Ихнымҳәыз апоет: Таиф Аџьба игәаларшәаразы

173
27 шықәса ҵуеит апоет Таиф Аџьба хабарда дыбжьаӡны дыҟоижьҭеи. Уи азы лыгәҭахәыцрақәа ҳацеиҩылшоит аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Аԥсуаа Гагра ахы ианақәиҭыртә ашьҭахь, ҳаӷа еиҳагьы дыцхлымуа Аҟәа далалеит.

Жьҭаара 9, 1992 шықәсазы Аԥсны аҳҭнықалақь Аҳабла ҿыц ҳәа иахьашьҭоу, Дзержински имҩа 23 аҿы инхоз, апоет Таиф Шьаадаҭ- иԥа Аџьба иҩны иакәшеит ақырҭуа гвардееццәа. Таиф игәыла, аԥсуа нџьныр, апатриот Џьота Амыҷба иҩны дыҟан уи амҭазы. Агвардееццәа руаӡәы "сара с-Ӡаӡамиоуп, сашьа Гагра дҭахеит, убри аҟынтә, сашьа ишьа зуроуп" ҳәа агыгшәыг цәаҩа иҭаны, аҩны инхоз аԥсуаа рнырҵәара игәы ишҭаз имӡеит.

Таиф Аджба с супругой Риммой Когония
© Фото : из личного архива семьи Аджба

Аибашьра иалагеижьҭеи уамакгьы ҵуамызт, Аҟәа иалахан иҟаз аԥсуаа Гагра ахы ианақәиҭыртә агәыӷрақәа роуит ҳаԥсадгьыл аӷа дықәнацартә амчқәа шамаз. Уи аамҭазы апоет Таиф Аџьба иныҟәигоз имшынҵаҿы иҩуеит, Аҟәа ахысрақәа шыӷәӷәахаз, Гагра ахақәиҭтәра ашьҭахь ақырҭқәа ргыгшәыгра еиҳагьы аҽшарӷәӷәаз.

Жьҭаара 9 рыҽны, асааҭ ҩба шыҟаз Таиф Аџьба игәылацәа фҩык, Џьота Амыҷбагьы дналаҵаны ақырҭуа гвардееццәа "пазик" захьӡыз рмашьына инақәыртәаны ақалақь аганахь архәара инавалеит. Автобус дәықәлаанӡа Таиф дахьӡеит иӷьаҵәыӷьаҵәуа игылаз саҳәшьа, иара иԥшәма ԥҳәыс Римма Коӷониаԥҳа "сымшынҵа ҵәахы, бымшәан, ҳаиҭнырыԥсахларц ҳаргозар акәхап" ҳәа лаҳәара. Абарҭ ажәақәа апоет ҟаимаҭ аҵыхәтәантәи иажәақәа роуп.

Иргеит урҭ, гәырӡшашәарӡ рхабар ыҟамкәа. Сгәы иаанагоит Таиф изымԥшааит ҳәа деиқәзырхашаз ажәақәа, аӷа иҿаԥхьа дзымқьақьеит, "Арӡынба Аԥсны ҭеирхоит" ҳәа аԥсуаа ирҿагылоз ажәақәак изҳәазҭгьы, иҟаларын деиқәхаргьы.

Таиф Аџьба аполитика дшаламызгьы, иумбарц залшом игәаӷьыуацәаз ацәаҳәақәа ширҿиоз:

Ҳа ҳиит ахақәиҭраз абраҟа, ҳәарада,-

Ҳҭаӡаҵәҟьом уи автор хаԥыза имацәаз,

Ҳақәԥоит, ҳацәқәырԥоит, ҳаилашуеит еиқәтәарада-

Ҳахьынӡаҟоу (ҳаҟазар?) — ҳаҟоуп абас!

Апоет ирҿиамҭа уанагәылаԥшуа иџьоушьап, усҟантәи асистема аамҭазы абас игәаӷьыуацәаз апатриоттә цәаҳәақәа ркьыԥхьра ахьиқәашьхаз.

Таиф аԥсҭазаара ианысшьа ҳазааҭгылозар, ақырҭуа поетцәа ҽыхьшьырҭас имамызт, Қырҭтәыла иазкны ажәеинраалақәа иҩуамызт, ажәакала, даԥсыуа поетны, ақырҭуа режим иҽаламҟьашьыкәа дыҟан еснагь. "Са исҭахымыз ашәа исзамҭеит аҳәашьа" аҳәоит уи ицәаҳәақәа руак апоет иҟазшьа изамананы ианубаало.

Аибашьра ашьҭахь, раԥхьатәи апрезидент Владислав Арӡынба идҵала иҭыжьыз "Бзиала иаҳзырша!" захьӡыз имшынҵаҿы иануп, апоет Аҟәа инхоз ақырҭуа интеллигенциа ахаангьы рыгәра шимгоз, игәгьы дшамеижьаз аазырԥшуа ажәақәа.

Цәыббра 3 1992 шықәса рзы Таиф имшынҵа ианиҵоит: "Ақырҭуа шәҟәыҩҩцәа телехәаԥшрала рықәгылара гәырхынҳәыган. Аграфоманцәа, афашистцәа, аламысдақәа: И. Квеквескири, Џь Џьанелиӡе, Г. Каландиа, Г. Бераиа, Г. Одишариа. Зегь реиҳа иџьашьатәу (Гәырам-Е.К.) Одишариа иоуп. Аламыс имаз џьыршьон. Сара есқьынагьы гәҩарас исыман урҭ зегь —аԥсуаа ҳахьырбоз рыла ашьа шаауаз. Дыдрыԥшь аныха суҳәоит, ухьышьаргәыҵа сакәыхшоуп, Аԥсны иалачо, аԥсуааи Аԥсни рзы ҽеи зҭахым умчра дырба. Ажәҩан, анцәа ҳазшаз, умчра аарԥшы, аԥсуаа урхылаԥш, Арӡынба уихылаԥш, игәы каумыжьын".

Иахьа аамҭа анца ашәҟәыҩҩы Гәырам Одишариа Аԥсны даҩызоушәа идырҵәиуа афилософиа шҵаҵӷәыдоу агәра ҳнаргоит Таиф имшынҵа аҟәырҷаха иаҳәо.

Таиф сара дыздыруанаҵы қырҭуа поетк иҩны гыларҭас-тәарҭас иманы исгәалашәом. Амала, иара ихы дахлафаауа еиҭеиҳәалон, апоет Рене Каландиа дшиҿасхьаз, аԥсуаа рызҵаатәы аҵыхәала.

Иҟалап, Таиф иахь аишьцәа Каландиаа ирымаз агәаӷ иалҵшәазар, апоет иҩны ақырҭуа гвардееццәа анакәшаз иркыз асиаҿы Таиф Аџьба аԥхьа дахьаныз. Џьота Амыҷба иԥшәмаԥҳәыс Нелли исзеиҭалхәахьан, Таиф дызларгоз автобус "пазик" ирыцҭаргалаз, нас "Газовая аппартура" ҳәа иахьашьҭаз иоурыжьыз иаԥсыуамыз ргәыла ишлеиҳәаз "унапқәа хаҳаҵәҵәоит, нас ажәеинраалақәа шыуҩуа ҳамбари" ҳәа Таиф ишиқәмақаруаз агвардееццәа. Ус анакәха, угәы азҩар ауеит урҭ агвардееццәа баша инанамгеит апоет иҩны, урҭ нашьҭын хықәкыла апоет иҭархаразы ҳәа…

Таиф Аџьба аиспан поет Гарсиа Лорка илахьынҵа илахьынҵахеит. Иара дандырӡуаз ихыҵуан 53 шықәса, заҟа ԥсыуа жәеинраала ссир ҭанархазеи Таиф игәаҵӷа иақәшәаз ақырҭуа гвардеец иавтомат гәымха иҭнарҟьаз ахы.

Абар 27 шықәса ҵуеит ихабар ыҟамижьҭеи аамҭак иҳацаныз, поезиа ҟаимаҭлеи, зыблагәыӷрақәеи, зыччаԥшьи рыла икәша-мыкәша иҟаз зырԥхоз апоет Таиф Аџьба. Арҭ ашықәсқәа ирылагӡаны, уи илахьынҵа атәы зҳәо жәабжькгьы ыҟам. Хымԥада, ақырҭуа ган иадыруеит, апоет иԥсырҭа ахьыҟу, аха уи амаӡа арзара дара рзы ифеидам, уи акәхап, ҽмырҳа, ҽырдагәа ҟаҵаны зақәҿырымҭуа. 27 шықәса есыҽны дысгәалашәоит ибзиаӡаны издыруаз, зыҩны сынхоз Таиф лаша. Иара дыҩуан адунеи дшықәыз еиԥшҵәҟьа, инамыс дахымԥо, мацқьа-шьацқьа, усҟан аҳра зуаз апартиа аҿаԥхьа дымқьақьо.

Таиф Аџьба ицәаҳәақәа ҳанрыԥхьо агәра ҳгоит, уи иуахҭа заа инырхьан ҳәа, мамзар изырҳәазеи апоет абри аҩыза ауасиаҭажәа аибашьра ацәаара аныҟамыз:

Уа зегь ириааиуа ҳәа хаҵа дыҟаӡам,

Доус ианиашьа, иақәшәашьа ихаҵашьоуп.

Уа, иаҳхылаԥшу, уара лахь сыумҭан,

Сылахь иануҵаз сара сахьзавымсыз…

173

Аҳәаа аартреи Аԥсны агәабзиарахьчара аҭагылазаашьеи: Ҭамаз Ҵахнакьиа иҿцәажәара

25
(ирҿыцуп 11:33 04.08.2020)
Ԥхынгәымза анҵәамҭазы Аԥсны акоронавирустә инфекциа акыр алаҵәара аиуит. Аҿкыра зыхьыз реиҳараҩык амедицинатә усзуҩцәеи урҭ рҭаацәарақәеи роуп.

Аԥсны агәабзиарахьчара  аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа арадио Sputnik аинтервиу аҭо далацәажәеит атуристцәа хыԥхьаӡара рацәала рыҟазаара аԥснытәи амедицина ахәо иамыхәо, аҳәаа иахысуа атестқәа зырзыҟарымҵо, акоронавирус аҟазшьақәа ухы иадубалар хымҩаԥгашьас иаҭаху уҳәа ртәы.

- Ҭамаз Мурман-иԥа, нанҳәа 1 азы иаадыртит аурыс-аԥсуа ҳәынҭқарратә ҳәаа, атуристцәа хыԥхьаӡара рацәала атәылахь иҭалеит. Абри инадҳәаланы аҭагылазаашьа хәшьарас иашәҭозеи?

- Хәшьарак аҟаҵара макьаназ изаауп. Уажәоуп зегь аналагаз.  Иааиуа ахымчыбжь рыҩныҵҟа иҟало аабап. Ихадароу ашәарҭадаратә ԥҟарақәа рықәныҟәароуп. Урҭ аӡәгьы иаԥимхыцт макьана. Атуристцәа ахьаангыло аобиектқәа, акрыфарҭақәа зегьы  абжьагарақәа рыҭоуп. Шәача аԥышәала иаабоит ауаа шырацәоу, аха аҿкра зауа рхыԥхьаӡара шшәарҭам.

- Аҳәаа ахысраан ауаа ргәабзиаратә ҭагылазаашьа ҭырҵаауама?

- Уаанӡа, аҳәаа иахысуаз рхыԥхьаӡара  анмаҷыз  уи аҟаҵара мариан. Уажәы, зықьҩыла ианахысуа ргәаҭара уадаҩуп. Ауаа уахи-ҽни агәаран иқәгыланы аҳәаа иахысуеит, амра ицәгылоуп. Ҳәарада, ауаҩы ицәеижь аԥхарра асуеит. Атепловизор, ма атермометр абри аан ииашоу аинформациа урҭараны иҟаӡам.

- Ареспубликаҿ аус ауам Агәабзиарахьчара аминистрра "ацәаҳәа ҷыда". Аҿкыра аҟазшьақәа зхы иадызбалаз ауаҩы ихы шԥамҩаԥигар акәу?

- Ааи, атехникатә проблемақәа ыҟоуп, аха амобилтә оператор ҳиҳәоит уаанӡатәи аусуратә режим иазыхынҳәырц. Ауаҩы иҭагылазаашьа дацәшәартә ихы ибозар аҳақьым дидҵаалароуп.

- Аԥсны араионқәа руааԥсыра иҟарҵар акәузеи?

- Араион ауааԥсыра ртәы уҳәозар ишьақәыргылоуп амаршрутизациатә схема ҷыда. Раионцыԥхьаӡа амашьына рыҭоуп, иахәҭахар апациент Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭахь инагаразы.

- Иазхома ареспубликаҿ алаборантцәа, атестқәа рҭак ҟазҵаша?

- Аҭҵаарақәа заҟа ирацәахо аҟара еиҳа-еиҳа иуадаҩхоит. ПЦР-диагностика ҟазҵо ҳәа иҳамоу хҩык алаборантцәа роуп, аха ҳара ҳгәы иҭоуп  аҽа ҩыџьа рдырра ацҵаразы иахәҭоу аиҿкаарақәа рахь рышьҭра. Дара алаборатортә диагностика атәы рдыруеит, аметодика ҿыц аҵара рзымариахоит. Иҳәатәуп нанҳәа 8 рзы ишаагахо акомпиутертә томограф. Гәдоуҭатәи агоспиталь аҟны иаразы аҭыԥ рхиоуп.

- Аоперштаб аилатәараҿы шәхаҭыԥуаҩ иҳәеит аепидимиологиатә ҭагылазаашьа еицәахар ҳахәаӡом ҳәа. Уи ииҳәаз шәақәшаҳаҭума?

- Ҳара амедусҳәарҭақәа азҳархион ҳуааԥсыра рхыԥхьаӡара иаҿырԥшны. 100 нызқьҩык ауааԥсыра рҟынтә ихьанҭоу, зрыԥҳа аҳауаҭарсра аҭаху ачымазцәа 20-ҩык ракәхоит ҳәа ҳазнеиуан. Ичмазаҩыз рыстатистика ала, 80% аҿкра рыдубалаӡом, ихьанҭоу ачымазцәа ҳәа изышьҭоу 2,5% роуп иҟоу. Макьаназы абри астатистика инақәыршәаны, хәшәыла, маҭәахәыла ҳаизибархоит.

- Ирҳәон ашоура ҟалар ачымазара ықәҵуеит ҳәа. Логика ҳәа кыр аҵоума ари?

- Иазырыԥхьаӡоит аультрафиолет анырра ҟанаҵоит ҳәа. Уи адагьы ианшоуроу ауаа аҩныҵҟа итәаӡом, адәахьы идәылҵуеит, ус анакәха аҿкрагьы еиҳа  ашьҭкаара уадаҩуп.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

25
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау

Аамҭақәа зегьы ирзыхиоу: Бабышьира инхо Наҭелла Џьынџьал лнапы шлыцааиуа

302
(ирҿыцуп 11:07 03.08.2020)
Бабышьира инхо Наҭелла Џьынџьал ауҭра лнапаҿы ибзианы иааиуеит, уи адагьы аԥҳәыс ус зегьы лықәманшәалахоит. Ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Есма Ҭодуаԥҳа ари аԥсуа ԥҳәыс сасра данылҭааз ашьҭахь иазлырхиаз анҵамҭа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

Тҟәарчал араион, Бедиа ақыҭа ииз Наҭелла Џьынџьал дхәыҷызар аахыс анхашәатә бзазара далааӡан. Лара лаби лаб иашьеи Аџыри Мышәи Џьынџьалаа зыхьӡи зыжәлеи еидкыланы ирҳәоз ауаа иреиуан, Нхыҵи Аахыҵи шьхала иахьымныҟәацыз ыҟамызт, ақәыларақәа ирылахәын, ишәарыцон.

"Саб Аџыр ихьӡын. Аџыри Мышәи аишьцәа ракәын. Ҽыла иныҟәон, қәылара ицон, аҽқәа ааргон. Усҟан аҽқәа пату рықәын. Дара есымша ԥсыуа маҭәала еилаҳәан, рыхҭарԥақәа рхаршәны. Абарҭ анхамҩа усгьы иаҿын. Усҟан даҽакала иҟан, даҽа гьамак аман. Ауааҳә ҟарҵон. Амхы иҭагыланы ианырашәоз ашәа ҳәо, абри аџьабаа змо акы акәны акәымкәа, рыԥсы аларшьозшәа акәын ишазыҟаз. Убри иаҳбаз ауп ҳаргьы иахьа иааҳго", – ҳәа еиҭалҳәоит Наҭелла, луҭра далсны днеиуа, лаарыхрақәа лнапы налыршьуа.

© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал луҭраҿы

Лара аҭаацәара даналала нахысгьы лыԥшәма Пиотр Џьапуеи лареи Тҟәарчал ақыҭан рхатә џьабаала анхара напы адыркит. Урҭ ирааӡеит хәҩык ахшареи зежәҩык амоҭацәеи. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ашьҭахь, рынхара зегьы аныблы, Тҟәарчал иқәҵын, иахьа иахьынхо Бабышьира иааит. Араҟагьы ҿыц анхара иалагеит, ирымоу зегьы дара рнапала иҟарҵаз ауп, рхатә џьабаа мацарала, адгьыл ақәаарыхрала рхы-рыхшара рааӡеит.

Наҭелла луҭраҿы иҟам ҳәа акы ыҟам: ҳзышьцылоу анаша, апомидор инаркны, апырпыл, апатырџьан, ахәыл, апырпыл хаа, акырпыжә, ашьынка, аҟаб уҳәа, зеиуахк уҭаху афатә архаагақәа. Урҭ инарҷыдангьы сылаԥш иҵашәеит ауҭра иалагылаз, зыбӷьқәа џарџаруаз ҵиаак. Ари закәызеи ҳәа сахьҵааз, аҭаҭын ауп ҳәа салҳәеит.

  • Наҭелла Џьынџьал акәытқәа анҵаны илымоуп
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Ачақәагьы рааӡоит
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал аӡынразы асыӡбал злалыркуа амарҭхәқәа зегьы лынхамҩаҿы илымоуп
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал луҭра иҭыҵуеит ауҭраҭых маҷымкәа
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Апомидор, анаша, аџьықәреи, ашьамашәыга (аџьамԥазиа) уҳәа
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Уи адагьы аиаҵәара рацәаны луҭра иҭиаауеит
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Иара убас Наҭелла луҭраҿы иазҳауеит ахәыл
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал лбаҳчаҿы иазҳауеит акарпыжә, ашьынка, аҟаб
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Ари аҩыза ахатәы аарыхра угәы азҭанаҵоит
    © Foto / Анжелика Кучба
1 / 9
© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал акәытқәа анҵаны илымоуп

"Абри аԥхьа абра ҳанаа анхара, иҳадырҵеит аҟаҵара, ақыҭа зегьы иҟарҵеит. Убас иҟалеит, агарҭа ҳмоуа. Уи ауҭраҭых шыҟабҵо еиԥш, абас ибрашәеит, ибцәаӷәеит, ибчалтит, еиҭабҳаит. Нас икнаҳан иҳарҩеит, ианҩа нахыс абас иаҳҷаҷуеит. Уи агәыр ыҟамзи абас, идуу, убри ала еихаԥсаны, иаҳҷаҷуеит. Нас иҳарҩеит, икнаҳҳаит, анаҩс аҭирахь ирысҭеит. Уи ашьҭахь иҟаҳамҵеижьҭеи акырҵуан. Уажәы абас цырақәак ауҭра иалеиҭаҳан иҟасҵеит, ауҭразы ибзиоуп иара", – ҳәа еиҭалҳәоит лара.

Табак. Нателла Джинджолия. Село Бабушара
Аҭаҭыншьапқәа ауҭразы ибзиоуп лҳәоит Наҭелла Џьынџьал

Ауҭраҭых инаҷыдангьы амх дугьы ҟаҵаны ирымоуп, аџьықәреи аҟәыди ахьрызҳауа. Адгьыл заҟа бҭаху ыҟоуп, иузыҟаҵозар лҳәоит лара. Наҭелла Џьынџьал ишазгәалҭо ала, лара лзын аарыхра ааԥсароуп ҳәа лызҳәом, уимоу акы данаҿым ауп лгәы ианазымчҳауагьы. Иаалрыхуа акәзар, лхазы мацара акәым, лҭаацәа зегьы ирхьылгӡоит, ақалақьқәа рахь ирзылшьҭуеит, лгәылацәа ракәзар, урҭ рыда схала стәаны иагьысзыфом лҳәоит.

© Foto / Анжелика Кучба
Аӡынразы Наҭелла иалыркхьоу аҭаҵәахқәа ҵҩа рымам

Лыҩцараҟны уажәнатә иалыркхьоу аӡынтәи аҵәахқәа ахы убар, аҵыхәа узымбо иҭәуп. Иара убас ақыҭанхаҩ нага ишиҷыдаҟазшьоу еиԥш лыҩнаҭа ахш-харҵәы агым. Иара уигьы ашә рҩаны аӡын азы иахьылҵәахуа адагьы, ашә-аӡагьы аркқәа ирыланы сылаԥш иҵашәеит.

Нателла Джинджолия. Село Бабушара
Ашәаӡагьы алыркуеит Наҭелла

Уи шыҟалҵо атәгьы сзеиҭалҳәеит абас:

"Ашә аӡа абас иара злахысхыз аӡы ала еиҵаҵаны, аџьыкхыш агьамала инаҭаны абас иасыркуеит. Ашә рҩа усгьы иҟаҳҵоит, абригьы абас. Аибашьраангьы абри ҳаарыхра иҟаҳҵоз ала акәын ҳазланхоз, аӡәы акы иҭаххаргьы ҳаицхыраауан, уажәгьы ак ҟаларгьы, абри ҳхала ҳтәаны иаҳфаӡом, схала сара сыгәгьы иаҭахӡам, аӡәы акы иҭахума, зегьы сызрыхьӡандаз ҳәоуп сшыҟоу. Нас сара иҿыцу акы ахәыцрагьы бзиа избоит, схатә гьамала. Уажәы акониак иарҭо архаагақәагьы аарыхны, уигьы снапала иҟасҵоит. Ажәакала, иҳалшо ала ҳанхоит", – ҳәа еиҭалҳәоит лара, аибашьраантәи ауадаҩрақәа уажәгьы лхы-лгәы ишҭоу мҩашьо.

© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал луҭраҿы

Лашҭа акәытқәеи ашәишәиқәеи рыла иҭәуп. Урҭ ирыцуп акәатақәагь, ачақәагьы. Ачақәа лмаҭа Алмас Џьапуа иоуп иаазгаз лҳәоит, убри иара азҿлымҳара иоун, рааӡара далагеит ҳәа ҳалҳәеит. Ажәакала, ақыҭанхамҩа агьама лара лмаҭацәагьы ишьҭыркааит.

Зхатә џьабаала инхо аҭаацәара ауадаҩрақәагьы маҷымкәа ирымам, аха уи рындырԥшӡом, акы ҳагуп ҳәагьы рҳәом, ргәы аартуп, доуҳалагьы ибеиоуп. Ари анҵамҭак алагьы иузҳәом урҭ рнапы злаку аусхкқәа зегьы.

Ҳаицәажәараан Наҭелла исзеиҭалҳәеит имаҷымкәа ажәытә ажәабжь ссирқәагьы. Лара лыбаҩ ҷыда шыҟоу ала, алаф азгьы лыбз хуп. Изыхәҭоу лафла дзыԥсоугьы иалҳәоит, ажәа азы хара ицо лакәым. Лыҩнаҭа иаҭаауа зегьы напы рҭәыла ишоулышьҭуа еиԥш, саргьы, ишысымуазгьы, напыда сылмышьҭит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

302

Барганџьиа еиҭеиҳәеит Аԥсны шаҟа араса аҽаҩра иазыԥшу

0
(ирҿыцуп 19:03 07.08.2020)
Ақыҭанхамҩа аминистрра агрономиа аҟәша аиҳабы Едуард Барганџьиа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит сынтәа аҳәынҭқарраҟны шаҟа араса аҽаҩра иазыԥшу, ахаҭабзиара зеиԥшроу атәы.
Барганџьиа еиҭеиҳәеит Аԥсны шаҟа араса аҽаҩра иазыԥшу

"Араса атәыла анҭыҵ ианахырго ашәахтә аԥыхуп ҵыԥх аахыижьҭеи. Егьыс араса аҽаҩра 13 нызқь тонна рҟынӡа сынтәа иҟалоит ҳәа ҳазыԥшуп. Уи аҿыхра, аизгара, аҭира иалагахьеит. Араионқәа рҟны араса ахьрыдыркыло еиҿкааны ирымоуп, макьаназы ахә 60 мааҭ рҟынӡа ыҟоуп. Сынтәа аҽаҩра ҵыԥх аасҭа еиҳауп. Иҟоуп араса ахәшәтәра иахьахьӡаз, аҳәынҭқарраҟны аԥара аҟамзаара иахҟьаны ахәшәтәра иахьагхазгьы ыҟоуп. Араса ачымазара акит, ҳахьахьымӡаз. Аҽаҩра иҟоу 60 процент рҟынӡа араса бзиоуп ҳәа адырра ҳамоуп", - иҳәеит Барганџьиа.

Иара иазгәеиҭеит иахьа аҳәынҭқарраҟны азҿлымҳара шыҟоу ақыҭанхамҩа аҿиара азҵаара аганахьала.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sрutnik аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0