Акарантин аамҭа

129
(ирҿыцуп 21:28 05.04.2020)
Абар уажәшьҭа мчыбжьык еиҳаны иҵуеит Аԥсны аҩнуҵҟа акарантин алагалоижьҭеи. Ауаа рыҩны иҟазарц рабжьгоуп. Ари аамҭа гәҿыӷьра ацымкәа ишылхылго атәы дазааҭгылоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Аполитика инадҳәаланы агәыргьын чымазара Аԥсны иалагьежьуеижьҭеи маҷ ҵуама. Ажәлар рӷьырак иамырхуа иарҭо, нас иқәыргаша рызҵаатәқәа даара ишьҭыхны ирыман.

© Sputnik / Михаил Воскресенский

Абар ҵыԥх уажәааны инаркны ицон агәыргьын агара иазкыз аполитикатә еиндаҭлара. Ҳазҭалаз ашықәс ҿыц анаҩсҵәҟьа, аҽарӷәӷәеит Аԥсны ахада иҭыԥ аанкылара азҵаатәы. Ицон акандидатцәеи алхыҩцәеи реиԥыларақәа, ус ишыҟаз, алхрақәа рымш ацәаара ҳнахьыԥшуаны, ицәырҵит агәыргьынҿкы (коронавирус) ззырҳәо асакьаҳәымҭа. Ари амедицинатә термин иаразнак иазысхәыцт аԥсыуала ахьӡ-агәыргьынҿкы, ма агәыргьынчмазара. Уи ианаало ҳара иҳамазар изаҳамҳәарызеи сгәахәит. Алхрақәа рымш аҵыхәтәантәи амшқәа аиԥыларақәа рыҽдырӷәӷәеит, адәахьы агәыргьын вирусгьы аҽарӷәӷәон. Иҟан асоциалтә ҳакәа рҿы "ауаа реизгара шәаҟәыҵ, ари шәарҭоуп" ҳәа зҳәозгьы. Ирҳәон аха изаҳауадаз? Хәажәкырамза 20, 21 рзы еиҳагы рыҽдырӷәӷәеит анапениҟьабжьқәа зцыз аиԥыларақәа. Уи аамҭазы урҭ аиԥыларақәа уамак ирыӡбуаз акгьы ыҟамзаргьы, иалырхыз ахадеи реиҳа иқәыԥшыз уи иоппоненти рыдгылаҩцәа ирԥылон инеиужьны. Хәажәкыра 22 рзы иаанкылеит аполитикатә хырхарҭа змаз гәыргьынчмазара ацәқәырԥа. Адырҩаҽныҵәҟьа, акандидатцәа рыдгылаҩцәа иааргәалашәеит, авирус алеишәа шыцәгьоу, адырҩаҽныҵәҟьа аҳәара иалагеит "аиҳабыра ачымазара ҿкы Аԥсны иаламларц џьара акы шәхәыц" ҳәа. Абас аҟама аҿеиԥш ҳнаҳәааҳәуеит ианаҳҭаху.

Акарантин

Ауаа аҩны шәтәаз, аҿкы игәароу шәарҭоуп ҳәа аиҳабыра аҳәамҭақәа аныҟарҵа, аҩны саатәеит. Аџьармыкьа адыркаанӡа сыԥшәма фатәқәак ааихәеит. Асабрадақәа срышьҭалан амодақәа рыҩны сцан, аха ҩба рыда смоуит, амала иара уӡәӡәар ҟалоит рҳәеит, нас иуанҭаны еиҭашьҭухуеит.

Аҩны атәара даара изцәыуадаҩу среиуам, убри азы макьана ашәара ду зцу апаника ҳәа изышьҭоу сызцәырымҵыц. Абжьааԥны есыҽны аусура ицоз аԥҳәыс, сыҩнусқәа нап рыласкит, абжьааԥны сызхьымӡоз анагӡара салагеит, сыҩны ацәа ахысхит, аамҭа сгарц азы, абжьаԥны сыла иамбоз абызкаҭаҳақәагьы срылагьежьуа аҩны сааҩналеит. Ус акәзаргьы, зынӡа аус суӡом сызҳәом, ишыжәбо Спутник Аԥсны ашҟа сколонкақәа насышьҭуеит, уимоу исҵеит сыбжьы анҵаны арадио аредакторцәа рзышьҭышьа. Ажәакала, акарантин макьаназы даара исыхәаны сыҟоуп, нас сгәы ақәԥымҵәар. Сыуацәеи сареи ҭелла ҳаимадоуп. Аҩны атәара аԥшьыргеижьҭеи исзааихьеит саҳәшьаԥеи саҳәшьаԥҳаи, рҩыџьагьы сҟәыди сбысҭеи гәхьааргоит. Иара убас, аҵх иҽалакны, исабрада иҿарзза иааилышәшәоны сыҩны дааит аполитик-поет Дырмыт Агабалиа ихаа-мыхаақәа иманы. Уаҳа уаҩ мааицт. Сгәыла есышьыжь акаҳуа сыцызжәуазгьы лыҩны лҽыҩналкит, асоф аҟынтә ааиқәҿаҳҭлоит ауп.

Акапитализм ахыԥша

Аџьармыкьа адыркит, афатәқәа ахьырҭиуа инарҷыданы егьырҭ адәқьанқәагьы аус руам. Акарантин карантинуп, аха ауаҩы акрыфара мап изацәкуам, убри аҟынтә, ҳсабрадақәа наҳҿаршәны адәқьанқәа ҳарҭаалоит. Избазеи уаҟа? Иара аџьармыкьа адыркаанӡагьы, ачымазара ҿкы аҽанарӷәӷәа афатәқәа иара убас, егьырҭ ауаҩы ихы иаирхәо зегьы рыхә шьҭыцит. Аҳәынҭқарра ахылаԥшрашәа иаҿуп, аха мчыдоуп. Аҳәынҭқарра иатәу дәқьан ыҟаӡам, убри аҟынтә, иҟалаз арыцҳара зхы иархәаны збизнес зырҿиогьы ыҟоуп, аҳаза алхра акарантин аамҭазы ишаанкылоугьы.

Афатәқәа рыхә абас еиԥшшәа иҟоуп хаҭалатәи сазгәаҭақәа рыла: акартош акьыла уаанӡа 27 мааҭ иаԥсазтгьы уажәы 50 рҟынӡа ахә халеит; аҷых (морковь) акәзар – 27 рҟынтә 45 рахь ицеит, аҭубарқәа 300 иаԥсаз 330 рҟынӡа. Афатә аахәара еиҳарак иныҟәо сыԥшәма излеиҳәаз ала, ача ада зегь рыхә иацлеит. Сааигәа иҟоу адәқьан иҵагылоу: "Ахыҿашыга, асапын уҳәа исзааргоз зегь рыхә акыр ишьҭырхын, исыдсымкылаӡеит, наҟ исыргьежьит ауаа ирзаахәаӡом азы" лҳәеит. Ииашаҵәҟьаны, уажәы ауаа зда ԥсыхәа амам афатә ауп еиҳарак ирго, егьырҭ зегьы ишәаны-изаны иргоит, аекономиа арежим иҭатәеит.

Амаҭәа-аҩыҭәа

Санқәыԥшыз аиҳа амаҭәа-ҩыҭәа раахәара хҭаскит саазқәылаз. Уажәы аҩны сахьтәоу сгәы еиҟәыҷҷоит, ааԥынтәи сгардероб ус иаанхарцу? Сынтәа заа иаасхәаз акәофҭақәа, аимаақәа, аҵкқәа сшәымҵақәа асезон царцу? Абри сгәы ԥнажәагәышьоит аиашазы, аха даҽа ганкахьала, макьана иаазымхәац рзы ари економиа дуӡӡоуп, акрантин макьана шаҟа ицо ҳаздырӡом, ҳаӡын маҭәақәа макьана рыҵәахра аҭахымхаргьы ауеит. Уажәы ари аҿкы игәароу азы аспециалистцәа рацәаҩхеит, уаанӡа аполитика иалацәажәоз, уажәы ивирусологцәахеит. Урҭ рҽеиҩыршеит, џьоукы агәыргьынҿкы ашоура азыхгом, аԥхын ааир иԥсуеит рҳәоит, даҽа џьоукы – ари ҩышықәса, хышықәса ицар ауеит ҳәа шьақәдырӷәоӷәоит. Иҟалаша аӡәгьы издыруам, убри аҟынтә, аӡнытәи сымаҭәақәа макьана исҵәахуам, авирус ахабар бжьаӡаанӡа.

Апоезиа акәакь

Аҩнусқәеи аколонкақәа рыҩреи рымацара сара исыхәозма, аамҭа рацәа шсымаз гәасымҭеи. Стәан схәыцит, ихәарҭоу уск салагап ҳәа. Авирусҭҵаара сызлазҟазам ала, исыӡбеит аԥсуа литература аӡыргара иазку апроект сыкҿыҩра аҟынтәи иаасыртырц.

Уажәтәи аинтерент еимадара иалымшара иҟоузеи, схәыҟаҵарҭа аҟынтәи, есыҽна асааҭ 12 шыҟоу феисбуктәи сдаҟьаҿы сцәырҵуеит аԥсуа поезиа алыԥшаахқәас исыԥхьаӡо сыманы. Аиашазы санналагоз ахәаԥшыҩцәа соуп ҳәа уамакгьы сгәыӷуамызт, аха сгәы сажьеит. Сыпроект хшыҩзышьҭра арҭоит аҭыԥантәиқәа реиԥш Ҭырқәтәыла инхо ҳдиаспорагьы. Азыӡырҩцәа авидео аҵаҟа ианырҵоит иарбан ҩымҭақәоу ираҳарц ирҭаху. Ари хәарҭарас иалоу – аҩны аԥсуа шәҟәқәа змам, ма аԥхьара зцәыуадаҩу, азыӡырҩра еиҳа бзиа збо рзы иманшәалоуп. Ихәарҭоуп сара сзгьы. Акыр еилсыргеит сбиблиотека, сышәҟәқәа срылаланы иалсыԥшаауеит иреиӷьу ацәаҳәақәа. Ҿырҳәалатәи аԥхьарақәа санҿаз бзиа избон, аха сзанааҭ анысыԥсах, ажурналистрахь саниас саҟәыҵыр акәхеит. Абар уажәы акарантин аамҭаха, агәыргьынчмазара иабзоураны, атеатртә институт аҿы исоуз аԥышәа ахьхәарҭахаз. Акарантин ҟалеижьҭеи ицәырҵит аҩнынтәи арҿиара знапы алазкыз ауаа. Даара агәахәара снаҭеит апоет Алхас Чхамалиа афильмқәа акарантин лексика нарыҵаны дақәцәажәаны иҳадигало дахьалагаз, иара убас иара агәыргьын чмазара иазку ажәеинраалақәа цәырҵит ҳшазыԥшӡамыз. Араҟа апоет қәыԥш Аинар Ҷыҭанаа баша ацәаҳәеиқәыршәа акәымкәа, афилософиа наҵаҵаны ажәенираала ҳадигалеит идаҟьаҿы:

Ҳаибабоит макьана уарла-шәарла,

Ҳбахҭа ҩны гәарԥамк наҿаҵаны.

Ишәарҭоуп Асабрадауаа ргәыԥжәара,

Урзааигәахар ҩ-метрак еиҵаны.

Ари даҵахозма, аполитикауаҩ, апоет Дырмит Агабалиа, иахьа ашьыжь Феисбуктәи идаҟьаҿы иаацәырҵит:

Ачымазара леишәацәгьа шәхы ацәыԥхьашәкуеит,

Сараӡәк схы ԥхьаскуеит шәара шәҟынтә…

Аԥсхәы саҳәан

Иара абжьааԥынгьы бзиа избомызт аԥсхәрақәеи, абзарақәеи. Даара дсызгәакьамзар уи ацәаҳәа сҽаҭаны сыҟамызт, аха зегь акоуп сныҟәалон. Ари акарантин иҟалаз ауаа рацәа реизара иаҟәнахуа иалагеит. Ус акәзаргьы, раԥхьатәи амшқәа рзы ачарақәа зуаз ыҟан, аԥсхәрақәагьы убас. Ԥсхәык сарҳәеит уажә ааигәа. Хымԥада исцарҭан, аха илаҿасыршәын мап скит, аҿыҵга сыман усгьы. Ҵыԥх уи иаҳзааигәаз аԥҳәыс бырг лдунеи лыԥсахит рыцҳа, нас амшҩынеижәа неиҵыхны иҟарҵеит лҭаацәа. Усҟан сцеит, нас ашықәс цәымза аҩнаҭа иатәу рхала ишьҭырхыргьы амуеи, иара акарантин ыҟамзаргьы. Абри аҿкы бааԥс адунеи иалагьежьуа, издыруада аԥсуаа ҳхы аҭыԥаҿ иаанагар? Амыцхә еиҵаҳхуа ҳалагеит ҳацәгьеи ҳабзиеи. Ҳара зны-зынла ибеиаӡоу аҳәынҭқарраҿ ҳанхошәа ҳхы мҩаԥаҳгоит, аха уажәы урҭ зегь акарантин аҭра иҭанацалеит, ианынҵәалакь еиҭа иҭымҵыр…

Амшира

Иахьа Феисбук анаасырт исанаҳәеит, Спутник Аԥсны аредактор Дмитри Нездоровин иирамш азгәеиҭоит ҳәа. Уажәы адныҳәаларақәа рыҟаҵара мариоуп, аинтернет иҭоу сахьак нықәыргыланы иазурхоит, аха сара еиҳа исзымариаз адныҳәаларатә текст ҟасҵеит ԥсышәала.

"Шьыжьыбзиа, акыраамҭа исымбац аредактор. Уиирамш агәыргьынчымазара асакьаҳәымҭа иақәшәагәышьеит, умшәан ҽаанынӡа еилгап, угәы рӷәӷәа аинаугурациа зоураны иҟоугьы дыҟоуп. Иузынасҭиуеит адныҳәалара, акарантин нҵәар атема шьахәқәа цәырҵуеит. Сажәымҭаҽха еилыскааз убри ауп – уредактор уара уаҵкыс данҟәышу насыҧуп, уредактор ихьанҭоу атемақәа рзы мап ануцәимкуа – зынӡа ассир. Ҳаибабоит иаарласны Дмитри Владимир-иҧа".

Иара аҭак сиҭеит ижәар кны аԥсуа текст дшадтәалоу азы. Уигьы ус хәарҭами карантин аамҭаха…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

129
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау (470)

Ажәа иҭара иацәшәон: Владислав Арӡынба Аԥсны аҭоурых жәаха минуҭ ишҭеигӡаз

100
(ирҿыцуп 14:30 02.06.2020)
Рашәара 2, 1989 шықәсазы Москва, СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду аҟны аԥсуаа рҿахәы ҳәо раԥхьаӡа акәны ари аҩыза атрибуна ду аҟынтәи дықәгылеит Владислав Арӡынба. Уи аҭоурыхтә мшы лгәалашәараҿы ишынхаз ҳзеиҭалҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Ԥхны мшын, жәлар рфорум "Аидгылара" аҿы хынҭаҩынҭаран. Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара аншыкьуаз аамҭан. Ахҭысқәа ахьымҩаԥысуаз иахьа Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт ахыбраҿы акәын, усҟан уаҟа Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ыҟан. Иахьа апатриотизм мариахеит, баҩык алам амчраҿ иҟоу акритика рзуара, уимоу ухы иааҭашәо уҳәаргьы ауеит.

© Sputnik / Владимир Федоренко

Сызлацәажәо ахҭысқәа раамҭазы, Асовет еидгыла асистема аҿагылара гәаӷьыуацәан, Аԥсны Қырҭтәыла иамхәаҽуа аҟаҵара иазықәԥоз рыԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылан. Абри зегь зхысҳәаауа, усҟантәи асистема аҿагылара иззымгәаӷьуазгьы ыҟан, иахьа ипатриот дуцәоушәа ицәажәо ԥыҭҩыкгьы налаҵаны.

1989 шықәсазы лаҵарамза анҵәамҭазы, хықәкыла иаҳҳәозар амза 25 рзы, Москва аусура иалагеит СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду. Ҳара ҳдепутатцәагьы уахь ицаны иҟан. Усҟан Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ахыбра иаҭаауаз рацәаҩын Москвантәи ажәабжьқәа реилкааразы. Усҟан уажәеиԥш аимадарақәа абаҟаз, ианаауҭаху иззуҭаху аҭел уизасуагьы иҟамызт, аха "Аидгылара" ахадацәа ироуан аинформациа. Иҿыцу жәабжьк аныҟаз ахыбра азал ду аҿы ауаа ирыларҳәон. Убарҭ амшқәа рзы иааҳалаҩҩит аизараҿы ҳара ҳдепутатцәа иреиуоу аӡәы ажәа ирҭараны иҟоуп ҳәа.

Аҩӡба: Владислав Арӡынба аполитика инақәыршәаны акәын ишьаҿақәа шыҟаиҵоз

Ишысгәалашәо ала, уи апартиатә еизара ду ишиашоу ицоз аефир ала иаҳдырбон. Аидгылараа рхыбраҿы иҟаз ателевизорқәа ирыдӷьазкыланы иԥшын ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа, аха ҳара ҳтәқәа аӡәгьы атрибунахь дымнеицызт. Ажәа рырҭомашь, ишԥаҟалари анаџьалбеит ҳәа иӷьаҵәыӷьаҵәуан зыԥсадгьыл алахьынҵа иазгәаҟуаз зегьы.

Коӷониаԥҳа: Арӡынба рашәара 2, 1989 шықәсазы Москва иқәгылара иазкны

Усҟан сара исхыҵуан 26 шықәса, егьырҭ сықәлацәа ԥыҭҩык реиԥш, абарҭ азҵаарақәа ахьырыӡбоз исхызгон сусура иахаршәаланы исымаз аамҭа. Сгәы иалоуп амшынҵа ахьныҟәсымгоз, избанзар аамҭа иаԥсаҟьо агәалашәарақәа рацәоуп.

Рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳажәлар ԥшын ҳдепутатцәа руаӡәы аизараҿы ажәа ирҭандаз ҳәа. Ҳаԥшын, ҳаԥшын, аха ҳа ҳтәы дцәырымҵыцызт. Иахьа дысгәалашәом дарбану, аха сҩызцәа руаӡәи сареи ҳанкараха, "Акоп икаҳуажәырҭа" ҳәа иахьашьҭаз ҳцаны каҳуак ҳжәып ҳгәахәын, ақалақь агәахьы ҳҿынаҳхеит. Ҳҭыԥ аҿы ҳнаӡарц акгьы ҳагмызт, иахьа аресторан "Санремо" ахьыҟоу унаӡаанӡа, "акомиссионтә дәқьан" ҳәа изышьҭаз ҳаваланы ҳашнеиуаз, иаҳдыруаз, уа иҵагылаз аԥсуа ԥхәыс лыбжьы ҳақәлыргеит. Зыӡбахә сымоу адәқьан аҿы ателевизор хәыҷы рыман. "Шәааи, шәааи, Арӡынба дықәгылоит", - лҳәеит лара. Убасҟан аекран аҿы избаз, уаанӡагьы издыруаз, аха уи аҽны хьшьыцбаҵас атрибуна аҟнытә Владислав Арӡынба иқәгылара еиԥш сгәы шьҭызххьо даҽа хҭыск сыԥсҭазаараҿы иҟамлацзар ҟалап.

Усҟан иара иқәгылара жәҩангәашәԥхьараны иааҳзыҟалеит, жәаха минуҭ ирҭагӡаны ҳмилаҭ зҭагылаз агеноцидтә политика иазкыз ажәахә.

Владислав Арӡынба игәалашәарақәа рҿы иҳәоит уи иқәгылара алыршара шымариамыз, ацентртә партиатә мчы ақырҭуа политика иаднацәылон азы: "Сара сааҟәымҵӡакәа ажәа сырҭарц сазықәԥон. Апартиатә иерархиа иаарылшоз зегь ҟарҵон ус иҟамларц азы. Ганкахьала ҳажәлар аҳәара ҟарҵон ҳара иаҳхаҭарнаку дықәдыргыларц, иҳауан еиуеиԥшымыз ателеграммақәа, даҽа ганкахьала, апартиатә напхгара Қырҭтәыла аинтересқәа ирызхәыцуа, сара ажәа сыҭара иацәшәон". Уи аҽны дықәдмыргылар, апротест ҟаҵаны аизара аанижьырц игәы иҭаны дыштәаз ауп ҳара ҳдепутат ажәа ширҭазгьы.

Аполитик дцәажәон жәаха минуҭ маҷк инацны, аха иахьатәи зажәа зроууа аполитикцәа дрыҿҳарԥшуазар, убри аминуҭқәа ирҭагӡаны ҳара ҳҿахәеиԥш, СССР иаланхоз амилаҭ маҷқәа рызҵаатәгьы шьҭихит. Аԥсны аразҟы далацәажәо, адепутат иажәахә аҿы иалкааны иазгәеиҭеит ақырҭуа екстремисттә политика иахҟьаны, риашашьа змам ахҭысқәа ҟалар шалшо. "Аекстремисттә мчқәа ахҭыс хадақәа Аԥсныҟа ииаргеит, ҳара ҳгәы ишаанаго ала, ауаа реидырсларазы, нас ахара ҳара ҳажәлар ирыдырҵарц азы. Ахара ҳара ҳадҵаразы уадаҩрак ыҟам, избанзар аинформациатә хархәагатә пропаганда ганкы иадцәыланы аус ауеит, убри аамҭазы аԥсуа жәлар рҿахәы аҳәарҭа рымам", - иҳәон Владислав Арӡынба уажәы-уажәы исааҭ дахәаԥшуа, ирҭаз аамҭа иҽҭагӡаны ҳажәлар рҿахәы наигӡарц азы.

Аҭоурыхҭҵааҩ Аслан Аҩӡба "Аибашьра-политикатә проблемақәа" ирызку ишәҟәаҿы иалкааны ари аҭоурых дахьалацәажәо иазгәеиҭоит аԥсуа политик Арӡынба иқәгылара ақырҭқәа адабла шыднарсыз. Ҿырԥштәысгьы иааигоит ақырҭуа шәҟәыҩҩцәа Р. Миминошвили, Г. Панџьекиӡе "аԥсуа екстремистцәа Қырҭтәыла аганахь ижәылеит, Қырҭтәылазы еиҳа иуадаҩыз аамҭазы" ҳәа усҟан ишырҩуаз.

Беиаԥҳа аԥхьагылаҩ Владислав Арӡынба изкны: ажәыларахь ҳанцоз ҳаиныҳәон

Ииашаҵәҟьаны, Арӡынба иҩыза уи аизараҿы ицәырҵра ҳаӷацәа ршьара иқәнарҟьеит, аха ари аҩыза ақәгылара усҟан ҳара ҳажәлар ргәы шьҭнахит, адунеи зегь ҳара иаҳтәушәа ҳааҟалеит. Абри ақәгылара анаҩсанҵәҟьа Владислав Арӡынба аԥсуа жәлар дырфырхаҵа хаданы, дырҿахәҳәаганы дааҟалеит, уи аԥхьагьы бзиа ирбахьаз шиакәызгьы.

Иамааз ҷыдарас СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизараҿы ажәа зҳәаз Владислав Арӡынба иқәгылара? Сгәанала, адепутат Арӡынба иажәа араӡара, аҭоурых агәыларԥшра, ԥықәсларада иажәахә анагӡара, шықәсы рацәала ҳажәлар рхаҭарнакцәа ззықәԥоз азҵаатәы ӷьеҩла атрибуна хадаҟынтә ацәыргара, насгьы даҽак иаламашьоз агәаӷьра ду зныԥшуаз ихьшьыцба ҭеиҭԥш уҳәа, шәышықәса рахь знык иуԥыло аҿахәҳәаҩы диины даақәгылеит рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳара ҳажәлар рҿаԥхьа. Абарҭ аҷыдарақәа зегьы аӡәы ихаҿраҿы еизганы иҟан азоуп Арӡынба дыԥхьагыланы дҟазҵазгьы ҳара ҳхьыԥшымра азықәԥараҿы.

Аполититолог Андраник Миграниан Арӡынба изы абас иҳәеит: "Арӡынба имҽхак акыр иҭбаан, Арӡынба Аԥсны аҵкыс деиҳан", - адунеитә политикцәа дрыҵамхо дшыҟаз аарԥшуа.

Исыздыруам заҟантә сеиҭахәаԥшхьоу еицырдыруа Арӡынба иқәгылара, аха убасҟан еиԥш, иахьагьы урҭ ахҭысқәа анымҩаԥысуа иахьакәушәа сааҟалоит, убасҟан еиԥш иахьагьы агәадура сызцәырҵуеит.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.

100

Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа: Сергеи Багаԥшь игәалашәара иазкны

33
(ирҿыцуп 15:38 29.05.2020)
Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Уасил-иԥа Багаԥшь иԥсҭазаара далҵижьҭеи иахьа иҵит жәшықәса. Уи игәалашәара аҳаҭыразы ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Светлана Ладариаԥҳа изылкыз анҵамҭа.

Аԥсны, аԥсуа дгьыл, аԥсуа жәлар ахааназгьы ибеиан. Ибеиан ҳәарада ԥсабарала, гала, шьхала… Аха зегь раасҭа ибеиан уаала, доуҳала, ҟәыӷарыла. Жәытә-натә аахыс ара аҳаҭыр дуун ауаҩра, аԥсуа икодекс хада - аламыс. Азқьышықәсақәа, ашәышықәсақәа ирылыхәхәа иаауа ажәабжьқәа, ашәақәа, алегендақәа реиҳарак зыхҳәааугьы абри ауп. Аха аҩыра ахьҳамамыз азгьы заҟа ирацәаҩузеишь аҭоурых аӡыблара зыхьӡқәа ҳцәагаз. Егьаҩ ҿырԥшыганы ҳадгьыл иқәын…

Аԥсны аҭоурых ҿыц аҿы зыжәлар рхьаа зхьаау, ирыдгылоу, ирывагылоу рыхьыӡқәа ԥхьаҟатәи аҭоурыхқәа, абиԥарақәа ирзынхоит. Уи насыԥуп зқьышықәса рышьҭахь аԥсуадгьыл иқәынхо аԥсуа изы. Иаашьҭыхны дрыԥхьалап аҩырақәа, дрыхәаԥшлап аҭыхымҭақәа – иеиҵеиааӡалап ихшара иахьатәи ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа рҿырԥшала. Ирызҳалап аԥсуаа аԥсуадгьыл аҿы. Еизҳазыӷьалап. Уи ус шакәхо агәра згарц сҭахуп… Мап, агәра згоит! Анцәа ду иџьшьаны ус акәхоит!

Сергеи Багаԥшь... Уи ижәла, ишьҭра аханатә аахыс ахьӡ-аԥша змаз ауаа рылиаауан. Унеишь-уааишь ҳәа рарҳәон адунеи амаа зкыз. Иахьынхацәаз ԥырхагак рнамҭацызт, избанзар акы - анхаҩы Аԥсны еснагь аҳаҭыр ду даԥсан, ҩбагьы – ахшыҩи адырреи ирыҵадырӡуан акыр ихыҭхәыцыз асоциалтә еиҟарамрақәа.

© Foto / из архива семьи Багапш
Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшь

Ибзианы исгәалашәоит ХХ ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа. Ахааназ аӡәы зхы дықәызмыртәацыз аԥсуаа аамҭа-аамҭала усҟантәи аамҭа ирзаанагоз ауадаҩрақәа ирҿагылон, рҟәаҟәа иқәтәарц зҭахызгьы нхьыдыҩруан.

Ибзианы исгәалашәоит 1989-тәи ашықәс. Мҽышан. Аԥсны ахы-аҵыхәа иалаҩит аԥсуааи ақырҭқәеи еиҿагылт ҳәа. Ари аҭагылазаашьахь мышкызны ишкылнагоз зегьы ирдыруан, ирбон, аха еивысырҭак шԥаҟамлари ҳәа игәыӷуан.

Аԥсныҟа амҩа иқәлеит 30 нызқьҩык рҟынӡа зхыԥхьаӡара наӡоз ақырҭцәа, аратәи ақырҭцәа ирыдгыларц, еснагь ргәы иҵхоз нарыгӡарц. Еихышәшәа-еиԥышәшәа Аалӡга аӡиас ахықәаҿ еизеит ашәарыцага шәақьқәа ирыҵагылаз аԥсуаа.

Сергей Васильевич Багапш на охоте.
© Foto / из архива семьи Багапш
Сергеи Багаԥшь ашәарыцараан

Абри аҭагылазаашьаҿы араион аиҳабы иаҳасаб ала, апатриот иаша ишиаҭәаз еиԥш, Сергеи Уасил-иԥа хьаҳәхьачарак ҟамҵакәа ижәлар рыхьчара дгылеит. Усҟантәи аамҭазы уи аҩыза ихымҩаԥгашьа иара изы даара ишәарҭахар алшон. Аха усеиԥш акгьы дазымхәыцӡакәа ақырҭуа шовинизм аҿагылараҿы напхгара ҟаиҵеит. Ари аҭагылазаашьа ахаҵара аарԥшра аҭахын. Уи иара илиршеит. Сергеи Уасил-иԥа иусурҭаҭыԥ, ипартиатә лахәылара рцәыӡра адагьы иԥсҭазаара ахаҭагьы ицәыӡыр алшон… Аха уи иазхәыцтәны имшьеит усҟан азы. Ҳәарада, 1989 шықәсазтәи ахҭысқәа рышьҭахь Сергеи Багаԥшь иусура дамхын.

Ари иԥсҭазаараҟны дзықәшәақәаз рахьтә хҭыс заҵәык ауп, аха инеидкыланы дзакәыз аанарԥшуеит.

26 августа 2008 года - день, когда Россия признала независимость Абхазии. Сергей Багапш пришел на площадь Свободы в Сухуме, где тысячи граждан республики ликовали, узнав о признании.
ВЛАДИМИР ПОПОВ
Сергеи Багаԥшь Аҟәа Ахақәиҭра ашҭаҿы нанҳәа 26, 2008 шықәсазы - Урыстәыла Аԥсны аназханаҵа аҽны

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан иара дыззырхаз аус аҿы иԥышәа ахархәара аҭаны ашьаарҵәыра илагылаз ижәлар дрыцхраауан. Иҳәатәуп зны-зынла абџьар акра аасҭагьы ла иамбоз аусқәа ирылшоз анеиҳахоз. Иҳәатәуп урҭ аусқәагьы афырхаҵараҵәҟьа шырҭаххалоз.

Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара зегьы иԥсадгьыл амаҵ азура иазкын. Атәыла аԥыза-министрс даныҟаз аума, ахадас даныҟаз аума – иара изы зегьы ирыцкыз Аԥсны аизҳазыӷьара акәын.

Президенты Абхазии, России и Южной Осетии Сергей Багапш, Дмитрий Медведев и Эдуард Кокойты (слева направо). Архивное фото.
© Sputnik / Сергей Гунеев
Сергеи Багаԥшь, Дмитри Медведев, Едуард Какоиты Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рхьыԥшымрақәа разхаҵара ашьҭахь

Дыҟамзар ҟалап аԥсыуак, иажәа ҟәанда змаҳацыз. "Мои золотые" – абар иара зегь раасҭа бзиа ибаны ииҳәоз. Ари баша цәажәарамызт.

Инаԥшьба: Сергеи Багаԥшь Кремль дышрыдыркылаз абара акыр иаԥсан>>

Дыздыруаз, дызгәалашәо зегьы ражәа аҟәандара алыжжуеит иӡбахә анырҳәо. Ари еиҳау иҟоузеи аԥсҭазаараҿы! Ажәлар шамахамзар ус баша рыбзиабара узаахәаӡом, иуоуӡом.

© Foto / Владимир Попов
Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынбеи Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшьи

Ихьаауп, даара ихьаауп ҳаԥсуадгьыл иреиӷьӡақәоу ахьацәыӡуа. Заҟа иаҳҭахузеи урҭ иахьа?! Заҟа ҳгәы ҟанаҵарыз Сергеи Багаԥшь иччаԥшь. Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа. Заҟантәгьы игәымшәара, ихаҵара ҳаззымиааиқәаз ҳариааиртә еиԥш рылдыршарыз. Заҟантә… Заҟантә…

Изыбымбылыз Џьгьардатәи адгьыл.

Валери Багаԥшь: Сергеи Багаԥшь игәгьы, иԥсгьы, ихгьы Џьгьардоуп иахьыҟаз>>

Ирҳәоит ауаҩытәыҩса дыззыҳәо зегь адунеитә ҵакыра иазцаны адгьыл ахь ихынҳәуеит ҳәа. Ҳиҳәап нас Анцәа ду ҳтәыла ахааназ иагымхаларц Сергеи Багаԥшь иеиԥш зеиԥшу аԥацәа…

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

33
Роман Джопуа

Џьапуа арахә рчымазараҟнытә ҿыц ироуз алаҵазы: даара аџьабаа адбаланы иааган

0
Аԥсны аветеринартә маҵзура аиҳабы Роман Џьапуа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит амаҵзура ҿыц иаиуз алаҵа арахә рзы ишхәарҭоу.
Џьопуа арахә рчымазараҟнытә ҿыц ироуз алаҵазы: даара аџьабаа адбалан иааган

"Иҳауз алаҵа Аԥсны арахә ирымоу ҩ-чымазарак иртәуп. Аҳәынҭқарратә программала ари ахәшә ааҳхәаӡом, иааҳхәо иаҳа злеишәа цәгьоу ачымазарақәа рзоуп аҟнытә, иара апрограмма иаҵанакуамызт. Акрааҵуеит аҳәара ҟаҳҵоижьҭеи Аԥсны аус зуа Еиду амилаҭқәа рхаҭарнакра иҟанаҵо ацхыраарала ари авакцина ҳзааргарц. Даара аџьабаа адбаланы иҳарҭеит ахәшә, ақырҭцәа иаармышьҭырц иалагеит. 15 нызқь доза ҳзааргеит, урҭ рахьынтә аа-нызқь инареиҳаны ишаны ираҳҭахьеит ҳара ҳҳақьымцәа. Авакцина иагхан иахьааз аҟнытә усҟак ахархәара аиуӡом, избанзар зырахә ашьхахь иказцахьоу анхацәа ыҟоуп, ашоура ӷәӷәа аан агәыргьы рылауҵар ҟалаӡом", - ҳәа еиҭеиҳәеит Џьапуа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы аудио аҿы, мамзаргьы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0