Ԥсабарала абаҩхатәра злоу: Татиана Саноиан ацәыргақәҵа шылзеиҿыркаауа

87
(ирҿыцуп 16:31 16.02.2020)
Гагра ақалақь Акультура аҩны администратор, занааҭла иҭоурыхҭҵааҩу, аха ԥсабарала исахьаҭыхҩу, 40 усумҭа знапы иҵҵхьоу, ақәынҵеи ахаҳәи рҟны асахьа ҭызхуа Татиана Саноиан иаҳзеиҭалҳәеит лколлектив илырҭаз адгылара иабзоураны лхатәы цәыргақәҵа аиҿкаара дшазхәыцыз атәы.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Татиана Саноиан дшыхәыҷыз лан Гагратәи аҟазаратә школ далҭеит асахьаҭыхрахь илымоу абаҩхатәра ашьаҭа арӷәӷәаразы. Аха аҭаацәараҟны арҵаҩы изанааҭ ҳаҭыр ақәын, насгьы абиԥарала иааргон аҟнытә, аԥҳәызба Гагратәи абжьаратә школ №4 даналага, дҭалоит Шәача ақалақь, Амилаҭқәа реиҩызара Урыстәылатәи ауниверситет. Лҵара хлыркәшоит аҭоурыхҭҵааҩ изанааҭ лыманы.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Татиана Саноиан дшыхәыҷыз абаҩхатәра илылаз баны, лан Гагра аҟазаратә школ далҭеит

Татиана уамак ҵуам Гагратәи акультура аҩнаҟны администраторс аусура далагеижьҭеи. Аха аҭыԥҳа илылаз аҟазара иаразнак иааԥшит.

"Аныҳәақәа раан, Акультура аҩнаҟны аус зуа зегьы ҳаицхырааны афоие, асцена уҳәа ҳарԥшӡоит, ҳнапала адекорациақәа ҟаҳҵоит. Иҟалалоит асахьаҭыхрала ианхаҳарҭәаауа. Убас ҳзеиԥш усеицураан сҩызцәа ирбеит ишсықәманшәалахоз. Иансазҵаа, ирасҳәеит аҟазаратә школ асахьаҭыхратә ҟәша сшалгахьаз, аамҭа ансымоу, аҩны хоббик аҳасабала ақәынҵеи (холст - аред.) ахаҳәи рҟны сышҭыхуа. Уи ашьҭахь сусумҭақәа акык-ҩбак ҳамҭас ирысҭеит, ирбеит сылшамҭақәа. Ахаҳә аҿы сҭыхуа салагеит шықәсык аԥхьа. Уи сара сзы даара имариоуп, насгьы иус лахҿыхуп", - еиҭалҳәоит аԥҳәызба.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Гагра Акультура аҩны администратрс аус ахьылуа лҩызцәа лҟазара ангәарҭа, ацәыргақәҵа еиҿылкаарц агәацԥыҳәара лырҭеит

Татиана ақәынҵаҟны иҭыху 40 усумҭа лымоуп, урҭ реиҳарак лыуацәеи лҭынхацәеи ҳамҭас ирылҭеит. Ахаҳә аҟны иҭыху акәзар, лхазы акагьы лызнымхеит, изгәаԥхоз ирзылшеит.

  • Татиана Саноиан ақәынҵеи ахаҳәи рҟны аусумҭақәа аԥылҵоит
    © Foto / предоставлено Саидой Жиба
  • Лара лажәақәа рыла, амуза аныҟам иаԥуҵо аусумҭақәа аԥсы рхаӡам
    © Foto / предоставлено Саидой Жиба
  • Татиана иаԥылҵо зегьы реиҳарак ҳамҭас лҩызцәа ирылҭоит
    © Foto / предоставлено Саидой Жиба
  • Илылоу аҟыбаҩ ахьыҿиаз лырҵаҩы Кристина Кочканиан илыбзоуроуп ҳәа азгәалҭоит
    © Foto / предоставлено Саидой Жиба
  • Ахаҳә аҟны асахьаҭыхра ҩба-хԥа сааҭ рыла далгоит
    © Foto / предоставлено Саидой Жиба
  • Ақәынҵаҿы асахьа ҭылхуеит ҽнак ахы-аҵыхәала
    © Foto / предоставлено Саидой Жиба
1 / 6
© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Татиана Саноиан ақәынҵеи ахаҳәи рҟны аусумҭақәа аԥылҵоит

"Асахьаҭыхрахь исымоу абзиабареи аинтереси зырӷәӷәаз аҟазаратә школ аҿы знапы саныз раԥхьатәи сырҵаҩы Кристина Кочканиан лоуп. Уажәы сколлектив еиҳагьы агәра сдыргеит ишсықәманшәалахо, уимоу ацәыргақәҵа аиҿкаарагьы сгәадырԥхеит. Иааиуа амзазы, Жәларбжьаратәи аҳәса рымш инамаданы, Гагра Акультура аҩнаҟны сусумҭақәа ӡырызгоит", - лҳәоит асахьаҭыхыҩ.

Татиана Саноиан илыдҵаало иалагеит аҭаацәара иалало аҿар. Дара рзы ақәынҵаҟны иҭылхуеит ачаратә сахьақәа.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Ҿыц еибаго ақәынҵаҟны рсахьақәа ҭылхырц Татиана Саноиан илыдҵаалоит

Аԥҳәызба лнапы иҵҵуа аусумҭақәа рҟны иаалырԥшуеит аԥсабара, архитектуратә баҟақәа, ахаҿқәа, абстракциа. Лхы иалырхәо атехника "еилаԥсоу аҟазара" ахьӡуп, уи иаанаго, асахьаҭыхыҩ еиуеиԥшым ашәыгақәеи, аматериалқәеи, амаругақәеи рыла аус анылуа ауп. Аиашазы, Татиана лсахьақәа ишашаӡа ублаҟны иааиуеит.

Аҟаза иҳаиллыркааит ҽнак ала сахьак аҭыхра шлылшо. Ахаҳә аҟны акәзар, уи ҩба-хԥа сааҭ рыла ишхлыркәшо.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Татиана Саноиан лгәы хыҭхыҭуа хәажәкырамзазы иҟалараны иҟоу лцәыргақәҵа дазыԥшуп

"Аҟазара знапы алаку ибзианы идыруеит иус анагӡараҿы ишаҭаху амуза. Уи ыҟамзаргьы, лҵшәак аиуоит, аха аԥсы ахалаӡом", - ҳәа азгәалҭоит Татиана.

Ԥсабарала исахьаҭыхҩу аҭыԥҳа бзиа илбо ахобби ааныжьра лгәы иҭам. Иахьазы лгәы хыҭхыҭуа ацәыргақәҵа дазыԥшуп. Иҭабуп ҳәагьы ралҳәоит лгәахәтәы анагӡарҿы адгылара лызҭо Гагра араион Акультура аҟәша аиҳабы Мадина Бганԥҳаи Акультура аҩны аиҳабы Оксана Гьерхьелиаԥҳаи.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

87

Зегьы зхароу аԥарақәа роуп: аспектакль "Акыр иаԥсоу Памелеи" ҳаԥсҭазаареи рҵакы

159
(ирҿыцуп 00:57 18.06.2021)
Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр аҿы рашәара 15 рзы имҩаԥысит аспектакль "Акыр иаԥсоу Памела" апремиера. Уи иахәаԥшыз Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа иҳадылгалоит ақәыргыламҭа шылнырызи иааидкыланы Аԥсуа театр аҭагылазаашьази лгәаанагара.

Аԥсуа театр иадкыланы апремиера аӡбахә аҳәара – уажәшьҭа иџьашьахәу хҭысуп. Аԥкрақәа атеатрқәа рзы ишамхугьы, зегь акоуп С. Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр аус ауӡом ишақәнагоу. Ииашоуп, уи иаанагом атеатр ашә алыкә ыларшәны иаркуп ҳәа. Аконцертқәа, аԥшӡара иазку аицлабрақәа, уҳәа зуахкы уҭаху аусмҩаԥгатәқәа мҩаԥысуан атеатр аҿы, урҭ зегь адраматә театр иҟанаҵараны иҟоу ахь ус амам ҳамҳәозар. 

Ҵыԥх, абҵара 10 2020 шықәсазы атеатр адиректорс иҟаз Нодар Ҷанба ԥхьатәара дцеит. Уи аахыижьҭеи бжьымзы ирықәуп, аха иахьанӡагьы Аԥсуа театр аиҳабы дамаӡам, инеиԥынкыланы иамаз арепертуартә спектакльқәа 18 рҟынӡа кьыс рымамкәа атеатр архив аҿы ишьҭоушәа иаанхеит.

Ишыжәдыруа еиԥш, атеатр аус ауеит анырҳәо иаанаго, ахәаԥшҩы аспектакльқәа аниднагало, арепетициақәа анцо, апремиерақәа анцәырҵуа ауп. Аамҭак азы, ари аҭагылазаашьазы "атехникатә мзызқәа ирыхҟьаны" ҳәа Аԥсны акультура аминистр Гәдиса Агрба аҳәамҭа ҟаиҵахьан, аха уажәы еиуеиԥшым аусмҩаԥгатәқәа зламҩаԥысуа ала, атеатр аԥхьа арепертуар ахькыдым - техникатә мзызхарым. Атеатр дамаӡам аиҳабы, уи инапынҵақәа рынагӡара инапы иануп аминистр ихаҭа. 

Сгәы шазҩо ала, Аԥсны аиҳабыра атеатр директорс иарҭара дарбану рмыӡбац. Аминистр иакәзар, ихала ииӡбуа зҵаарахарым, ҳара ҳнапхгаратә система шеиҿкаау ала. 

Ажәакала, сыззааиуа, иацы "Акыр иаԥсоу Памела" захьӡу Џь. Патрик илирикатә комедиа "Аҭакәажә дышԥақәаагари" апремиера мҩаԥысуан Аԥсуа театр аҿы. Асектакль иалагаанӡа аҩналарҭаҿы сзацәажәаз атеатр адиректор ихаҭыԥуаҩ Манана Ҵәыџьԥҳа илҳәеит, агәыӷрақәа шлымоу иааиуа амзазы атеатр арепертуартә спектакльқәа шьақәыргыланы аусура иалагар алшоит ҳәа.

Ҳазҭагылоу аамҭазы атеатр иҟанаҵаз алаҳәара ишаҳнарбо ала, "рашәара 15, 16 рзы "Акыр иаԥсоу Памела" апремиера мҩаԥысуеит. Уаҳа даҽа информациак ыҟам ари амза инадҳәаланы. Ҵәыџьԥҳа иара убас илҳәеит "Мадина Аргәынԥҳа лыспектакль "Сариа" апремиерагьы ҟалар алшоит" ҳәа. 

Абарҭ зегьы иҟалаша аамҭаҿы игылоуп, иахьазы арежиссиор Адгәыр Ақаҩба иҳадигалеит акыр аамҭа асцена иқәымлацыз Жәлар рартистка Виолетта Маанԥҳа ихадоу ароль (Памела Кронки) ахьыналыгӡо аспектакль (асахьаҭыхҩы Витали Қацәба).

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аспектакль ахаҿсахьа хада Памела лроль назыгӡо Виолетта Маанԥҳа

Араҟа иара убас ихәмаруеит Адгәыр Малиа (Сол Бозо), Лана Џьапуаԥҳа (Глориа Гулак), Гарри Аџьынџьал (Джо Ианки). Аспектакль далахәын, аиҵбыратәи абиԥара иаҵанакуа, атеатр ашә ахьарку азы феисбуктәи адаҟьаҿы ауаз иашьашәалоу аҳәамҭақәа ҟазҵало Гәдиса Ҭодуа

Патрик и-Памела санқәыԥшыз сахәаԥшхьан Аҟәатәи ақырҭуа театраҿ, иара убас, апиеса ахаҭагьы саԥхьахьан анкьа зны, уи акыр исыхәеит актиорцәа ражәа гәынхәҵысҭала аилкаараҿы. Атеатр акустика ҳәа изышьҭоу акыр ихьысҳахеит аремонт ашьҭахь. Уажәшьҭа апремиера иснаҭаз агәҭахәыцрақәа рахь сиасуазар, исызгәаарым сгәахәуеит сгәаанагаразы. Ҳара ҳтәылаҿы, апремиерақәа рышьҭахь еиҳарак рҽхәаԥхьыӡуп иуаҳауа, шамаха атеатртә профессионалтә критика ацәаара узахьыԥшуам. 

Аԥсуа театр апремиера ахьыҭнажьыз акыр сгәы иахәоит, сара атеатр ахь сцеит раԥхьатәи амш азы. Азал уааԥсырала иҭәын, асабрадақәа ныҟәызгоз рацәаҩымызт ҳамҳәозар. Патрик ипиеса Аԥсуа театр ахьазхьаԥшыз даара ибзиоуп, избанзар уаҟа иаарԥшу ацәыхацәыфаратә философиа иахьа ҳаԥсҭазаараҿы аҭыԥ амоуп, апиеса ахаҭа 1961 ш. Америказы ихаҿырбагоу қырсаныҳәатә ҭоурыхуп аха... Аибашьра ашьҭахь Аԥсны уажәы-уажә иуԥыло анапхыцәгьара, ацәыхацәыфара акыр ианаалоит Патрик иҳадигало асиужетгьы. Уи иааркьаҿны аԥхьаҩ игәалаҳаршәозар, зхала инхо аԥҳәыс бырг Памела хҩык ацәыхацәыфацәа лыԥсы лылхны иртәыртәырц рҭахуп лынхара, лмазара.

"Зегьы зхароу аԥарақәа роуп", - иҳәоит Гарик Џьынџьал ифырхаҵа амилиционер Ианки аспектакль анҵәамҭаҿы. Абри ауп ихадоу автор Џьон Патрик ифилософиаҿы. 

Уажәшьҭа акыраамҭа аԥсуа хәаԥшҩы дыззыԥшыз апремиера исанаҳәаз атәы сҳәозар, атема ҳара иаҳнаалоит, Америка ҳацәыхаразаргьы. Аспектакль ақәыргылаҩ Ақаҩба, сгәанала, даламгеит арежиссиортә лаԥшхырԥхагатә шәыгақәа рыла аусура. Исҳәарц сылшоит, аспектакль архиашьа инаркны, асценаҿы имҩаԥысуа зегьы бзазаратә ҟазшьоуп иамоу ҳәа.

Актиорцәа ирыман алшара адәахьтәи афакторқәа рԥырхагамхакәа рҟазара аарԥшразы. Азеиԥш хҳәаа азызуазар, арепетициақәа згу аспектакль иеиԥшуп, избанзар иҟан ааҭгыларақәа, еиҳаракгьы лашарала аиқәыршәараҿы. Сгәанала, арежиссиоргьы актиорцәагьы макьанагьы инагӡаны иаадырԥшырц ирҭахыз адунеи асахьа рызҭымхыц. 

Ари премиероуп, хымԥада, наҟ-наҟ аспектакль аԥсы иҵегь иҭалашт, аха усгьы инагӡам усумҭаны исыдыскылеит. Акыраамҭа ахәаԥшҩцәа ззыԥшыз Маанԥҳа (Памела) иаалырԥшуа алирикатә ҟазшьа иҵегьы агиперболатә знеишьақәа, аиҭарсрақәа рымазар бзиан, исҳәарц сылшоит Памела илҭааз ацәыхацәыфацәа рымаӡақәа шрыҵылхуаз, лара уи адырразы дышхәыдам уҳәа, арежиссиор илиршар акәын ахәаԥшҩы изы иҵегьы асценатә дыргақәа.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Виолетта Маанԥҳа (Памела)

Иаҳҳәап, амилиционер Ианки ироль назыгӡоз Аџьынџьал Гарри ироль еиҳа игәылырҭәаан иҟаиҵеит ҳәа агәаанагара соуит, ииашоуп аҩбатәи ахәҭаҿы исабрада аниҿыц ашьҭахь иҵегь ироль аус адиулар илшон. 

© Sputnik
Амилициа аусзуҩ Ианки ироль назыгӡо Гарри Џьынџьал

Виннер - Ҭодуа иакәзар, ипластикала асцена иқәыз зегьы дрылукаауан, иубоит зҽырԥшӡаны адәы иқәу мишәанк шиакәу.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Гәдиса Ҭодуа (Виннер), Лана Џьапуаԥҳа (Глориа)

Глориа - Џьапуаԥҳа лакәзар, асценаҿы лынеиааишьа азҵаарақәа узцәырнагоит, еиҳаракгьы лныҟәашәа. Иԥсабаратәуп иналыгӡо ароли лареи реилаӡҩашьа ҳәа аҳәара сцәыуадаҩуп.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Лана Џьапуаԥҳа (Глориа)

Сол Бозо - Малиа имаурҽхәаша ыҟоуп, азныказгьы ихәмаруаз дарбану ҳәа схәыцуан, аха иааизакны асцена иқәыз актиортә ансамбль иҵегь алшарақәа рымоушәа сыҟоуп, аха сызхәаԥшыз апремиера акәзар, макьана амра ихнарҩаԥшьааз ацәҩыча иеиԥшуп.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Адгәыр Малиа (Сол Бозо)

Адраматург Џьон Патрик иакәзар, апиеса аԥсуаа иаҳзаигәоу аспектакль алхразы зеиԥш уҭаху алшарақәа цәыригоит. Ашьақәырӷәӷәара сцәыуадаҩуп, аха аспектакль "Акыр иаԥсоу Памела" арепетициақәа ирзоужьыз амшқәа рацәамызт, арежиссиор аамҭала Аԥсны анҭыҵ иҟазаара, насгьы даныгьежьгьы асценаҿы еиуеиԥшым аусмҩаԥгатәқәа ахьыҟаз инаркны – аспектакль алаԥшхгара алыршаразы аамҭа ыҟамызт рҳәоит зыгәра зго ахыҵхырҭақәа. Убарҭқәа аныԥшит сгәахәуеит раԥхьатәи арбамҭа. 

Патрик ипиеса акомедиеи алахьеиқәреи еилоуӡҩартә алшара унаҭоит, аха аҳәара сцәыуадаҩуп сгәы алаҟаӡаны атеатр аҟынтә игьежьыз хәаԥшҩуп ҳәа схы азҳәара. Аԥсуа театр аҿы апремиера мҩаԥысзаргьы, макьаназы Ҷанба ихьӡ зху Аԥснытәи аҳәынҭқарратә драматә театр аус ауеит ҳәа аҳәара уадаҩуп, аха гәыӷрада имҩасхьада… 

P.S.: "Акыр иаԥсоу Памела" ахәаԥшцәа ишрыдыркылаз атәы сҳәозар, аччабжь азал иҩныҩуамызт, анапеинҟьабжьгьы абжьааԥнытәиқәа иреиԥшымызт. Актиорцәа анхырхәа ашьҭахь, лҩызцәа ирыдылныҳәаларц зышәҭқәа зманы асценахь ицәырҵыз Софа Агәмааԥҳа, абенефис змаз ла лакәызшәа ахәаԥшцәа агәырқьҳәа напеинҟьабжьла илԥылеит…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

159

Ажанр маҷқәа раамҭа: асоциалтә ҳақәеи ашәҟәи реиндаҭлара иазкны

89
(ирҿыцуп 09:33 14.06.2021)
Иахьатәи аамҭазы ҳуаажәларра рыбжьара ашәҟәыԥхьара иааннакыло аҭыԥ, аелектронтә хархәагақәа ныррас ирымоу, аԥсуа шәҟәқәа ашәҟәыҭирҭақәа рҿы азҿлымҳара ахьынӡарымоу уҳәа ртәы дазааҭгылоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Адунеи аҿы ашәҟәыԥхьара маҷхеит, асоциалтә ҳақәа рцәырҵара ашәҟәыԥхьара еиҵанатәит ҳәа азгәазҭо аекспертцәа рацәаҩуп. Ииашаҵәҟьаны, иахьа асоциалтә ҳақәа рҿы еиуеиԥшым астатиақәа, авидеонҵамҭақәа уҳәа иуҭаху зегь уԥшаар ауеит. Сара сызлацәажәарц исҭаху, хымԥада, аԥсышәала аԥхьара иазҿлымҳау рызҵаатәы азхәыцроуп.

Иаразнак исҳәашт, асовет аамҭазы изызҳауаз ауаҩ лаҳасабла, ароман, аповест уҳәа зымҽхак ҭбаау анҵамҭақәа ашәҟәы мкыкәа сзаԥхьаӡом. Асоциалтә ҳақәа рҿы сзыԥхьо ажәабжь кьаҿқәа роуп. Ҳара ҳбызшәатә ҭагылазаашьа зеиԥшроу ала, иахьа ԥсышәала ашәҟәы кны иаԥхьо, иара убас асоциалтә ҳақәа рҿгьы аԥсуа текстқәа ирышьҭоу рацәаҩым.

2017 шықәса раахыс Sputnik Аԥсны асаит адаҟьаҿы аколонкақәа цәырызгоит. Ари аамҭа иалагӡаны 800 нҵамҭа инадҩыло скьыԥхьхьеит. Игәасҭазеи абри аамҭазы? Аԥсышәала икьыԥхьу анҵамҭақәа зегьы ианреиҳау 900-ҩык рҟынӡа иаадыртуеит, ианеиҵоу - 100, ма 200.  Хымԥада ари маҷуп сара сзы, аха иара арсҟаҩык иахьаадыртуагьы уалаҭхаџьлароуп, егьырҭ абызшәақәа риааира злауадаҩу ала. Facebook аҿы иҟоу аԥсуа гәыԥқәа рҿы иҟоуп аколонкақәа ахҳәаақәа анрырҭо, азгәаҭақәа аныҟарҵо. Автор изы уи гәахәароуп, иаԥхьо рацәаҩымзаргьы.

© Foto / предоставлено Елеонорой Когониа

Иҟоуп игәасҭаз даҽакгьы - астатиа ахьӡ мацара иаԥхьаны ахцәажәара иалаго шыҟоу, иубарҭоуп иаартны дшамыԥхьац ахцәажәаҩ, избанзар иқәиргыло азҵатәқәа рҭак аҩымҭа аҩнуҵҟа иагәылоуп.

Аԥхьара атема ҭҵаауа, азҵаарақәа лысҭеит "Аԥснышәҟәы" ахада, асовет аамҭа инаркны иахьа уажәраанӡа  абри ахырхарҭаҿы аус зуа, ашәҟәыҭира иадҳәалоу Манана Кәыҵниаԥҳа.

"Еиҿҳарԥшуазар, асовет аамҭеи иахьатәии хәыки шьхаки рыбжьоуп", - лҳәеит лара азҵаара аҭакс.

Ус шакәугьы, ажәытәангьы ашәҟәы аазхәоз зегь аԥхьаразы иргомызт, иҟан "амода иацныҟәаны рзал аҿы игылаз ашәҟәҭаҵарҭақәа аладырԥшӡарц изгоз" ҳәа агәаанагара лымоуп Кәыҵниаԥҳа. Даҽа ганкахьала ҳазхәыцуазар, иахьа иҟоу асоциалтә даҟьақәа усҟан зегь акоуп ихазырҭәаауаз ашәҟәы, агазеҭ, ажурнал ракәын.

"Зегь акоуп усҟан ашәҟәы зкуаз еиҳа ирацәаҩын", - ҳәа салҳәеит ҳаиҿцәажәараҿы "Аԥснышәҟәы" ахада.

Ларгьы имӡакәа илҳәеит аинтернет аҿы инеиҵыху аҩымҭақәа рыԥхьара шылзыманшәалам.

Аԥсны жәлар рышәҟәыҩҩы Алықьса Гогәуа оптимизла ашәҟәы аԥхьара аус дазхәыцуеит.

"Ииашоуп, иахьа акомпиутер, аинтернет ыҟоуп, уи атәы здыруа инарҭбаан аинформациа иоуеит, уа, ҳәарада, аинтерес зҵоу акрыҟақәоуп. Аха ашәҟәы макьана уаҩы изыԥсахуам, даарагьы агәыӷра сымоуп аԥхьаҟагьы ус инхоит ҳәа", - иҳәоит иара Даур Наҷҟьебиа ииҭаз аинтервиу аҿы.

Аформа маҷ, ажәабжь ажанр еиҳа ирласны, оперативла ахархәара ахьалшо азы иахьа аԥыжәара амоуп ҳәа дхәыцуеит ароман-рапсодиа "Асду" автор Гогәуа. Аиашазы, апрозаик макьана ихаҭагьы иҳадимгалац анкьеиԥш зҿыгҳара дуу аҩымҭақәа.

"Ароман кьаҿ" - абас аҵаҩуп "Ашыцра" захьӡу Гогәуа аибашьра ашьҭахьтәи иҩымҭа. Ашәҟәыҩҩы еиликаауеит иахьатәи ҳаамҭазы "аформа маҷқәа" аҳра шыруа, убри аҟынтә, аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы иара апублицистикеи ажәабжь кьаҿқәеи еиҳа дрызҿлымҳауп.

Абраҟа иазгәасҭарц сҭахыуп "Ашыцра" акьаҿра ароман ахаҭабзиара зынӡагьы ишанымԥшыз, иаԥхьахьоу ирбарын ари ароман кьаҿ ишаанарԥшуа аибашьра ашьҭахьтәии уи ҟалаанӡатәии аамҭақәа реигәныҩра, ауаҩы акыр иҽшеиҭеикуа аибашьра анихыслак.

Ажәакала, иахьатәи аамҭа ашәҟәыҩҩы иднагалоит ахатә формақәа. Манана Кәыҵниаԥҳа иазгәалҭеит иарбан шәҟәу, иарбан жанру иахьатәи ашәҟыҭирҭа иаҭаауа аахәаҩ азҿлымҳара зиҭо. "Аҭоурыхтә, аетнограифиатә ҟазшьа змоу ашәҟәқәа ҳаахәаҩцәа хшыҩзышьҭра арҭоит", - лҳәоит лара, аха убри аамҭазы иазгәалҭеит асахьаркыратә литературагьы иадҵаало ыҟоуп ҳәа. Еиҳаракгьы зҩымҭақәа ирыдҵаалода ҳәа азҵаара илысҭаз абас аҭак соуит:

"Баграт Шьынқәба, Иуа Коӷониа, Миха Лакрба, Алықьса Гогәуа, Таиф Аџьба уҳәа аклассикцәа аӡәырҩы", - лҳәеит лара. Абарҭқәа рнаҩс, Кәыҵниаԥҳа иазгәалҭеит азҿлымҳара ду шамоу ахәыҷтәы литература, аԥсуа жәаԥҟақәа реизга уҳәа, аха урҭ иахьа ашәҟәыҭирҭаҿы зынӡа иҟам.

Асоциалтә ҳақәа рахь сгьежьуазар, иаҳәап Sputnik Аԥсны адаҟьаҿы иазҿлымҳау рацәаҩуп афольклортә нҵамҭақәа ҟазҵо, ашәҟәыҩҩцәа рнысымҩақәа аазырԥшуа авторцәа рҩымҭақәа. Аԥсуа шәҟәы аахәаразы гәаран дук шыҟам азгәаҭо, "Аԥснышәҟәы" аиҳабы илҳәеит "напыла исыԥхьаӡар сылшоит иаазхәо" ҳәа. Абас иҟазаргьы, ашәҟәы ахаҭа иацу агьама макьаназы имыӡыц, уи ауаҩытәҩыса ихшыҩи игәи анырра ду рызҭо маҭәахәны изыԥхьаӡо рацәаҩуп.

Изаҭахузеи ахшыҩ ашәҟәы? - абас азҵаара зырҭаз апсихолингвист Татиана Черниговскаиа "уи адоуҳатә ҟазшьа змоу ацыфа иаҩызоуп ахшыҩ азы" ҳәа аҭак ҟалҵеит, насгьы аҵарауаҩ лажәа иацҵо, "аинтернет, атехнологиа ҿыцқәа альтернативаӡам ашәҟәыԥхьаразы" лҳәеит.

Егьа ҳҳәандазгьы, аинтернет ицәырнагаз аҿыцрақәа, икьаҿу ахьаршәқәа, еиуеиԥшым ахәмаррақәа, еиҳаракгьы анонимтә нҵамҭақәа ӷәӷәала иаӡывасит ашәҟәыԥхьаратә культура, иааидкыланы ауаҩы идоуҳа акыр илаҟәит уҳәар ауеит, зны-зынла анонимцәа асоциалтә даҟьақәа рҿы ҳауаажәлар ирыдыргало анҵамҭақәа урыцклаԥшыр. Удыршанхоит иҟам-ианым аилыргара сааҭла ишымҩаԥысуа анубо. "Адунеитә культура акаҳароуп уи иаанарԥшуа", - иазгәалҭоит хыхь зыӡбахә сҳәоз аҵарауаҩ Черниговскаиа.

Даара иԥырхага дуу џьысшьоит, аԥсуа шәҟәқәа аӡыргара ахьрымам, ажурналқәеи агазеҭқәеи ҳтәыла ахи аҵыхәеи иахьаларҵәам. Ари ахарҭәааразы иазхәыцтәызар ҟалап, аԥсуа ҭыжьымҭақәа асоциалтә даҟьақәа рахь риагара аус, избанзар аԥсуа қыҭаҿгьы аинтернет ашьаҭа аҳахьеит. Анхаҩы агазеҭи ажурнали анизноумга, имазароуп алшара еиуеиԥшым асаитқәа рҿы аԥсуа текстқәа рыԥхьаразы.

Џьума Аҳәба
© Sputnik / Томас Тхайцук

Иаҳҳәап "Аԥсуа интернет библиотекаҿы" ашәҟәы акра зцәыуадаҩу рзы акыр иманшәаланы ихәыцуп иҭыҵуа асахьаркыратә литература уахь аҭагалара. Хымԥада иҭыжьым аклассикцәа рҩымҭақәа уажәазы аинтернет аҿы иҟам. Агазеҭ "Аԥсны", ажурнал "Алашара" уҳәа асаитқәа аадыртратәы алшара рыҭатәуп.

Сара игәасҭахьеит, иаҳҳәап Sputnik Аԥсны адаҟьаҿы аԥсышәала икьыԥхьу автортә колонкақәа ҳтәылаҿы инхо реиԥш, аҳәаанырцә иҟоу ҳдиаспора хшыҩзышьҭра шарҭо.

"Сара шәанҵамҭақәа рыла ауп Аԥсны иҟоу ажәабжьқәа шеилыскаауа", - иҳәоит ауысшәа ззымдыруа арепатриант Атаман Кәыџба.

Sputnik Аԥсны иҭнажьуа аԥсышәла иҩу астатиақәа аҳәаанырцә иҟоу ҳџьынџьуаа иаԥҵаны ирымоу агәыԥқәа рахь ииаргоит. Абри зхысҳәаауа, ашәҟәы акра уадаҩхазар, асоциалтә ҳақәа рҿы иӡыргалатәуп ҳтәыла иазку аԥсуа текстқәа.

Аԥсуа бызшәа иахьатәи аинформациатә еиндаҭлараҿы ауадаҩрақәа аԥықәслоит, убри аҟынтә, иаргьы мҩақәҵалатәуп аамҭа иақәшәо атехнологиақәа рхархәарала. Иахьатәи ауаҩы иԥсҭазаара амобилтә ҭелқәа ирыдҳәалазар, уи ашәҟәы бзиа ианибо ҳәа азыԥшра аҭахым, аҭел ахархәаҩ иԥгалатәуп дзыԥхьаша.

Ашәҟәы абзиабара ҳазыгьежьуазар, анкьа иамаз анырра азыхынҳәуеит ҳәа аҳәара уадаҩзаргьы, зегь акоуп макьанагьы уи иацу адоуҳатә нырра даҽакы ишазымԥсахуа здыруа ыҟоуп, убри азоуп ашәҟәыҭирҭақәагьы макьана еиқәханы изыҟоу…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

89

Урыстәылатәи атанкныҟәцаҩцәа Краснодартәи атәылаҿацә аҿы аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥыргеит

1
(ирҿыцуп 18:39 18.06.2021)
Аҽазыҟаҵаратә уснагӡатәқәа ирылахәын шәҩык аруаа, ахархәара рыҭан 30 ак арратә техника, акәылӡы зқәу автомашьынақәа КамАЗ "Мустанг" реиԥш иҟақәаз.

АҞӘА, рашәара 18 - Sputnik. Аԥсны иҟоу Урыстәыла Аладатәи арратә база атанкныҟәцаҩцәа Краснодартәи атәылаҿацә аполигон аҿы ахысрақәа мҩаԥыргеит ҳәа аанацҳауеит аокруг апресс-маҵзура.

Аекипажқәа 200 рҟынӡа ицәырҵуаз, еиҭаҵуаз ацәҟьарақәа ахы рықәдыршәеит ҳаамҭазтәи атанкқәа Т-72Б3 рҟынтәи. Ацәҟьараҟынӡа иреиҳаӡоу ахарара ҩ-нызқь метра иҟан.

Уахынлатәи ахысрақәа раан ахархәара рыҭан уахынларбагатә хархәагақәа ТВН-5.

Т-72Б3 амеханик-ныҟәцаҩцәа рдырреи рԥышәеи еиздырҳауан аԥынгылақәа рхысраан, амина-ԥжәага ԥкырақәа рхысраан.

Ахсрақәа раан иныхын 300 танктә рҭҟәацгақәа.

Инарҭбаау аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥгахараны иҟоуп акоманда-штабтә зыҟаҵарақәа ирылахәны.

1