Баҭал Џьапуа иусумҭа

Аҳәынҭқарра ахықәкы ажәлар реиқәырхара ауп

161
(ирҿыцуп 11:28 06.04.2019)
Изеиԥшроуи иахьатәи аԥсуаа рыхдырра, иарбан мҩоу ҳажәлар зну, иаҳхаҳгахьоу аҭоурых ҳаҿыԥшны ԥхьаҟатәи ҳԥеиԥш лашазы иҟаҵатәуи уҳәа ртәы дазааҭгылоит Аԥсуаҭҵааратә институт аетнологиеи антропологиеи рыҟәша аҭҵаарадырратә усзуҩ, ААУ адоцент Марина Барцыцԥҳа.

Адунеи иаҩнаххьоу ажәларқәеи аҳәынҭқаррақәеи, уимоу аимпериақәеи ацивилизациақәеи рацәаӡоуп. Аха иҟоуп адунеи иақәлоуп ззуҳәаша, аамҭа аҭагәаҭасрақәа, аҭоурых амцашоура еибганы иалҵны, иахьанӡагьы иааиз ажәларқәа, аԥсуаагьы урҭ рыбжьара иҟоуп.

Амилаҭ шԥаԥсуа? Ажәларқәа ҭызҵаауа аетнологцәа излардыруа ала, адгьылбжьаха Тасманиа аҟны заҵәык ауп иқәынхоз ажәлар зегьы шьаҭанкыла ишьны иахьындырҵәаз. Егьырҭ ианыӡааз зегьы, иаҳҳәап, аарҩара дук ҟаланы амлакра иахҟьаны ихымҵәар ҟамло, ма чымазара ҿкык зхыԥхьаӡареи зымчи аркәадаз, ма еибашьрала ириааины, иаанхаз ириааиз даҽа милаҭк ирылаӡит.

Ус ауп амилаҭқәа шаныӡаауа - рбызшәа, ркультура, рыԥшәмара, рыхдырра анырцәыӡ. Есымша зыӡбахә ҳҳәо ҳашьцәа аубыхқәагьы ихҵәаны Ҭырқәтәыла ианнеи, рхәыҷқәа рхатәы бызшәала арацәажәара иаҟәымҵыр, рбызшәагьы еиқәханы, ишыжәларыз иахьа 21-тәи ашәышықәсанӡа иааиуан.

Ҳара ҳазхыршьаауаз ҳадгьыл азы акәын, ҳахьаԥсыуааз азы акәын. Ҳаргьы ҳҽыззаҳшьуаз, ҳаԥсадгьыл аҿы ҳаԥсыуаан, ҳаԥшәмара ҳаԥымхарц азы акәын. Абиԥарала рыԥсҭазаара зыхҭнырҵоз ахақәиҭреи аҳәынҭқарреи заҳҭахыз, ҳажәлар адунеи ҳлалаӡ ҳамцарц азы акәын.

Ажәлар, амилаҭ еидызкыло еицырзеиԥшу адгьыл (ҳәынҭқарразар, зеиԥш ыҟам ауп), абызшәа, акультура, еицырхыргахьоу аҭоурых, адин, аҵас, ахдырра роуп. Арҭ руак иадамхаргьы инханы иҟазар, знымзар зны иара ала иурҿыцыр, ихаурҭәаар ҟалоит егьырҭ иагхаз, иацәыӡыз, иаҳҳәап, ауриақәа ишыҟарҵаз еиԥш. Аха иҟоуп ихадоу акы - абарҭ зегьы уманы, аха ухдырра аныҟамла, ухатәы ҟәыншьаны, саԥсыуаӡам ануҳәа аҽны - убасҟан иҭахоит амилаҭ. Ҭамара Шьаҟрылԥҳа илҳәалон: "Ҳаԥсыуаамхар, ара аӡәгьы адгьылгьы ҳақәиҭитәӡом!". Ажәакала, ахдырра анумам, уҳәынҭқаррагьы налаҵаны, узлаҟоу зегьы акы иаԥсам, мап рцәукит ауп.

Ауриацәа еилыркааит дгьылк аҟны еицырзеиԥшу ҳәынҭқаррак еиҿкааны, шамахамзар ирхашҭхьоу бызшәак ала ицәажәо иаламгар ада ԥсыхәа шрымамыз ҩажәатәи ашәышықәсазы. Абра акырӡа аҵанакуеит абызшәатә хдырра.

Ҳагԥҳа: раԥхьа иргыланы ахдырра еизырҳатәуп

Иахьа илаҟәӡоуп ҳбызшәатә хдырра. Иаҳҳәап, иҳацынхо зхатә школгьы, зхатә ҳәынҭқаррагьы џьаргьы измам агырцәеи ацыганцәеи ишынеибаку рхатәы бызшәа рдыруеит. Урҭ рбызшәатә, рмилаҭтә хдырра аҵкьыс ҳара ҳтәы зеиҵахеи, изылаҟәхеи?!

Шәышықәсеи бжаки раԥхьа еибашьрыла, мчымхарыла ихҵәаны иқәырҵаз ҳажәлар – ҳдиаспора - "аҳәынҭқарра ҳаргылоит, шәааи" ҳәа раҳҳәеит, еиҟәшаны иҟоу ҳажәлар ҳаԥсы адгьыл аҿы ҳаизап, Аԥсны еиқәырхашьа аиуӡом, иныҟәызго ҳмилаҭуаа аныҟамла, ҳҳәеит. Аха иаҳзеиԥшны иаҳзеилоу ҳбызшәеи ҳаԥсуареи роуп. Иахьааиуа ирыдаагалои? Аизыразымреи, мап зцәаҳкуа ҳбызшәеи, зныҟәгара ҳцәыхьанҭахо ҳаԥсуареи ракәымзааит?!

Аҵыхәтәантәи ажәашықәса шамахамзар ииуа ахәыҷқәа аԥсуа-кавказ хьыӡқәа рырҭаӡом. Зегьы ианреиӷьха, ԥсыуала акәашашьа ддырҵоит.

Уаанӡа, ахақәиҭра анҳамамызгьы, "Уаԥсыуаӡами?!" ҳәа зоуҳәаз иҽудишьылон, иахьа ҳашԥаҟоу?

"Уаԥсуара уагымзааит" ҳәа ауаҩы дырныҳәон. Иахьа аԥсуара аныҳәаҿа зынӡагьы ирҳәаӡом, убасгьы ажьрацәара ҳәа шамахамзар иуаҳаӡом, аҿаргьы уи аибаркыра аҵакы рзеилымкаауа инеихьеит...

Аԥсуаа, Анцәа иашьҭахь, аҩбатәи аныҳәаҿа ажәлар рныҳәаҿа - "Ажәлар Анцәа иумырӡын!" - акәын. Иахьа 20 шықәса зхыҵуа шәразҵаар, зегьы иҭахаз, иԥсыз ирызкуп аҩбатәи аныҳәаҿа ҳәа шәарҳәоит. Ирҳәоит даҽакала аныҳәаҿа - "Аԥсны адгьыл ныҳәазааит" ҳәа. Адгьыл жәларда баша ишнышәу ҳзеилымкаауашәа ҳҟалама? Ажәлар рус аԥхьа иҳаргылон. Ажәлар рыхьӡала иӡбаз аус, ажәлар иақәырҵаз хырԥашьа амамызт, даҳазаргьы, дацныҟәар акәын. Владислав Арӡынба ҳ-Парламент Жәлар Реизара ахьӡиҵеит, уи аҳәынҭқаргьы еимырпышьа имамкәа иҟаларазы.

Иахьатәиала, аинтернет аԥсуа сегмент аҟны ҳааҟәымҵӡакәа ҳхы ацәгьаҳәара ҳаҿуп, уигьы урысшәала ауп (атәым милаҭ ирзеилымкаар ҳәа ҳшәоит). Цәгьа баны бзиа амҳәара модахеит. Ҳхы аҳаҭыр ҳамбозар, егьырҭ инаԥшуеи иҳаланхои ҳаҳаҭыр зларбари?!

Ҳаиҟарауааушәа, ҳәоуеиқәымшәақәаны, ҳаҭыр зқәаҳҵо, ҵәык зхьаҳамшьыц уаҩ дҳаламшәа иҟалеит (ажәа аҭакԥхықәра рмоуразы асабрада рҿаҵаны уа иҩуа ирылоуп хымԥада иҳаӷоугьы). Ари ҩнуҵҟала ҳаилазаара ахырбгара амҩа ауп ҳазну.

Имаҷхоит агәреибагара, аизыразра, иҳазкамыжьт Нарҭаа рҟынтә иҳацрымӡааз аиҵашьыцра. Ҳара хыԥхьаӡарала ирацәамыз ажәлар амалуааи амчымхеи реицхыраара, реибааӡара иҳамаз атрадициақәа ҳхашҭуа ҳалагеит. Урҭ зынеиҿамԥшуа атыша ду рыбжьоуп иахьа, уимоу, дара ажәлар ирыцәӷьычны ирымоу-ирыхӡу дырҳазшәа рыԥхьаӡоит абжеиҳан. Ҳазхәыцпи, иахьа аелита ҳәа ззаҳҳәо ҳаиҳабыра роума, амалуаа роума рхәыҷы ааӡара анхаҩы дирҭару, уаанӡа ишҳамаз еиԥш?

Иааидкылан, аиҳабыратә мчқәа, аҳәынҭқарратә институтқәа рыгәрагара амаҷхара иаҿуп. Абас ҳашнеиуа, ҳазныҟәибагаӡом. Аиаша аҳәара ҳаҟәыҵын, аиаша аҳәашьа ҳхашҭит. Ауаҩы иаҳаҭыр баны, ак игны иаҳбаргьы, дламырҟәыкәа, ипату ҳхы иқәҵаны иаҳзымҳәо ҳнеихьеит.

Иҵыхәтәантәихар зылшоз аибашьра хьыӡла аиааира ганы иалҵыз ажәлар иаҵахаз рыпсихологиа рымоушәа иҟамлар акәын.

Иахьатәиала, аколониатә психологиа ауп аиҳабы инаиркны аиҵбы иҟынӡа ҳӷьырак иааҳарԥшуа. Уимоу, ҳнапала ассимилиациатә (алаӡҩаратә) политика ныҟәаҳгошәа ауп ишырбо иҳазҿлымҳау анаԥшцәа.

Анцәа иумҳәан диашахартә аамҭала аԥсуаа ираӷаз Звиад Гамсахурдиа, "Аԥсуаа рбызшәа аиқәырхара акәӡам, аҭыԥқәа, акреслоқәа роуп изышьҭоу", мамзаргьы "иаурысхаразы Қырҭтәыла иаҿагыланы иеибашьуеит" ҳәа аниҳәоз. Ишыҟазаалак, ҳаззеибашьыз ҳхашҭызшәа ҳҟамлар ауп иахьа.

Еибашьрыла аиааира згаз ҳажәлар рыхдырра абанӡакаҳаи?! Аҳәынҭқарратә институтқәа абри ауп хьаас иркша. Ҳиааира иақәнаго аидеологиатә политика аныҟәгара ҳахәҭоуп.

Аҳәынҭқарра ахықәкы – амилаҭ рыхьчара, ажәлар реиқәырхара ауп. Аҳәынҭқарра акәым, ҳажәларра ҳцәеилаҳауа аҟынӡа ҳамнеироуп. Ҳажәларгьы ныҟәаагароуп, иҳаланхогьы ныҟәаагароуп. Миллионла иҟоу, зхатә ҳәынҭқарра змам, уи шәышықәсала иазықәԥо амилаҭқәа ҳаҵашьыцратә аҳәынҭқарра ҳамоуп. Аха ҳҳәынҭқарра заҳҭаху, ахақәиҭра ззаҳҭахыз ҳхықәкы ҳдырыр, уахь ҳназгаша амҩагьы ҳаԥшаауеит.

"Ар маҷ хьӡы ргеит" рҳәон аԥсуаа. Хыԥхьаӡарала уамак ҳрацәаӡамкәа, иахьанӡа ҳаазгаз аҳәоуеиқәшәара, аиаша аҳәара, ак аҟны ааибагара, иҳаиӷьу ҳаԥхьа иргылара, аидгылара ахьҳалшоз акәын. Ари нахысгьы уи ада ԥсыхәа ҳамаӡам. Убасҟан аԥеиԥш бзиа рзыԥшуп ҳажәлари ҳҳәынҭқарреи!

Егьырҭ ирыламҩашьо аԥсуа культура>>

Автор игәаанагареи аредакциа агәаанагареи еиқәымшәар ҟалоит.

 

161
Абхазская свадьба

Ацәгьеи абзиеи, ма ачымазара ҿки уи иҟанаҵо анырреи

261
(ирҿыцуп 17:12 26.09.2020)
Ҳазҭоу ашықәсазы адунеи зегьы иахыҵәаз акоронавирустә чымазара ҿкы аԥсуаа ҳабзазареи ҳатрадициақәеи ишырныԥшыз дазааҭгылоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Уаанӡа аибашьра ҟалаанӡеи иахьатәи аамҭеи шаҳҳәоз, уажәы Ковид-19 цәырҵаанӡа иҟаз-ианыз ҳәа ацәажәара ҳалагеит. Ҳгәаҳҽанӡамкәа ҳаԥсҭазаара иалалаз агәыргьынчмазара шьаҭанкыла ҳсоциалтә-культуратә ԥсҭазаара ахаҿра аԥсахуама уҳәо аҟынӡа инеит. Аԥсуаа ҳацәгьеи ҳабзиеи иааннакыло аҭыԥ акыр иӷәӷәоуп, ианахҳарҟьо шырацәоугьы. Аҵыхәтәантәи аамҭазы ачымазара ҿкы аҽарӷәӷәеит, аԥсыҭбарақәагьы ҟалеит.

Иахьатәи аамҭазы иҳалаҳәоуп дырҩагьых акарантинтә ԥҟарақәа рыхәҭак шыргьежьу. Жьҭаара 5 инаркны, ауаа рацәа злахәу ачарақәа, аиныхрақәа, аԥсхәрақәа уҳәа рыркьаҿреи уимоу раанкылареи азгәаҭоуп. Ковид-19 цәырҵаанӡа аԥсуаа ҳчараушьа саназхәыцуа, абас акы шаҳԥеиԥшыз ҩашьомызт сгәахәуеит. Иубаратәы иҟан ахарџь рацәа зыхҭынҵаз аҵаул чарақәа аԥшьганы ишҳамаз.

Аиашазы, урҭ ачарақәа ауаажәлар рматериалтә ган иазышьҭымхуа иҟан. Иҟасҵаз аҭҵаарақәа рыла, ачара аураҿы ахарџь зго еиҳаракгьы, аҭаца лҭыԥ архиара, амузыкатцәа рааԥхьара, аҭаца лыҵкы, насгьы уи дахьыкҿадыргыло иахҭнырҵоз зекономика хьысҳау атәылазы акыр иџьашьахәуп. Избан изыруаз ачара дуқәа? Избанзар, ачара хәыҷы аҿы хыхь еиқәсыԥхьаӡаз ирыхҭнуҵо мацара азыхҩа-иазхымҩа ахаршә инарго. Ачара афеида амазарц, мамзаргьы ауал рықәымшәарц азы, инеиҵыхны иҟарҵоит, ауаа рацәа неир инанагогьы еиҳахоит азыҳәан. Ҳара ҳчарақәа урыхәаԥшыр, иҭышәынтәалоу Европатәи аҳәынҭқаррақәа рҿы рхы иақәнадмырго аныхтә наҳхуеит, нас аԥсшәа заҳҳәо зегь инараҳәаны уалда ҳаилгарц азы. Уажә аабыкьа издыруаз хаҵак ааԥхьаратә билеҭ изааит. Даԥхьеит, деиҭаԥхьеит, аха ачара иазҳәаз азусҭцәаз изеилымкааит. Абри зегь иаанарԥшуеит, ҳарҭ ҳхыза заҟароу ҳзымдыркәа ҳшьапы шеиҵаҳхуа. Ауаа рацәа адгаланы, ачара ду уны, ахаршә иаарго ҳақәгәыӷны аплан шьҭаҳхуеит.

Ачымазара анцәырҵ, акарантин џьбара анҳалаҳәаз иаанкылан ачарақәа, зматериалтә бзазара хьысҳаз ауаагьы, "оф, гәышьа" рҳәеит. Иаҳбо ҳалагеит, аҭаца даазго иаармаҷны, ҭаацәашәала ачара маҷқәа руа ишалагаз. Ачымазара шыҟоугьы, аԥсҭазаара аангылом, арԥарцәа аҭаацәара иалалароуп, аҭыԥҳацәагьы рразҟы рбароуп, убри аҟынтә, аҵаул чарақәа ракәымкәа, ахашәала ҳазымхәыцкәа, илахҿыхны, агьама аҭаны, амала ирмаҷны амҩа азылаҳхыр аринахысгьы ҳарманшәалоит.

Иахьа уажәраанӡа, агәыргьынчмазра агәра зымгоз рацәаҩызаргьы, аԥсыҭбрақәа ҟало ианалага, насгьы, ачымазцәа рхыԥхьаӡара ианацла, амилаҭтә традициақәагьы аҽыԥсахрақәа шроуз убо иҟалеит.

Аабыкьа акыр исзааигәаз сгәакьацәа рашҭаҿы аԥсра ҟалеит. Абжьааԥны еиԥш акәымкәа, аԥсы анышә дамардеит адырҩаҽны, уаанӡа акәзар, ԥшьымш, хәымш иргон, насгьы аԥсы дыкҿанаҵы акрыфара аԥшьыргон. Абри зегьы аԥшәма изы имариам усуп аматериалтә ган ала ҳазнеиуазар. Аԥсыжраҽны аҵәуарахь инеизгьы игәыцхәцәази ааигәа инхо агәылацәеи ракәын. Раԥхьаӡа акәны, ачымазара ҿиеижьҭеи игәасҭеит, асабрадақәеи, анапҭарԥақәеи ныҟәызгоз шырацәаҩыз, урҭ рхыԥхьаӡараҿы иҟан анхаҩцәагьы.

Ажәакала, асабраданыҟәгара ҳаԥсыжраҿы уаҩы иџьеимшьо иааҟалеит. Абарҭқәа рыдагьы, иааигәаны аидгылара мап ацәыркуа иашалагаз убон. Аидышшыларагьы анкьеиԥш акәымкәа, ҳәсагьы хацәагьы рхы аарҵысны инеивысуан. Аԥсы данырж ашьҭахь, ахҭәаларахь ицазгьы рацәаҩым, ауаа рӷьырак рмашьынақәа инарықәтәаны ирласны ицеит.

Ишахәҭаз еиԥш, аԥсы дызҵәыуарҭаз роуп сҳәар ауеит аҽны уа избоз. Абарҭқәа зегьы иаадырԥшуеит, Ковид-19 иаԥсахыр шалшо ҳкультураҿы имыцхәны иаланагалаз ахырҟьарақәа. Акырынтә иазгәаҳҭахьеит, ишакәым аԥара шнаҳхуа, ҳацәгьеи ҳабзиеи аҳаҭыраз, убри аан, иаҳцәыуадаҩуп ауаҩы абжьааԥны уадаҩрак, ма ачымазара анимоу ацхыраара иҭара, мамзрагьы "ушԥаҟоу" ҳәа анкьеиԥш аҩныҟа изенира.

Иахьа иҳалалаз ачымазара алеишәа цәгьоуп, ауаа рацәа реизара бзиа иабом, убри аҟынтә, ҳҽаҳаршьцылар бзиан, амаҷ ҳаҽҭагӡаны, ацәгьеи абзиеи ишақәнаго амҩаԥгара. Иаҳҭахы, иаҳҭахым ачымазара ҿкы иаԥсахит ҳабзазашьа, уаанӡа аԥсуа хацәа ианеибабоз аҵәахҳәа игәыдеибакылозҭгьы, уажәы уигьы иаҟәыҵуа иалагеит. Абригьы ҳара иҳацәтәымыз традициан. Ауа, иуа, кьантыжә маҟа ҳәа, зынӡа иаҳгәакьамыз рыцәгьеи рыбзиеи ҳҽалаҳажьуазҭгьы, ачымазара аныҿиа уигьы ҳармаҷит, иахьа аԥсрахьы ҩынтә акәым, знык анеира згәаӷьуа рацәаҩым.

Абарҭқәа зхысҳәаауа, издыруада абри иҳалагьежьуа ачымазара ҳхы ҳнардырырц аҭахызар? Машәыршәа акыр ҟалома аԥсҭазаараҿы? Иҳамаз атрадициа бзиақәа нкажьны, иҳацәтәымыз шьҭԥаа иҳаманы ҳдәықәлеит. Ковид-19 убарҭ зегь рыҭра иҭанацалар алшоит, аҽырцәгьаны излаҳалагьежьуа ала.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.

261

"Аԥшӡа" насыԥда дшаанхаз: арԥыс изку ажәабжьк

223
(ирҿыцуп 14:20 26.09.2020)
Анасыԥдара иазку аҭоурых иадыруа ахҭысқәа аиҳарак аҭыԥҳацәа роуп изыхҳәаау, аха уи иаанагаӡом арԥарцәа рразҟы арыцҳара акьысуам ҳәа. Иахьа ишәзеиҭаҳҳәо ажәабжь зызку, қыҭак аҟны "Аԥшӡа" ҳәа жәаҩыла аҭыԥҳацәа илаԥшықәҵаны ирымаз, аԥсҭазаара "злахәмарыз" аҷкәын иоуп.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

"Аԥшӡа" - ари ахьыӡ ҷыда ауп акәымзар, ихьӡ хаҭа аӡәгьы иҳәомызт, уи аҟазшьарбада ари аҷкәын иоура, иҭбаара, ибла иаҵәа, иччаԥшь ихнаххьаз рхаҿы дырзаагомызт азы.

"Аԥшӡа" ажәеизатәи акласс аҿы дтәан, Асовет Еидгыла аррахь иаанаԥхьараны иҟаз арԥарцәа дрыцны амедицинатә гәаҭарақәа данырхысуаз. Убасҟан аҳақьым иабжьеигеит аурологиа аганахьала ихы гәеиҭарц, аха иԥхашьаз, 18 шықәса ирықәыз аҷкәын иҭаацәа рҿы иӡеит ари апроблема атәы.

"Аԥшӡа" Украина арра анихигоз ӡынрак азы ӷәӷәала дычмазаҩхеит. Ишоура акраамҭа имтәо ианалага, арратә ҳақьымцәа агәаҭарақәа жәпакы дырхыжьны, ипроблема аҽшарцәгьаз, наҟ-наҟ ахшара дшимоуа атәы рҳәеит. Хымԥада, ақәыԥшра иҭагылаз арԥыс, арҭ ажәақәа ирыҵаз аразҟыдара ихахьы иаразнак иааимгеит. Аамҭа анца ауп данрызхәыц.

"Аԥшӡа" аишьцәа дреиҵбан азы, аб игәараҭа иазынхоз иара иакәын. Хәҩык ахшара рахьтә иара ида аҭаацәарақәа аԥырҵахьан. "Уқәра цоит, уԥшӡарагьы наӡаӡа иаанхаӡом, аԥҳәыс даага", - ҳәа аӡәаӡәала дыхҭаркуа иалагеит рашьа 35 шықәса рҟынӡа даннеи.

"Бареи сареи ҳаибагар ҟалаӡом, аха бзиа бсамхабеит, ишԥаҟасҵари?" - ҳәа лаиҳәалон "Аԥшӡа" иаҳәшьа ланхәыԥҳа, дара рахь аангылара данцалоз. Аҿар рымаӡақәа анрыҵырх, ирылабжьеит "ари маҳагьароуп" ҳәа раҳәауа. Уи аахыс 20 шықәса ҵит, анхәыԥҳа хаҵа дцеит, ҩыџьа аԥҳацәа лоуит, аха лыԥшәма инапы шьҭихуан азы лычҳара анхыжжыла, лҭаацәагьы "ҳаԥҳа даҳшьума" рҳәан ддәылганы аҩныҟа дааргеит.

"Аԥшӡа" лара лахь хымԥада уажәшьҭа акагьы дақәгәыӷуамызт, аха даҽаӡәгьы длыхәаԥшӡомызт аиҳарак ипроблема иахырҟьаны.

Ныҳәак аҽны, "Аԥшӡа" иаҳәшьаԥа дицны днанагеит ихәыҷреи, иқәыԥшреи ахьихыигоз агәараҭахь.

Аишәа рхианы, "иуҭахыу акыр ыҟоума" ҳәа ивагьежьуаз "анкьатәи ибзиабара" зегь акоуп игәаӷьны ила дҭаԥшуамызт, иаргьы ихы ларҟәны, акәын аҭак шлиҭоз, аха убасҟан илашәыз иоуп изымбаз рҩыџьагьы рцәаныррақәа шҿыхаз.

Аҿыҵгақәа ҟаҵо, зны имашьына акы агушәа, ҽазны акы ихашҭызшәа иблахкыга дибарц азы "Аԥшӡа" лассы-лассы амҩа дықәлон уахь.

Шықәсыбжак ааҵуаны, ацәаныррақәа ирзымиааиз "Аԥшӡеи" анхәыԥҳаи маӡала еиқәшәо иалагеит. "Аԥҳәыс дааугар, агәра усыргоит ҳаизыҟазаашьақәа рҵыхәа шыԥҵәо" ҳәа иалҳәалон лара, иахькылнаго еилылкаауан азы. Арҭ ажәақәа "Аԥшӡа" рҭак ҟаиҵомызт, игәалаҟазаара бжьырхуан ауп…

Ҽнак "Аԥшӡа" ибзиабаҩ рымаӡаҭыԥ ахь дымнеиӡеит. Уи акырӡа игәнигеит, машәырк лыхьзар ҳәа дшәан, еиҭа ҿыҵгак ԥшааны дрызцеит. Асас абжьааԥнеиԥш аишәа издырхиеит, аха "иуҭаху акыр ыҟоума" ҳәа уажәтәила ивагьежьуаз иаҳәшьаԥҳа ҳәыҷы лакәын. Аӡәгьы ианимаҳауаз "баҳәшьаду дабаҟоу" ҳәа данлазҵаа, "лгәы бзиам, диоуп" ҳәа иаҭалкит. Арҭ ажәақәа ишоура харгалеит, игәы идырхьит, аха дахьышьҭаз ауадахь дызлаҩналози…

Анхәыԥҳа ақалақьтә џьармыкьа аԥхьа лыԥсы лылшәшәаны данкаҳа, дызбаз ауаа атакси ала ахәшәтәырҭахь дрышьҭит. "Ишакәым бкыдҟьеит, сыӡӷаб, ахәыҷы деиқәымхеит" ҳәа аҳәса рҳақьым зыԥсы ааиз лахь лҿанаалха, анхәыԥҳа еиҭа ахчы лхы нылаҳаит. Ахәылбыҽхан, аԥҳәыс лхьаақәа анеиқәтәа аҩныҟа дааит.

"Сара аҭаацәара сзаламлоз ахшара дсоуӡом, џьоукы рыӡӷаб лыгәнаҳа сықәсымҵап ҳәа акәын, бызлацәажәо схаҿы исзаагом, иҵабыргыцәҟьоума?" - ҳәа ибзиабаҩ лахь изҵаарақәа ҵыхәаԥҵәара рмоуит ианеибаба. Иажәақәа идыргәааз аԥҳәыс, ихаимҵозар дзызҵаашаз аҳақьым дазусҭоу аалырԥшит.

"Нан, угәынамӡара еилыскаауеит, аха аԥҳәыс ус анлыхьуа ыҟоуп, амала алаҳәара сахьымӡеит лцәа ҩыџьа асабицәа шалаз, дыццакцәаны дцеит", - ҳәа ахаҵа ихы иаднамкылоз ажәақәа иалҳәеит.

Хара имгакәа, "Аԥшӡа" иқәыԥшраан изықәгылаз адиагноз аҭҵаара далагеит. Москваҟа дахьцаз: "Ауаҩы ахьҭа илаланы даныҟоу егьа проблема изцәырҵуеит, аха уи иаанагаӡом ачымазарақәа зегьы хәышәтәышьа рымам ҳәа. Уара угәы бзиоуп", - ҳәа иарҳәеит уаатәи аҳақьымцәа.

Ибзиабаҩ лҿаԥхьа ишьамхы арсны аҭамзаара шьҭеиҵеит "Аԥшӡа", аҳақьымцәа ирҭахьаз ақьаадқәагьы лнапы инаиркит. Аха изхәарҭоузеи…

"Аԥшӡа" ибзиабаҩ машәырла лыԥсҭазаара ҿахҵәеит. Иара иахьагьы иԥсы ҭоуп, лара дшиџьабоз уаҳа аҭаацәара даламлеит. Ишьапы дахьынӡананагоз аҿыҵгақәа ԥшааны иаҳәшьаԥацәа рахь дцалон, абаҳча дҭысуашәа ҟаҵаны раҳәшьаду лҳаҭгәын аԥхьа днатәалон…

Илашәыз иакәын урҭ ацәаныррақәа зымбоз…

223

Акоронавирус змаз даҽа пациентк лыԥсҭазаара далҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы

31
(ирҿыцуп 19:24 26.09.2020)
Иахьазы Аԥсны иахьаҵанакуа иаарԥшу акоронавирустә хҭысқәа рхыԥхьаӡара 1286 ыҟоуп. Ргәы бзиахахьеит 369-ҩык, жәҩык рыԥсҭазаара иалҵит.

АҞӘА, цәыббра 26 - Sputnik. Ԥшьынҩажәи жәаба шықәса зхыҵуаз, акоронавирус ззышьақәыргылаз Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа апациент лыԥсҭазаара далҵит цәыббра 25 рзы ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы оперативтә штаб.

Аԥҳәыс бырг Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭахь дааргеит цәыббра20 рзы, аԥсыԥлагаҩагара лцәыуадаҩны, ҩ-ганкахьалатәи агәаҵәкра лыманы.

"Атерапиа шылзыҟарҵозгьы лҭагылазаашьа еиҳа-еиҳа еицәахон, арыԥҳа-аҳауаҭарсгатә аппаратгьы даҿаркит, аха уигьы лмыхәеит, ахәашаҽны лыԥсҭазаара далҵит. Апациентка агәачымазарақәа лыман, иара убас ашьақәыӷәӷәара ҳараки атеросклерози", - аҳәоит аоперштаб аацҳамҭа. 

Аҵыхәтәантәи уахыки-ҽнаки рыла игәаҭаз 216-ҩык ауаа рахьтә акоронавирус рыдбалан 41-ҩык.  

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаы ишьҭоуп 118-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 114-ҩык адиагноз COVID-19 рзышьақәыргылоуп. 14-ҩык апациентцәа рҭагылазаашьа хьанҭоуп, 25-ҩык – бжьаратәуп. Хҩык згәы бзиахаз ылҩаауп.

Акоронавирус иадҳәалоу аҵыхәтәантәи ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

31
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау