Аԥсны ахада икадртә политика макьаназы иреформатәу аҟазшьа амоуп ҳазҳәом, дамеигӡакәа ацхырааҩцәеи абжьгаҩцәеи иадминистрациа иадигалоит, уаанӡатәи икритикатә згәаҭақәа ихаршҭны. Иахьатәи санҵамҭа зызку "афырхаҵаратә" темагьы сазааиуеит уажәы.

Ажьырныҳәатәи аполитикатә хҭысқәа ираԥхьагылаз Ахра Аҩӡба алхрақәа рышьҭахь "адәныҟатәи аусқәа рзы Аԥсны ахада ицхырааҩ" ҳәа дшьақәырӷәӷәоуп. Даҽакала иаҳҳәозар, ахада иадминистрациа ианақәлоз, асаркьақәа ԥыххааны амҩа аазыртуаз иаалырҟьаны ддипломатхеит. Ишыжәдыруа еиԥш, адипломатиа – акыр иаамысҭашәоу занааҭуп, уи иаднакылаӡом аӷьалпал. Рацәак аԥшрагьы аҭахымхеит.

© Sputnik / Томас Тхайцук

Ҳазҭоу амза быжьба рзы асоциалтә ҳақәа рҿы иаацәырҵит "адәныҟатәи аусқәа рзы Аԥсны ахада иабжьгаҩ Ахра Аҩӡба "Урыстәылеи Аԥсни рҳәааҿы ибжьагылоу аихатә гәашә и-Toyota Land Cruiser алаӡара ду змоу абапмер ала днажәлан, ҳара ҳҳәаа дышҭалаз узырбо асахьаныҟәа. Абри алагьы аԥсуа дипломатиа ахаҿра ҿыц шьақәыргылоуп. Аиашазы, асоциалтә ҳақәа рҿы ицәырҵыз авидео ала, Toyota Land Cruiser аԥсҟы зку дшумбогьы, дук мырҵыкәа Ахра Аҩӡба иҳәеит уи иара шиакәу, изыҟаиҵазгьы "хә-сааҭк аҳәааҿы даанкыланы дахьрымаз" азы шакәу.

Ишеилкаахаз ала, ҳдипломат акоммуналтә, иара убас егьырҭ ашәахтәшәаратә ҟазшьа змоу аусқәа рзы миллионк иаадҩыло ауал иқәын, уи имшәакәан Урыстәылатәи аҳәаа ахысра азин имамызт. Ахра Аҩӡба иҟаиҵаз ахҳәааҿы иазгәеиҭеит "аҳәааҿы иҟоу аҭагылазаашьа хшыҩзышьҭра аҭатәуп" ҳәа. Адипломат иҟаиҵаз аҳәамҭаҿы иара убас иазгәеиҭоит ҳауаажәлар аҳәаа ахысраҿы ауадаҩрақәа шрымоу, сааҭла уа агылара шрықәшәо азы.

Ауадаҩрақәа ануԥыло ыҟаҵәҟьоуп, аха апрезидент иабжьгаҩ дышдипломатыз ихашҭит, адипломатиа ззыҟоу, аиҿцәажәарақәа рыбзоурала ауадаҩрақәа раԥырҟәҟәааразоуп. Авидео уахәаԥшыр иубоит еиқәаҵәасамсалуа иҟоу адипломат имашьына, акашәа имбакәа, амҽыӷра аҟазшьа аманы Аԥсны аҳәаа еихызшо агәашә инажәланы ҳтәыла ишҭалаз. Шәазхәыц, ари ҟазҵо апрезидент ицхырааҩ иоуп, баша хархьуаҩым.

Схаҿгьы исзаагом, уаанӡатәи Аԥсны ахада ицхырааҩ иакәызҭгьы, аоппозиционер Аслан Бжьаниа идгылаҩцәеи иареи иахырҳәаараны иҟаз ари ахҭыс, аха "дара ртәы" ианыҟаиҵа, хымшҟа рыԥсы ӡаны итәан. Аинформациатә хархәагақәа рҿы ари атема анцәырҵ, акыр зыбжьы цәгьахаз хҭысны ианыҟала, нанҳәа 10 рзы апрезидент ипресс-маҵзура аҟынтә ицәырҵит аҳәамҭа "Ҳазҭагылоу аамҭазы аҭагылазаашьа аҭҵаара мҩаԥысуеит" ҳәа. Аҳәамҭа ишҳаҵанаҳәо ала, Аԥсны анапхгара ари азҵаатәы азы, агәаҭарақәа анымҩаԥыслак ашьҭахь алкаақәа ҟарҵоит. Ари ахҭыс азы, иҳәынҭқарратәу аинформациатә хархәагақәа уамак рҽырымҟьеит, апресс-маҵзура иҳаланаҳәаз аинформациа аздырхеит, иҷыдоу аҭыжьымҭақәагьы азырымкит. Иҳәынҭқарратәым ирҳәази ирымҳәази ахәшьара аҭара хықәкыс исымаӡам уажәы абра, урҭ уеизгьы-уеизгьы "рхы иақәиҭуп".

Хымԥада, уаанӡа акәызҭгьы, Бжьаниа идгылоз аоппозициатә информациатә хархәагақәа ирҳәашаз рдыррын, адипломат Аԥсны агәашә иҭалашьа ҳзырбоз авидео иахьеи-уахеи идырҵәирын, аха уажәы амчрахь ианааи "ажәа ахақәиҭра" ҳәа ззырҳәоз аԥсы ахьҭоугьы ргәаламшәеит, имашьына аҳәааҿы "ианжәылозгьы" цәыррымгеит.

Ари ахҭыс Урыстәылеи Аԥсни реизыҟазаашьазы узхыҽхәаша акәым. Ҳтәыла ахада ицхырааҩцәеи иабжьгаҩцәеи узвамлаша ахымҩаԥгашьа аадырԥшлароуп. Ихадоу ҳастратегиатә ҳәынҭқарра ҳәа Урыстәыла ианазаҳҳәо, ҳдипломат ихымҩаԥгашьа ҳаизыҟазаашьақәа ирмыхәарашәа сыҟоуп. Анаҩсан иҳауз ажәабжьқәа рыла, Ахра Аҩӡба иқәыз ауал ишәеит, ахҭыс азы Урыстәыла аганахьала аусҭҵаара нап аркуп. Абри  аныҟала, асоциалтә ҳақәа рҿы ацәажәарақәа цәырҵуа иалагеит Аҩӡба иусура дамырхуамашь ҳәа. Сара схәыцрақәа ртәы сҳәозар, дамырх сыздыруам, аха Аҩӡба дара рхаҭақәа рамхра азҵаатәы ықәимыргылааит…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

109