Ахаҵамԥҳәысреи ашьоуреи: антикатәи адрамеи иахьатәи ҳаԥсҭазаареи "Електра" аҿы

140
(ирҿыцуп 20:48 29.01.2020)
Sputnik Аԥсны аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа РУСДРАМ иқәнаргылаз аспектакль "Електра" дшыхнахыз, уи ахәаԥшра зегьы израбжьылго атәы шәаԥхьа иазлырхиаз анҵамҭаҿы.
Ахаҵамԥҳәысреи ашьоуреи: антикатәи адрамеи иахьатәи ҳаԥсҭазаареи "Електра" аҿы

Ижәытәӡатәиу, аха иахьатәи ҳдунеи иашьашәалоу ашьоура згәаҳәароу Електра лҭоурых, уаанӡа ҳшақәнаргәыӷхьаз еиԥш, ҽаҩраҭагалан асакьаҳәымҭаз Русдрам иааҳаднагалеит.

Народная артистка Абхазии Этери Когония
© Фото : С. Ҷанба ихьӡ зху аԥсуа драматә театр актрисацәа. Афото: Еҭери Коӷониаԥҳа лҭаацәа рархив аҟнытә.

Ажәа ахы умҳәакәа, аҵыхәа узҳәом. Мышқәак раԥхьа ажурналистцәа рҿаԥхьа иқәгылаз атеатр адиректор Иракли Хынҭәба иҳалеиҳәеит ашықәс иалагӡан арепертуар иалоу 109 спектакль ахәаԥшцәа ишрыдгалаз, убри алагьы даҽа театрк иазынамыгӡо агәҭакы ахарҭәаара шрылшаз. Хымԥада, атеатр зегь раԥхьаӡа иргыланы уалны иаду ахәаԥшцәа аспектакльқәа дырбароуп, аха Русдрам ахыбраҿы акультуратә хәышҭаара иаҟазшьарбаганы, иара убас имҩаԥысуеит еиуеиԥшым ахырхарҭа змоу аиԥыларақәа, аконцертқәа, "Арт-фоие" ҳәа изышьҭоу иӡырнагоит апоезиеи амузыкеи еилазыӡҩо акомпозициақәа.

Атеатр аус ауеит есыҽны, уи ԥшаауеит, ахәаԥшҩы дызламҩахнагаша иазхәыцуа. Ҳҳәынҭқарра аҩнуҵҟа имаҷуп ас асааҭ еиԥш аус зуа аусҳәарҭақәа, иаҳхәар ауеит, егьырҭ атеатрқәагьы дара ирҿыԥшны, русура аиӷьтәра амҩақәа азырԥшаалар ауеит ҳәа.

Ахаҵамԥҳәысреи ашьоуреи: антикатәи адрамеи иахьатәи ҳаԥсҭазаареи "Електра" аҿы

Иааиуа 39-тәи асезон далацәажәо, Русдрам ахада иҳәеит ахәаԥшҩы ишизыԥшу ахәыҷтәы спектакльқәа инадыркны адунеи аҿы еицырдыруа арҿиамҭақәа. 2020 шықәсазы иаҳбар халшоит Клод Манье, Алексеи Толстои, Гарсиа Лорка уҳәа акыр еиуеиԥшым авторцәа рҩымҭақәа ирылху ақәыргыламҭақәа.

Атеатри ахымҩаԥгашьеи>>

Хымԥада, Русдрам арепертуар иалоу аспектакльқәа зегь неибеиԥшны ҩаӡарала еиҟарам, ус ҟалашьагьы амам, аха ари атеатр иааиԥырҟьаӡақәа ашәқәа аартуп, еснагь азал кәапеишәа иҭәуп. Абар сазааиуеит ихадоу, санҵамҭа ззыскырц сҭаху "Електра".

2018 ш. Русдрам ахыбраҟны имҩаԥган "Арежиссиортә лабораториа" захьӡыз арежиссиорцәа қәыԥшцәа Алексеи Размахов, Никита Бетиохин, Артиом Устинов етиудла реиндаҭлара. Уаҟа аиааира згоз алшара иоуан атеатр аҿы аспектакль ақәыргыларазы. Усҟан атеатр иаҭааз идырбаз аетиудқәа иреиуан антикатәи арҿиамҭақәа: "Лисистрата", "Електра", "Аҳ Едип". Ахәаԥшцәа иҟарҵаз абжьыҭарала, аиааира игеит иреиӷьыз аетиуд ҳадызгалаз Артиом Устинов.

Абар, шықәсык анаҩс, игәнаҳкылаз аетиуд автор Русдрам актиорцәа рыла иааирԥшит, ашьоуреи, ахалахьырхәреи, агәаӷи, абзиабареи ахьеилаӡҩо асцена агәаны иқәыргылоу аспектакль ала. Иаразнак исҳәоит, "Електра" Устинов инагӡарала даара иазыҟаҵоу ахәаԥшҩы изырхоуп ҳәа, избанзар уи еибыҭоуп арежиссиортә метафоратә хьаҵрақәа рыла. Софокли Еврипиди рытрагедиақәа рышьҭрақәа дырхыланы, иара убас Платон ифилософиатә трактатқәа дрызхьаԥшны, ақәыргылаҩ илшеит иҳакәыршаны иҟоу, зны-зынла "ақәыршә зқәыршәны" иаҳҵәахуа агәаӷи, ашьоуреи рдунеи аарԥшра.

Хымԥада, аспектакль иамыхәаԥшыц изы, иҵакыдоуп уи ашьақәгылашьа аиҭаҳәара, ауаҩы иблала ибароуп зегь иреиӷьу. Сызхәаԥшыз атрагедиа сеиҭазыгьежьырц агәаҳәара зласзынхаз ала, исҭахын уи аестетикатә гәахәара шысзыннажьыз аԥхьаҩ исырдырырц, убри алагьы атеатр дадсыԥхьаларц. Сгәанала, ақәыргылаҩ акыр иҽазааигәеитәит ҳтәылаҿы аҭыԥ змоу ашьоуратә гәаҳәаратә мотивқәа рхырхарҭа атрагедиахь рымҩа шхоу аарԥшра.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Асцена агәаны игылаз аишәа гежь зны ихәмарырҭан, зны иажәабжьҳәарҭан.

Арҭ ахҭысқәа акыр шәышықәса ишрықәлоугьы, иахьатәи "Електра" актриса ҟаимаҭ Мадлена Барцыц лхаҿрала - хәҭакахьала згәаҳәара еилаҳкаауа, аха даҽа ганкахьала - агәаӷ ишьҭнаԥаауа ауаҩы ихаҭагьы риашашьа змам атрагедиа ирҿиар шалшо ҳнарбоит. Аспектакль алагамҭеи егьырҭ ахәҭақәеи рҿы асцена агәаны игылоу аишәа гьежь иахатәоу, зхатә ҭоурыхқәа еиҭазҳәо аҿар нас ҳгәаҳҽанӡамкәа аԥсахреи, амаҳагьареи ирхылҵшьҭроу аӷыӷеибагара зхаҿроу адраматә қәгыларақәа аадырԥшуеит.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Мадлена Барцыцԥҳа ашьоура агәазыҳәара иарҿиаз аишәа гьежь аҿы адинамика зҵаз лыкәашарала зыҭра иҭҟьаз, аиакәым зымпыҵҟьарц зылшо персонажны даалырԥшуеит.

"Електра" асиужет рацәакгьы дацәхьаҵуам арежиссиор, аха иара ирежиссиортә шәыгақәа рыла, иахьатәи ахәаԥшҩы ихаҭа ихы дазхәыцуа, икәыршаны иҟоу адунеи аҵанӡа аҭҵаара аҽазышәара игәанарԥхоит. Мадлена Барцыцԥҳа ашьоура агәазыҳәара иарҿиаз аишәа гьежь аҿы адинамика зҵаз лыкәашарала зыҭра иҭҟьаз, аиакәым зымпыҵҟьарц зылшо персонажны даалырԥшуеит. Асцена агәаны игылаз аишәа гежь зны ихәмарырҭан, зны иажәабжьҳәарҭан.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Ахәаԥшцәа аишәа гьежь иаакәыршаны, иааигәаны итәан, ихәмаруаз рыԥсыԥ алагаҩагабжь, иаадырԥшуаз аемоциақәа раҳаратәы, рцәа ианырратәы.

Ахәаԥшцәа уи иаакәыршаны, иааигәаны итәан, ихәмаруаз рыԥсыԥ алагаҩагабжь раҳаратәы. Ас ианыҟоу актиор иҟазара еиҳагьы иааигәаны иубарҭоуп, иаргьы аԥсеивгарҭа иоуам, арежиссиор иихәыцыз адекорациеи лашаралатәи аеффектқәагьы дара ртәы шынарыгӡогьы. Аспектакль аҿы ихәмаруаз актиорцәа ҿарацәа ирнубаалоит асценатә неиааира, апластика, амузыка анырра аганахь акыр абаҩхатәра шрымоу. Далыскаарц сҭахын Кера (Лоида Ҭыркьԥҳа), лашәанагӡашьала, ихьанҭоу адрама аҽалаӡҩараҿы акыр дшыҳараку.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Лоида Ҭырқьԥҳа иаалырԥшыз Кера лроль аҟны лашәанагӡашьала ихьанҭоу адрама лҽалалыӡҩеит.

Ҵҩа змам абзиабара аҳаҭыраз, аиаша азықәԥаразы Електра аспектакль ахы инаркны аҵыхәанӡа лыгәҭакы анагӡара даҿын. Ихынҳәыз лашьа Орест (Осман Абыхәба) ицхыраарала, дҭалырхоит лаӷа. Уи асцена азныказы анатурализм иазааигәоуп угәахәуеит, аха абраҟагьы ажәада, апластика ахархәарала, актиорцәа иаадырԥшуеит ауаҩшьра идеиас иаҵазаалакгьы иҳақым усны ишыҟоу.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Електра аспектакль ахы инаркны аҵыхәанӡа ауаҩшьразы илымаз лыгәҭакы анагӡара даҿын.

Актиор қәыԥш Абыхәба сыбла дшабо ала, ашьоура дшашьҭоугьы, зегь акоуп Електра длыҿурԥшуазар, еиҳа дааҭгылоит, дазхәыцуеит ишьаҿа, аха ахаҵамԥҳәысреи ашьоуреи бираҟҵас ишьҭызхыз Мадлена Барцыц л-Електра лгәаҳәара аԥхьагылара агеит, лара лҟазшьа иамаз анырра ду иахҟьаны.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Електра лашьа Орест (Осман Абыхәба) ицхыраарала аӷа дҭалырхоит.

Аҳкәажә Клитемнестра лтәы ҳҳәозар, уи лроль назыгӡоз Наталиа Папасқьыр аклассика ацәа лҟәынны дыҟан. Лаҳкәажә ҭеиҭԥш уаршанхон, убри адагьы лысценатә бызшәа акыр ихыркын, иҟам ла лҟынтәи иумаҳауаз шьҭыбжьыкгьы, убри аганахьала актиорцәа қәыԥшцәа лҿыԥшыргьы ауеит, избанзар зны-зынла ирҳәоз анузышьҭымкаауаз ыҟан. Папасқьыр аус луамызт адәахьтәи ашәыгақәа рыла, иҭышәынтәалаз лҟазшьала, аҳҭынраҿы имҩаԥысуа агьангьашрақәа ҭынч дрылахәын, адәахьала "асысмҟаа" дшеиԥшызгьы.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Хрисофемида лроль назыгӡоз Милана Ломиаԥҳа.

Аспектакль цон ҩ-сааҭк инарзынаԥшуа, ҩ-сааҭк рыбжьара уажәы-уажә зҽызыԥсахуаз асценақәа ахәаԥшҩы ддырааԥсомызт. Аспеткакль "Електра" асахьаҭыхҩы Иулиана Лаиковеи, алашара азҟаза Евгени Лисицини, арежиссиори хҭак еицҭадыршәуан, избанзар, асцена агәаны ахәаԥшцәа зкәыршаны иҟоу ахәмарырҭа ирнаҭоз алшарақәа зегьы рхы иадырхәеит, аҽҟьарҭақәа акыр шмаҷызгьы.

Иаҳҳәар ауеит ирылшеит ҳәа, ҳаԥсҭазаара ахаҭаҵәҟьа, аха ԥшшәыла еилаԥсоу асценатә ҟазшьақәа рыла антикатәи атрагедиа иахьатәи ҳдунеи иашьашәаланы ҳадгалара.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Егист ироль назыгӡоз Инал Инаԥҳа.

Егьырҭ апресонажцәа Хрисофемида – Милана Ломиа, Егист - Инал Инаԥҳа ракәзар, азеиԥш спектакльтә динамика рҽалаӡҩаны ихәмаруан. Аспектакль ансамбльра иацәхьамҵкәа ахеибарҭәааратә хықәкы шрымаз убон.

Зегьы иреиӷьуп аспектакль ахәаԥшра, егьа еиҭоуҳәаргьы, ҳәашьа амам, ас иҿыцу ахырхарҭала, нҵәара зқәым ауаҩытәыҩсатә гәаҳәарақәа ирхылҵуа атрагедиа аарԥшышьа аформақәа аԥхьаҩ изнагара. Русдрам а-Електра игәаӷьыуацәаз хәыцран, аха акыр иқәҿиархаз рҿиамҭоуп, иҟалап иахьа арепертуар иалоу зегь ираԥхьагылазаргьы.

Сцеит сара атеатр аиҭазыхынҳәраз агәаҳәара сыманы, сцеит аспектакль еиланаргьежьыз сдунеи сазхәыцуа, ус анакәха, атеатр ахықәкы нанагӡеит…

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

140

Аҳәаа аартреи Аԥсны агәабзиарахьчара аҭагылазаашьеи: Ҭамаз Ҵахнакьиа иҿцәажәара

25
(ирҿыцуп 11:33 04.08.2020)
Ԥхынгәымза анҵәамҭазы Аԥсны акоронавирустә инфекциа акыр алаҵәара аиуит. Аҿкыра зыхьыз реиҳараҩык амедицинатә усзуҩцәеи урҭ рҭаацәарақәеи роуп.

Аԥсны агәабзиарахьчара  аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа арадио Sputnik аинтервиу аҭо далацәажәеит атуристцәа хыԥхьаӡара рацәала рыҟазаара аԥснытәи амедицина ахәо иамыхәо, аҳәаа иахысуа атестқәа зырзыҟарымҵо, акоронавирус аҟазшьақәа ухы иадубалар хымҩаԥгашьас иаҭаху уҳәа ртәы.

- Ҭамаз Мурман-иԥа, нанҳәа 1 азы иаадыртит аурыс-аԥсуа ҳәынҭқарратә ҳәаа, атуристцәа хыԥхьаӡара рацәала атәылахь иҭалеит. Абри инадҳәаланы аҭагылазаашьа хәшьарас иашәҭозеи?

- Хәшьарак аҟаҵара макьаназ изаауп. Уажәоуп зегь аналагаз.  Иааиуа ахымчыбжь рыҩныҵҟа иҟало аабап. Ихадароу ашәарҭадаратә ԥҟарақәа рықәныҟәароуп. Урҭ аӡәгьы иаԥимхыцт макьана. Атуристцәа ахьаангыло аобиектқәа, акрыфарҭақәа зегьы  абжьагарақәа рыҭоуп. Шәача аԥышәала иаабоит ауаа шырацәоу, аха аҿкра зауа рхыԥхьаӡара шшәарҭам.

- Аҳәаа ахысраан ауаа ргәабзиаратә ҭагылазаашьа ҭырҵаауама?

- Уаанӡа, аҳәаа иахысуаз рхыԥхьаӡара  анмаҷыз  уи аҟаҵара мариан. Уажәы, зықьҩыла ианахысуа ргәаҭара уадаҩуп. Ауаа уахи-ҽни агәаран иқәгыланы аҳәаа иахысуеит, амра ицәгылоуп. Ҳәарада, ауаҩы ицәеижь аԥхарра асуеит. Атепловизор, ма атермометр абри аан ииашоу аинформациа урҭараны иҟаӡам.

- Ареспубликаҿ аус ауам Агәабзиарахьчара аминистрра "ацәаҳәа ҷыда". Аҿкыра аҟазшьақәа зхы иадызбалаз ауаҩы ихы шԥамҩаԥигар акәу?

- Ааи, атехникатә проблемақәа ыҟоуп, аха амобилтә оператор ҳиҳәоит уаанӡатәи аусуратә режим иазыхынҳәырц. Ауаҩы иҭагылазаашьа дацәшәартә ихы ибозар аҳақьым дидҵаалароуп.

- Аԥсны араионқәа руааԥсыра иҟарҵар акәузеи?

- Араион ауааԥсыра ртәы уҳәозар ишьақәыргылоуп амаршрутизациатә схема ҷыда. Раионцыԥхьаӡа амашьына рыҭоуп, иахәҭахар апациент Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭахь инагаразы.

- Иазхома ареспубликаҿ алаборантцәа, атестқәа рҭак ҟазҵаша?

- Аҭҵаарақәа заҟа ирацәахо аҟара еиҳа-еиҳа иуадаҩхоит. ПЦР-диагностика ҟазҵо ҳәа иҳамоу хҩык алаборантцәа роуп, аха ҳара ҳгәы иҭоуп  аҽа ҩыџьа рдырра ацҵаразы иахәҭоу аиҿкаарақәа рахь рышьҭра. Дара алаборатортә диагностика атәы рдыруеит, аметодика ҿыц аҵара рзымариахоит. Иҳәатәуп нанҳәа 8 рзы ишаагахо акомпиутертә томограф. Гәдоуҭатәи агоспиталь аҟны иаразы аҭыԥ рхиоуп.

- Аоперштаб аилатәараҿы шәхаҭыԥуаҩ иҳәеит аепидимиологиатә ҭагылазаашьа еицәахар ҳахәаӡом ҳәа. Уи ииҳәаз шәақәшаҳаҭума?

- Ҳара амедусҳәарҭақәа азҳархион ҳуааԥсыра рхыԥхьаӡара иаҿырԥшны. 100 нызқьҩык ауааԥсыра рҟынтә ихьанҭоу, зрыԥҳа аҳауаҭарсра аҭаху ачымазцәа 20-ҩык ракәхоит ҳәа ҳазнеиуан. Ичмазаҩыз рыстатистика ала, 80% аҿкра рыдубалаӡом, ихьанҭоу ачымазцәа ҳәа изышьҭоу 2,5% роуп иҟоу. Макьаназы абри астатистика инақәыршәаны, хәшәыла, маҭәахәыла ҳаизибархоит.

- Ирҳәон ашоура ҟалар ачымазара ықәҵуеит ҳәа. Логика ҳәа кыр аҵоума ари?

- Иазырыԥхьаӡоит аультрафиолет анырра ҟанаҵоит ҳәа. Уи адагьы ианшоуроу ауаа аҩныҵҟа итәаӡом, адәахьы идәылҵуеит, ус анакәха аҿкрагьы еиҳа  ашьҭкаара уадаҩуп.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

25
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау

Аамҭақәа зегьы ирзыхиоу: Бабышьира инхо Наҭелла Џьынџьал лнапы шлыцааиуа

302
(ирҿыцуп 11:07 03.08.2020)
Бабышьира инхо Наҭелла Џьынџьал ауҭра лнапаҿы ибзианы иааиуеит, уи адагьы аԥҳәыс ус зегьы лықәманшәалахоит. Ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Есма Ҭодуаԥҳа ари аԥсуа ԥҳәыс сасра данылҭааз ашьҭахь иазлырхиаз анҵамҭа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

Тҟәарчал араион, Бедиа ақыҭа ииз Наҭелла Џьынџьал дхәыҷызар аахыс анхашәатә бзазара далааӡан. Лара лаби лаб иашьеи Аџыри Мышәи Џьынџьалаа зыхьӡи зыжәлеи еидкыланы ирҳәоз ауаа иреиуан, Нхыҵи Аахыҵи шьхала иахьымныҟәацыз ыҟамызт, ақәыларақәа ирылахәын, ишәарыцон.

"Саб Аџыр ихьӡын. Аџыри Мышәи аишьцәа ракәын. Ҽыла иныҟәон, қәылара ицон, аҽқәа ааргон. Усҟан аҽқәа пату рықәын. Дара есымша ԥсыуа маҭәала еилаҳәан, рыхҭарԥақәа рхаршәны. Абарҭ анхамҩа усгьы иаҿын. Усҟан даҽакала иҟан, даҽа гьамак аман. Ауааҳә ҟарҵон. Амхы иҭагыланы ианырашәоз ашәа ҳәо, абри аџьабаа змо акы акәны акәымкәа, рыԥсы аларшьозшәа акәын ишазыҟаз. Убри иаҳбаз ауп ҳаргьы иахьа иааҳго", – ҳәа еиҭалҳәоит Наҭелла, луҭра далсны днеиуа, лаарыхрақәа лнапы налыршьуа.

© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал луҭраҿы

Лара аҭаацәара даналала нахысгьы лыԥшәма Пиотр Џьапуеи лареи Тҟәарчал ақыҭан рхатә џьабаала анхара напы адыркит. Урҭ ирааӡеит хәҩык ахшареи зежәҩык амоҭацәеи. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ашьҭахь, рынхара зегьы аныблы, Тҟәарчал иқәҵын, иахьа иахьынхо Бабышьира иааит. Араҟагьы ҿыц анхара иалагеит, ирымоу зегьы дара рнапала иҟарҵаз ауп, рхатә џьабаа мацарала, адгьыл ақәаарыхрала рхы-рыхшара рааӡеит.

Наҭелла луҭраҿы иҟам ҳәа акы ыҟам: ҳзышьцылоу анаша, апомидор инаркны, апырпыл, апатырџьан, ахәыл, апырпыл хаа, акырпыжә, ашьынка, аҟаб уҳәа, зеиуахк уҭаху афатә архаагақәа. Урҭ инарҷыдангьы сылаԥш иҵашәеит ауҭра иалагылаз, зыбӷьқәа џарџаруаз ҵиаак. Ари закәызеи ҳәа сахьҵааз, аҭаҭын ауп ҳәа салҳәеит.

  • Наҭелла Џьынџьал акәытқәа анҵаны илымоуп
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Ачақәагьы рааӡоит
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал аӡынразы асыӡбал злалыркуа амарҭхәқәа зегьы лынхамҩаҿы илымоуп
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал луҭра иҭыҵуеит ауҭраҭых маҷымкәа
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Апомидор, анаша, аџьықәреи, ашьамашәыга (аџьамԥазиа) уҳәа
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Уи адагьы аиаҵәара рацәаны луҭра иҭиаауеит
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Иара убас Наҭелла луҭраҿы иазҳауеит ахәыл
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Наҭелла Џьынџьал лбаҳчаҿы иазҳауеит акарпыжә, ашьынка, аҟаб
    © Foto / Анжелика Кучба
  • Ари аҩыза ахатәы аарыхра угәы азҭанаҵоит
    © Foto / Анжелика Кучба
1 / 9
© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал акәытқәа анҵаны илымоуп

"Абри аԥхьа абра ҳанаа анхара, иҳадырҵеит аҟаҵара, ақыҭа зегьы иҟарҵеит. Убас иҟалеит, агарҭа ҳмоуа. Уи ауҭраҭых шыҟабҵо еиԥш, абас ибрашәеит, ибцәаӷәеит, ибчалтит, еиҭабҳаит. Нас икнаҳан иҳарҩеит, ианҩа нахыс абас иаҳҷаҷуеит. Уи агәыр ыҟамзи абас, идуу, убри ала еихаԥсаны, иаҳҷаҷуеит. Нас иҳарҩеит, икнаҳҳаит, анаҩс аҭирахь ирысҭеит. Уи ашьҭахь иҟаҳамҵеижьҭеи акырҵуан. Уажәы абас цырақәак ауҭра иалеиҭаҳан иҟасҵеит, ауҭразы ибзиоуп иара", – ҳәа еиҭалҳәоит лара.

Табак. Нателла Джинджолия. Село Бабушара
Аҭаҭыншьапқәа ауҭразы ибзиоуп лҳәоит Наҭелла Џьынџьал

Ауҭраҭых инаҷыдангьы амх дугьы ҟаҵаны ирымоуп, аџьықәреи аҟәыди ахьрызҳауа. Адгьыл заҟа бҭаху ыҟоуп, иузыҟаҵозар лҳәоит лара. Наҭелла Џьынџьал ишазгәалҭо ала, лара лзын аарыхра ааԥсароуп ҳәа лызҳәом, уимоу акы данаҿым ауп лгәы ианазымчҳауагьы. Иаалрыхуа акәзар, лхазы мацара акәым, лҭаацәа зегьы ирхьылгӡоит, ақалақьқәа рахь ирзылшьҭуеит, лгәылацәа ракәзар, урҭ рыда схала стәаны иагьысзыфом лҳәоит.

© Foto / Анжелика Кучба
Аӡынразы Наҭелла иалыркхьоу аҭаҵәахқәа ҵҩа рымам

Лыҩцараҟны уажәнатә иалыркхьоу аӡынтәи аҵәахқәа ахы убар, аҵыхәа узымбо иҭәуп. Иара убас ақыҭанхаҩ нага ишиҷыдаҟазшьоу еиԥш лыҩнаҭа ахш-харҵәы агым. Иара уигьы ашә рҩаны аӡын азы иахьылҵәахуа адагьы, ашә-аӡагьы аркқәа ирыланы сылаԥш иҵашәеит.

Нателла Джинджолия. Село Бабушара
Ашәаӡагьы алыркуеит Наҭелла

Уи шыҟалҵо атәгьы сзеиҭалҳәеит абас:

"Ашә аӡа абас иара злахысхыз аӡы ала еиҵаҵаны, аџьыкхыш агьамала инаҭаны абас иасыркуеит. Ашә рҩа усгьы иҟаҳҵоит, абригьы абас. Аибашьраангьы абри ҳаарыхра иҟаҳҵоз ала акәын ҳазланхоз, аӡәы акы иҭаххаргьы ҳаицхыраауан, уажәгьы ак ҟаларгьы, абри ҳхала ҳтәаны иаҳфаӡом, схала сара сыгәгьы иаҭахӡам, аӡәы акы иҭахума, зегьы сызрыхьӡандаз ҳәоуп сшыҟоу. Нас сара иҿыцу акы ахәыцрагьы бзиа избоит, схатә гьамала. Уажәы акониак иарҭо архаагақәагьы аарыхны, уигьы снапала иҟасҵоит. Ажәакала, иҳалшо ала ҳанхоит", – ҳәа еиҭалҳәоит лара, аибашьраантәи ауадаҩрақәа уажәгьы лхы-лгәы ишҭоу мҩашьо.

© Foto / Анжелика Кучба
Наҭелла Џьынџьал луҭраҿы

Лашҭа акәытқәеи ашәишәиқәеи рыла иҭәуп. Урҭ ирыцуп акәатақәагь, ачақәагьы. Ачақәа лмаҭа Алмас Џьапуа иоуп иаазгаз лҳәоит, убри иара азҿлымҳара иоун, рааӡара далагеит ҳәа ҳалҳәеит. Ажәакала, ақыҭанхамҩа агьама лара лмаҭацәагьы ишьҭыркааит.

Зхатә џьабаала инхо аҭаацәара ауадаҩрақәагьы маҷымкәа ирымам, аха уи рындырԥшӡом, акы ҳагуп ҳәагьы рҳәом, ргәы аартуп, доуҳалагьы ибеиоуп. Ари анҵамҭак алагьы иузҳәом урҭ рнапы злаку аусхкқәа зегьы.

Ҳаицәажәараан Наҭелла исзеиҭалҳәеит имаҷымкәа ажәытә ажәабжь ссирқәагьы. Лара лыбаҩ ҷыда шыҟоу ала, алаф азгьы лыбз хуп. Изыхәҭоу лафла дзыԥсоугьы иалҳәоит, ажәа азы хара ицо лакәым. Лыҩнаҭа иаҭаауа зегьы напы рҭәыла ишоулышьҭуа еиԥш, саргьы, ишысымуазгьы, напыда сылмышьҭит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

302

Барганџьиа еиҭеиҳәеит Аԥсны шаҟа араса аҽаҩра иазыԥшу

0
(ирҿыцуп 19:03 07.08.2020)
Ақыҭанхамҩа аминистрра агрономиа аҟәша аиҳабы Едуард Барганџьиа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит сынтәа аҳәынҭқарраҟны шаҟа араса аҽаҩра иазыԥшу, ахаҭабзиара зеиԥшроу атәы.
Барганџьиа еиҭеиҳәеит Аԥсны шаҟа араса аҽаҩра иазыԥшу

"Араса атәыла анҭыҵ ианахырго ашәахтә аԥыхуп ҵыԥх аахыижьҭеи. Егьыс араса аҽаҩра 13 нызқь тонна рҟынӡа сынтәа иҟалоит ҳәа ҳазыԥшуп. Уи аҿыхра, аизгара, аҭира иалагахьеит. Араионқәа рҟны араса ахьрыдыркыло еиҿкааны ирымоуп, макьаназы ахә 60 мааҭ рҟынӡа ыҟоуп. Сынтәа аҽаҩра ҵыԥх аасҭа еиҳауп. Иҟоуп араса ахәшәтәра иахьахьӡаз, аҳәынҭқарраҟны аԥара аҟамзаара иахҟьаны ахәшәтәра иахьагхазгьы ыҟоуп. Араса ачымазара акит, ҳахьахьымӡаз. Аҽаҩра иҟоу 60 процент рҟынӡа араса бзиоуп ҳәа адырра ҳамоуп", - иҳәеит Барганџьиа.

Иара иазгәеиҭеит иахьа аҳәынҭқарраҟны азҿлымҳара шыҟоу ақыҭанхамҩа аҿиара азҵаара аганахьала.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sрutnik аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0