Абхазская свадьба

Ауаҩага ихьымӡӷ дууп, мамзаргьы "агәыргьынчмазареи" аԥсуа ҵасқәеи

317
(ирҿыцуп 19:49 12.09.2020)
Аҵыхәтәантәи аамҭазы Аԥсны акоронавирус аҽарцәгьара иаҿуп. Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа абри аҩыза аҭагылазаашьаҟны аԥсуаа ачарақәеи, аԥсрақәеи, аԥсхәрақәеи еиҵыхны иахьымҩаԥырго шәарҭарас иаҵоу, уи аанкылашьас иамоу азы лгәаанагара лҳәоит.
Ауаҩага ихьымӡӷ дууп, мамзаргьы "агәыргьынчмазареи" аԥсуа ҵасқәеи

Аԥсни Урыстәылеи рҳәаа анаадырт ашьҭахь, COVID-19 ҳәа изышьҭоу ачымазара акыр аҽарӷәӷәеит. Раԥхьатәи аамҭазы, агәашәқәа анаркыз аӡәы-ҩыџьа ракәызҭгьы изыднагалоз, уажәы "агәыргьынчмазара аҽацәыхьчаразы" аштаб ишаанацҳауа ала, иахьазы иаарԥшуп 572-ҩык рҟынӡа аҿкы зыдбалоу. Иацы изхьыз 15-ҩык ыҟоуп. Зынӡа рдунеи рыԥсахит агәыргьынчмазара иахҟьаны фҩык. Абас есыҽны иацлоит, аха ҳара ҳзышьцылоу ҵоура злам ҳацәгьеи ҳабзиеи рныҟәгашьа ацәхьаҵра ҳҭахым.

© Sputnik / Томас Тхайцук

Аоперативтә штаб алахәыла, аҳақьым, Жәлар реизара адепутат Алхас Аџьынџьал иинтервиуқәа руак аҿы иҳәеит: "Изыхьуа ирыхьны, иҳалсында ҳҳәозшәа, акгьы ԥаҳкыр ҳҭахым", - ҳәа. Схатәы лкаақәа ртәы сҳәозар, имаҷҩым, ари ачымазара агәра зымго. Доус иҩны иҩналаанӡа ус акәхап. Еиҳаракгьы, ақыҭақәа рҿы уи аӡбахә раҳар рҭахым, рыцәгьа, рыбзиа анкьа ишыҟарҵоз еиԥш инеиҵыхны имҩаԥыргоит.

Аԥсрақәеи аԥсхәрақәеи ртәы ҳҳәозар, акарантин аамҭазгьы иааныркыломызт, ачарақәа шымҩаԥырымгозгьы. Ауаҩага ихьымӡӷ дууп рымҳәои, зны-зынла алшара змамгьы акыр инеиҵыхны имҩаԥыргоит аԥсыжрақәа. Атрадициақәа ртәы ҳҳәозар, аиныхра, аԥсхәра иахьа ишымҩаԥыргоз иҟарҵомызт. Ҳазҭагылоу аамҭазы, аԥсхәреи ачара чыси Европатәи амарҭхәқәа рыстандарт аҿы ихаргалахьеит. Аиныхрақәа рҿы, еиҳаракгьы ақыҭақәа рҿы избахьеит арыжәтә џьбара рҽадцаланы, ршьапы изықәымгыло алыԥсаа дзауз рашҭа ишҭыҵуа.

Абри зегь ҳара иҳацәтәымны иҳаланагалаз традициахеит, аанкыларагьы закәантә мчык адымгалакәа иузмырҽеиуа иҟалеит. Акомплекс рымҳәои? Ани иҟаиҵеит, сара сеицәоума ҳәа инароуны ачыс еиҵыхны еиҿыркаауеит, иара абыржәы ачымазара ҿкы ҿианы ишыҟоугьы. Ари ԥызымкуа еиҳаракгьы аԥсуаа роуп, атәым милаҭқәа, ихырҵәагоу, аекономика азы ишәарҭоу акәамаҵамқәа иаармаҷны имҩаԥыргоит.

Ажәытәан аԥсы дахьыкҿаз акрыфара ҟарҵомызт, аџьабацәа рзы агәылара аишәа дырхион, аха нас иҿыцу, уаҩ имыхәо атрадициақәа цәырыргеит. Иахьа алыԥсаа дзауз, иԥсы дижру, аиныхра еиҿикаару изымдыруа, аџьабара аҭыԥан аџьармыкьа далаланы афатә дашьҭалароуп. Иҟаимҵар ихьымӡӷуп ҳәа иԥхьаӡоит. Здунеи зыԥсахыз ихабар хьаас измамыз аҭахцәагьы, знык дзыԥсыр иаацәырҵуеит, абжьгарақәа науҭо. Схаҭа сыҩнаҭаҿы сақәшәахьеит, иҟаҵатәу, иутәу азы адҵақәа ҟазҵо ауацәа узырҿамгыло ианцәырҵуа.

Иахьа ачымазара аҿиараҿы, ауаа рацәа реизара аанкылазароуп ҳәа ауаажәларра аиҳабыра рахь ашәҟәқәа анырыҩуа аамҭазы, ари апроблема акашәа имбакәа, инеиҵыху ачарақәа руеит, аиныхрагьы, аԥсхәрагьы аанкылашьа амам. Апандемиа шанс бзиан акомплекс зцу атрадициақәа раанкыларазы, аха даара аҳәахьа змаҳауа милаҭшәа ҳааҟалеит. Сгәанала, абраҟа амчра аҽарӷәӷәароуп, ақыҭақәеи араионқәеи рнапхгаҩцәа рҿаԥхьа иқәгылазароуп абарҭ азҵаатәқәа рыӡбара. Зегьы еицҿакны, акарантин аамҭазы мацара акәымкәа, нас азынгьы ԥҟарақәак рзыԥшаатәуп ҳацәгьеи ҳабзиеи.

Аҽыуаҩ
© flickr.com / Andrius Aleksandravičius

Сара счара иалахәын 30-ҩык, уахь иалан сыԥшәмеи сареи ҳауацәа гәакьацәеи ҳҩызцәеи. 1994 шықәсазы аибашьра ашьҭахь азыҳәан зеиӷьыҟамыз чаран. Убри азыҳәан акымзарак ҳмыхьит, ачара зышәымуазеи зҳәоз ыҟазаргьы, уаҳа даҽак аԥшьҳамгеит.

Иахьа агәра зымго шыҟоугьы, ачымазара ҳалагьежьра иаҿуп, уи аҽамырҭбаарц, иалагалатәуп аԥкрақәа, мамзар, иара усгьы здемографиа хьысҳау амилаҭ акыр ҳаӷахоит. Ашәҟәыҩҩы Алықьса Гогәуа иажәабжь ҟаимаҭ "Ашәаџьҳәаҩ" аҿы ҳаԥхьоит:

- Аԥсыжра анбыкәу?

- Ахәаша, уаҵәашьҭахь…

- Ахәаша, уаҩ данырымжӡо?

Ауаҩы данилакгьы ауазар, данужлакгьы ауазар акәхап. Аԥсуаа акыр иаҳцәыуадаҩуп ианаамҭоу ауаҩы анышә иамадара. Еиҳаракгьы абжьыуаа рҿы ари амҽхак аркьаҿра амуит. Абыржәгьы, хәымш, фымш аԥсы дыкҿаҵаны ианидтәалоу ҳԥылоит. Ҵакыс иамоузеи уи? Амшшьара рымоуп ҳҳәаргьы, уигьы ԥҟарак амами.

Сҭынхак идунеи аниԥсах, иԥсыжра рымшшьара иақәшәеит. Ажәытә традициақәа инарықәыршәаны, амҽыша иԥсыжырҭаҿы баҳаҿык ахыргеит, нас даныржуаз ашәахьаҽны анышә ԥырҟеит.

Бзыԥаа рҿы ианаамҭоу дыржуеит иԥсыз, акызаҵәык, аиныхра, зехьынџьареиԥш, аӡыржәтә хаақәа, аплов, аҳалуа, ашә уҳәа зегь адыргалоит, урҭ ачгьахьачыс ахь ус шрымамгьы.

Ҳара ҳҭагылоуп ауаҩытәыҩса игәабзиара ашәарҭара ианҭагылоу аамҭа, ус анакәха, ҳазхәыцроуп урҭ ҳкомплексқәа нкажьны, ацәгьеи абзиеи аармаҷны, иахмырҟьакәа рымҩаԥгара, уааԥсырала ҳӷархарц ҳҭахымзар. Даара аидеологиа ӷәӷәа аҭахуп, аха абыргцәа ринститутгьы уи аганахь акымзарак ҟанаҵом ҳҳәар ҳалшоит.

Аҩбатәи Аԥсны ахада Сергеи Багаԥшь ихаан абри аус абыргцәа рхеилак анапы ианырҵеит, аамҭаказ џьара акы алҵрашәа иҟан, аха анарха амоуит. Ус акәзаргьы, иахьа иҟоуп қыҭақәак, ацәгьеи абзиеи рҿы аԥҟарақәа шьақәзыргылаз. Џьырхәа ақыҭаҿы ачгьахьа чыс ада аиныхра акгьы адугалар ҟалом. Издыруаз исарҳәахьеит, "аԥсра алаҽырбара" цәгьа изымбоз реиныхра ихыркны иҟарҵарц ргәы ианҭарк, агәылацәа амаҵ аура мап шацәыркыз. Ас зыҟалаз, ақыҭа аиҳабацәа бзиақәа азынханы иахьыҟоу акәзаргьы ауеит.

Абар иааҩит цәыббрамза 9 рзы "Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭаз 78 шықәса зхыҵуаз абырг иԥсҭазаара далҵит" ҳәа. Абарҭқәа агәаҽанызаара ҳарымҭозар, ҳгәабзиареи ҳкомплексқәеи еиҭныԥсахло ҳашнеиуа, алыԥсаа рацәа ҳаур алшоит. Усҟан ихьшәахоит…

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

317
Надписи времен ОВНА 1992-1993 гг. на мостах в Гудауте.

"Ҳара ҳҭынчраз", мамзаргьы Аиааира амш азхәыцра

49
(ирҿыцуп 17:44 30.09.2020)
Аиааира амш азгәаҭара сынтәа лымкаала илзацу ахьаа ҳацеиҩылшеит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Цәыбра 27 рзы Аԥсны аҳҭнықалақь анҭадырцәы нахыс, Аиааира ацәаара ҳнахьыԥшит. Даҽа хымш рнаҩс, цәыббра 30 рзы ҳбираҟ Егры ахықәан Аԥсни Қырҭтәылеи рҳәаа иахадыргылеит ҳаибашьцәа. Аԥсыҭбарақәа шырацәазгьы, зегь акоуп иҟан ҵҩа змамыз агәырӷьара.

30 сентября 1993 года
© Фото : предоставлено Госмузеем Абхазии

Ииашоуп, аиааира ахыԥша инаваргыланны атрофеигара захьӡыз ҳабла иаахгылт. Исаҳаҳьан аха, ари шымҩаԥысуаз сыла иамбацызт. Уи апроцесс акыраамҭа имҩаԥысуан. Атрофеи анынҵәа, асовет аамҭазы иргылаз аҳәынҭкарратә хыбрақәа "сара истәуп" рыхҵара, жәабала ауадақәа раанкылара уҳәа, аибашьра ашьҭахь иҵоурамыз ацәырҵрақәа рацәан, уимоу урҭ еимакны ҳаамҭазгьы ауаҩшьра аныҟало убап.

Аӡыдара, алашара аҟамзаара, уҳәа ажәлар аџьахаџьафа аамҭа иҭагылан аибашьра ашьҭахь, нас аблокадагьы аарзацлеит. Абас шакәызгьы, аибашьра ашьҭахьтәи агәыӷрақәа рацәан, иахьа ҳаиӷьымхар уаҵәы ҳәа ихәыцуан. Ииуан ахәыҷқәа, аҭаацәара иалалон арԥарцәеи аҭыԥҳацәеи, избанзар иҟан гәыӷрак аԥсҭазаара арҿиаразы.

Абар уажәшьҭа 27-тәи Аиааира амш ҳаԥылоит, аха иахьеиԥшгьы сгәы алаҟамкәа сгәалашәом. Жәлар Реизара адепутатцәа азаҭҭаразы ирыдыркылаз ақәҵара агәызианра иасимволуп ахьӡзаргьы, аибашьра аветрен "иҟаиҵазаалакгьы" уи даҵанкуа иахьыҟалаз сшьара саақәнарҟьеит. Изҳәада аветеран иџьбароу ацәгьоурақәа дрылахәзароуп ҳәа? Аветеран дҿырԥшыгазар акәымзи, ҳарҭ ҳхәыцрақәа ааҳәит акәымзар. Аиааира азықәԥара символуп, уи азы аибашьцәа рхы ақәырҵоит, ауаҩы иԥсҭазаара аҿахҵәара трагедиазаргьы, аԥсадгьыл азы аҭахара иԥшьоу усны иԥхьаӡоуп.

Аиааиреи ахақәиҭреи ашәақәа рзызкхьоу апоетцәа маҷҩым, аха иахьатәи амш азы сазааҭгылоит зегь ирылыҳәҳәо ҳәа исыԥхьаӡо жәеинраалак. Аибшьра аамҭазы хабарда ибжьаӡыз апоет Таиф Аџьба ипоезиаҿы усҟакгьы ирацәам аибашьра атема, ҳанхәыҷыз ашәаны иаҳҳәон "Ҳар рзы ашәа":

Ирзыскуеит са сашәа

Ҳаԥсадгьыл зыхьчо –

Ҳаруаа – аиааирахьтә

Аиааирахь ҳазго.

Усҟан ҳара ари ашәа ззаҳҳәоз Асовет ар ракәын, еиҳаракгьы Аџьынџьтәылатә аибашьра ду аҿы Аиааира амшныҳәа маи 9 аназгәарҭоз ашколтә хор инанагӡон. Ари ашәа иахьа ибжьаханы иҟоуп, шамаха инарыгӡогьы сгәалашәом. Ажәеирнаала кьыԥхьын 1979 шықәсазы аизга "Амҩа иқәу" аҿы.

Таиф Аджба с супругой Риммой Когония
© Фото : из личного архива семьи Аджба

Аибашьра анеилга уаанӡа ирымбацыз ҿыцбарах ибаны ицәырыргеит "Ихнымҳәыз аибашьҩы ибжьы" захьӡу апоет иажәеинраала.

Хьӡи-ԥшеи сҭахымызт

Изгарц еибашьрала –

Аибашьра – нибахра

Иалоузеи хьӡыс!

Ахьӡ-аԥша соур

Сҭахын даҽакала –

Аха, снамгылар ҟамлеит еибашьҩыс …

Абас далагоит апоет ихнымҳәыз аибашьҩы имонолог. Ари ажәеинраала ҩын аҭынч ԥсҭазаараҿы, апоет-лирик дазхәыцуазма иҟалашаз, аибашьра ашьҭахь аидеиақәа рыҽшырыԥсахуаз идыруазма? Изиҩзеи, иара "сшәыҳәоит, акымзарак шәмырӡын ишәысҭаз, убри сара сзыҳәан иреиӷьу баҟоуп" ҳәа? Ҳара ҳаибашьра иазку ажәеинраалақәа маҷым, аха аҭынч ԥсҭазаараҿы иаԥҵаз апоет Таиф Аџьба ирҿиаз, афилософиатә хәыцрақәа рыла еибыҭоуп ҳәа исыԥхьаӡоит. Араҟа иҟаӡам, баша апатриотизм арцыхцыхразы иҳәоу ажәа еизадақәа. "Ихнымҳәыз аибашьҩы ибжьы" раԥхьаӡа ианылеит 1984 шықәсазы иҭыҵыз аизга "Уахынлатәи ашәҭ". Аибашьра дазхәыцуазма усҟан апоет, мамзаргьы аҭоурых иахыԥхьаӡалахахьаз егьырҭ аибашьрақәа дыргәылаԥшны аибашьҩы ихәыцрақәа ҳаҵеиҳәоу? Аҳәара уадаҩуп. Ари ажәеинраала усҟан ианҭыҵыз сшаԥхьахьазгьы, зегь акоуп, иахьеиԥш иҵарны исыдыскыломызт.

Исылшеит иҳажәлаз

Аӷа цәгьа инкылара,

Саҵамхт исуалыз –

Ахаҵа иуахҭа.

Дыԥхасҵеит уи

Уаҳа игәахымлартә ақәылара,

Аҵыхәтәан

Сызгашазгьы сықәшәеит схаҭа…

Сгәанала, арҭ ацәаҳәақәа иҭахоз зегь зызхәыцуаз акәын. Усҟан акыр иҵарын аԥсадгьыл абзиабара. Абар, 27 шықәса рнаҩсан, ҳаззеибашьуаз ааҳхашҭызшәа, уаанӡа иҟаҳҵахьаз азымхошәа, Жәлар Реизара ирахәым рықәҵара гәыбжьыхганы иааҳзыҟалеит. Ҳаԥсҭазаара еиӷьызтәуа азакәанқәа аԥырҵоит ҳәа ҳабжьы заҳҭо адепутатцәа "ауаа аҵеиџь иҭажьны рыԥсҭазаара иалызхуа" ирықәу ашықәс абжа рхырхуеит иветеранцәоуп ҳәа.

Сара сызҿу уаанӡа депутатс иҟаз, абизнес знапы алакыз Урыстәыла атәылауаҩ Сергеи Клемантович иҩыза ԥҳәызбеи иареи рҭарха еиҿызкааз ҳәа иԥхьаӡоу Нодик Кәыҵниа иус ауп. Абри мацарагьы азхоит, аиааира амш азы "ҳамҭас" иҳадыргалаз азаҭ аԥсҭазаара угәы ахнаршәартә еиԥш аҟаҵаразы. Аамҭа-аамҭала аинвестпрограммазы аԥара аҳәара ҳахьцо Урыстәыла анапхгара зыршнахаша аус. Ауаа аҵеиџь иҭажьны рышьра, даара игәаӷьыуацәаз ацәгьоурақәа ирхыԥҳьаӡалоуп, насгьы уи Жәлар Реизара адепутат даналаҟьашьу. Абар амнистиа уаанӡатәи адепутат инаҭоит алшара, иқәу 16 шықәса рҟынтәи ааба нахыхны, ихиго аркьаҿра. Инхаз ԥшьы-шықәса џьара акы азихәыцышт.

Аиуристцәа ражәақәа рыла, ирацәоуп сынтәатәи амнистиа зхы иақәиҭнатәуа ацәгьоуцәа: арҳәцәа, ауаа рӷьычра иалахәыз уҳәа, деибашьуан, ма Кәыдры аҭарцәра далахәын ҳәа асправка знапы иаку абахҭа аҟынтә иоужьхоит, иара убас, аусҭҵааҩцәа рнапы злаку ашьауӷатә усқәагьы аанкылахоит аветеранцәа ирыдҳәалазар. Иазхәыцуада, ацәгьуоцәа рхарала иҭахазаи, ааха заузи ргәакьацәа рлахьынҵа. Ирхәыцуазеишь урҭ? Ашьоура рҽазыршәома? Дара рыбжьара аветеранцәа рҭаацәа ыҟамкәа иҟоума? Абарҭ азҵаарақәа зегь сгәы бжьырхуеит "ҳаззеибашьи" аасгәахәуа.

Иалшон ҽакала

Сынхар хьыӡла-ԥшала,

Аха, шәара шәҭынчраз –

Сынхоит еибашьҩыс –

абас ихыркәшоуп апоет Аџьба аибашьҩы изикыз ажәеинраала. Ари иҭахоз зегь рхәыцрақәа ракәын.

Ҳара ҳакәзар, ҳҭынчраз иҭахаз ридеиақәа рыцәхьаҵра амҩа ҳанушәа снарбоит ҳаԥсҭазаараҿ имҩаԥысуа саԥшны сцәажәозар. Абас иҟоуп Аиааира амш 27 шықәса ахыҵра ашҭа ҳанылагылоу аамҭазы.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

49
Абхазская свадьба

Ацәгьеи абзиеи, ма ачымазара ҿки уи иҟанаҵо анырреи

328
(ирҿыцуп 18:13 28.09.2020)
Ҳазҭоу ашықәсазы адунеи зегьы иахыҵәаз акоронавирустә чымазара ҿкы аԥсуаа ҳабзазареи ҳатрадициақәеи ишырныԥшыз дазааҭгылоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Ацәгьеи абзиеи, ма ачымазара ҿки уи иҟанаҵо анырреи

Уаанӡа аибашьра ҟалаанӡеи иахьатәи аамҭеи шаҳҳәоз, уажәы Ковид-19 цәырҵаанӡа иҟаз-ианыз ҳәа ацәажәара ҳалагеит. Ҳгәаҳҽанӡамкәа ҳаԥсҭазаара иалалаз агәыргьынчмазара шьаҭанкыла ҳсоциалтә-культуратә ԥсҭазаара ахаҿра аԥсахуама уҳәо аҟынӡа инеит. Аԥсуаа ҳацәгьеи ҳабзиеи иааннакыло аҭыԥ акыр иӷәӷәоуп, ианахҳарҟьо шырацәоугьы. Аҵыхәтәантәи аамҭазы ачымазара ҿкы аҽарӷәӷәеит, аԥсыҭбарақәагьы ҟалеит.

Иахьатәи аамҭазы иҳалаҳәоуп дырҩагьых акарантинтә ԥҟарақәа рыхәҭак шыргьежьу. Жьҭаара 5 инаркны, ауаа рацәа злахәу ачарақәа, аиныхрақәа, аԥсхәрақәа уҳәа рыркьаҿреи уимоу раанкылареи азгәаҭоуп. Ковид-19 цәырҵаанӡа аԥсуаа ҳчараушьа саназхәыцуа, абас акы шаҳԥеиԥшыз ҩашьомызт сгәахәуеит. Иубаратәы иҟан ахарџь рацәа зыхҭынҵаз аҵаул чарақәа аԥшьганы ишҳамаз.

Аиашазы, урҭ ачарақәа ауаажәлар рматериалтә ган иазышьҭымхуа иҟан. Иҟасҵаз аҭҵаарақәа рыла, ачара аураҿы ахарџь зго еиҳаракгьы, аҭаца лҭыԥ архиара, амузыкатцәа рааԥхьара, аҭаца лыҵкы, насгьы уи дахьыкҿадыргыло иахҭнырҵоз зекономика хьысҳау атәылазы акыр иџьашьахәуп. Избан изыруаз ачара дуқәа? Избанзар, ачара хәыҷы аҿы хыхь еиқәсыԥхьаӡаз ирыхҭнуҵо мацара азыхҩа-иазхымҩа ахаршә инарго. Ачара афеида амазарц, мамзаргьы ауал рықәымшәарц азы, инеиҵыхны иҟарҵоит, ауаа рацәа неир инанагогьы еиҳахоит азыҳәан. Ҳара ҳчарақәа урыхәаԥшыр, иҭышәынтәалоу Европатәи аҳәынҭқаррақәа рҿы рхы иақәнадмырго аныхтә наҳхуеит, нас аԥсшәа заҳҳәо зегь инараҳәаны уалда ҳаилгарц азы. Уажә аабыкьа издыруаз хаҵак ааԥхьаратә билеҭ изааит. Даԥхьеит, деиҭаԥхьеит, аха ачара иазҳәаз азусҭцәаз изеилымкааит. Абри зегь иаанарԥшуеит, ҳарҭ ҳхыза заҟароу ҳзымдыркәа ҳшьапы шеиҵаҳхуа. Ауаа рацәа адгаланы, ачара ду уны, ахаршә иаарго ҳақәгәыӷны аплан шьҭаҳхуеит.

Ачымазара анцәырҵ, акарантин џьбара анҳалаҳәаз иаанкылан ачарақәа, зматериалтә бзазара хьысҳаз ауаагьы, "оф, гәышьа" рҳәеит. Иаҳбо ҳалагеит, аҭаца даазго иаармаҷны, ҭаацәашәала ачара маҷқәа руа ишалагаз. Ачымазара шыҟоугьы, аԥсҭазаара аангылом, арԥарцәа аҭаацәара иалалароуп, аҭыԥҳацәагьы рразҟы рбароуп, убри аҟынтә, аҵаул чарақәа ракәымкәа, ахашәала ҳазымхәыцкәа, илахҿыхны, агьама аҭаны, амала ирмаҷны амҩа азылаҳхыр аринахысгьы ҳарманшәалоит.

Иахьа уажәраанӡа, агәыргьынчмазра агәра зымгоз рацәаҩызаргьы, аԥсыҭбрақәа ҟало ианалага, насгьы, ачымазцәа рхыԥхьаӡара ианацла, амилаҭтә традициақәагьы аҽыԥсахрақәа шроуз убо иҟалеит.

Аабыкьа акыр исзааигәаз сгәакьацәа рашҭаҿы аԥсра ҟалеит. Абжьааԥны еиԥш акәымкәа, аԥсы анышә дамардеит адырҩаҽны, уаанӡа акәзар, ԥшьымш, хәымш иргон, насгьы аԥсы дыкҿанаҵы акрыфара аԥшьыргон. Абри зегьы аԥшәма изы имариам усуп аматериалтә ган ала ҳазнеиуазар. Аԥсыжраҽны аҵәуарахь инеизгьы игәыцхәцәази ааигәа инхо агәылацәеи ракәын. Раԥхьаӡа акәны, ачымазара ҿиеижьҭеи игәасҭеит, асабрадақәеи, анапҭарԥақәеи ныҟәызгоз шырацәаҩыз, урҭ рхыԥхьаӡараҿы иҟан анхаҩцәагьы.

Ажәакала, асабраданыҟәгара ҳаԥсыжраҿы уаҩы иџьеимшьо иааҟалеит. Абарҭқәа рыдагьы, иааигәаны аидгылара мап ацәыркуа иашалагаз убон. Аидышшыларагьы анкьеиԥш акәымкәа, ҳәсагьы хацәагьы рхы аарҵысны инеивысуан. Аԥсы данырж ашьҭахь, ахҭәаларахь ицазгьы рацәаҩым, ауаа рӷьырак рмашьынақәа инарықәтәаны ирласны ицеит.

Ишахәҭаз еиԥш, аԥсы дызҵәыуарҭаз роуп сҳәар ауеит аҽны уа избоз. Абарҭқәа зегьы иаадырԥшуеит, Ковид-19 иаԥсахыр шалшо ҳкультураҿы имыцхәны иаланагалаз ахырҟьарақәа. Акырынтә иазгәаҳҭахьеит, ишакәым аԥара шнаҳхуа, ҳацәгьеи ҳабзиеи аҳаҭыраз, убри аан, иаҳцәыуадаҩуп ауаҩы абжьааԥны уадаҩрак, ма ачымазара анимоу ацхыраара иҭара, мамзрагьы "ушԥаҟоу" ҳәа анкьеиԥш аҩныҟа изенира.

Иахьа иҳалалаз ачымазара алеишәа цәгьоуп, ауаа рацәа реизара бзиа иабом, убри аҟынтә, ҳҽаҳаршьцылар бзиан, амаҷ ҳаҽҭагӡаны, ацәгьеи абзиеи ишақәнаго амҩаԥгара. Иаҳҭахы, иаҳҭахым ачымазара ҿкы иаԥсахит ҳабзазашьа, уаанӡа аԥсуа хацәа ианеибабоз аҵәахҳәа игәыдеибакылозҭгьы, уажәы уигьы иаҟәыҵуа иалагеит. Абригьы ҳара иҳацәтәымыз традициан. Ауа, иуа, кьантыжә маҟа ҳәа, зынӡа иаҳгәакьамыз рыцәгьеи рыбзиеи ҳҽалаҳажьуазҭгьы, ачымазара аныҿиа уигьы ҳармаҷит, иахьа аԥсрахьы ҩынтә акәым, знык анеира згәаӷьуа рацәаҩым.

Абарҭқәа зхысҳәаауа, издыруада абри иҳалагьежьуа ачымазара ҳхы ҳнардырырц аҭахызар? Машәыршәа акыр ҟалома аԥсҭазаараҿы? Иҳамаз атрадициа бзиақәа нкажьны, иҳацәтәымыз шьҭԥаа иҳаманы ҳдәықәлеит. Ковид-19 убарҭ зегь рыҭра иҭанацалар алшоит, аҽырцәгьаны излаҳалагьежьуа ала.

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар алшоит.

328

Аԥсны иҟоу аерманцәа руаԥшь Ашьха Ҟарабах ацхыраара арҭоит

4
(ирҿыцуп 17:34 30.09.2020)
Ермантәылеи Азербаиџьани Ашьха Ҟарабах еимакны реиҿагылара аҽеибанарххеит цәыббра 27 рзы.

АҞӘА, цәыббра 30 - Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥсны иҟоу аерманцәа руаԥшь Ашьха Ҟарабах афинанстә цхыраара арҭоит ҳәа Sputnik акорреспондент илеиҳәеит ауаԥшь анапхгаҩы Галуст Трапизониан.

Иара иажәақәа рыла, Аԥсны имҩаԥысраны иҟоуп ареспублика араионқәа руаԥшьқәа рхаҭарнакцәа реиқәшәара.

"Арцах (Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспублика - аред.) хатәгәаԥхарала аибашьцәа рҭахны иҟаӡам, дара еизхоит. Аматериалтә цхыраара, ҳәарада, ирҭахуп. Ҳашьцәа аматериалтә цхыраара рыҭара ҳара зегьы иаҳуалԥшьоу акоуп", - иҳәеит иара.

Ашьха Ҟарабах еиҭахгьы бџьаршьҭыхрала еиҿагылеит ииасыз амчыбжь азы. Бақәеи Еревани дара-дара ахара рыдибаҵоит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит Ермантәыла. Бақәа акәзар, амобилизациа ахәҭакахьала ирылаҳәоуп, акоменданттә сааҭ аус ауеит.

Аганқәа рыҩбагьы рдыррақәа рыла, аԥсыҭбарақәа ыҟоуп аруаа рганахь аиԥш аҭынчуааԥсыра рганахь алагьы, аха макьаназы заҟаҩ ыҟаҵәҟьоу шьақәыргылам. Ермантәылеи Азербаиџьани дасу ринформациақәа хаз-хазуп.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4