Сҭеԥан, ухьаа уаҳа тәара змам хьааны иаанхеит…

94
Аԥсны Афырхаҵа Сҭеԥан Занҭариа иира амш аҽны дылгәалалыршәоит иҩыза Sputnik аколумнист Светлана Ладариаԥҳа.

Ҳазну адунеи ауаатәыҩса аанылазар ирҭаху иара аилкаароуп. Иаҵоу амаӡақәа, аԥсабара адагьы, аԥсабара анҭыҵгьы иҟоу аилкаароуп. Зықьнашықәсала абри аилкаара ишашьҭоугьы иахьанӡагьы иҟалап аӡакгьы ҳаиҭамҵыцзар.

© Foto / семейный архив
Степан Зантария

Убас, аԥсҭазаара ҳаиднаҳәалеит Сҭеԥан Занҭариеи сареи. Ҳаициит мышкы, шықәсык. Ҳаицҭалеит школк. Жәа-шықәса партак ҳаицахатәан. Ҳаицҭалеит ҵараиурҭак, факультетк, курск. Иҟалап Сҭеԥан сара исыбжаз уаҩызар. Иҟалап иахьа уажәраанӡагьы иԥсы схазар. Иҟалап иара изынамыгӡаз сара инасыгӡарц азы абри адгьыл макьанагьы саҭазар.

Инамӡаша агара дакуам ҳәа аԥсуаа ианырҳәоз ирдыруан ирҳәоз ҵаҵӷәыс иамаз. Инамӡаша шиакәыз убон аханатәгьы Сҭеԥан. Акласс аҿы зегьы дҳалукаауан иҟазшьала, ихәыцшьала, иҩызцәа зегьы ҳахӡыӡаарала. Аԥхьатәи амшқәа инадыркны уи иҟазшьа ус акәын ишыҟаз.

Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет аҟны ҳҵараамҭазы Аԥсны еилазырӡыӡоз аамҭа уадаҩқәа мҩаԥысуан. Аԥсны ахы-аҵыхәа аҽазныкгьы ахеиқәырхара ада ԥсыхәа шыҟамыз збоз аԥсуара ахьчара иазгылан.

1978 шықәса рзы Аԥсны лак иасуа аԥсыуак дагмызт ҳәа шырҳәо еиԥш ажәлар еизеит Аҟәа, Ленин иашҭаҿы. Ажәлар рзыԥшын Қарҭынтәи ҳаилаҩеиласра иаанацаз Шеварнаӡеи Аԥсны усҟантәи аиҳабыреи. Ус "иааит, иааит!" ҳәа аарылаҩит. Ашҭа ду иакәыршаны 6-тәи аполк ҳәа изышьҭаз аруаагьы дыргылахьан. Џьара акы ҳҽазаҳкыр, иааилаҳшьып ҳәа ргәы иҭазар акәхарын. Исгәалашәоит аԥхьаҵәҟьа сгылан. Ус, дахьаанагазгьы сымбакәа, саԥхьа дааины даагылеит Сҭеԥан. Даагылеит, илақәагьы ырцәгьаны "ара иҟабҵои?" ҳәа насеиҳәеит. Аԥхьазы сааизгәааит. Аамҭақәа анца ашьҭахь, саназхәыц ауп ианеилыскаа зықьҩыла еилагылаз ажәлар срылкааны, сихьчарц азы саԥхьа дааины дышгылаз. Ари хҭыс заҵәык ауп, аха ибзианы иаанарԥшуеит иара иҟазшьа. Уи аҽакалагьы хымҩаԥгашьак ыҟоуп ҳәа издырамызт – абас ада.

Дышқәыԥшӡаз аҭаацәара далалеит Сҭеԥан. Иоуит ҩыџьа ахацәарԥари ҭыԥҳаки. Анцәа ихы идиныҳәаларатә дыҟан. Зегь ҳиеигәырӷьон. Ҳгәы иладуун.

Исгәалашәоит уи деизҳацыԥхьаӡа, еиҳа-еиҳа идырра, иаԥсуара, иҩызара, ихымҩаԥгашьа иҵегьы ишыҵаулахоз.

1992 шықәса. Нанҳәамза 14 рзы Аԥсны ахы-аҵыхәа еихьнагӡеит арыцҳара-шәаџь. Аибашьра. Амра каххаа Аԥсны ианахаԥхоз, аҵар рашәабжь ҳадгьыл ианахыҩуаз, анацәеи ахшареи рызхара еизеибамбо еиҿыгәҳәаауа ашара ианаԥылоз – аӷа хәымга иӡбеит абарҭ зегьы ашәымҭак ала иҿахиҵәарц.

Игылеит Аԥсны аԥацәа, аԥсадгьыл ахьчараз. Ажәытәӡан, зқьышықәса раԥхьагьы аԥсуаа ишыҟарҵалоз еиԥш. Еиқәхарц аԥсуа ажәа, аԥсуа дгьыл, аԥсуа ҵас. Еиқәхарцаз Аԥсынра. Убри аан дара зегьы ибзианы ирдыруан абри амш лаша дара рхаҭақәа ахьымӡар шауаз. Аха уи баргәны ирбомызт. Ихадараз ахақәиҭра акәын.

Ҳәатәны иҟоума абри амш лашьца аҽны Сҭеԥангьы аԥсадгьыл ахьчара дышгылаз. Аҽакалагьы ҟалашьак амазма.

Аибашьра цонаҵы иӡбахә саҳауан. Исаҳауан сшақәгәыӷуаз еиԥш. Данҭаха ашьҭахь Аԥсны Афырхаҵа ҳәа атәыла аиҳабыра ахьӡ ҳарак ихырҵаанӡагьы ажәлар ихырҵахьан ахьӡ - Афырхаҵа.

Сиеигәырӷьон, сыгәгьы ҭӡыӡон. Сицәшәон. Убри аамҭазы сшәарагьы сацәшәон. Аха избан здыруада – уи сара исиааиуан. Иҟалашаз здыруазшәа…

Аԥсҭазаара акалашәа ишоуп. Иналукааша ауаҩы нҵыра дук инаҭаӡом. Иҟалап ишырҳәо еиԥш уахьгьы иреиӷьқәоу рҭахызар. Сҭеԥан дҭахеит ҳәа ансаҳа, иџьасымшьаӡеит. Уи хымԥада иԥсадгьыл ихы шақәиҵоз здыруан гәынхәҵысҭала. Аԥсадгьыл ахақәҵара насыԥны иршьоит ахацәаҵәҟьа. Иҟалап ииашазаргьы. Ухчы ухы нылаҵаны аԥсра аасҭа Анцәа абџьар кны уҭахара еиҳа иԥсра бзианы ишьозар ҟалап.

Дҭахеит афырхаҵа,

Аԥсадгьыл зыхьчоз.

Ажәҩан еимаҩны

Сыла адгьыл ианыхнаҩоз.

Иҩ-рԥари иԥҳа ԥшӡеи

Рбара дшазгәыкуаз,

Иаб иашҭа

Унапы наурххартә ианааигәаз.

Дҭахеит Афырхаҵа…

Иахьа Аԥсны ибаҟоуп,

Ҳхақәиҭреи ҳхьыԥшымреи

Ихьӡ иашьанан инхоуп…

Дҭахеит Сҭеԥан. Аха ихьӡала ирызҳауан ҩыџьа аҷкәынцәа, аӡӷаб.

Аибашьра ашьҭахьтәи аамҭа уадаҩқәа ирылганы илааӡеит Инга Кәыпалԥҳа лыхшара. Издыруазгьы иззымдыруазгьы рылагәырӷьартә еиԥш. Раб икәал иҭагыланы. Аҵара дуқәа ҵаны. Сҭеԥан иԥсы зыхҭниҵаз Аԥсны иаԥацәа иашаны…

Абра аԥсҭазаара аибаркышьа егьа сазхәыцыргьы исзеилымкаауа сааҭагылоит. Избан? Иззы? Абарҭ азҵаарақәа ҭакда исзынхоит. Избан Анцәа ду улаԥш хаа зырцәуӡаз Сҭеԥан зааӡара дахьымӡаз, аха урҭ зых иақәиҭу адгьыл аҿы инхартә-инҵыртә еиԥш зымч-зылша иамеигӡаз ихшара???

Аибашьра ашьҭахь амҩатә машәырқәа ирыхҟьаны иҭахеит аишьцәа аҩыџьагьы. Урҭ здыруаз аҟәатәи аҷкәынцәа усҟантәи аамҭақәа раан иҟарҵоз ҿык-бзык иазҳәашам. Убас ргәы иалаҵәаны иҟан.

Исгәалашәоит, Баграт иҭахара мышқәак шагыз аусураҟны ҳаиқәшәеит, ҳагьеибадырит. Дызусҭаз анеилыскаа аҵәыуарагьы сакуан, агәахәара дугьы сеимнадон. Сиеигәырӷьаҵәа сиацәажәон. Иԥшра-исахьа, ицәажәашьа, идырра – зеиԥш дмаҷыз арԥысын. Иахьа уажәраанӡагьы сылаԥш даныхгылало ыҟоуп. Ихаара сзынхеит.

Даанхеит аишьцәа раҳәшьа заҵә. Лаб, лаб иашьа Семион, лашьцәа хазынақәа рымшра лзынхааит.

94

Ажәа иҭара иацәшәон: Владислав Арӡынба Аԥсны аҭоурых жәаха минуҭ ишҭеигӡаз

241
(ирҿыцуп 18:49 03.06.2020)
Рашәара 2, 1989 шықәсазы Москва, СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду аҟны аԥсуаа рҿахәы ҳәо раԥхьаӡа акәны ари аҩыза атрибуна ду аҟынтәи дықәгылеит Владислав Арӡынба. Уи аҭоурыхтә мшы лгәалашәараҿы ишынхаз ҳзеиҭалҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Ԥхны мшын, жәлар рфорум "Аидгылара" аҿы хынҭаҩынҭаран. Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара аншыкьуаз аамҭан. Ахҭысқәа ахьымҩаԥысуаз иахьа Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт ахыбраҿы акәын, усҟан уаҟа Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ыҟан. Иахьа апатриотизм мариахеит, баҩык алам амчраҿ иҟоу акритика рзура, уимоу ухы иааҭашәо уҳәаргьы ауеит.

© Sputnik / Владимир Федоренко

Сызлацәажәо ахҭысқәа раамҭазы, Асовет еидгыла асистема аҿагылара гәаӷьыуацәан, Аԥсны Қырҭтәыла иамхәаҽуа аҟаҵара иазықәԥоз рыԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылан. Абри зегь зхысҳәаауа, усҟантәи асистема аҿагылара иззымгәаӷьуазгьы ыҟан, иахьа ипатриот дуцәоушәа ицәажәо ԥыҭҩыкгьы налаҵаны.

1989 шықәсазы лаҵарамза анҵәамҭазы, хықәкыла иаҳҳәозар амза 25 рзы, Москва аусура иалагеит СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду. Ҳара ҳдепутатцәагьы уахь ицаны иҟан. Усҟан Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ахыбра иаҭаауаз рацәаҩын Москвантәи ажәабжьқәа реилкааразы. Усҟан уажәеиԥш аимадарақәа абаҟаз, ианаауҭаху иззуҭаху аҭел уизасуагьы иҟамызт, аха "Аидгылара" ахадацәа ироуан аинформациа. Иҿыцу жәабжьк аныҟаз ахыбра азал ду аҿы ауаа ирыларҳәон. Убарҭ амшқәа рзы иааҳалаҩҩит аизараҿы ҳара ҳдепутатцәа иреиуоу аӡәы ажәа ирҭараны иҟоуп ҳәа.

Аҩӡба: Владислав Арӡынба аполитика инақәыршәаны акәын ишьаҿақәа шыҟаиҵоз

Ишысгәалашәо ала, уи апартиатә еизара ду ишиашоу ицоз аефир ала иаҳдырбон. Аидгылараа рхыбраҿы иҟаз ателевизорқәа ирыдӷьазкыланы иԥшын ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа, аха ҳара ҳтәқәа аӡәгьы атрибунахь дымнеицызт. Ажәа рырҭомашь, ишԥаҟалари анаџьалбеит ҳәа иӷьаҵәыӷьаҵәуан зыԥсадгьыл алахьынҵа иазгәаҟуаз зегьы.

Коӷониаԥҳа: Арӡынба рашәара 2, 1989 шықәсазы Москва иқәгылара иазкны

Усҟан сара исхыҵуан 26 шықәса, егьырҭ сықәлацәа ԥыҭҩык реиԥш, абарҭ азҵаарақәа ахьырыӡбоз исхызгон сусура иахаршәаланы исымаз аамҭа. Сгәы иалоуп амшынҵа ахьныҟәсымгоз, избанзар аамҭа иаԥсаҟьо агәалашәарақәа рацәоуп.

Рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳажәлар ԥшын ҳдепутатцәа руаӡәы аизараҿы ажәа ирҭандаз ҳәа. Ҳаԥшын, ҳаԥшын, аха ҳа ҳтәы дцәырымҵыцызт. Иахьа дысгәалашәом дарбану, аха сҩызцәа руаӡәи сареи ҳанкараха, "Акоп икаҳуажәырҭа" ҳәа иахьашьҭаз ҳцаны каҳуак ҳжәып ҳгәахәын, ақалақь агәахьы ҳҿынаҳхеит. Ҳҭыԥ аҿы ҳнаӡарц акгьы ҳагмызт, иахьа аресторан "Санремо" ахьыҟоу унаӡаанӡа, "акомиссионтә дәқьан" ҳәа изышьҭаз ҳаваланы ҳашнеиуаз, иаҳдыруаз, уа иҵагылаз аԥсуа ԥхәыс лыбжьы ҳақәлыргеит. Зыӡбахә сымоу адәқьан аҿы ателевизор хәыҷы рыман. "Шәааи, шәааи, Арӡынба дықәгылоит", - лҳәеит лара. Убасҟан аекран аҿы избаз, уаанӡагьы издыруаз, аха уи аҽны хьшьыцбаҵас атрибуна аҟнытә Владислав Арӡынба иқәгылара еиԥш сгәы шьҭызххьо даҽа хҭыск сыԥсҭазаараҿы иҟамлацзар ҟалап.

Усҟан иара иқәгылара жәҩангәашәԥхьараны иааҳзыҟалеит, жәаха минуҭ ирҭагӡаны ҳмилаҭ зҭагылаз агеноцидтә политика иазкыз ажәахә.

Владислав Арӡынба игәалашәарақәа рҿы иҳәоит уи иқәгылара алыршара шымариамыз, ацентртә партиатә мчы ақырҭуа политика иаднацәылон азы: "Сара сааҟәымҵӡакәа ажәа сырҭарц сазықәԥон. Апартиатә иерархиа иаарылшоз зегь ҟарҵон ус иҟамларц азы. Ганкахьала ҳажәлар аҳәара ҟарҵон ҳара иаҳхаҭарнаку дықәдыргыларц, иҳауан еиуеиԥшымыз ателеграммақәа, даҽа ганкахьала, апартиатә напхгара Қырҭтәыла аинтересқәа ирызхәыцуа, сара ажәа сыҭара иацәшәон". Уи аҽны дықәдмыргылар, апротест ҟаҵаны аизара аанижьырц игәы иҭаны дыштәаз ауп ҳара ҳдепутат ажәа ширҭазгьы.

Аполитик дцәажәон жәаха минуҭ маҷк инацны, аха иахьатәи зажәа зроууа аполитикцәа дрыҿҳарԥшуазар, убри аминуҭқәа ирҭагӡаны ҳара ҳҿахәеиԥш, СССР иаланхоз амилаҭ маҷқәа рызҵаатәгьы шьҭихит. Аԥсны аразҟы далацәажәо, адепутат иажәахә аҿы иалкааны иазгәеиҭеит ақырҭуа екстремисттә политика иахҟьаны, риашашьа змам ахҭысқәа ҟалар шалшо. "Аекстремисттә мчқәа ахҭыс хадақәа Аԥсныҟа ииаргеит, ҳара ҳгәы ишаанаго ала, ауаа реидырсларазы, нас ахара ҳара ҳажәлар ирыдырҵарц азы. Ахара ҳара ҳадҵаразы уадаҩрак ыҟам, избанзар аинформациатә хархәагатә пропаганда ганкы иадцәыланы аус ауеит, убри аамҭазы аԥсуа жәлар рҿахәы аҳәарҭа рымам", - иҳәон Владислав Арӡынба уажәы-уажәы исааҭ дахәаԥшуа, ирҭаз аамҭа иҽҭагӡаны ҳажәлар рҿахәы наигӡарц азы.

Аҭоурыхҭҵааҩ Аслан Аҩӡба "Аибашьра-политикатә проблемақәа" ирызку ишәҟәаҿы иалкааны ари аҭоурых дахьалацәажәо иазгәеиҭоит аԥсуа политик Арӡынба иқәгылара ақырҭқәа адабла шыднарсыз. Ҿырԥштәысгьы иааигоит ақырҭуа шәҟәыҩҩцәа Р. Миминошвили, Г. Панџьекиӡе "аԥсуа екстремистцәа Қырҭтәыла аганахь ижәылеит, Қырҭтәылазы еиҳа иуадаҩыз аамҭазы" ҳәа усҟан ишырҩуаз.

Беиаԥҳа аԥхьагылаҩ Владислав Арӡынба изкны: ажәыларахь ҳанцоз ҳаиныҳәон

Ииашаҵәҟьаны, Арӡынба иҩыза уи аизараҿы ицәырҵра ҳаӷацәа ршьара иқәнарҟьеит, аха ари аҩыза ақәгылара усҟан ҳара ҳажәлар ргәы шьҭнахит, адунеи зегь ҳара иаҳтәушәа ҳааҟалеит. Абри ақәгылара анаҩсанҵәҟьа Владислав Арӡынба аԥсуа жәлар дырфырхаҵа хаданы, дырҿахәҳәаганы дааҟалеит, уи аԥхьагьы бзиа ирбахьаз шиакәызгьы.

Иамааз ҷыдарас СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизараҿы ажәа зҳәаз Владислав Арӡынба иқәгылара? Сгәанала, адепутат Арӡынба иажәа араӡара, аҭоурых агәыларԥшра, ԥықәсларада иажәахә анагӡара, шықәсы рацәала ҳажәлар рхаҭарнакцәа ззықәԥоз азҵаатәы ӷьеҩла атрибуна хадаҟынтә ацәыргара, насгьы даҽак иаламҩашьоз агәаӷьра ду зныԥшуаз ихьшьыцба ҭеиҭԥш уҳәа, шәышықәса рахь знык иуԥыло аҿахәҳәаҩы диины даақәгылеит рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳара ҳажәлар рҿаԥхьа. Абарҭ аҷыдарақәа зегьы аӡәы ихаҿраҿы еизганы иҟан азоуп Арӡынба дыԥхьагыланы дҟазҵазгьы ҳара ҳхьыԥшымра азықәԥараҿы.

Аполититолог Андраник Миграниан Арӡынба изы абас иҳәеит: "Арӡынба имҽхак акыр иҭбаан, Арӡынба Аԥсны аҵкыс деиҳан", - адунеитә политикцәа дрыҵамхо дшыҟаз аарԥшуа.

Исыздыруам заҟантә сеиҭахәаԥшхьоу еицырдыруа Арӡынба иқәгылара, аха убасҟан еиԥш, иахьагьы урҭ ахҭысқәа анымҩаԥысуа иахьакәушәа сааҟалоит, убасҟан еиԥш иахьагьы агәадура сызцәырҵуеит.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.

241

Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа: Сергеи Багаԥшь игәалашәара иазкны

34
(ирҿыцуп 15:38 29.05.2020)
Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Уасил-иԥа Багаԥшь иԥсҭазаара далҵижьҭеи иахьа иҵит жәшықәса. Уи игәалашәара аҳаҭыразы ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Светлана Ладариаԥҳа изылкыз анҵамҭа.

Аԥсны, аԥсуа дгьыл, аԥсуа жәлар ахааназгьы ибеиан. Ибеиан ҳәарада ԥсабарала, гала, шьхала… Аха зегь раасҭа ибеиан уаала, доуҳала, ҟәыӷарыла. Жәытә-натә аахыс ара аҳаҭыр дуун ауаҩра, аԥсуа икодекс хада - аламыс. Азқьышықәсақәа, ашәышықәсақәа ирылыхәхәа иаауа ажәабжьқәа, ашәақәа, алегендақәа реиҳарак зыхҳәааугьы абри ауп. Аха аҩыра ахьҳамамыз азгьы заҟа ирацәаҩузеишь аҭоурых аӡыблара зыхьӡқәа ҳцәагаз. Егьаҩ ҿырԥшыганы ҳадгьыл иқәын…

Аԥсны аҭоурых ҿыц аҿы зыжәлар рхьаа зхьаау, ирыдгылоу, ирывагылоу рыхьыӡқәа ԥхьаҟатәи аҭоурыхқәа, абиԥарақәа ирзынхоит. Уи насыԥуп зқьышықәса рышьҭахь аԥсуадгьыл иқәынхо аԥсуа изы. Иаашьҭыхны дрыԥхьалап аҩырақәа, дрыхәаԥшлап аҭыхымҭақәа – иеиҵеиааӡалап ихшара иахьатәи ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа рҿырԥшала. Ирызҳалап аԥсуаа аԥсуадгьыл аҿы. Еизҳазыӷьалап. Уи ус шакәхо агәра згарц сҭахуп… Мап, агәра згоит! Анцәа ду иџьшьаны ус акәхоит!

Сергеи Багаԥшь... Уи ижәла, ишьҭра аханатә аахыс ахьӡ-аԥша змаз ауаа рылиаауан. Унеишь-уааишь ҳәа рарҳәон адунеи амаа зкыз. Иахьынхацәаз ԥырхагак рнамҭацызт, избанзар акы - анхаҩы Аԥсны еснагь аҳаҭыр ду даԥсан, ҩбагьы – ахшыҩи адырреи ирыҵадырӡуан акыр ихыҭхәыцыз асоциалтә еиҟарамрақәа.

© Foto / из архива семьи Багапш
Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшь

Ибзианы исгәалашәоит ХХ ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа. Ахааназ аӡәы зхы дықәызмыртәацыз аԥсуаа аамҭа-аамҭала усҟантәи аамҭа ирзаанагоз ауадаҩрақәа ирҿагылон, рҟәаҟәа иқәтәарц зҭахызгьы нхьыдыҩруан.

Ибзианы исгәалашәоит 1989-тәи ашықәс. Мҽышан. Аԥсны ахы-аҵыхәа иалаҩит аԥсуааи ақырҭқәеи еиҿагылт ҳәа. Ари аҭагылазаашьахь мышкызны ишкылнагоз зегьы ирдыруан, ирбон, аха еивысырҭак шԥаҟамлари ҳәа игәыӷуан.

Аԥсныҟа амҩа иқәлеит 30 нызқьҩык рҟынӡа зхыԥхьаӡара наӡоз ақырҭцәа, аратәи ақырҭцәа ирыдгыларц, еснагь ргәы иҵхоз нарыгӡарц. Еихышәшәа-еиԥышәшәа Аалӡга аӡиас ахықәаҿ еизеит ашәарыцага шәақьқәа ирыҵагылаз аԥсуаа.

Сергей Васильевич Багапш на охоте.
© Foto / из архива семьи Багапш
Сергеи Багаԥшь ашәарыцараан

Абри аҭагылазаашьаҿы араион аиҳабы иаҳасаб ала, апатриот иаша ишиаҭәаз еиԥш, Сергеи Уасил-иԥа хьаҳәхьачарак ҟамҵакәа ижәлар рыхьчара дгылеит. Усҟантәи аамҭазы уи аҩыза ихымҩаԥгашьа иара изы даара ишәарҭахар алшон. Аха усеиԥш акгьы дазымхәыцӡакәа ақырҭуа шовинизм аҿагылараҿы напхгара ҟаиҵеит. Ари аҭагылазаашьа ахаҵара аарԥшра аҭахын. Уи иара илиршеит. Сергеи Уасил-иԥа иусурҭаҭыԥ, ипартиатә лахәылара рцәыӡра адагьы иԥсҭазаара ахаҭагьы ицәыӡыр алшон… Аха уи иазхәыцтәны имшьеит усҟан азы. Ҳәарада, 1989 шықәсазтәи ахҭысқәа рышьҭахь Сергеи Багаԥшь иусура дамхын.

Ари иԥсҭазаараҟны дзықәшәақәаз рахьтә хҭыс заҵәык ауп, аха инеидкыланы дзакәыз аанарԥшуеит.

26 августа 2008 года - день, когда Россия признала независимость Абхазии. Сергей Багапш пришел на площадь Свободы в Сухуме, где тысячи граждан республики ликовали, узнав о признании.
ВЛАДИМИР ПОПОВ
Сергеи Багаԥшь Аҟәа Ахақәиҭра ашҭаҿы нанҳәа 26, 2008 шықәсазы - Урыстәыла Аԥсны аназханаҵа аҽны

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан иара дыззырхаз аус аҿы иԥышәа ахархәара аҭаны ашьаарҵәыра илагылаз ижәлар дрыцхраауан. Иҳәатәуп зны-зынла абџьар акра аасҭагьы ла иамбоз аусқәа ирылшоз анеиҳахоз. Иҳәатәуп урҭ аусқәагьы афырхаҵараҵәҟьа шырҭаххалоз.

Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара зегьы иԥсадгьыл амаҵ азура иазкын. Атәыла аԥыза-министрс даныҟаз аума, ахадас даныҟаз аума – иара изы зегьы ирыцкыз Аԥсны аизҳазыӷьара акәын.

Президенты Абхазии, России и Южной Осетии Сергей Багапш, Дмитрий Медведев и Эдуард Кокойты (слева направо). Архивное фото.
© Sputnik / Сергей Гунеев
Сергеи Багаԥшь, Дмитри Медведев, Едуард Какоиты Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рхьыԥшымрақәа разхаҵара ашьҭахь

Дыҟамзар ҟалап аԥсыуак, иажәа ҟәанда змаҳацыз. "Мои золотые" – абар иара зегь раасҭа бзиа ибаны ииҳәоз. Ари баша цәажәарамызт.

Инаԥшьба: Сергеи Багаԥшь Кремль дышрыдыркылаз абара акыр иаԥсан>>

Дыздыруаз, дызгәалашәо зегьы ражәа аҟәандара алыжжуеит иӡбахә анырҳәо. Ари еиҳау иҟоузеи аԥсҭазаараҿы! Ажәлар шамахамзар ус баша рыбзиабара узаахәаӡом, иуоуӡом.

© Foto / Владимир Попов
Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынбеи Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшьи

Ихьаауп, даара ихьаауп ҳаԥсуадгьыл иреиӷьӡақәоу ахьацәыӡуа. Заҟа иаҳҭахузеи урҭ иахьа?! Заҟа ҳгәы ҟанаҵарыз Сергеи Багаԥшь иччаԥшь. Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа. Заҟантәгьы игәымшәара, ихаҵара ҳаззымиааиқәаз ҳариааиртә еиԥш рылдыршарыз. Заҟантә… Заҟантә…

Изыбымбылыз Џьгьардатәи адгьыл.

Валери Багаԥшь: Сергеи Багаԥшь игәгьы, иԥсгьы, ихгьы Џьгьардоуп иахьыҟаз>>

Ирҳәоит ауаҩытәыҩса дыззыҳәо зегь адунеитә ҵакыра иазцаны адгьыл ахь ихынҳәуеит ҳәа. Ҳиҳәап нас Анцәа ду ҳтәыла ахааназ иагымхаларц Сергеи Багаԥшь иеиԥш зеиԥшу аԥацәа…

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

34

Агәаҭара-аушьҭратә ҭыԥ "Адлер" аҿы даанкылоуп ахәшәқәа "Алирика" ыиазгоз ауаҩы

2
Анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа рконтрабандазы (Урыстәылатәи Афедерациа Ашьаустә закәанеидкыла ахәҭаҷ 226.1) Урыстәыла атәылауаҩ быжьшықәса рҟынӡа ҭакрала ихигарц иқәырҵар ҟалоит.

АҞӘА, рашәара 5 - Sputnik. Агәаҭара-аушьҭратә ҭыԥ "Адлер - автомҩатә" ашьаҟауаа рыиасырҭаҟны Аԥсни Урыстәылеи рҳәааҿы даанкылан Урыстәыла атәылауаҩ, уи идбалан анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа рацәаны, абри атәы аанацҳауеит Краснодартәи атәылаҿацә иатәу Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә маҵзура иаҵанакуа Аҳәаахьчаратә усбарҭа апресс-маҵзура.

"Хаҭалатәи игәаҭараан Урыстәылатәи Афедерациа атәылауаҩ имаҭәақәа ишрылаз рбеит ахәшәқәа згәылаз аполимертә еилаҳәара. Ахимиатә експертиза ианарбеит урҭ амаҭәашьарқәа "Лирика" ҳәа ззырҳәо апрегабалин шакәыз", - ҳәа аҳәоит адырраҭараҟны. 

Аурыс-аԥсуаа ҳәаа иахыганы контрабандала анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа риагаразы ари атәылауаҩ иганахьала ашьаус хацыркуп.

© Foto / Пресс-служба ПУ ФСБ России по Краснодарскому краю
Агәаҭара-аушьҭратә ҭыԥ "Адлер" аҟны Урыстәыла атәылауаҩ имхыз анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа згәылаз аилаҳәара

Анырра ӷәӷәа ҟазҵо амаҭәашьарқәа ршәагаақәа ртаблицаҟны иарбоу асиа инақәыршәаны, атәылауа имхыз ахәшәқәа зышәагаа дуу ҳәа ишьоуп ҳәа азгәарҭеит АфШәМ (ФСБ - аред.) Аҳәаахьчаратә усбарҭаҟны.

2