Константин Аҩӡба: амзаҷ аткьац иахагьежьуанаҵы, сыԥсҭазаара баша имҩасуам

248
(ирҿыцуп 09:54 13.09.2020)
Акалаҭқәа, амҵәышәқәа, аҟәыдыршьшьыгақәа, амҳаԥқәа уҳәа еиуеиԥшым амҿлыхқәа инапы рызҟазоуп Аацы ақыҭан инхо Константин Аҩӡба. Ауасҭа иҟазарҭа даҭааит Sputnik акорреспондент Наала Гәымԥҳа.

Наала Гәымԥҳа, Sputnik

Дарбанзаалак ауаҩы имоуп бзиа иибо, дзызҿлымҳау, ицааиуа аус. Уус ԥсыршьаганы, гәхаршҭганы ианузыҟала, уи ада ԥсыхәа умамкәа, ус-ус ушнеиуа уԥсҭазаара зегьы иашьашәаланы иааҟалоит.

Убас заанаҭла иагроному, Аԥсны АССР аколнхарақәа еиҿкааны ианыҟаз 25 шықәса амаҵ азызуаз Константин Аҩӡба 15 шықәса раахыс анапҟазара инапы алакуп. Уи инапкымҭоуп хыԥхьаӡара рацәала иҟаиҵахьоу акалаҭқәа, амцәышәқәа, аҟәыдыршьшьыгақәа, амҳаԥқәа уҳәа еиуеиԥшым амҿлыхқәа. Амҿлых ахь агәыбылра икит данқәыԥшыз инаркны. Иаб иҿиҵааит ари аус.

© Foto / Наала Гумба
амҿлыхқәа инапы азҟазоуп Аацы ақыҭан инхо Константин Аҩӡба

"Сызҿу аус агәыбылра сымоуп схәыҷаахыс. Саб акалаҭқәеи амҵәышәқәеи ҟаиҵон. Акыршықәса раԥхьа исҳәахьан, наҟ-наҟ тәанчара санцалак, хымԥада ари аус напы шаласкуа атәы. Ус иагьыҟалеит, шьҭа сара сзыҳәан уи усура хадароуп. Ақыҭаԥсҭазаара тәамҩахә амам, аха, уеизгьы, еснагь аамҭа сыԥшаауеит сгәы ззыбылуа аус азы", - иҳәоит Константин Аҩӡба, инаплакы ахыҵхырҭа атәы дазааҭгыло.

Аҟазарҭа ашә аартны уаныныҩналалак, улаԥш нарықәшәоит ишшны игылоу акалаҭқәа, икнаҳау амҵәышәқәа, амҳаԥқәа, аҟәыдыршьшьыгақәа. Акалаҭ ԥшшәы мацарак акәымкәа, ҩ-ԥшшәык рыла ишшуп. Уи ала иубарҭоуп аҟаза ашшра мацара адагьы, аԥшӡарагьы дшазҿлымҳау.

© Foto / Наала Гумба
Константин Аҩӡба акалаҭ аҟаҵара напы аиркаанӡа, иахәҭоу амаҭәахәқәа заа ирмазеиуеит

Амҳаԥқәа ирымоуп даҽа напкымҭак иалазмырҩашьо рхатәы ҷыдара: амҳаԥ ахәҵәы ахьаанҵәо кәицла ибылны, аԥсуа хаҵа ахҭырԥа ихоушәа иҭеиҭԥш аарԥшуп. Уи улаԥш иаразнак инақәшәоит. Убас анапҟаза иҟаиҵоит ашәыр знырҵо акалаҷкәыр хәыҷқәа, ашәхарҩа ҭаҵаны иахьырҵәахуа "ацыгәмырчага" зыхьӡу, ишшны, иаазыгьежьны, акнаҳага аҭаны иҟаҵоу анапкымҭа, амҿы иалху ажәытәтәи архнышьна. Имаҭацәа ирзыҟаиҵоит акалаҭ хәыҷқәа, амҵәышә хәыҷқәа, амҿтәы ҟәардәқәа. Иахьазы Константин Аҩӡба инапкымҭақәа ирыдҵаало, иаазхәо рацәоуп.

© Foto / Наала Гумба
Акалаҭ ԥшшәы мацарак акәымкәа, ҩ-ԥшшәык рыла ишшуеит аҟаза

"Раԥхьаӡа салагеит схазы мацара. Аамҭа ансымаз снатәаны сԥон, иҟасҵон еиуеиԥшым амҿлыхқәа. Ус-ус сусумҭақәа лаԥшықәырҵо, иазҵаауа, иҿарҵо иалагеит", - иҳәоит Константин.

Еиҳа ицәгьоу акалаҭ аҟаҵара акәу, мамзар амҵәышә акәу ҳәа азҵаара аниаҳҭа, анапҟаза ус иҳәеит: "Сара сзыҳәан рыҩбагьы мариоуп, аха еиҳа маҷк аџьабаа ацзар ҟалап амҵышә аҟаҵара. Уи аҵа инаркны ахықәцә аҟынӡа аформа уацәхьамҵкәан иуԥалароуп. Акалаҭ еиҳа имариоуп, еиҳа иҭбаауп аҽуқәнаршәоит", - ҳәа азгәеиҭоит Константин Аҩӡба.

© Foto / Наала Гумба
Акалаҭ ашәага зеиԥшроу еиԥш, аткьац аура шәаны ихиҵәоит, нас аибыҭара напы аиркуеит. Ихиҵәаз аткьацқәа акалаҭ аформа аҭаны еибаиркуеит, нас ишшуеит амзаҷ ала.

Акалаҭ аҟаҵара напы аиркаанӡа, иахәҭоу амаҭәахәқәа заа ирмазеины, еидкыланы, ирхианы изықәуп. Далагоит аҵа ала. Акалам лаба иҵару ҳәызбала агәҭа еихисоит, анаҩс дақәнаршәарц азыҳәан аҿыгҳара шәагала ишәоит. Акалаҭ ашәага зеиԥшроу еиԥш, аткьац аура шәаны ихиҵәоит, нас аибыҭара напы аиркуеит. Ихиҵәаз аткьацқәа акалаҭ аформа аҭаны еибаиркуеит, нас ишшуеит амзаҷ ала. Аихатәы ҵәы амца иҽҳәаҵаны иршуеит, ткьаццыԥхьаӡа икылблааны акылҵәарақәа аиҭоит. Нас арасамахә еиҩыхааны, акалаҭ ахы ҩнуҵҟалагьы дәахьалагьы иҟаиҵоит. Анаҩс расатәы мзаҷла иаакәыршаны, ихышшааны, ирԥшӡаны иаиҭоит, уи алагьы иаахиркәшоит акалаҭ мазеины.

© Foto / Наала Гумба
Константин Аҩӡба акалаҭ ишшоит

Ашьыжь аҟазарҭа амра ҩнаҷҷо, икылыԥхо амра ашәахәақәа рыҽрыҭаны, амаҭеи абдуи рхы адцаланы аусура иаҿуп. Абду ишьамхы дықәтәоуп амаҭа, азҵаарақәа еишьҭаргыланы иҭиуеит, инап хәыҷқәа рыла, иабду диҵахар ҳәа дшәаны, иара итәала акалаҭ ишышуеит. Абдугьы мааԥсарада изҵаара ҳәыҷқәа рҭак ҟаҵо, аусушьа иирҵоит, акыр шықәса раԥхьа иаргьы ишиҵаз еиԥш.

© Foto / Наала Гумба
Константин Аҩӡба иҟаиҵахьо амҵәышәқәа

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

248
Атемақәа:
Sputnik апроект ҷыда "Аҟазацәа ртәыла" (21)

Аналитикеи акритикеи рыҟамзаара аибарҽхәара анарҿио

29
(ирҿыцуп 11:37 20.09.2020)
Аԥсуа театртә, алитературатә, амузыкатә аналитикеи акритикеи рҭагылазаашьа азы лгәаанагара лҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Асовет аамҭа амалырқәа амазаргьы, зегь акоуп абырҵкал икылнахуаз рацәан ацензура бааԥсы шуԥылозгьы. Иаҳҳәап, атеатр аҿы аспектакль ахәаԥшыҩцәа рахь ицәырыргаанӡа, акультура аминистрра ахаҭарнакцәеи, атеатр асахьаркыратә еилазаареи, аинтеллигенциеи адгаланы, имҩаԥыргон ахәаԥшра. Иҟан Аԥсны анҭынҵынтәи атеатрҭҵааҩцәа ааԥхьара анроуазгьы. Наҟынтәи иаауаз апрофессионалцәа иаахтны ргәаанагара рҳәон, аҭыԥантәиқәагьы аспектакль иагыз-иабзаз ҳәаны, ма аус адуларахьы ирышьҭуан, мамзаргьы ахәаԥшцәа дырбаразы амҩа арҭон.

Иахьа аспектакль ахаҭа аҭыҵра акыр агзаргьы, заа иӡырыргоит, заа ахәшьара арҭоит знапы иҵыҵуа. Алитература амҩақәҵараҿгьы иҟан амҩақәа, иҭыҵуан акритикатә статиақәа знылоз аизга "Ажәеи аамҭеи", иара убас, ажурнал "Алашараҿы" ицәырҵуан еиуеиԥшым иҵарыз ақәгыларақәа. Амузыка аганахьгьы ашәақәа рҭыҵра ахә зшьоз амузыкантцәа ыҟан.

Хымԥада, аҟазацәа рахьтә аӡәы еиҳа илшарақәа ҭбаан, даҽаӡәы дхьысҳазар ауан, аха, зегь акоуп, хылаԥшрак аман. Иахьеиԥш инеиужьны аибарҽхәареи ахырҽхәареи ыҟамызт сҳәар сылшоит урҭ аамҭақәа ирхааныз лаҳасаб ала.

Иаҳбозеи иахьа? Аспектакль ықәзыргыло ихаҭа ирҽхәо асоциалтә ҳақәа рҿы даацәырҵуеит, ашәҟәы зызҭыжьыз аӡыргара мҩаԥигоит, уаҟа ихырку ажәақәа рҳәар рылшоит абжьааԥны ианимаҳауа дҵәылызхуа.

Араӡара даара имариам усхеит ҳазҭагылоу аамҭазы. Аԥҳа иҟалҵо ан илырҽхәоит, нас ауацәеи аҭынхацәеи аҷаққәа (алаикқәа) аақәдыргылоит, убри аан ахҳәаа даҽа хырхарҭак аҭан изҩызгьы ижәлоит уи иазку арҽхәаҩцәа. Акыр иџьбараз акритик Владимир Аҵнариа истатиақәа руак аҿы иҩхьан "ҳара ҳаиуареи ҳҭынхареи шыҟоу ала, акритика уамак анарха амам" ҳәа. Аҵарауаҩ Владимир Агрба иакәзар, ирониатә ҟазшьала ихы дахлафаауа иҳәахьан "акритика шамуаз анызба, арҽхәарахьы сиасит" ҳәа.

Шәара шәазхәыц, арҭ ахыбаҩқәа акритика аԥеиԥш шамамыз рҳәозҭгьы, азҵаара заҟа ихьанҭахаз? Апоет Таиф Аџьба дышхәыдамызгьы, "Пушкин ишьҭахь ажәеинраала аҩра цәгьоуп" иҳәон, аклассик иҩаӡара аҽахьыгӡара шыуадаҩыз еилкааны. Пушкин анаҳҳәа, хыԥхьаӡарала аурыс гени ишәҟәқәа раҵкыс ҭзыжьхьоугьы ануԥыло ыҟоуп ҳара ҳҿы, ахыԥхьаӡара мацара иаанаго ыҟазар. Ҳазҭагылоу аамаҭазы "споет бзиоуп" зҳәаз дпоетхоит, "срежиссиор дууп" зҳәаз дрежиссиоруп, скомпозиторуп зҳәазгьы ус.

Абри аамҭазы, аҟазараҵәҟьа злоу ашәшьыра ианыҵахогьы ҟалоит, избанзар дара рхы ирзаҭәашьом ахӡыргара. Аколонкақәа равтор лаҳасабала, исгәаԥхо аспектакль иагу иабзоу атәы мацара сыҩуа салагеит, иара убас, даара дҟазоуп ҳәа ззысыԥхьаӡо изкны ажәа сҳәоит. Даараӡа исҭахын зны, арежиссиор Мадина Аргәынԥҳа лықәыргыламҭа Г. Лорка ипиеса "Бернарда Альба лыҩны" иазкны сгәаанагара сҩырц. Аспектакль цәгьа исгәаԥхеит, ҳаԥсҭазаара иашьашәалоуп. Иҟан иара убас сгәы еихьызшьуазгьы, уигьы сҳәарын, аха уаҟа ароль хадақәа руак саҳәшьа иналыгӡон азы, исыҩуа ԥсыуаҵас ииашахом сҳәан, савсит.

Акырынтә исҳәахьеит, хаҭала атеатрқәа русуразы Аԥсны анҭыҵынтәи атеатрҭҵааҩцәа ааганы, ҳтеатрқәа зегьы ррепертуар иахәарԥшны, "аҩеи-аӡеи" еилырхыр бзиан ҳәа.

Аибарҽхәареи ахырҽхәареи акультура абзиахь икылнагом, аԥхьаҩи, ахәаԥшҩи ироуроуп алшара, раҵкыс здыруа ианализ аԥхьара, азыӡырҩра, уи акыр иацхраауан агьама бзиа ашьҭкаара. Иахьа асоциалтә ҳақәа рҿы иубоит аԥсуаа иҳацәтәымыз ацәырҵрақәа, урҭ ирылыскаауеит ауацәеи аҭынхацәеи еицлабны рҭахцәа ахьдырҽхәо. Зҭынха дминистрхаз Facebook адаҟьаҿы адныҳәалара ҟалҵар лылшоит, аҩны днеины ималырҽхәар амуашәа. Абас, асоциалтә ҳақәа рцәырҵра ҳабҩарақәа цәырнаго иалагеит, аха, зегь реиҳа ихьаагатәу, аҟазараҿы аибарҽхәара аҳра ауа иахьалагаз ауп.

Аҵарауаҩ Валери Бигәаа абри азҵаатәы хьааганы, мышқәак раԥхьа абас ахҳәаа ҟаиҵон Facebook аҿы: "Еибарҽхәарыла ҳдоуҳатә культура инхаз ахәыҷгьы ҳалгоит. Аԥсышәала иҭыҵуа - газеҭума, журналума, шамахамзар аинтеллекттә зыҟаҵара рныԥшӡом. Ҩышьа ззымдыруа авторцәа, аҩымҭа еихҳәеиҵҳәа иананырҵо рацәоуп. Ак сҳәоит ҳәа уаналага, уԥсыр уҵәыуара иааӡом. Ас ҳаналага, ҳсахьаркыратә литературагьы ҟалом, ҳмилаҭтә журналистикагьы".

Ари зыҩуа аҵарауаҩ Бигәаа ихы дацәшәаны акәым, иаргьы ибарҭоуп ҳазну амҩа азоуп дызгәамҵуа. Аҵарауаҩ абри азҵаатәы азы аилацәажәара аҭахуп ҳәа агәаанагра имоуп. Зегьы иреиӷьуп, иҟоу аҟазара ахырхарҭақәа, алитературагьы уахь иналаҵаны, атәы здыруа ахҳәаа арҭалар, апрофессионал иажәа акраҵанакуеит, ҳазҭагылоу ирҩашьагоу аамҭазы.

Ус сҳәаргьы, иахьа атеатртә, алитературатә, амузыкатә аналитика хықәкыла иаҿу дарбану? Ари аганахь аҵара змоугьы рацәаҩым, ари амҩа хра шалам баны уи занааҭс ишьҭызхуагьы маҷҩуп. Абас ҳашцо ҳанца, зынӡа ҳҩашьоит, аграфоман ҳаԥхашьаны апремиа иаҳҭар ҟалоит, аҵарадыррахь ус змам имҩа ааҳартыр ауеит.

Избан изалымшои? Ԥынгыла дук ыҟоума? Ацензура бааԥс акәымкәа, хра злоу аналитика ир, иԥсыҽу аган иаванархар ҟалоит, аха уи иаҭахуп агәаӷьра ду атәы здыруа рганахьала.

Аԥсуа драматә театр асценаҿы. Архивтә фото
© Sputnik / Томас Тхайцук Рада Ажиба

Шәазхәыц, иаҳҳәап аҳәынҭқарра ахарџь ала ҵакы змам ашәҟәы аҭыжьра ахарџь баша аӡы ишҭаԥсо... Шәазхәыц, ҳара, зекономика хьысҳау ҳзыҳәан, уи заҟа иаахоу. Аамҭа цар, зегь акоуп ихьысҳау канаԥсоит, ахҷаҭқәа роуп иаанхо.

Аԥхын ақыҭаҿы аԥсшьара азы санцо, есышықәса иаасыртуеит Алықьса Гогәуа иҩымҭақәа реизга. Ҿыц избазшәа сеиҭарыԥхьоит иҩымҭақәа. Саԥхьацыԥхьаӡа исныруеит, урҭ рхыԥша заҟа иҵаулоу. Аԥсшәа ахаҭа мыӡыр, Гогәуа иҩымҭақәа наунагӡоуп, егьырҭ аклассикцәа Баграт Шьынқәба, Иуа Коӷониа, Миха Лакрба уҳәа аамҭа иԥнашәахьоу арҿиаҩцәагьы рырҿиамтақәа налаҵаны. Аамҭа ахаҭа зеиӷьыҟам бырҵкалуп, аха усгьы, аибарҽхәареи ахырҽхәареи ҳазмырҿио ҟазшьа бааԥсуп…

Автори аредакциеи ргәаанагара еиқәымшәозар ҟалоит.

29

"Илбаз иакәӡам дыззааргаз..."

147
(ирҿыцуп 17:29 19.09.2020)
Ақьаӷьариа лыцхыраарала аԥҳәысҳәараан зны-зынла иҟалар зылшоз ахҭысқәа аҭыԥҳацәа рразҟы ишаныԥшуаз еиҭалҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.

Аҳәара уадаҩуп иахьа сызлацәажәо атема атрадициатә ҟазшьа ду амоуп ҳәа, аха усгьы, шамаха џьара иуԥымло цәырҵроуп сгәахәуеит. Апоет Платон Бебиа илаф жәеинраала "Ачара ду" иахьа чарацыԥхьаӡа ирҳәоит. Измаҳацда арҭ ацәаҳәақәа:

"Ачара ду аилашымҭаз

Амҳараҿы бжьык аагеит.

- Унан, иҳахьзеи? Ҳаи, сыԥсындаз!

Амитә ҳахьит, ҳҭаца дцеит!"

Апоет иажәеинраала асиужет хыҭҳәаауп сызҳәом, ари иамоуп акырынтә ҳаԥсҭазаараҿы имҩаԥысхьаз ахҭысқәа рсиужет. Иахьа иҟалап, ас иҟамлозаргьы, аха схәыҷреи сқәыԥшреи раамҭазы исаҳахьан "илбаз иакәӡам дыззааргаз" шырҳәоз. Апоет Бебиа илаф ажәеинраала иазааигәоу асиужетқәа зны-зынла аԥҳәыс лзы иразҟыдараны ианыҟало ыҟоуп, ҳчарақәа рҿы иацкәашозаргьы.

"Ус уа, агәыла ҭаҳмада

Дахьтәаз ҿааиҭит абас:

- Дадраа, ҳҭаца дцеит, избанзар

Илбаз иакәӡам дыззааргаз…"

Абри ашәа сазыӡырҩыцыԥхьаӡа иаасгәалашәоит ԥҳәыск лҭоурых, уи ари ашәаҿы ишыҟоу еиԥш, илбаз иакәым дыззааргаз, аха лҟазшьа илнамҭеит, ашәа асиужет аҿеиԥш, лабраахь агьежьра, дыззааргаз илдырбаз шиакәмыз анылба.

Таиф Аџьба илакә-поема "Сабажәгьалеи" афырхаҵа ишьашәалаз, иҟәынгаз арԥыск иуацәа ԥҳәыс дизыргарц рҭаххеит. Дара ибзианы ирдыруан, иара иҟәынгареиԥш, адәахьтәи иҭеиҭыԥшгьы аӡәгьы дшыхнамхуаз. Сабажәгьалеи ихаҭа-ԥсаҭа иакәын иара. Иуацәа убри аҟынтә ирхәыцит ԥҳәыс дшизааргашаз аплан. Зны далрыԥшааит ажәа знырҵашаз, зсахьа бзиаз, хшыҩлагьы икәадамыз лара.

Рҟәынга иҿы ааиртыр иԥҳәысаагара шхыбгалоз рымдыруаз, исахьагьы уи анубаалон усгьы, убри аҟынтә, иаалаган, рқыҭа иатәыз, зыгәра ргоз, ирыцәтәыммыз аҭаацәара иалалахьаз ԥшӡакы рыҷкәын иҭыԥан ԥҳәысҳәара дыргарц. Ақьаӷьариа амҩа ылылхит аԥхьа, аҭыԥҳа длацәажәеит, зычаԥашьа бзиоу, зани заби бзиоу дшизылҳәо азы дазыҟалҵеит.

Аҭыԥҳа маҷк инахараз шьха қыҭак датәын, арҭ аҭаца дызгарц зҭахыз адгьыл каршәраҿы инхон. Иахьынхоз рҭыӡҭыԥ аманшәалара адагьы, мазаралагьы ихьысҳамызт. Аӡӷаб деибан, лани лареи ракәын ашьха қыҭаҿы аҩны иахыз.

Ицеит илықәыршәны аԥҳәысҳәара арҭ ауаа. Аҟәынга иҭыԥан ицәырыргоз иблақәа иаҵәаӡа, знык унархыԥшылар урытҟәо иҟан. Ауха иахьнеиз аԥшәмаԥҳәыс лыԥҳа аразҟы лоур лҭахымзи, аишәа лырхиеит асасцәа дахьқәа рзы. Аҭыԥҳа дынкылыԥшны днаихәаԥшит лҳәара инеиз. Иаразнак лгәы дҭашәеит аблагәыӷра, иԥшӡара дыхнахит иаразнак. Аԥшӡа, иԥшра адагьы, итәашьа-игылашьала дугәамԥхо дыҟамызт. Ирфеит, иржәит, асасцәа изызнеиз ан лҿы ицәырыргеит, уи аамҭазы ақьаӷьариа аус лухьан, абла гәыӷрақәа ихырхыз аҿа ллырҳәахьан, ари аҩыза аразҟы даҽазнык лашҭа ишҭамлар шалшо лырдырны.

Ажәакала, дырҳәеит аҭыԥҳа, дук хара имгакәа, аҭацаагацәа цан, Аҟәынга ҳәа ҳзышьҭоу аԥҳәыс дизааргеит. Аҭыԥҳа лакәзар, дызҭаргалаз ашҭа лаша, илдырбахьаз аблагәыӷра уҳәа, лгәы ҭыԥраауа дыҟан. Чарамызт ируз, аха ауацәа, аҭахцәа адгаланы аишәа бзиа рхиан. Ҵхыбжьонынӡа еилыҵуамызт асасцәа, аҭацагьы маӡала дкылыԥшны абла гәыӷрақәа дрышьҭан, аха дара џьара рҽыҵәахны иҟан, ицәырҵуамызт макьана.

Ҭынчрахеит, асасцәа еимпит, аҭацагьы луада лдырбеит. Дук мырҵыкәа, абла гәыӷрақәа рцынхәрас луада иааҩналеит ашарамша блақәа. Лыблахаҵ аагьежьит азныказ. Ашьҭыбжьқәагьы цәгьахеит аҭаца даазгаз рыҩнаҿы. Ақьаӷьариа лакәзар, ҵаҟатәи аихагылаҿы лҽырхианы дтәан, аҩныҟа агьежьра шхьымӡӷу, уахь лышьҭахьҟагьы лан лыбӷа шԥылҵәо уҳәа, илҳәашаз рхианы илыман.

Илылымшеит аҭаца апоет Бебиа иажәеинраалаҿ ишыҟоу еиԥш, аҩныҟа ацара, илылымшеит, избанзар ҟазшьала дыӷәӷәамызт. Даанхеит дыззааргаз иҿы. Аҵаул чарагьы лзыруит анаҩсан. Аҭаца дахьыкҿагылаз ани абла гәыӷрақәа харшәшәара ҳәа иныҩналеит. Лгәы ааилагьежьит лара, лыԥсы злахаз, лразҟы анасыԥдара азҭаз аблақәа данырхыԥшыла, аха илыхьыз лҽамариашаны ҭацара ахәхәаҳәа иуа дыкҿагылан, лынасыԥдара илхаршәыз лкасала ихҩаны.

Аҭаца еснагь дазыԥшын урҭ абла гәыӷрақәа зхаз рашҭа данҭало ҳәа. Даалон иара уарла-шәарла, даныржьозтәи ахҭысқәа алаф ахь ииаганы иаацәырго. Абас ицон аамҭа. Аҟәынгажә иакәзар, дгәырӷьаҵәа иԥҳәыс ԥшӡа длывагьежьуан, иҟәынгара убла ааҭнахуама уҳәаратәы.

Аамҭа цеит. Аҵеи диит ари ашҭаҿы. Ахәыҷы маҷк изҳауа даналага, абзҳәацәа игәарҭо иалагеит аҷқәын хәыҷ абла гәыӷрақәа шихаз. Уаҳа акыр аҭахызма, ус акәымзаргьы, илыхшаз "ани илдырбаз иоуп дзеиԥшу" ахьӡхалеит. Убас шырҳәозгьы, лара гәыбӷан аӡәгьы илиҭомызт, анхәеи абхәеи рмаҭа иеиӷәырӷьо инхон.

Абас еиԥш иҟоу ахҭысқәа рыӡбахә акырынтә исаҳахьан. "Илбаз иакәӡам дыззааргаз" рҳәон. Ари арыцҳара ианахаз еснагь иразҟыданы срыхәаԥшуан. Акгьы иацәымшәакәа, зразҟы аиқәырхаразы зыҩныҟа ачара аилашымҭазы игьежьуаз рҭоурых сазгәыдуун. Абла гәыӷрақәа ракәзар, уажәгьы иҟоуп, зны-зынла имҩахыҵуеит анкьа иара дзырбаны иааргаз ҭацас дахьыҟоу амӡырхахьы…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

 

 

147