Инна Ҳашыгԥҳа

Аҳәса рҳақьым Инна Ҳашыгԥҳа: ауаҩы иира анашана иаҩызоуп

442
(ирҿыцуп 17:27 31.08.2020)
22 шықәса раахыс аҳәса рҳақьымс иҟоу, ҩ-нызқьҩык инареиҳаны ахәыҷқәа шьҭызххьоу, шәҩыла аҳәса рчымазарақәа зхәышәтәхьоу Инна Сергеи-иԥҳа Ҳашыг иаҳзеиҭалҳәеит ари аус иацу аҭакԥхықәра атәы.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Инна Ҳашыгԥҳа Ҟабарда-Балкариатәи Аҳәынҭқарратә Университет амедицинатә факультет далгеит, аҳәса рҳақьыми, ахәыҷышьҭыхреи рзанааҭ ала. Москвеи, Краснодари, Красноиарски, Воронежи лазҟазара шьҭыхны аусура далагоит Гәдоуҭатәи араионтә центртә хәышәтәырҭа ахшараиурҭа аҟәшаҟны, анаҩс диасуеит Гаграҟа.

Араҟа 18 шықәса аус уны, Гагратәи акурорттә поликлиникаҿы агинекологиатә кабинет аалыртуеит, Гәдоуҭатәи ахшараиурҭаҿгьы ахәыҷышьҭыхыҩс дыҟоуп. Иара убас Адлер, амедицинатә центр "Даниель" аҟны аҳәса рҳақьымс, аультрабжьытә ҳақьым-ачымазарашьақәыргылаҩс аус луеит.

Инна Сергеи-иԥҳа лнапы злаку аусқәа зегьы аҳәса ргәабзиареи, рыԥшӡареи ирзынархоуп. Уажәааигәа Москва агәырлаҵаратә ҿырхиара (врач инъекционной косметологии) аҳақьым изанааҭгьы лоуит.

Аҳәса рҳақьым цхыраарада, раԥхьаӡа ахәыҷы данышьҭылх 23 шықәса лхыҵуан. Усҟан лара илнырыз ацәаныррақәа ҽакы илзаларҩашьомызт.

"Гәдоуҭатәи ахшараиурҭаҟноуп раԥхьаӡакәны схала аԥҳәыс данеилсырга. Усҟан снапы иакыз асаби иԥхарра, раԥхьатәи иҵәыуабжь исызцәырнагаз ацәаныррақәа иахьагьы исыцуп. Ауаҩы иира еиҳау насыԥ ыҟам, уи анашана иаҩызоуп. Ани ахәыҷи рыԥсҭазаареи, ргәабзиареи снапы иануп аҟнытә, ҭакԥхықәрала сус сазнеиуеит, араҟа зынӡагьы агха ухьыр ҟалом", — лҳәоит Инна Ҳашыгԥҳа.

Лара 20 шықәса раахыс еиллыргахьоу аҳәса ҩ-нызқьҩык иреиҳауп. Иҟалахьеит еицииз ахәыҷқәа анышьҭылхуазгьы. Уи ҩынтә лҭакԥхықәра еиҳанатәуан.

Инна Сергеи-иԥҳа есыҽны илыдҵаалоит еиуеиԥшым аҳәса чымазарақәа зызҵәырҵуагьы.

"Ааԥыни ҭагалани ауаҩы ииммунитет кәадахоит аҟнытә, илаҽу ачымазарақәа рхы цәырыргоит. Усҟан исҭаауа аҳәса рхыԥхьаӡара еиҳахоит", — ҳәа наҵылшьит лара.

Инна Ҳашыгԥҳа иҳаиллыркааит, акурорттә сезон аамышьҭахь аҽгәаҭаразы илзааиуа аҳәса хәыҷқәа рҿы, аҿкы чымазара шаарԥшхо. Уи зыхҟьогьы, рыԥшәмацәа атәым ҳәсацәеи дареи ихьчам аизааигәахара ахьрыбжьоу ауп. Аҿкы злаҽуа ахацәа, хымԥада рыҳәсацәа иддырхьоит. Убри аҟнытә, агинеколог абжьгара ҟалҵоит ахацәа ргәабзиара иацклаԥшларц.

"Изныкымкәа иҟалахьеит, зцәа зтәыму аԥҳәыс лхаҵа иҟнытә аҿкы чымазара анлыхьхьоу. Усҟан ҷыдала иазнеитәуп ахәыҷы ԥырхага имҭакәа, иан лыхәышәтәра. Згәы бзиоу асаби диирц азы, аԥҳәыс леиԥш ахаҵагьы ароль ду наигӡоит", — ҳәа азгәалҭоит Инна Сергеи-иԥҳа.

Аҳәсацәа зегьы шықәсык знык иадымхаргьы агинеколог лахь иааироуп. Заанаҵы иаарԥшхо ачымазарақәа рыхәышәтәра мариоуп, иахыԥаны ианыҟоу акырӡа иуадаҩуп ралыргара.

"Аԥсны имаҷӡам "ВИЧ" аҿкы зшьа иалоу ауаа. Иҟоуп уи злаҽу ззымдыруа, нас машәыршақә ианаарԥшхо. Иаразнак аҳасаб зкуа, ахәышәтәра иахысуа, иԥсҭазаара уадаҩрада имҩасуеит, аҭаацәара далалоит, ихылҵыр ҟалоит згәы бзиоу ахшара. "СПИД" ахь ианиасуа, уи аҵыхәтәантәи стадиоуп, макьаназы аӡәгьы далымгацт", — ҳәа ҳаиллыркааит аҳәса рҳақьым.

"ВИЧ" злаҽу рдиагноз Аԥсны ианышьақәдыргыло, аиҳараҩык Урыстәылаҟа ицоит ҩаԥхьа рыҽгәарҭарц. Инна Сергеи-иԥҳа лажәақәа рыла, уаҟагьы "ВИЧ" ршьа ишалоу шьақәдыргыларгьы, арахь ианааилак, иҳашәҳәаз мцуп ҳәа аҭыԥантәи аҳақьымцәа ирҿагылоит, уи ала "рыхьымӡ" рхырхуеит ҳәа ирԥхьаӡоит.

Хаҵеи ԥҳәыси аҭаацәара аԥҵара анаԥшьырго, раԥхьа иргыланы ргәабзиара иазхәыцроуп.

Агинеколог иҳаиллыркааит, акы змыхьуа ауаа шыҟам. Ирылаҽу ачымазареи, агормонтә ҭышәынтәалареи ирыцклаԥшуазар, ианаамҭоу аҳақьым иҭаауазар, усҟан ргәабзиара ашәарҭара иҭагылом ҳәа. Аха ҳара ҳауаажәлар реиҳараҩык ҟазшьас ирымоуп, рчымазара иаргәаҟуа иалагаанӡа аҳақьым иахь амнеира.

Аҳәса қәра-қәрала ачымазарақәа ирымҽханакуеит.

Инна Ҳашыгԥҳа лажәақәа рыла, 30 шықәсанӡа зхыҵуа еиҳараӡак аҿкы чымазарақәа рызцәырҵуеит, 30 инаркны 45 шықәсанӡа ачырақәа, 45 шықәса инареиҳаны аклимактериатә ҟазшьа змоу ахьаақәа.

Онкологиа атәы уҳәозар, еиҳараӡак аҳәса рҟны иуԥылоит аԥаҭра ибаргәым ачыра "фибромиома", (доброкачественная опухоль матки) зхаҭашьа бааԥсу ачыра аԥаҭра аҭшәарсҭаҿы ицәырҵуеит (рак шейки матки). Егьырҭ аонкочымазарақәа зегь реиԥш, актәи, аҩбатәи астадиақәа рҟынӡа қәҿиарала ахәышәтәра алшоит, ахԥатәи, аԥшьбатәи раан аԥсҭазааразы ишәарҭа духоит.

Иахьатәи ҳаамҭазы ҿыц аҭаацәара иалало гәыԥҩык ахшарамоура апроблема рымоуп. Инна Сергеи-иԥҳа иазгәалҭоит уи зыхҟьо амзызқәа шырацәоу.

"Имӡакәа иаҳҳәозар, аԥсуаа рҿы ианакәзаалак, ахшарамоураҿы аԥҳәыс лоуп ахара здырҵо. Уи ииашам гәаанагароуп, аҩганк ргәабзиара аҭҵаара аҭахуп. Имаҷӡам аҿырԥштәқәа, ахаҵа ианихароу. Ахшарамоура зыхҟьо амзызқәа аамҭа хара имгакәа еилкааны, иақәнагоу ахәышәтәра амҩаԥгара уалагар, апроблема аԥыххоит", — ҳәа инаҵылшьит аҳәса рҳақьым.

Еиуеиԥшым ачымазарақәа заатәи ралкааразы, агинеколог Инна Ҳашыгԥҳа илԥхьаӡоит асовет аамҭақәа раан еиԥш, азеиԥш диспансеризациа аиҿкаара ахәҭаны. Мышкызны ари аԥшьгара адгылара аиур, хаҭала лара аус ахьылуо аполиклиникаҿы дазыхиоуп хәыда-ԥсада агәаҭарақәа рымҩаԥгара.

Ҳаиҿцәажәара ахыркәшамҭаз, "згәы бзиоу ажәлар ҳамамзар, ҳҳәынҭқарра ӷархоит" лҳәеит аҳақьым.

442

Аиааира амш ҳабла ҭраа ҳаззыԥшыз аамҭан: аветеран Руфбеи Гәымба иеибашьратә мҩа

134
(ирҿыцуп 21:12 30.09.2020)
Агәымшәаразы амедал занашьоу аибашьҩы Гәымба Руфбеи иеибашьратә мҩеи, игәалашәарақәеи лзеиҭеиҳәеит иашьа иԥҳа Наала Гәымԥҳа.

27 шықәса раҧхьа ҳаззыҧшымыз арыцҳара ҳаниеит аҧсуа жәлар: иҧшьоу ҳаҧсадгьыл бџьаршьҭыхла иақәлеит ҳҭоурых адунеи ианызхырц зҭахыз аӷацәа. Урҭ рышьҭа иахьа уажәраанӡа ихьааны, илаӷырӡышны ҳҭоурыхтә даҟьақәа ирнылеит. Уи имӷьаӡо хәроуп, имбаӡо лаӷырӡуп.

"Аӡәы сибандаз, сиаҳандаз ҳәа акәӡамызт абџьар зыскыз", - ҳәа ҳаиҿцәажәара хациркуеит Агәымшәаразы амедал занашьоу аибашьҩы Гәымба Руфбеи.

Гәымба Руфбеи Ражден-иҧа диит Гәдоуҭа араион Лыхны ақыҭан. Аибашьра актәи амшқәа инадыркны, егьырҭ иҩызцәа аибашьцәа реиҧш, аҵыхәтәанынӡа деибашьуан, аҧсреи абзареи дрыбжьагылан. Руфбеи аибашьра алацәажәара бзиа ибаӡом, ихазы акы аиҭаҳәара иҭахӡам, ихы ӡыригом. Аха усгьы гәалашәарақәак ҳзеиҭеиҳәеит.

"Аибашьра ианалагаз амш аҽны аҩны сыҟан, ҭынч ақыҭанхамҩатә усқәа сырҿын. Ус быжьқәак слымҳа иааҭасит, ицо-иаауа амашьынақәа рыбжьы цәгьахеит. Ахацәа зегьы ҳҽеидаҳкылеит иҟалаз арыцҳара атәы анеилаҳкаа. Абџьар ҳәа акгьы ҳамамызт, иҟаҳҵахуаз, иҳаулак ҳҽеиқәыршәаны ҳдәықәлеит. Абџьар змамыз Афон ҳааныркылеит. Сышьҭахьҟа иаанхеит сан, саб, сыҧшәма ҧҳәыс асаби дыкны. Сашьа еиҵыбгьы дгылт еибашьра, аха еиҳабык иаҳасабала иабжьызгеит, зеиҧш ҟамло егьыҟам, аҩны даанхарц. Ҭаацәарак рхала рааныжьра ҟаломызт, уимоу, аҩны иҳаман ахҵәацәа, урҭгьы хьчалатәын, ирхылаҧштәын," - ҳәа игәалаиршәоит Руфбеи.

Ҳәарада, аӡәгьы издыруамызт раҧхьаҟа изыниараны иҟаз. Еибашьуан уахи-ҽни, ирацәан ацәыӡқәа, рҩызцәа рываршьаауан. Уи еиҳау арыцҳара арбан, аха еснагь иаарҧшлатәын агәымшәара, агәкажьра зынӡа иҟаломызт.

Гагра аныргоз, Руфбеи дызлаз абаталион резерв ҳасабла уахь идәықәырҵеит. Гагра анҭадырцәы аӷацәа ирцәыргаз атехника рыманы ииасит Ешыраҟа. Еиҳабыс дрыман Гыцба Лаврент. Анаҩс иҵегь иӷәӷәаз аибашьыгатә техника "агаубицақәа" зыхьӡыз рзааргеит. Уи ала ахысшьа рыздыруамызт. Ҩымш-хымш рыла уи атәы рҵеит. Аӡәы имацара имч ақәхартә иҟамызт азы, ҩыџьа-ҩыџьала абри абџьар хкқәа ирыддыргылеит. Сангәылиа Асҭамыри Руфбеи еицын. Имҩаҧысуаз ажәыларақәа зегьы ирылахәын.

© Foto / из архива семьи Гумба
Агәымшәаразы амедал занашьоу аибашьҩы Гәымба Руфбеи.

"Усҟан Кәтышьха ҳәа иахьашьҭоу аҭыҧ аҟны ҳаҟан. Сара агаубица аҟны абџьар еиҳабыс сыҟан. Асҭамыр зынӡа дқәыҧшын, 21 шықәса ракәын ихыҵуаз. Аха ифырхаҵареи игәымшәареи еснагь иџьасшьон, ахаан шәарак инубааломызт, игәы ӷәӷәан. Ҳабџьар ахьгылаз аӷацәа ирызгәамҭартә еиҧш ҳахылаҧшуан. Лассы-лассы рҭыҧқәа ҧсахны иҳаргылон. Аҭабиақәа ҳжыр акәын, уи даара ицәгьан, махәҿа мацарала ҳашәара иаҳжит. Ешыра аҭабиақәа анаҳажуаз ауха ақәа ӷәӷәаны иауит, аҳәынҵәа ҳалагыланы ҳаибашьуан. Аха уҧсадгьыл алахьынҵа унапы ианану иҟоумҵара иҟоузеи?", - ҳәа игәалаиршәоит Руфбеи.

Ешыра ишыҟаз ауп аибашьҩы қәыҧш Сангәылиа Асҭамыр дышҭахаз. Уи хьаа дуны, ахаан ихамышҭуа, Руфбеи игәалашәараҟны иаанхеит.

"Асҭамыр рыцҳа дҭахеит Шроматәи ажәылараан. Уи дызлеиҵбыз ала, еиҳа иахьшәарҭаз сара сцалон, аха уеизгьы, даангыломызт. Данҭахоз ауха аиҿахысрақәа рацәахеит, меихсыӷьрада ана-ара иҧжәон арҭҟәацгақәа. Ихы аагәеиҭарц иабжьызгеит, аха улахьынҵа узацәымцозаап. Ахы ихабжа амнахит. Иуаӷоу уи аҩыза дақәшәааит. Иҧсаҭа бзиахааит афырхаҵа," - ҳәа даақәыҧсычҳауеит Руфбеи.

Гәалашәарак иузҭагӡом аибашьҩы дызлагылаз, иибаз-иаҳаз зегьы аиҭаҳәара залшом. Аибашьра еибашьроуп, ацәыӡқәа аҧсыҭбарақәа ублала ианубо, ухдыррагьы аҽеиҭанакуазар акәхап. Аха урҭ арыцҳарақәа зегьы уҽруҭар, аиааира узымгеит ауп. Агәкаҳара – аҩбатәи уаӷоуп.

Маҷк иадымхаргьы аибашьра атмосфера рҽалырхуан Руфбеи дызлаз абаталион. Ишәаҳәон, икәашон, алаф еибырҳәон, ахәра змаз ахәрашәа изырҳәон, уи игәы арӷәӷәон, дахәышәтәуан. Руфбеи ирцәажәара цәгьоуп, ихы ӡыригом. Иҩызцәа рҟынтәи иҳаҳахьеит иара иҳаимҳәацыз хҭыск.

Кьалашәыр ақырҭуа бџьарҵәахырҭа иеихстәын, иагьақәшәеит, иҧыххааса иқәҵан. Уи афырхаҵаразы ианашьоуп Агәымшәаразы амедал. Ари ахҭыс анцәырызга, еиҭеиҳәар акәхеит.

"Ахысразы адҵа ҟаиҵеит Аслан Кәабахьиа. Даара исшәеит, иззеит. Гаубицала ахысра мариам, уанхыс – иақәшәароуп. Анцәа имчала иақәшәеит. Уи абжьы иахьа уажәраанӡагьы слымҳа иҭаҩуеит. Ҳаздгылаз абџьар абжьы улымҳа ҵнахуан, ухшыҩи угәи арҵысуан, убри аҟара абжьы бааҧсын, ачҳара уадаҩын, удагәахар алшон", - иҳәоит аибашьҩы.

Ҭемыр Ажьиба
© Фото : Саида Жьиԥҳа

Абџьар анага-аагара цәгьан, амашьына иацраҳәаны акәын ишеиҭаргоз. Аха амашьына аҟамзаара еиҵанархон.

"Ажәылара ҟалацыҧхьаӡа ҳабџьар ҳаманы ҳнаскьар акәын. Ҽнак адҵа ҟарҵеит Гал араион Сванетиа ахаларазы. Убраҟа даара ишәарҭан, аӷа дахьцәыҵатәаз уздыруамызт, иахьабалак хаҳәран. Аха Анцәа ҳихьчеит, ҧсҭбара ҳамамкәа ҳлыбааит", - ҳәа игәалашәоит аветеран.

Абас ирацәоуп аибашьҩы игәалашәарақәа. Урҭ реиҭаҳәара мариам, ргәаларшәара хьаауп. Урҭ зегьы рылацәажәара уахьӡом, иагьзалшом.

Афырхацәа рыбзоурала иааигәахеит Аиааира амш - рыбла ҭраа, ргәы хыҭ-хыҭуа зегь ззыҧшыз аамҭа. Уи амш иацын агәырӷьареи агәырҩеи, аӷа наӡаӡа дықәцан ҳаҧсадгьыл.

Аиааира амш Руфбеи даҧылеит Гал. Уи еиҳаз гәырӷьара ыҟазма зегь рзы! Аха араҟа, ахацәа зегь рзеиҧш, инымҵәаӡеит Гәымба Руфбеи изы аибашьра. Уи ашьҭахьгьы резервист ҳасабла, Аҧсны ахы-аҵыхәа ампыҵахалаҩцәа рықәцаразы арыцқьарақәа зегьы дрылахәын.

134
Надписи времен ОВНА 1992-1993 гг. на мостах в Гудауте.

"Ҳара ҳҭынчраз", мамзаргьы Аиааира амш азхәыцра

124
(ирҿыцуп 21:40 30.09.2020)
Аиааира амш азгәаҭара сынтәа лымкаала илзацу ахьаа ҳацеиҩылшеит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Цәыбра 27 рзы Аԥсны аҳҭнықалақь анҭадырцәы нахыс, Аиааира ацәаара ҳнахьыԥшит. Даҽа хымш рнаҩс, цәыббра 30 рзы ҳбираҟ Егры ахықәан Аԥсни Қырҭтәылеи рҳәаа иахадыргылеит ҳаибашьцәа. Аԥсыҭбарақәа шырацәазгьы, зегь акоуп иҟан ҵҩа змамыз агәырӷьара.

30 сентября 1993 года
© Фото : предоставлено Госмузеем Абхазии

Ииашоуп, аиааира ахыԥша инаваргыланны атрофеигара захьӡыз ҳабла иаахгылт. Исаҳаҳьан аха, ари шымҩаԥысуаз сыла иамбацызт. Уи апроцесс акыраамҭа имҩаԥысуан. Атрофеи анынҵәа, асовет аамҭазы иргылаз аҳәынҭкарратә хыбрақәа "сара истәуп" рыхҵара, жәабала ауадақәа раанкылара уҳәа, аибашьра ашьҭахь иҵоурамыз ацәырҵрақәа рацәан, уимоу урҭ еимакны ҳаамҭазгьы ауаҩшьра аныҟало убап.

Аӡыдара, алашара аҟамзаара, уҳәа ажәлар аџьахаџьафа аамҭа иҭагылан аибашьра ашьҭахь, нас аблокадагьы аарзацлеит. Абас шакәызгьы, аибашьра ашьҭахьтәи агәыӷрақәа рацәан, иахьа ҳаиӷьымхар уаҵәы ҳәа ихәыцуан. Ииуан ахәыҷқәа, аҭаацәара иалалон арԥарцәеи аҭыԥҳацәеи, избанзар иҟан гәыӷрак аԥсҭазаара арҿиаразы.

Абар уажәшьҭа 27-тәи Аиааира амш ҳаԥылоит, аха иахьеиԥшгьы сгәы алаҟамкәа сгәалашәом. Жәлар Реизара адепутатцәа азаҭҭаразы ирыдыркылаз ақәҵара агәызианра иасимволуп ахьӡзаргьы, аибашьра аветрен "иҟаиҵазаалакгьы" уи даҵанкуа иахьыҟалаз сшьара саақәнарҟьеит. Изҳәада аветеран иџьбароу ацәгьоурақәа дрылахәзароуп ҳәа? Аветеран дҿырԥшыгазар акәымзи, ҳарҭ ҳхәыцрақәа ааҳәит акәымзар. Аиааира азықәԥара символуп, уи азы аибашьцәа рхы ақәырҵоит, ауаҩы иԥсҭазаара аҿахҵәара трагедиазаргьы, аԥсадгьыл азы аҭахара иԥшьоу усны иԥхьаӡоуп.

Аиааиреи ахақәиҭреи ашәақәа рзызкхьоу апоетцәа маҷҩым, аха иахьатәи амш азы сазааҭгылоит зегь ирылыҳәҳәо ҳәа исыԥхьаӡо жәеинраалак. Аибшьра аамҭазы хабарда ибжьаӡыз апоет Таиф Аџьба ипоезиаҿы усҟакгьы ирацәам аибашьра атема, ҳанхәыҷыз ашәаны иаҳҳәон "Ҳар рзы ашәа":

Ирзыскуеит са сашәа

Ҳаԥсадгьыл зыхьчо –

Ҳаруаа – аиааирахьтә

Аиааирахь ҳазго.

Усҟан ҳара ари ашәа ззаҳҳәоз Асовет ар ракәын, еиҳаракгьы Аџьынџьтәылатә аибашьра ду аҿы Аиааира амшныҳәа маи 9 аназгәарҭоз ашколтә хор инанагӡон. Ари ашәа иахьа ибжьаханы иҟоуп, шамаха инарыгӡогьы сгәалашәом. Ажәеирнаала кьыԥхьын 1979 шықәсазы аизга "Амҩа иқәу" аҿы.

Таиф Аджба с супругой Риммой Когония
© Фото : из личного архива семьи Аджба

Аибашьра анеилга уаанӡа ирымбацыз ҿыцбарах ибаны ицәырыргеит "Ихнымҳәыз аибашьҩы ибжьы" захьӡу апоет иажәеинраала.

Хьӡи-ԥшеи сҭахымызт

Изгарц еибашьрала –

Аибашьра – нибахра

Иалоузеи хьӡыс!

Ахьӡ-аԥша соур

Сҭахын даҽакала –

Аха, снамгылар ҟамлеит еибашьҩыс …

Абас далагоит апоет ихнымҳәыз аибашьҩы имонолог. Ари ажәеинраала ҩын аҭынч ԥсҭазаараҿы, апоет-лирик дазхәыцуазма иҟалашаз, аибашьра ашьҭахь аидеиақәа рыҽшырыԥсахуаз идыруазма? Изиҩзеи, иара "сшәыҳәоит, акымзарак шәмырӡын ишәысҭаз, убри сара сзыҳәан иреиӷьу баҟоуп" ҳәа? Ҳара ҳаибашьра иазку ажәеинраалақәа маҷым, аха аҭынч ԥсҭазаараҿы иаԥҵаз апоет Таиф Аџьба ирҿиаз, афилософиатә хәыцрақәа рыла еибыҭоуп ҳәа исыԥхьаӡоит. Араҟа иҟаӡам, баша апатриотизм арцыхцыхразы иҳәоу ажәа еизадақәа. "Ихнымҳәыз аибашьҩы ибжьы" раԥхьаӡа ианылеит 1984 шықәсазы иҭыҵыз аизга "Уахынлатәи ашәҭ". Аибашьра дазхәыцуазма усҟан апоет, мамзаргьы аҭоурых иахыԥхьаӡалахахьаз егьырҭ аибашьрақәа дыргәылаԥшны аибашьҩы ихәыцрақәа ҳаҵеиҳәоу? Аҳәара уадаҩуп. Ари ажәеинраала усҟан ианҭыҵыз сшаԥхьахьазгьы, зегь акоуп, иахьеиԥш иҵарны исыдыскыломызт.

Исылшеит иҳажәлаз

Аӷа цәгьа инкылара,

Саҵамхт исуалыз –

Ахаҵа иуахҭа.

Дыԥхасҵеит уи

Уаҳа игәахымлартә ақәылара,

Аҵыхәтәан

Сызгашазгьы сықәшәеит схаҭа…

Сгәанала, арҭ ацәаҳәақәа иҭахоз зегь зызхәыцуаз акәын. Усҟан акыр иҵарын аԥсадгьыл абзиабара. Абар, 27 шықәса рнаҩсан, ҳаззеибашьуаз ааҳхашҭызшәа, уаанӡа иҟаҳҵахьаз азымхошәа, Жәлар Реизара ирахәым рықәҵара гәыбжьыхганы иааҳзыҟалеит. Ҳаԥсҭазаара еиӷьызтәуа азакәанқәа аԥырҵоит ҳәа ҳабжьы заҳҭо адепутатцәа "ауаа аҵеиџь иҭажьны рыԥсҭазаара иалызхуа" ирықәу ашықәс абжа рхырхуеит иветеранцәоуп ҳәа.

Сара сызҿу уаанӡа депутатс иҟаз, абизнес знапы алакыз Урыстәыла атәылауаҩ Сергеи Клемантович иҩыза ԥҳәызбеи иареи рҭарха еиҿызкааз ҳәа иԥхьаӡоу Нодик Кәыҵниа иус ауп. Абри мацарагьы азхоит, аиааира амш азы "ҳамҭас" иҳадыргалаз азаҭ аԥсҭазаара угәы ахнаршәартә еиԥш аҟаҵаразы. Аамҭа-аамҭала аинвестпрограммазы аԥара аҳәара ҳахьцо Урыстәыла анапхгара зыршнахаша аус. Ауаа аҵеиџь иҭажьны рышьра, даара игәаӷьыуацәаз ацәгьоурақәа ирхыԥҳьаӡалоуп, насгьы уи Жәлар Реизара адепутат даналаҟьашьу. Абар амнистиа уаанӡатәи адепутат инаҭоит алшара, иқәу 16 шықәса рҟынтәи ааба нахыхны, ихиго аркьаҿра. Инхаз ԥшьы-шықәса џьара акы азихәыцышт.

Аиуристцәа ражәақәа рыла, ирацәоуп сынтәатәи амнистиа зхы иақәиҭнатәуа ацәгьоуцәа: арҳәцәа, ауаа рӷьычра иалахәыз уҳәа, деибашьуан, ма Кәыдры аҭарцәра далахәын ҳәа асправка знапы иаку абахҭа аҟынтә иоужьхоит, иара убас, аусҭҵааҩцәа рнапы злаку ашьауӷатә усқәагьы аанкылахоит аветеранцәа ирыдҳәалазар. Иазхәыцуада, ацәгьуоцәа рхарала иҭахазаи, ааха заузи ргәакьацәа рлахьынҵа. Ирхәыцуазеишь урҭ? Ашьоура рҽазыршәома? Дара рыбжьара аветеранцәа рҭаацәа ыҟамкәа иҟоума? Абарҭ азҵаарақәа зегь сгәы бжьырхуеит "ҳаззеибашьи" аасгәахәуа.

Иалшон ҽакала

Сынхар хьыӡла-ԥшала,

Аха, шәара шәҭынчраз –

Сынхоит еибашьҩыс –

абас ихыркәшоуп апоет Аџьба аибашьҩы изикыз ажәеинраала. Ари иҭахоз зегь рхәыцрақәа ракәын.

Ҳара ҳакәзар, ҳҭынчраз иҭахаз ридеиақәа рыцәхьаҵра амҩа ҳанушәа снарбоит ҳаԥсҭазаараҿ имҩаԥысуа саԥшны сцәажәозар. Абас иҟоуп Аиааира амш 27 шықәса ахыҵра ашҭа ҳанылагылоу аамҭазы.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

124

Sputnik апресс-центр аҟны еиҭарҳәоит аԥсуаа рҿы аӡахәааӡара аҭоурых

11
(ирҿыцуп 20:21 01.10.2020)
Жьҭаара 2 асааҭ 14:00 рзы Sputnik Аԥсны амультимедиатә пресс-центр аҿы имҩаԥгахоит Фарид Кәабахьиеи Николаи Ачбеи рышәҟәы "Ажәытәан аԥсуаа рҟны аӡахәааӡареи аҩыҟаҵареи" иазку апресс-конференциа.

Апресс-конференциа иалахәуп:

  • Фарид Кәабахьиа – аҭоурыхдырыҩ, Аԥсуаҭҵааратә институт анаукатә усзуҩ;
  • Николаи Ачба – "Аԥсны аҩқәеи аӡқәеи" адиректор хада.

Амассатә-информациатә хархәагақәа рхаҭарнакцәа ааҳаԥхьоит апресс–конференциахь (аҭыӡҭыԥ: ақ. Аҟәа, Пушкин имҩ. 16, абизнес-центр "Гәдоу Плаза", 5-тәи аихагыла).

Аккредитациа ҟалоит абри аҭел ала: +7(940) 926 00 00

Азыҳәа анашьҭразы аелектронтә ҭыӡҭыԥ: info.abk@sputniknews.com

Иара убасгьы шәара ишәылшоит апресс-конференциа алахәылацәа зинтерес шәымоу азҵаарақәа рышәҭарц Sputnik Аԥсны асоциалтә ҳа Facebook аҿтәи адаҟьаҿы мамзаргьы аелектронтә ԥошьҭахь инашьҭны: info.abk@sputniknews.com

11