Архивтә фото

Егьырҭ ирыламҩашьо аԥсуа культура

150
(ирҿыцуп 18:28 07.02.2020)
Аҵарауаҩ, афольклорҭҵааҩы, Аԥсуаҭҵааратә институт афольклор аҟәша еиҳабы Цира Габниаԥҳа аԥсуаа рдоуҳатә культура азы лгәаанагара зеиԥшроу еилылкаауан Sputnik аналитик Нонна Ҭхәазԥҳа.

Аԥсуаа зқьышықәсала еихаҳауа иааҳго ҳкультура ажәлар рыԥсҭазаара зегьы ҳәаақәнаҵоит, еиднакылоит, изнысыз амҩа доуҳатә шьаҭас иамоуп. Ҳара ҳкультура даҽа жәларык ҳрылазмырҩашьо аҿыгҳарақәа рыла еиларсуп, иахәҭакуп Кавказтәи акультура. Ҳкультура ажәлар рышьҭа еиқәырханы ашьҭахь иааиуа абиԥара рызнагароуп ихадароу ҳәа.

Цира Габниаԥҳа излазгәалҭаз ала, ажәлар знысуа аҭоурыхтә етапқәа рҿы џьара инымхаӡакәаны ианрылшо етапк аҿы иҟоу абиԥара ҳаԥсҭазаара ҳәаақәызҵо ианрылшалакгьи убри еиқәырханы, иацҵаны, иазырҳаны дара ирышьҭанеиуа абиԥара усҟан уи еиҳа-еиҳа еизҳауеит. Убри ауп акультура абиԥарақәа рышҟа ииасуа. Аха абиԥарақәа ирылымшар усҟан иара амилаҭ, акультура ҳамоуп ҳәа ажәларгьы ирызҳәаӡом, ацәыӡ дуӡӡагьы ҟалоит.

"Ҳара иҳамоуп ҳжәытә доуҳатә культура дуӡӡа даҽа культурақәак аныԥшуазаргьы, иара адунеитә культура хазырҭәаауа амазарақәа ируаку. Ҳазнысыз амҩаҿы ҳкультура анырра азҭоз маҷӡамызт, аха аԥсуаа урҭқәа зегьы ырсаны, иреиӷьу алхны ҳкультура иахарҳауан еснагь ижәытәӡатәиу ашьаҭақәа змоу аԥсуа культура иаҵаҵәахуп хәы змаӡам адоуҳатә беиара.

Иароуп ҳара иахьа уажәраанӡа ҳаиқәырханы ҳаазгогьы. Изларылшозеи уи еихазҳауаз абиԥарақәа иара аиқәырхара? Аиқәырхара рылзыршаз ҳкультура шьаҭас иамоу акосмогониатә ҟазшьа ауп. Ажәлар идырҿиаз зегьы иацын Анцәа илаԥши ихылаԥшреи ҳәа ирыԥхьаӡон дара", — лҳәеит Габниаԥҳа.

Аԥсуа ҭҵааратә институт афольклор аҟәша еиҳабы лажәақәа рыла, аԥсуаа ҳдоуҳатә культураҿы, иара акультураҿы уашәшәыррақәа ҳныԥшуазаргьы, макьана ҳҿы зыӷәӷәоу убри ауп, акультура абантәаауеи, иарбан хыҵхырҭақәоу иамоу анаҳҳәо иаразнак ҳхаҿы иааиуеит амифологиа, адинхаҵара, ҳхаҿы иааиуеит аҟазара ахкқәа зегьы урҭ рыда иара акультуру ахаҭа зыҟалаӡом. Абарҭ зыӡбахә ҳҳәо абаҟақәа зегьы ҳара ҿыӷәӷәала ҳцәажәо ҳҟанаҵеит.

Кавказ зегьы, иара Аԥсынтәыла ирацәаны акультурақәа ахьеилысуа аҭыԥ аҿы иҟоуп. Араҟа амрагыларатәи акультуреи аҭыԥантәи акультуреи аилысра роуан, иара амраҭашәаратәи акультура ақьырсиан культура ыҟан, амсылман культура ыҟан. Абарҭқәа зегьы анырра ду шыҟарҵазгьы, абри аҭыԥан ииыз иҿиаз акультура аԥыжәара агон ианакәзаалак. Избанзар уи дара еиҳа агәра ргон.

"Аԥсуаа рыԥсҭазаара еиӷьызтәуаз, дара доуҳала изырбеиоз ирзыманшәалоз акәын. Хымԥада, уи иаанагаӡом зынӡа анырра ҟарҵомызт ҳәа, ҿырԥштәыс иаагозар Византиатәи акультура ара анырра ӷәӷәа ҟанаҵеит. Еиҳарак аматериалтә культураҿы.

Аматериалтә культуреи адоуҳатә культуреи дара еиларсуп, аха ара Византиаа анаа, идыргыло иалагоит аԥшьаҭыԥқәа, еиуеиԥшым абаҟақәа. Аԥсуаа убарҭ рыԥшьаҭыԥқәа андыргылоз аԥсуа ҟазацәагьы рываргыланы идыргылон", — лҳәеит Габниаԥҳа.

Аха аԥсуаа рдунеихәаԥшышьаҿы, рыԥсҭазаараҿы уи икультуратә баҟангьы иҟан, аха зегьы акоуп дара рыԥшьаҭыԥқәа рдоуҳа хыҵхырҭақәа еиҳа рҽырзааигәатәны аиқәырхара рылшеит, егьигьы инавагыла-аавагыланы авсшьа иақәшәаны дара ртәы аҭыжъара еснагь иадыргон. Избан убас аԥыжәара загоз, иаҳҳәап, избанзар заҟа аҭыԥантәи ӷәӷәо аҟара аилаӡҩара, ауашәыррақәа рацәаны аҭара мариахаӡом.

Избан аԥсуаа ирылзыршеи дара рдоуҳатә культура аԥыжәара аго аҟаҵара ҳәа азҵаара шьҭырхуазар. Зегьы раԥхьа игылоу —  аԥсуаа рдоуҳатә баҟақәа рҿы еснагь ахыҵхырҭа акосмологиатә ҟазшьа амоуп. Жытә-натә аахысгьы дара рыԥсҭазаара, рдоуҳатә культура аҿиараҿы еснагь ихьаԥшуан Анцәа ишҟа. Дара рыԥсҭазаара зегьы жәиантәи иааиз, Анцәа иҟынтә иааиз акәны иахәаԥшуан, ҿырԥшыгас иаагозар Аԥсадгьыл. Аԥсуаа рыԥсадгьыл аиурагьы акосмологиатә ҟазшьа амоуп, ҳәа азгәалҭеит Габниаԥҳа.

"Уи анцәа ииҭеит абра унха, уқәӷьаца ҳәа. Аха уи инадкылангьы асасдкыларагьы акосмологиатә ҟазшьа амоуп. Избан акәзар аԥсуаа ирҳәоит асас Анцәа иоуп дысзаазышьҭыз, уи быжьнасыԥк имоуп – фба сара исзынижьуеит, акоуп иара ииго ҳәа. Иара асас иааирагьы хыхьнтәи, жәҩанынтәи иҳамҭаны иҟоу адоуҳатә шьаҭа аманы дахәаԥшуеит. Ажәлар рдоуҳатә культура зегьы еидызкыло, иԥшьоу акакәны иршьо Аԥсуара.

Аԥсуарагьы Анцәа ииҭаз, иара изишаз, даԥсуаны дҟазҵаз Анцәа иакәны дахәаԥшуеит аԥсуа. Анцәа изааишьҭыз аԥсуара иаҳәо аканонқәа реилагарагьы ҟалаӡом ҳәа. Уи дара рыԥсҭазаара ҳәаақәнаҵон, аха иагьацәшәон, иагьацәыԥхашьон, избанзар иԥшьан Анцәа иҟынтәи иааиз оуп ҳәа ирыԥхьаӡон", — лҳәеит Цира Габниаԥҳа.

Избан акәзар уа иҟоу аԥсуаа ирыԥхьаӡоит зегь раасҭа Анцәа игәаԥхо ауаҩра ауп ҳәа. Аԥсуара зегьы еидызкыло гәыԥ хаданы иҟоу ауҩра. Егьа мал ыҟазаргьы ауаҩра еиҳау амал ыҟаӡам ҳәа иԥхьаӡон азын аԥсуаа рҿы ианакәзаалакгьы акгьы ахырҟаӡомызт. Абарҭқәа рыҩныҵҟа иҟоуп ҳәа сгәы иаанагоит аидиологиа, аха ари аидиологиа зехьынџьара доуҳала еиҿартәу, хыҵхырҭасгьы измоу культура дууп ҳәа азаҳҳәар ҳалшоит. Избанзар адоуҳауп уа зехьынџьара иҟоу, ҳә азгәалҭеит Аԥсуа ҭҵааратә институт афольклор аҟәша еиҳабы. 

Аԥсуа жәлар рдоуҳатә культура абеиара иамоу еиднакылоит ҳдоуҳатә кодекс ду "Аԥсуара". Иара шәҟәыла иҩны ишьҭыхым, аха уаҟа ирацәоуп аԥсуаа зықәныҟәоз аԥҟарақәа, иныҟәыргоз ақьабзқәа, аҵасқәа. Есымшагьы иубон уи иамоу абеиара ахьынӡаҳараку. Аԥсҭазаараҿы рхы иадырхәон.

"Ҳара ҳаԥсуара акультураҿы иҟоуп ҳхеиқәырхаратә мҩақәа зегьы. Уи ҿыц иашьҭаланы аԥҵара аҭахӡам. Урҭ иргәылаланы, ирылаԥшааны, аԥсҭазаараҿы ирымаз ахархәареи, уи иацыз алеишәа ӷәӷәеи рызҳаргьежьыр ҳшәарҭара азҵаара ӡбахоит, ҳҳәынҭқаррагьы ашьаҭа ӷәӷәа азышьҭаҳҵоит", — лҳәеит Габниаԥҳа.

Кодекс ҳасабла ишьақәыргылан ирымаз, аԥсуаа рдоуҳатә беиара иабзоураны дара ирыман иааџьоушьаратә иҵаулаз, иаамысҭашәаз, аристократтә ҟазшьа змаз ахымҩаԥгашьа. Уи ахы акуан ауаҩраҿы. Аԥсуа ауаҩы дазусҭазаалакь иара иаҵкьыс дҳараикуамызт, иаҵкьыс дагьылаирҟәуамызт, диаҟаран диргылон.

Иара ихаҭагьы аӡәы диеӷьны, ма диеицәаны ихы дахәаԥшуамызт – ауаа зегьы драҟаран ихы ибон. Абарҭқәа зегьы злоу аԥсуа культура, ҳдоуҳатә культура ҳагәылаԥшыр ҳазхьаԥшыр ҳзыцәшәо акгьы ҳзынхаӡом, иҳалшоит ҳҳәынҭқарра аргылареи, ԥхьаҟа арҿиареи!

150
Абхазская свадьба

Ацәгьеи абзиеи, ма ачымазара ҿки уи иҟанаҵо анырреи

257
(ирҿыцуп 17:12 26.09.2020)
Ҳазҭоу ашықәсазы адунеи зегьы иахыҵәаз акоронавирустә чымазара ҿкы аԥсуаа ҳабзазареи ҳатрадициақәеи ишырныԥшыз дазааҭгылоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Уаанӡа аибашьра ҟалаанӡеи иахьатәи аамҭеи шаҳҳәоз, уажәы Ковид-19 цәырҵаанӡа иҟаз-ианыз ҳәа ацәажәара ҳалагеит. Ҳгәаҳҽанӡамкәа ҳаԥсҭазаара иалалаз агәыргьынчмазара шьаҭанкыла ҳсоциалтә-культуратә ԥсҭазаара ахаҿра аԥсахуама уҳәо аҟынӡа инеит. Аԥсуаа ҳацәгьеи ҳабзиеи иааннакыло аҭыԥ акыр иӷәӷәоуп, ианахҳарҟьо шырацәоугьы. Аҵыхәтәантәи аамҭазы ачымазара ҿкы аҽарӷәӷәеит, аԥсыҭбарақәагьы ҟалеит.

Иахьатәи аамҭазы иҳалаҳәоуп дырҩагьых акарантинтә ԥҟарақәа рыхәҭак шыргьежьу. Жьҭаара 5 инаркны, ауаа рацәа злахәу ачарақәа, аиныхрақәа, аԥсхәрақәа уҳәа рыркьаҿреи уимоу раанкылареи азгәаҭоуп. Ковид-19 цәырҵаанӡа аԥсуаа ҳчараушьа саназхәыцуа, абас акы шаҳԥеиԥшыз ҩашьомызт сгәахәуеит. Иубаратәы иҟан ахарџь рацәа зыхҭынҵаз аҵаул чарақәа аԥшьганы ишҳамаз.

Аиашазы, урҭ ачарақәа ауаажәлар рматериалтә ган иазышьҭымхуа иҟан. Иҟасҵаз аҭҵаарақәа рыла, ачара аураҿы ахарџь зго еиҳаракгьы, аҭаца лҭыԥ архиара, амузыкатцәа рааԥхьара, аҭаца лыҵкы, насгьы уи дахьыкҿадыргыло иахҭнырҵоз зекономика хьысҳау атәылазы акыр иџьашьахәуп. Избан изыруаз ачара дуқәа? Избанзар, ачара хәыҷы аҿы хыхь еиқәсыԥхьаӡаз ирыхҭнуҵо мацара азыхҩа-иазхымҩа ахаршә инарго. Ачара афеида амазарц, мамзаргьы ауал рықәымшәарц азы, инеиҵыхны иҟарҵоит, ауаа рацәа неир инанагогьы еиҳахоит азыҳәан. Ҳара ҳчарақәа урыхәаԥшыр, иҭышәынтәалоу Европатәи аҳәынҭқаррақәа рҿы рхы иақәнадмырго аныхтә наҳхуеит, нас аԥсшәа заҳҳәо зегь инараҳәаны уалда ҳаилгарц азы. Уажә аабыкьа издыруаз хаҵак ааԥхьаратә билеҭ изааит. Даԥхьеит, деиҭаԥхьеит, аха ачара иазҳәаз азусҭцәаз изеилымкааит. Абри зегь иаанарԥшуеит, ҳарҭ ҳхыза заҟароу ҳзымдыркәа ҳшьапы шеиҵаҳхуа. Ауаа рацәа адгаланы, ачара ду уны, ахаршә иаарго ҳақәгәыӷны аплан шьҭаҳхуеит.

Ачымазара анцәырҵ, акарантин џьбара анҳалаҳәаз иаанкылан ачарақәа, зматериалтә бзазара хьысҳаз ауаагьы, "оф, гәышьа" рҳәеит. Иаҳбо ҳалагеит, аҭаца даазго иаармаҷны, ҭаацәашәала ачара маҷқәа руа ишалагаз. Ачымазара шыҟоугьы, аԥсҭазаара аангылом, арԥарцәа аҭаацәара иалалароуп, аҭыԥҳацәагьы рразҟы рбароуп, убри аҟынтә, аҵаул чарақәа ракәымкәа, ахашәала ҳазымхәыцкәа, илахҿыхны, агьама аҭаны, амала ирмаҷны амҩа азылаҳхыр аринахысгьы ҳарманшәалоит.

Иахьа уажәраанӡа, агәыргьынчмазра агәра зымгоз рацәаҩызаргьы, аԥсыҭбрақәа ҟало ианалага, насгьы, ачымазцәа рхыԥхьаӡара ианацла, амилаҭтә традициақәагьы аҽыԥсахрақәа шроуз убо иҟалеит.

Аабыкьа акыр исзааигәаз сгәакьацәа рашҭаҿы аԥсра ҟалеит. Абжьааԥны еиԥш акәымкәа, аԥсы анышә дамардеит адырҩаҽны, уаанӡа акәзар, ԥшьымш, хәымш иргон, насгьы аԥсы дыкҿанаҵы акрыфара аԥшьыргон. Абри зегьы аԥшәма изы имариам усуп аматериалтә ган ала ҳазнеиуазар. Аԥсыжраҽны аҵәуарахь инеизгьы игәыцхәцәази ааигәа инхо агәылацәеи ракәын. Раԥхьаӡа акәны, ачымазара ҿиеижьҭеи игәасҭеит, асабрадақәеи, анапҭарԥақәеи ныҟәызгоз шырацәаҩыз, урҭ рхыԥхьаӡараҿы иҟан анхаҩцәагьы.

Ажәакала, асабраданыҟәгара ҳаԥсыжраҿы уаҩы иџьеимшьо иааҟалеит. Абарҭқәа рыдагьы, иааигәаны аидгылара мап ацәыркуа иашалагаз убон. Аидышшыларагьы анкьеиԥш акәымкәа, ҳәсагьы хацәагьы рхы аарҵысны инеивысуан. Аԥсы данырж ашьҭахь, ахҭәаларахь ицазгьы рацәаҩым, ауаа рӷьырак рмашьынақәа инарықәтәаны ирласны ицеит.

Ишахәҭаз еиԥш, аԥсы дызҵәыуарҭаз роуп сҳәар ауеит аҽны уа избоз. Абарҭқәа зегьы иаадырԥшуеит, Ковид-19 иаԥсахыр шалшо ҳкультураҿы имыцхәны иаланагалаз ахырҟьарақәа. Акырынтә иазгәаҳҭахьеит, ишакәым аԥара шнаҳхуа, ҳацәгьеи ҳабзиеи аҳаҭыраз, убри аан, иаҳцәыуадаҩуп ауаҩы абжьааԥны уадаҩрак, ма ачымазара анимоу ацхыраара иҭара, мамзрагьы "ушԥаҟоу" ҳәа анкьеиԥш аҩныҟа изенира.

Иахьа иҳалалаз ачымазара алеишәа цәгьоуп, ауаа рацәа реизара бзиа иабом, убри аҟынтә, ҳҽаҳаршьцылар бзиан, амаҷ ҳаҽҭагӡаны, ацәгьеи абзиеи ишақәнаго амҩаԥгара. Иаҳҭахы, иаҳҭахым ачымазара ҿкы иаԥсахит ҳабзазашьа, уаанӡа аԥсуа хацәа ианеибабоз аҵәахҳәа игәыдеибакылозҭгьы, уажәы уигьы иаҟәыҵуа иалагеит. Абригьы ҳара иҳацәтәымыз традициан. Ауа, иуа, кьантыжә маҟа ҳәа, зынӡа иаҳгәакьамыз рыцәгьеи рыбзиеи ҳҽалаҳажьуазҭгьы, ачымазара аныҿиа уигьы ҳармаҷит, иахьа аԥсрахьы ҩынтә акәым, знык анеира згәаӷьуа рацәаҩым.

Абарҭқәа зхысҳәаауа, издыруада абри иҳалагьежьуа ачымазара ҳхы ҳнардырырц аҭахызар? Машәыршәа акыр ҟалома аԥсҭазаараҿы? Иҳамаз атрадициа бзиақәа нкажьны, иҳацәтәымыз шьҭԥаа иҳаманы ҳдәықәлеит. Ковид-19 убарҭ зегь рыҭра иҭанацалар алшоит, аҽырцәгьаны излаҳалагьежьуа ала.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.

257

"Аԥшӡа" насыԥда дшаанхаз: арԥыс изку ажәабжьк

223
(ирҿыцуп 14:20 26.09.2020)
Анасыԥдара иазку аҭоурых иадыруа ахҭысқәа аиҳарак аҭыԥҳацәа роуп изыхҳәаау, аха уи иаанагаӡом арԥарцәа рразҟы арыцҳара акьысуам ҳәа. Иахьа ишәзеиҭаҳҳәо ажәабжь зызку, қыҭак аҟны "Аԥшӡа" ҳәа жәаҩыла аҭыԥҳацәа илаԥшықәҵаны ирымаз, аԥсҭазаара "злахәмарыз" аҷкәын иоуп.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

"Аԥшӡа" - ари ахьыӡ ҷыда ауп акәымзар, ихьӡ хаҭа аӡәгьы иҳәомызт, уи аҟазшьарбада ари аҷкәын иоура, иҭбаара, ибла иаҵәа, иччаԥшь ихнаххьаз рхаҿы дырзаагомызт азы.

"Аԥшӡа" ажәеизатәи акласс аҿы дтәан, Асовет Еидгыла аррахь иаанаԥхьараны иҟаз арԥарцәа дрыцны амедицинатә гәаҭарақәа данырхысуаз. Убасҟан аҳақьым иабжьеигеит аурологиа аганахьала ихы гәеиҭарц, аха иԥхашьаз, 18 шықәса ирықәыз аҷкәын иҭаацәа рҿы иӡеит ари апроблема атәы.

"Аԥшӡа" Украина арра анихигоз ӡынрак азы ӷәӷәала дычмазаҩхеит. Ишоура акраамҭа имтәо ианалага, арратә ҳақьымцәа агәаҭарақәа жәпакы дырхыжьны, ипроблема аҽшарцәгьаз, наҟ-наҟ ахшара дшимоуа атәы рҳәеит. Хымԥада, ақәыԥшра иҭагылаз арԥыс, арҭ ажәақәа ирыҵаз аразҟыдара ихахьы иаразнак иааимгеит. Аамҭа анца ауп данрызхәыц.

"Аԥшӡа" аишьцәа дреиҵбан азы, аб игәараҭа иазынхоз иара иакәын. Хәҩык ахшара рахьтә иара ида аҭаацәарақәа аԥырҵахьан. "Уқәра цоит, уԥшӡарагьы наӡаӡа иаанхаӡом, аԥҳәыс даага", - ҳәа аӡәаӡәала дыхҭаркуа иалагеит рашьа 35 шықәса рҟынӡа даннеи.

"Бареи сареи ҳаибагар ҟалаӡом, аха бзиа бсамхабеит, ишԥаҟасҵари?" - ҳәа лаиҳәалон "Аԥшӡа" иаҳәшьа ланхәыԥҳа, дара рахь аангылара данцалоз. Аҿар рымаӡақәа анрыҵырх, ирылабжьеит "ари маҳагьароуп" ҳәа раҳәауа. Уи аахыс 20 шықәса ҵит, анхәыԥҳа хаҵа дцеит, ҩыџьа аԥҳацәа лоуит, аха лыԥшәма инапы шьҭихуан азы лычҳара анхыжжыла, лҭаацәагьы "ҳаԥҳа даҳшьума" рҳәан ддәылганы аҩныҟа дааргеит.

"Аԥшӡа" лара лахь хымԥада уажәшьҭа акагьы дақәгәыӷуамызт, аха даҽаӡәгьы длыхәаԥшӡомызт аиҳарак ипроблема иахырҟьаны.

Ныҳәак аҽны, "Аԥшӡа" иаҳәшьаԥа дицны днанагеит ихәыҷреи, иқәыԥшреи ахьихыигоз агәараҭахь.

Аишәа рхианы, "иуҭахыу акыр ыҟоума" ҳәа ивагьежьуаз "анкьатәи ибзиабара" зегь акоуп игәаӷьны ила дҭаԥшуамызт, иаргьы ихы ларҟәны, акәын аҭак шлиҭоз, аха убасҟан илашәыз иоуп изымбаз рҩыџьагьы рцәаныррақәа шҿыхаз.

Аҿыҵгақәа ҟаҵо, зны имашьына акы агушәа, ҽазны акы ихашҭызшәа иблахкыга дибарц азы "Аԥшӡа" лассы-лассы амҩа дықәлон уахь.

Шықәсыбжак ааҵуаны, ацәаныррақәа ирзымиааиз "Аԥшӡеи" анхәыԥҳаи маӡала еиқәшәо иалагеит. "Аԥҳәыс дааугар, агәра усыргоит ҳаизыҟазаашьақәа рҵыхәа шыԥҵәо" ҳәа иалҳәалон лара, иахькылнаго еилылкаауан азы. Арҭ ажәақәа "Аԥшӡа" рҭак ҟаиҵомызт, игәалаҟазаара бжьырхуан ауп…

Ҽнак "Аԥшӡа" ибзиабаҩ рымаӡаҭыԥ ахь дымнеиӡеит. Уи акырӡа игәнигеит, машәырк лыхьзар ҳәа дшәан, еиҭа ҿыҵгак ԥшааны дрызцеит. Асас абжьааԥнеиԥш аишәа издырхиеит, аха "иуҭаху акыр ыҟоума" ҳәа уажәтәила ивагьежьуаз иаҳәшьаԥҳа ҳәыҷы лакәын. Аӡәгьы ианимаҳауаз "баҳәшьаду дабаҟоу" ҳәа данлазҵаа, "лгәы бзиам, диоуп" ҳәа иаҭалкит. Арҭ ажәақәа ишоура харгалеит, игәы идырхьит, аха дахьышьҭаз ауадахь дызлаҩналози…

Анхәыԥҳа ақалақьтә џьармыкьа аԥхьа лыԥсы лылшәшәаны данкаҳа, дызбаз ауаа атакси ала ахәшәтәырҭахь дрышьҭит. "Ишакәым бкыдҟьеит, сыӡӷаб, ахәыҷы деиқәымхеит" ҳәа аҳәса рҳақьым зыԥсы ааиз лахь лҿанаалха, анхәыԥҳа еиҭа ахчы лхы нылаҳаит. Ахәылбыҽхан, аԥҳәыс лхьаақәа анеиқәтәа аҩныҟа дааит.

"Сара аҭаацәара сзаламлоз ахшара дсоуӡом, џьоукы рыӡӷаб лыгәнаҳа сықәсымҵап ҳәа акәын, бызлацәажәо схаҿы исзаагом, иҵабыргыцәҟьоума?" - ҳәа ибзиабаҩ лахь изҵаарақәа ҵыхәаԥҵәара рмоуит ианеибаба. Иажәақәа идыргәааз аԥҳәыс, ихаимҵозар дзызҵаашаз аҳақьым дазусҭоу аалырԥшит.

"Нан, угәынамӡара еилыскаауеит, аха аԥҳәыс ус анлыхьуа ыҟоуп, амала алаҳәара сахьымӡеит лцәа ҩыџьа асабицәа шалаз, дыццакцәаны дцеит", - ҳәа ахаҵа ихы иаднамкылоз ажәақәа иалҳәеит.

Хара имгакәа, "Аԥшӡа" иқәыԥшраан изықәгылаз адиагноз аҭҵаара далагеит. Москваҟа дахьцаз: "Ауаҩы ахьҭа илаланы даныҟоу егьа проблема изцәырҵуеит, аха уи иаанагаӡом ачымазарақәа зегьы хәышәтәышьа рымам ҳәа. Уара угәы бзиоуп", - ҳәа иарҳәеит уаатәи аҳақьымцәа.

Ибзиабаҩ лҿаԥхьа ишьамхы арсны аҭамзаара шьҭеиҵеит "Аԥшӡа", аҳақьымцәа ирҭахьаз ақьаадқәагьы лнапы инаиркит. Аха изхәарҭоузеи…

"Аԥшӡа" ибзиабаҩ машәырла лыԥсҭазаара ҿахҵәеит. Иара иахьагьы иԥсы ҭоуп, лара дшиџьабоз уаҳа аҭаацәара даламлеит. Ишьапы дахьынӡананагоз аҿыҵгақәа ԥшааны иаҳәшьаԥацәа рахь дцалон, абаҳча дҭысуашәа ҟаҵаны раҳәшьаду лҳаҭгәын аԥхьа днатәалон…

Илашәыз иакәын урҭ ацәаныррақәа зымбоз…

223

Акоронавирус змаз даҽа пациентк лыԥсҭазаара далҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы

25
(ирҿыцуп 19:24 26.09.2020)
Иахьазы Аԥсны иахьаҵанакуа иаарԥшу акоронавирустә хҭысқәа рхыԥхьаӡара 1286 ыҟоуп. Ргәы бзиахахьеит 369-ҩык, жәҩык рыԥсҭазаара иалҵит.

АҞӘА, цәыббра 26 - Sputnik. Ԥшьынҩажәи жәаба шықәса зхыҵуаз, акоронавирус ззышьақәыргылаз Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа апациент лыԥсҭазаара далҵит цәыббра 25 рзы ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы оперативтә штаб.

Аԥҳәыс бырг Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭахь дааргеит цәыббра20 рзы, аԥсыԥлагаҩагара лцәыуадаҩны, ҩ-ганкахьалатәи агәаҵәкра лыманы.

"Атерапиа шылзыҟарҵозгьы лҭагылазаашьа еиҳа-еиҳа еицәахон, арыԥҳа-аҳауаҭарсгатә аппаратгьы даҿаркит, аха уигьы лмыхәеит, ахәашаҽны лыԥсҭазаара далҵит. Апациентка агәачымазарақәа лыман, иара убас ашьақәыӷәӷәара ҳараки атеросклерози", - аҳәоит аоперштаб аацҳамҭа. 

Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла игәаҭаз 216-ҩык ауаа рахьтә акоронавирус рыдбалан 41-ҩык.  

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаы ишьҭоуп 118-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 114-ҩык адиагноз COVID-19 рзышьақәыргылоуп. 14-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа хьанҭоуп, 25-ҩык – бжьаратәуп. Хҩык згәы бзиахаз ылҩаауп.

Акоронавирус иадҳәалоу аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

25
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау