Аибашьра иалаӡыз: аишьцәа Михаили Баџьеи Хагәшьаа рҭоурых

430
Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду иахәлабгаз аԥсуа еибашьцәа рҭоурых иахьагьы ашьақәыргылара иаҿуп. Иҟоуп ибжьаӡны зхабар аилкаара макьаназы иалмыршахазгьы. Ҩыџьа аишьцәа Хагәшьаа, Михаили Баџьеи, рлахьынҵа зеиԥшрахаз атәы ҳадылгалоит Sputnik акорреспондент Саида Жьиԥҳа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Калдахәара ақыҭан инхоз Маҭа Дауҭ-иԥа Хагәышьи Катерина Арҭим-иԥҳа Мықәԥҳаи анцәа ишиҳәара аҭаацәара бзиа аԥҵаны ирыман. Дара ирааӡон быжьҩык ахшара, ԥшьҩык аԥацәа Михаили, Баџьеи, Нестори, Симони, хҩык аԥҳацәа Ардучкеи, Шуреи, Раиеи. Убас ари агәараҭаҟны рхәышҭаарамца еиқәылеит 1914 шықәсазы Аԥсныҟа иқәнагалаз ахҵәацәа, милаҭла иаурысқәаз ани аԥеи. Хара имгакәа ахәыҷы диаҭымхоит, дара дрыхшазшәа рнапы икәыршаны дагьырааӡоит уеизгьы ахшара рацәа змаз Маҭеи, Катеринеи.

"Аурыс хәыҷы Григори Брызгунов, иан (лыхьӡ сгәалашәом) адунеи лыԥсахит уамак шылхымҵуаз. Аҷкәын даныиаҭымха, сандуи сабдуи драаӡеит. Иаргьы "сан, саб" ҳәа реиҳәон. Аҭаацәараҿи ауа-аҭынхеи рҿгьы Хагәшьаа дырхылҵызшәа бзиа дырбеит. Иашка ҳәагьы хәҷыхьӡны иарҳәон. Ҳаргьы иҳазҳауа ҳаналага, "ари шәаб иашьа иоуп" ҳәа ҳхы иҭаргалон, еилых ҟамҵакәа", - игәалашәоит Маҭеи Катеринеи рмаҭа Тариел Хагәышь.

Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡа аԥхьаҟа, 1939 шықәсазы аррахь иааԥхьаз Михаил, Украина, Львов ақалақь азааигәара, Бердичевтәи аеродром аҿы арра дахысуан. Аҵыхәтәантәи исалам шәҟәаҿгьы 1941 шықәса алагамҭазы иҳәеит ҭакԥхықәрала иԥсадгьыл аҿаԥхьа иуалԥшьақәа шынаигӡо, иҭаацәа шимырԥхашьо. Уи нахыс, Аџьынџьтәылатә еибашьра алагоит, Михаилгьы иӡбахә наӡаӡа икацәоит. Баџьа иакәзар, 18 шықәса анааихыҵҵәҟьа арра иԥхьоит, деибашьуеит Украинатәи актәи афронт аҿы.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Хабарда ибжьаӡыз Михаил Хагәышь

"Михаил 1941 шықәса инаркны исалам шәҟәқәа аара иаҟәыҵит, уи алагьы сандуи сабдуи ирдырит ҽеи дшақәымшәаз. Баџьа, Украинатәи актәи афронт аҿы дшеибашьуаз еилкаахеит. Аха хара имгакәа уигьы ихабар ыӡит. Иашка ҳәа ирааӡоз аурыс ҷкәын иоуп Хагәшьаа ргәараҭаҟынтәи амцашыра иалҵны аҩныҟа ахынҳәра зылшаз", - иажәабжь иациҵоит Тариел.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
40 шықәса рышьҭахь зызқәаҭыԥ рыԥшааз Баџьа Хагәышь

Абас, Маҭеи Катеринеи рцәеи-ржьи иалҵыз ҩыџьа рԥацәа Аџьынџьтәылатә еиабшьра Дуӡӡа иалаӡит, аха ирааӡаз Иашка ихынҳәра ныҳәак еиԥш ирыдыркылеит.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Иашка ҳәа Хагәшьаа рҭаацәараҿы изышьҭаз, ирааӡаз аиаҭым Брызгунов Григори Максим-иԥа

Михаили Баџьеи рыхабар аилкааразы, раҳәшьцәа ианрызҳа, СССР архивқәа жәпакы рахь ашәҟәқәа ршьҭуа иалагеит. 1980 шықәсазы, аҭаацәараҿы иреиҵбаз Раиа илзааит Баџьа Украина, Днепропетровсктәи аобласт, ақыҭа Мишурин Рог аҟны аиашьаратә ҳаҭгәын аҿы джуп ҳәа адырра.

"Баџьа рыцҳа дахьжыз аҭыԥ анеилкааха, Калдахәара ақыҭсовет аиҳаби, ашкол адиректор, иахьеиԥш дысгәалашәоит, иеиԥш зеиԥшыз оратор дыҟамызт, Анатоли Амԥари, Хагәшьааи, Баџьа ианшьацәа Мықәааи уҳәа рҽааизырган, Гәдоуҭа араиком актәи амаӡаныҟәгаҩыс иҟаз Константин Озган иҿы ицеит, аибашьҩы дахьжу аҭыԥ иаҭаарц шырҭаху иарҳәарц. Иаргьы ари ахҭыс гәахәарыла идикылан, 30-ҩык рыла ишьақәгылаз аделегациа Днепропетровскҟа идәықәиҵеит. Иахьцоз, Баџьа иаб игәараҭаҟнытә игәы иқәырԥсаша анышә ргеит, убас аԥсаҭатә", - еиҭеиҳәоит Тариел Хагәышь.

Аԥснытәи аделегациа, аибашьҩы Баџьа Хагәышь анышә дахьамадаз Днепропетровсктәи аобласт, ақыҭа Мишурин Рог ианнеи, асасцәа аҭаацәарақәа рахь еихыршеит. Аҭыԥантәи анхаҩы, фырхаҵарала анемец фашист иҿагылаз Иван Иван-иԥа Иванов ҳәа иҟаз аветеран иҩнаҭаҟны Баџьа иԥсхәы руит, ҳҵасқәа ишрышьашәалоз еиԥш деинырхит. Тариел Хагәышь ишиҳәо ала, Баџьа заагьы иӡбахә рдырар ҟаларын, аха архивтә қьаад аҿы "Хагуш" аҭыԥан, "Хачуш" ҳәа ианын, анаҩс афактқәа рыла иара шиакәыз шьақәыргыланы, ажәлагьы дырҽеит.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Днепропетровск ақалақь аҿы Баџьа Хагәышь анышә дахьамадоу аиашьаратә нышәынҭраҿы Аԥснынтәи иуацәа Аиааира амш азы ицаны ианыҟаз

 

Рыцҳарас иҟалаз, Баџьа ифырхаҵаратә мҩа атәы еиҭазҳәаша аӡәгьы дҟамлеит. Еилкаахаз, Днепр аӡиас иҩызцәеи иареи аныр, аӷа ихымца рыԥсҭазаара шҿахнаҵәаз заҵәык ауп.

1980 шықәса инаркны, есышықәса Хагәшьаа Аиааира амш аҽны Баџьа дахьжу аешьаратә ԥсыжырҭа иаҭаауан. Аҵыхәтәаны, аҭаацәараҿы иреиҵбыз аиаҳәшьа Раиа, Пицунда илымаз ауаҭах ҭины, лыԥшәма длыманы лашьа дахьжыз Днепропетровск азааигәара нахара дцеит. Лара лхатә хшара длымамызт аҟнытә, лыгәҭахәыцрақәа зегьы аибашьараҿы иҭахаз лашьцәа ирызкын.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Зашьа анышә дахьамадаз Днепропетровскҟа нхара ииасыз, уи изааигәара лызқәаҭыԥ ҟаларц ауасиаҭ нзыжьхьаз афырхацәа раҳәшьа Раиа Хагәышь

 

"Саб иаҳәшьа Раиа ауасиаҭ нлыжьит, адунеи анылԥсахуа, лыԥсыбаҩ Аԥсныҟа иаамгакәа, лашьа Баџьа дахьжу аҭыԥ иацәыхарамкәа илызқәаҭыԥхарц. Лара уи азы акәын уахь нхара дызцаз аҟынтә, саргьы дрыцҳасшьан ус иагьыҟасҵеит", - иҳәоит Раиа лашьа иԥа Тариел.

© Foto / предоставлено Саидой Жиба
Афырхацәа Хагәшьаа рашьа иԥа Тариел Хагәышь

 

Украина имҩаԥысуа аҵыхәтәантәи аполитикатә еиҿыхарақәа ирхырҟьаны, Хагәшьаа рҭаацәара Баџьа дахьжу аиашьаратә ҳаҭгәын ахь имцеижьҭеи шықәсқәак ҵуеит. Аха алшара шаароулак, Аибашьра Дуӡӡа аветеран ҩаԥхьа изқәаҭыԥ рнапы ықәыршьуеит.

Хагәшьаа ирааӡаз Иашка иӡбахә шәазҵаауазар, уи аҭаацәара даналала, Урыстәылаҟа нхара дцеит. Иахьа уажәраанӡа иара ихылҵызи Хагәшьааи аимадара рыбжьоуп.

Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду аҟны игаз Аиааира 75 шықәса ахыҵра иазку анҵамҭақәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

430
Атемақәа:
Аџьынџьтәылатә еибашьра ду аҟны Аиааира 75 шықәса ахыҵра (62)

Ажәа иҭара иацәшәон: Владислав Арӡынба Аԥсны аҭоурых жәаха минуҭ ишҭеигӡаз

201
(ирҿыцуп 18:49 03.06.2020)
Рашәара 2, 1989 шықәсазы Москва, СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду аҟны аԥсуаа рҿахәы ҳәо раԥхьаӡа акәны ари аҩыза атрибуна ду аҟынтәи дықәгылеит Владислав Арӡынба. Уи аҭоурыхтә мшы лгәалашәараҿы ишынхаз ҳзеиҭалҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Ԥхны мшын, жәлар рфорум "Аидгылара" аҿы хынҭаҩынҭаран. Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара аншыкьуаз аамҭан. Ахҭысқәа ахьымҩаԥысуаз иахьа Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт ахыбраҿы акәын, усҟан уаҟа Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ыҟан. Иахьа апатриотизм мариахеит, баҩык алам амчраҿ иҟоу акритика рзура, уимоу ухы иааҭашәо уҳәаргьы ауеит.

© Sputnik / Владимир Федоренко

Сызлацәажәо ахҭысқәа раамҭазы, Асовет еидгыла асистема аҿагылара гәаӷьыуацәан, Аԥсны Қырҭтәыла иамхәаҽуа аҟаҵара иазықәԥоз рыԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылан. Абри зегь зхысҳәаауа, усҟантәи асистема аҿагылара иззымгәаӷьуазгьы ыҟан, иахьа ипатриот дуцәоушәа ицәажәо ԥыҭҩыкгьы налаҵаны.

1989 шықәсазы лаҵарамза анҵәамҭазы, хықәкыла иаҳҳәозар амза 25 рзы, Москва аусура иалагеит СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизара ду. Ҳара ҳдепутатцәагьы уахь ицаны иҟан. Усҟан Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла ахыбра иаҭаауаз рацәаҩын Москвантәи ажәабжьқәа реилкааразы. Усҟан уажәеиԥш аимадарақәа абаҟаз, ианаауҭаху иззуҭаху аҭел уизасуагьы иҟамызт, аха "Аидгылара" ахадацәа ироуан аинформациа. Иҿыцу жәабжьк аныҟаз ахыбра азал ду аҿы ауаа ирыларҳәон. Убарҭ амшқәа рзы иааҳалаҩҩит аизараҿы ҳара ҳдепутатцәа иреиуоу аӡәы ажәа ирҭараны иҟоуп ҳәа.

Аҩӡба: Владислав Арӡынба аполитика инақәыршәаны акәын ишьаҿақәа шыҟаиҵоз

Ишысгәалашәо ала, уи апартиатә еизара ду ишиашоу ицоз аефир ала иаҳдырбон. Аидгылараа рхыбраҿы иҟаз ателевизорқәа ирыдӷьазкыланы иԥшын ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа, аха ҳара ҳтәқәа аӡәгьы атрибунахь дымнеицызт. Ажәа рырҭомашь, ишԥаҟалари анаџьалбеит ҳәа иӷьаҵәыӷьаҵәуан зыԥсадгьыл алахьынҵа иазгәаҟуаз зегьы.

Коӷониаԥҳа: Арӡынба рашәара 2, 1989 шықәсазы Москва иқәгылара иазкны

Усҟан сара исхыҵуан 26 шықәса, егьырҭ сықәлацәа ԥыҭҩык реиԥш, абарҭ азҵаарақәа ахьырыӡбоз исхызгон сусура иахаршәаланы исымаз аамҭа. Сгәы иалоуп амшынҵа ахьныҟәсымгоз, избанзар аамҭа иаԥсаҟьо агәалашәарақәа рацәоуп.

Рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳажәлар ԥшын ҳдепутатцәа руаӡәы аизараҿы ажәа ирҭандаз ҳәа. Ҳаԥшын, ҳаԥшын, аха ҳа ҳтәы дцәырымҵыцызт. Иахьа дысгәалашәом дарбану, аха сҩызцәа руаӡәи сареи ҳанкараха, "Акоп икаҳуажәырҭа" ҳәа иахьашьҭаз ҳцаны каҳуак ҳжәып ҳгәахәын, ақалақь агәахьы ҳҿынаҳхеит. Ҳҭыԥ аҿы ҳнаӡарц акгьы ҳагмызт, иахьа аресторан "Санремо" ахьыҟоу унаӡаанӡа, "акомиссионтә дәқьан" ҳәа изышьҭаз ҳаваланы ҳашнеиуаз, иаҳдыруаз, уа иҵагылаз аԥсуа ԥхәыс лыбжьы ҳақәлыргеит. Зыӡбахә сымоу адәқьан аҿы ателевизор хәыҷы рыман. "Шәааи, шәааи, Арӡынба дықәгылоит", - лҳәеит лара. Убасҟан аекран аҿы избаз, уаанӡагьы издыруаз, аха уи аҽны хьшьыцбаҵас атрибуна аҟнытә Владислав Арӡынба иқәгылара еиԥш сгәы шьҭызххьо даҽа хҭыск сыԥсҭазаараҿы иҟамлацзар ҟалап.

Усҟан иара иқәгылара жәҩангәашәԥхьараны иааҳзыҟалеит, жәаха минуҭ ирҭагӡаны ҳмилаҭ зҭагылаз агеноцидтә политика иазкыз ажәахә.

Владислав Арӡынба игәалашәарақәа рҿы иҳәоит уи иқәгылара алыршара шымариамыз, ацентртә партиатә мчы ақырҭуа политика иаднацәылон азы: "Сара сааҟәымҵӡакәа ажәа сырҭарц сазықәԥон. Апартиатә иерархиа иаарылшоз зегь ҟарҵон ус иҟамларц азы. Ганкахьала ҳажәлар аҳәара ҟарҵон ҳара иаҳхаҭарнаку дықәдыргыларц, иҳауан еиуеиԥшымыз ателеграммақәа, даҽа ганкахьала, апартиатә напхгара Қырҭтәыла аинтересқәа ирызхәыцуа, сара ажәа сыҭара иацәшәон". Уи аҽны дықәдмыргылар, апротест ҟаҵаны аизара аанижьырц игәы иҭаны дыштәаз ауп ҳара ҳдепутат ажәа ширҭазгьы.

Аполитик дцәажәон жәаха минуҭ маҷк инацны, аха иахьатәи зажәа зроууа аполитикцәа дрыҿҳарԥшуазар, убри аминуҭқәа ирҭагӡаны ҳара ҳҿахәеиԥш, СССР иаланхоз амилаҭ маҷқәа рызҵаатәгьы шьҭихит. Аԥсны аразҟы далацәажәо, адепутат иажәахә аҿы иалкааны иазгәеиҭеит ақырҭуа екстремисттә политика иахҟьаны, риашашьа змам ахҭысқәа ҟалар шалшо. "Аекстремисттә мчқәа ахҭыс хадақәа Аԥсныҟа ииаргеит, ҳара ҳгәы ишаанаго ала, ауаа реидырсларазы, нас ахара ҳара ҳажәлар ирыдырҵарц азы. Ахара ҳара ҳадҵаразы уадаҩрак ыҟам, избанзар аинформациатә хархәагатә пропаганда ганкы иадцәыланы аус ауеит, убри аамҭазы аԥсуа жәлар рҿахәы аҳәарҭа рымам", - иҳәон Владислав Арӡынба уажәы-уажәы исааҭ дахәаԥшуа, ирҭаз аамҭа иҽҭагӡаны ҳажәлар рҿахәы наигӡарц азы.

Аҭоурыхҭҵааҩ Аслан Аҩӡба "Аибашьра-политикатә проблемақәа" ирызку ишәҟәаҿы иалкааны ари аҭоурых дахьалацәажәо иазгәеиҭоит аԥсуа политик Арӡынба иқәгылара ақырҭқәа адабла шыднарсыз. Ҿырԥштәысгьы иааигоит ақырҭуа шәҟәыҩҩцәа Р. Миминошвили, Г. Панџьекиӡе "аԥсуа екстремистцәа Қырҭтәыла аганахь ижәылеит, Қырҭтәылазы еиҳа иуадаҩыз аамҭазы" ҳәа усҟан ишырҩуаз.

Беиаԥҳа аԥхьагылаҩ Владислав Арӡынба изкны: ажәыларахь ҳанцоз ҳаиныҳәон

Ииашаҵәҟьаны, Арӡынба иҩыза уи аизараҿы ицәырҵра ҳаӷацәа ршьара иқәнарҟьеит, аха ари аҩыза ақәгылара усҟан ҳара ҳажәлар ргәы шьҭнахит, адунеи зегь ҳара иаҳтәушәа ҳааҟалеит. Абри ақәгылара анаҩсанҵәҟьа Владислав Арӡынба аԥсуа жәлар дырфырхаҵа хаданы, дырҿахәҳәаганы дааҟалеит, уи аԥхьагьы бзиа ирбахьаз шиакәызгьы.

Иамааз ҷыдарас СССР Жәлар рдепутатцәа Актәи реизараҿы ажәа зҳәаз Владислав Арӡынба иқәгылара? Сгәанала, адепутат Арӡынба иажәа араӡара, аҭоурых агәыларԥшра, ԥықәсларада иажәахә анагӡара, шықәсы рацәала ҳажәлар рхаҭарнакцәа ззықәԥоз азҵаатәы ӷьеҩла атрибуна хадаҟынтә ацәыргара, насгьы даҽак иаламҩашьоз агәаӷьра ду зныԥшуаз ихьшьыцба ҭеиҭԥш уҳәа, шәышықәса рахь знык иуԥыло аҿахәҳәаҩы диины даақәгылеит рашәара 2, 1989 шықәса рзы ҳара ҳажәлар рҿаԥхьа. Абарҭ аҷыдарақәа зегьы аӡәы ихаҿраҿы еизганы иҟан азоуп Арӡынба дыԥхьагыланы дҟазҵазгьы ҳара ҳхьыԥшымра азықәԥараҿы.

Аполититолог Андраник Миграниан Арӡынба изы абас иҳәеит: "Арӡынба имҽхак акыр иҭбаан, Арӡынба Аԥсны аҵкыс деиҳан", - адунеитә политикцәа дрыҵамхо дшыҟаз аарԥшуа.

Исыздыруам заҟантә сеиҭахәаԥшхьоу еицырдыруа Арӡынба иқәгылара, аха убасҟан еиԥш, иахьагьы урҭ ахҭысқәа анымҩаԥысуа иахьакәушәа сааҟалоит, убасҟан еиԥш иахьагьы агәадура сызцәырҵуеит.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.

201

Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа: Сергеи Багаԥшь игәалашәара иазкны

34
(ирҿыцуп 15:38 29.05.2020)
Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Уасил-иԥа Багаԥшь иԥсҭазаара далҵижьҭеи иахьа иҵит жәшықәса. Уи игәалашәара аҳаҭыразы ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Светлана Ладариаԥҳа изылкыз анҵамҭа.

Аԥсны, аԥсуа дгьыл, аԥсуа жәлар ахааназгьы ибеиан. Ибеиан ҳәарада ԥсабарала, гала, шьхала… Аха зегь раасҭа ибеиан уаала, доуҳала, ҟәыӷарыла. Жәытә-натә аахыс ара аҳаҭыр дуун ауаҩра, аԥсуа икодекс хада - аламыс. Азқьышықәсақәа, ашәышықәсақәа ирылыхәхәа иаауа ажәабжьқәа, ашәақәа, алегендақәа реиҳарак зыхҳәааугьы абри ауп. Аха аҩыра ахьҳамамыз азгьы заҟа ирацәаҩузеишь аҭоурых аӡыблара зыхьӡқәа ҳцәагаз. Егьаҩ ҿырԥшыганы ҳадгьыл иқәын…

Аԥсны аҭоурых ҿыц аҿы зыжәлар рхьаа зхьаау, ирыдгылоу, ирывагылоу рыхьыӡқәа ԥхьаҟатәи аҭоурыхқәа, абиԥарақәа ирзынхоит. Уи насыԥуп зқьышықәса рышьҭахь аԥсуадгьыл иқәынхо аԥсуа изы. Иаашьҭыхны дрыԥхьалап аҩырақәа, дрыхәаԥшлап аҭыхымҭақәа – иеиҵеиааӡалап ихшара иахьатәи ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа рҿырԥшала. Ирызҳалап аԥсуаа аԥсуадгьыл аҿы. Еизҳазыӷьалап. Уи ус шакәхо агәра згарц сҭахуп… Мап, агәра згоит! Анцәа ду иџьшьаны ус акәхоит!

Сергеи Багаԥшь... Уи ижәла, ишьҭра аханатә аахыс ахьӡ-аԥша змаз ауаа рылиаауан. Унеишь-уааишь ҳәа рарҳәон адунеи амаа зкыз. Иахьынхацәаз ԥырхагак рнамҭацызт, избанзар акы - анхаҩы Аԥсны еснагь аҳаҭыр ду даԥсан, ҩбагьы – ахшыҩи адырреи ирыҵадырӡуан акыр ихыҭхәыцыз асоциалтә еиҟарамрақәа.

© Foto / из архива семьи Багапш
Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшь

Ибзианы исгәалашәоит ХХ ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа. Ахааназ аӡәы зхы дықәызмыртәацыз аԥсуаа аамҭа-аамҭала усҟантәи аамҭа ирзаанагоз ауадаҩрақәа ирҿагылон, рҟәаҟәа иқәтәарц зҭахызгьы нхьыдыҩруан.

Ибзианы исгәалашәоит 1989-тәи ашықәс. Мҽышан. Аԥсны ахы-аҵыхәа иалаҩит аԥсуааи ақырҭқәеи еиҿагылт ҳәа. Ари аҭагылазаашьахь мышкызны ишкылнагоз зегьы ирдыруан, ирбон, аха еивысырҭак шԥаҟамлари ҳәа игәыӷуан.

Аԥсныҟа амҩа иқәлеит 30 нызқьҩык рҟынӡа зхыԥхьаӡара наӡоз ақырҭцәа, аратәи ақырҭцәа ирыдгыларц, еснагь ргәы иҵхоз нарыгӡарц. Еихышәшәа-еиԥышәшәа Аалӡга аӡиас ахықәаҿ еизеит ашәарыцага шәақьқәа ирыҵагылаз аԥсуаа.

Сергей Васильевич Багапш на охоте.
© Foto / из архива семьи Багапш
Сергеи Багаԥшь ашәарыцараан

Абри аҭагылазаашьаҿы араион аиҳабы иаҳасаб ала, апатриот иаша ишиаҭәаз еиԥш, Сергеи Уасил-иԥа хьаҳәхьачарак ҟамҵакәа ижәлар рыхьчара дгылеит. Усҟантәи аамҭазы уи аҩыза ихымҩаԥгашьа иара изы даара ишәарҭахар алшон. Аха усеиԥш акгьы дазымхәыцӡакәа ақырҭуа шовинизм аҿагылараҿы напхгара ҟаиҵеит. Ари аҭагылазаашьа ахаҵара аарԥшра аҭахын. Уи иара илиршеит. Сергеи Уасил-иԥа иусурҭаҭыԥ, ипартиатә лахәылара рцәыӡра адагьы иԥсҭазаара ахаҭагьы ицәыӡыр алшон… Аха уи иазхәыцтәны имшьеит усҟан азы. Ҳәарада, 1989 шықәсазтәи ахҭысқәа рышьҭахь Сергеи Багаԥшь иусура дамхын.

Ари иԥсҭазаараҟны дзықәшәақәаз рахьтә хҭыс заҵәык ауп, аха инеидкыланы дзакәыз аанарԥшуеит.

26 августа 2008 года - день, когда Россия признала независимость Абхазии. Сергей Багапш пришел на площадь Свободы в Сухуме, где тысячи граждан республики ликовали, узнав о признании.
ВЛАДИМИР ПОПОВ
Сергеи Багаԥшь Аҟәа Ахақәиҭра ашҭаҿы нанҳәа 26, 2008 шықәсазы - Урыстәыла Аԥсны аназханаҵа аҽны

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан иара дыззырхаз аус аҿы иԥышәа ахархәара аҭаны ашьаарҵәыра илагылаз ижәлар дрыцхраауан. Иҳәатәуп зны-зынла абџьар акра аасҭагьы ла иамбоз аусқәа ирылшоз анеиҳахоз. Иҳәатәуп урҭ аусқәагьы афырхаҵараҵәҟьа шырҭаххалоз.

Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара зегьы иԥсадгьыл амаҵ азура иазкын. Атәыла аԥыза-министрс даныҟаз аума, ахадас даныҟаз аума – иара изы зегьы ирыцкыз Аԥсны аизҳазыӷьара акәын.

Президенты Абхазии, России и Южной Осетии Сергей Багапш, Дмитрий Медведев и Эдуард Кокойты (слева направо). Архивное фото.
© Sputnik / Сергей Гунеев
Сергеи Багаԥшь, Дмитри Медведев, Едуард Какоиты Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рхьыԥшымрақәа разхаҵара ашьҭахь

Дыҟамзар ҟалап аԥсыуак, иажәа ҟәанда змаҳацыз. "Мои золотые" – абар иара зегь раасҭа бзиа ибаны ииҳәоз. Ари баша цәажәарамызт.

Инаԥшьба: Сергеи Багаԥшь Кремль дышрыдыркылаз абара акыр иаԥсан>>

Дыздыруаз, дызгәалашәо зегьы ражәа аҟәандара алыжжуеит иӡбахә анырҳәо. Ари еиҳау иҟоузеи аԥсҭазаараҿы! Ажәлар шамахамзар ус баша рыбзиабара узаахәаӡом, иуоуӡом.

© Foto / Владимир Попов
Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынбеи Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшьи

Ихьаауп, даара ихьаауп ҳаԥсуадгьыл иреиӷьӡақәоу ахьацәыӡуа. Заҟа иаҳҭахузеи урҭ иахьа?! Заҟа ҳгәы ҟанаҵарыз Сергеи Багаԥшь иччаԥшь. Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа. Заҟантәгьы игәымшәара, ихаҵара ҳаззымиааиқәаз ҳариааиртә еиԥш рылдыршарыз. Заҟантә… Заҟантә…

Изыбымбылыз Џьгьардатәи адгьыл.

Валери Багаԥшь: Сергеи Багаԥшь игәгьы, иԥсгьы, ихгьы Џьгьардоуп иахьыҟаз>>

Ирҳәоит ауаҩытәыҩса дыззыҳәо зегь адунеитә ҵакыра иазцаны адгьыл ахь ихынҳәуеит ҳәа. Ҳиҳәап нас Анцәа ду ҳтәыла ахааназ иагымхаларц Сергеи Багаԥшь иеиԥш зеиԥшу аԥацәа…

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

34

Арышԥҳа ашкол аушьҭымҭацәа ҩымчыбжьатәи рҵаразы: аԥышәарақәа рҽырзыҟарҵароуп

0
(ирҿыцуп 20:01 03.06.2020)
Тҟәарчал араион аҵара аҟәша аиҳабы Манана Арышԥҳа арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҳәаақәа ирҭагӡаны еиҭалҳәеит ашколқәа роушьҭымҭацәа рзы ихацыркыз аҵаратә процесс шымҩаԥысуа.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Арышԥҳа аушьҭымҭацәа ҩымчыбжьатәи рҵара иазкны

Аԥснытәи ашколқәа роушьҭымҭацәа рзы аҵаратә процесс хацыркын рашәара 2 рзы, уи мҩаԥыслоит ҩымчыбжьа рыҩнуҵҟа. 1-10 аклассқәа рҵаҩцәа рҵараамҭа хыркәшахеит лаҵара 13 рзы акоронавирус иадҳәалоу аҭагылазаашьа иахҟьаны.

"Амза ҩба инаркны ажәеизатәи аклассқәа рҵаҩцәа иацырҵеит рҵара, аха уи иаанагом апрограмма зегьы ҩымчыбжьа ирҭагӡаны иалгоит ҳәа. Еиҳарак ари зызку ахәыҷқәа аԥышәарақәа разыҟаҵара ауп. Ашколқәа зегьы адезинфекциа рызун. Аԥҟарақәа инарықәыршәаны ашколқәа рҿаԥхьа еиҿкаауп амедпункт, ашоура шәаны ашколқәа рахь инарышьҭуеит, аклассқәа рҟны аӡәаӡәала итәоуп.
Сынтәа ашкол иалго араион аҟны 128-ҩык ыҟоуп, ақалақь аҟны 45-ҩык аушьҭымҭацәа ҳамоуп", - лҳәеит Арышԥҳа.

Лара иазгәалҭеит араионтә аолимпиада иалахәыз аушьҭымҭацәа рыбжьара алҵшәа бзиақәа змаз шыҟоу, урҭ иреиҳаӡоу аҵараиурҭақәа ирҭалартә еиԥш алшара ҟалап ҳәа агәыӷра шлымоу.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0