"Арратә Ахьӡ-аԥша иаԥсоуп": аибашьра аветеран Роман Рабаиа Гагратәи ажәылара иазкны

507
(ирҿыцуп 17:54 06.10.2020)
Иахьа, жьҭаара 6 рзы иҵит 28 шықәса Гагра араион ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа рҟынтә ахы иақәиҭтәуижьҭеи. Аибашьра аветеран, Леон иорден занашьоу Роман Рабаиа еиҭеиҳәеит ари ахҭыс игәалашәараҿы ишаанхаз, насгьы ҳажәлар рзы ҵакыс иамаз атәы.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Роман Рабаиа Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аналагаз аҽны, нанҳәа 14 рзы, Гәдоуҭа иҟаз Урыстәыла иатәыз архәҭаҟны, Петров зыжәлаз аполковник, адҵаҟаҵаҩ, мап шикуазгьы, Зураб Гыцбеи Игорь Аншбеи дрыцны ҩышә инареиҳаны автоматқәеи, ирзышьҭхуаз аџьаԥҳани ргарц аҭагылазаашьа иднарҟаҵеит.

Адырҩаҽны, нанҳәа 15 рзы, Гәдоуҭа, Габечиа имҩеи авокзал азааигәареи инхоз ахацәа рҽеидкыланы Ешыраҟа рхы дырхеит, аха Гәдоуҭа ақалақьуаҩ Павел Арӡынба Гагра ауп иахьцатәу аниҳәа, автобус ала арахь идәықәлеит. "Красный крест" ҳәа иахьашьҭоу, Ԥсахара ақыҭан амҩа хада аԥхьа ацәаҳәа аанкыланы итәеит. Жәамш рышьҭахь, нанҳәа 26 рзы, аԥсуа гәыԥқәа Гагра ақалақь аҭарцәразы раԥхьатәи ажәылара аԥшьыргеит, бџьарла ишӷарызгьы. Ақырҭцәеи дареи рымчқәа ахьеиҟарамыз азы, аԥсҭбарагьы ҟалеит, аҵыхәтәаны шьҭахьҟа, аҩбатәи ацәаҳәахьы, Пицунда абжьаларҭа азааигәарахь ихьаҵыр акәхеит.

Роман Рабаиа Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра далацәажәо, иҳәоит уи ҳажәлар рԥеиԥш шаӡбоз. Аԥхьаҟатәи ахҭысқәа идырҵабыргхьан абри амҩа ада ахақәиҭреи ахьыԥшымреи шаҳмоуаз.

"Жьҭаара 1, шьыбжьышьҭахь, аԥсуа гәыԥқәа Ҭемыр Надараиа, Михаил Қаԥшь, Џьонџьик Тәанба, Григори Еныкь, Шамиль Басаев, Џьумка Чрыгба, Закан Быҭәба, Роман Ҭарба, Ныгәзар Долбаиа уҳәа, зегь зныҭрыс исгәалашәом, саҭарымҵааит, ргәыԥқәа, амшын аҟәареи, амҩа хадеи, ашьхареи рыла цәаҳәа иашала Гагра ахырхарҭахь ҳаихеит акомандаҟаҵаҩцәа Сергеи Дбари, Геннади Ҷанбеи, Муҳаммед Кьылбеи аус здырулаз ажәыларатә план инақәыршәаны. Уи аҽны Ԥсахара ақыҭанӡа ҳааит. Жьҭаара 2, ашьыжь асааҭ фба рзы ақалақь ахь ҳаихеит", - игәалашәоит Роман Рабаиа.

Роман Ҭарба идҵаҟаҵарала, Роман Рабаиа дызлаз агәыԥ аԥсыжырҭа аҟынӡа ианааи, убраацәҟьа ӷәӷәала аиҿахысра ҟалеит. Уи азымхошәа, ақырҭцәа ҳаирпланла ахымца рыжәырҵо иалагеит. Ԥсахаратәи анефттә база ахқәа анақәшәа, амца акит. Аибашьҩы иажәақәа рыла, убасҟан иԥжәазҭгьы, Гагра ақалақь абжа ажәҩан ахь ихалон. Аха анцәа ибазшәа арыцҳара ду ҟамлеит.

Ԥсахаратәи аԥацха абжьаларҭа аҿгьы ҳаибашьцәа аӷа аҿагылара риҭеит.

"Нанҳәа 26 рзы имҩаԥгаз раԥхьатәи иҳақәымҿиаз ажәылара ҳгәы бжьнаххьан, аха уажәшьҭа ԥхьаҟа ацара ада хәыцырҭа ҳамамызт. Иӡбахә сҳәар сҭахуп иҳацыз, 17 шықәса зхыҵуаз агранатаршәҩы Малыш Џьопуа. Иара дыхәҷшәа хаҵа нагак игәаӷьра иман. Малыш иҩызцәа аҿар ҳавагыламызҭгьы, аиаша шәасҳәап, ҳусқәа цәгьахон", - иҳәоит аибашьра аветеран.

Аԥсуа гәыԥқәа "Фонтан" ҳәа иахьашьҭоу аҭыԥ аҟынӡа иааит. Ацхыраара арыҭаразы ирыхьӡеит БМП. Устәи ԥхьаҟа идәықәлеит. КБРЦ ахыбранӡа ҭынчран.

"КБРЦ ауп акаамеҭ ахьыҟаз. Аԥсуа гәыԥқәа рацәаны иадеизалеит ахыбра. Аҩнуҵҟа иҩназ ақырҭцәа, уантәи ахқәа ҳгәыдырҵон. Убри аҵакыраҟны ҳала шааԥшуаз аӷацәа дҭадырхеит Аԥсуа телехәаԥшра аоператор Анзор Кәарҷелиа. Пицундаа ргәыԥ адҵаҟаҵаҩ Ныгәзар Долбаиа иџьбарара збеит убраҟа. Маҷк ахысрақәа анеиқәтәа, агәыԥқәа ҳҽеиҩаҳшеит. Ҳара аихамҩа еихҵәаны ацҳахь ҳкылсит. Амҩа хада ҳшаныз амилицианӡа ҳнаӡеит. Уаҟагьы аӷацәеи ҳареи ҳаиҿахысит. Аԥсшьарҭа ҩны "17-тәи апартсиезд" азааигәара ҳҩыза аибашьҩы Алик Есава дырхәуеит, Игорь Григолиеи, ихьӡ сгәалашәом, бырзен ҷкәынаки ҭахоит. "Абааҭа" аԥхьа ишьыз рыԥсыбаҩқәа шьҭаҵаны, ҳара ԥхьаҟа ҳцар акәхеит. Ауха ҳаанҿасит аԥсшьарҭа ҩны "Украина". Уи еилызкааз ақырҭцәа ҳаирпланла еихсуа ианалага, аԥшьбатәи аихагыла амца акит. Ашәарҭара шыҟазгьы, ахыб ҳақәланы амца ҳарцәеит", - игәалашәоит Роман Рабаиа.

Жьҭаара хәба рзы, ашьыжь аԥсуа еибашьцәа аԥсшьарҭа ҩны "Украина" аҟынтәи Ԥсоу ахырхарҭахь идәықәлеит. Дара ацхыраара роуит мшынла иӡхыҵыз Алхас Шамбеи иҩызцәа аҟабардақәеи рҟынтә. Шьхала илбааит Закан Быҭәбеи, Шамиль Басаеви, Роман Чрыгбеи уҳәа ргәыԥқәа. Ауха, Цандрыԥшь амҩеихшарҭаҟны ҳаибашьцәа аангылеит, ашьыжь инаӡеит Ԥсоунӡа.

"Ԥсоу ҳнеиаанӡа ақырҭцәа раӷьырак аҳәаа инхыҩрыла ицахьан. Ркомандаҟаҵаҩ Ҟарҟарашвили Сальма аганахь дыбналеит. Ҳара иаразнак ҳнапаҿы дааҳгартә еиԥш бџьарлеи џьаԥҳанылеи ҳаиқәшәамызт, аха иара аамҭа кьаҿ иалагӡаны Урыстәылантәи иаашьҭыз авертолиот ала дрыманы ицеит", - Ԥсоу рнеира атәы далацәажәоит аибашьҩы.

Жьҭаара 6, ашьыжь, Аԥсни Урыстәылеи рҳәаа иахашәыршәырит раԥхьатәи Аиааира иасимволхаз ҳбираҟ. Згәы меиҭаскәа, фырхаҵарыла аӷа иҿагылаз ахацәа убриаҟара ргәы ԥшааит, рылаӷырӡ рызнымкыло.

© Foto / из личного архива Романа Рабаиа
Роман Рабаиа

Гагра араион ахақәиҭтәра ашьҭахь мышқәак ааҵуаны, жьҭаара 11 рзы ишьақәгылеит Аԥсны арбџьарамчқәа. Уи нахыс иаԥҵахеит абаталионқәа. Роман Рабаиа дахәҭакхеит Гагратәи агорнизон анапаҵаҟа иҟаз 1-тәи Цандрыԥшьтәи абаталион. Уи аамҭа-аамҭала дҵаҟаҵаҩцәас иаман Џьамал Чрыгба, Гәырам Допуа, Витали Чрыгба.

"Гагра араион аҭарцәрала ҳарҭ еибашьуаз аԥышәа ҳауит, ԥхьаҟатәи ажәыларақәа раан уи акырӡа ицхыраагӡахеит. Ҳажәлар рзы, Гагратәи Аиааира ҿамҩак аҳауа цқьа иаҩызахеит, гәыӷрахеит", - иҳәеит аибашьра аветеран.

Роман Рабаиа игәазыҳәарақәа иреиуоуп Гагра ақалақь "Арратә Ахьӡ-аԥша" аҳамҭа аиура. Ажәыларатә планқәа рышьаҭа ахьыркуаз, ахатәгәаԥхаҩцәа здызкылоз, ҳаибашьцәа ахеиқәырхаратә цәаҳәаны ирымаз Бзыԥҭа аҳабла акәзар, уи "Аԥсны Афырхаҵа" ҳәа ахьӡ иаԥсаны ибоит.

Аибашьра аветеран, Леон иорден занашьоу Роман Рабаиа иахьа Гагратәи абыжьбатәи ахысратә бригада дҵаҟаҵаҩс дамоуп.

507

Аҽрыцқьара, аҵарԥхьара, аныҳәара: Ажьиаа рҭаацәара Ажьырныҳәа шымҩаԥыргаз

209
(ирҿыцуп 18:58 14.01.2021)
Џьырхәа ақыҭан Ажьиба Иури иҩнаҭаҿы сынтәа имҩаԥыргаз Ажьырныҳәа аҿырԥштәала ари аныҳәа аҽазыҟаҵареи анаҩс уи амҩаԥгашьеи ирыдҳәалоу акәамаҵамақәа ртәы ҳзеиҭалҳәоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуаԥҳа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

Арҭ амшқәа рзы Аԥсны ахьынӡанаӡааӡо аҧсуа ҭаацәарақәа Ажьырныҳәа мҩаԥыргоит. Традициала ишаԥу еиԥш, џьоукы аныҳәа анақәшәо амза 13 аухазы иныҳәо дыҟоуп, иҟоуп ажьира шәахьеи ԥшьашалеи иаҵагыло. Ҳара зыӡбахә ҳамоу Џьырхәа инхо Ажьиаа рҭаацәараҿы (Ажьиба Золотинск-иԥа Иури иҩнаҭа) аныҳәара мҩаԥыргоит иара анақәшәо аухазы иарбан мшызаалакгьы.

Дара рыҩнаҭаҿы абиԥарала ахьи аихеи аус адызулоз ыҟан, урҭ иахьагьы Ажьиреи Ахьиреи ирымҵаныҳәоит, аҩбагьы рымоуп. Ахьира амаа зку аиашьа еиҳабы Анатоли Ажьиба иоуп. Иури иакәзар, хазы анхара даналага, иаҿигаз Ажьира заҵәык ауп, уи ауп дзымҵаныҳәогьы. Ажьырныҳәа ахаҭа амш ааиаанӡагьы уи аҽазыҟаҵарақәа далагоит.

Аҽрыцқьара

Адоуҳатә ҽрыцқьара изныкымкәа аӡбахә ҳҳәахьеит. Ажьырныҳәа аԥыларагьы адоуҳатә ҽрыцқьарала иалагоит. Аԥхьа игылоуп ҳәарада аныҳәаҩ ихаҿы – Ажьира, ма Ахьира амаа зкыу, аҭаацәа, ажәлантә зныҳәо. Аныҳәара мҩаԥызго аҩнаҭа ахаҵа аиҳабы Иури Ажьиба иоуп. Уи Ажьырныҳәа аламҭалаз ӡык наиқәиҭәоит, иҽирыцқьоит, иажәа раӡаны дцәажәоит, арыжәтә аҿы иҽникылоит. Иара ихаҭа иазгәеиҭоит абас: "Абри аныҳәара сагьналагоит, абас акы сакуашәа, сда еилыԥсаауа сааҟалоит, сагьналгоит – иаргьы насхыҵуеит. Ари Ҳаиҳа зымчу иҟынтә иаауа акоуп, дад, уи аныҳәара зегьы ирыхәҭам, иақәнагоу ҳәа иҟоуп", - иҳәоит Иури (Тыка) Ажьиба.

Уаҵәуха ныҳәаны еиԥш, иахьагьы рҽыдрыцқьоит, ӡык нарықәырҭәоит Ажьира иаҵагыло аҭаацәа зегьы. Ари аныҳәара иаԥхьанеиуа ихымԥадатәу ритуалуп.

Аҵарԥхьара

Ишдыру еиԥш, аныҳәа ихадароу ашьтәа – аџьма-шьтәа ауп (аханатә шьтәас иҟаз ауаса акәын ҳәа зҳәо аҵарауаа ыҟоуп) – Шьашәы Ахьаҳ Ду ихьӡала, аха иҟоуп ацә, ма аӷаац зшьуагьы. Убас, Жьиаа рҭаацәараҿы аныҳәа аухазы шьтәас иршьуа ацә ауп, иара убас арбаӷьқәа аҭаацәа алахәылацәа рыцыԥхьаӡа – Шьашәы-рбаӷь ҳәа ззырҳәо. Абарҭ изыхныҳәаран иҟоу ашьтәақәагьы аҽрыцқьара иахысуеит.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Изыхныҳәаран иҟоу арбаӷьқәа аныҳәа аламҭалаз иҵадырԥхьоит, аҽрыцқьара иахысуеит.

Ажьырныҳәа ааигәахара хымш-ԥшьымш шагу зшьа карҭәаран иҟоу ашьтәа аҩны иҵадырԥхьоит. Аҵарԥхьара анаҳҳәо, уи иаанаго ашьтәа хазы иҭакны (аҩызцәа ирылаҵаны акәымкәа) ирбоит, акраҿарҵоит. Убасҵәҟьа иҵадырԥхьоит изыхныҳәараны иҟоу арбаӷьқәагьы. Убри алагьы изыхныҳәаран иҟоу ашьтәақәагьы аҽрыцқьара аетап иахысуеит уҳәар ауеит. Ашьтәа ианахныҳәо аламҭалазгьы аҿы ӡык нақәҭәаны ирыӡәӡәоит. "Уажәы абзара уҳарбоит, нас агәи-агәаҵәеи уҳарбоит" ҳәа ражәа иалаҵаны ирҳәоит, аныҳәа ашарԥазы ианныҳәо.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Ашьтәа ианахныҳәо аламҭалазы аҿы ӡык нақәҭәаны ирыӡәӡәоит.

Аныҳәа ахаҭа

Ажьира иаҵагыло зегьы еицны иара аҭыԥ ахь инеиуеит. Аныҳәаҩ ишахәҭоу еиԥш ала дрықәныҳәаны (аныҳәара аимпровизациатә ҟазшьа амоуп, зҽызымԥсахуа ажәақәа шалоугьы) ашьтәа ишьуеит. Нас аҷкәынцәа наицырхырааны ашьтәа ацәа ахырхуеит, ахәҭақәа еиҿыхны ачуан иҭаҵаны иржәуеит.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Ашьтәа аныршьлак, ацәа ахыхны, еиҿыхны, ачуан иҭаҵаны иржәуеит.

Убасҵәҟьа хазы арбаӷьқәагьы ҟарҵоит. Егьырҭ аҩнрақәа рҟынтәи аҩн ду ахь иаауа аҭаацәарақәа (Иури иҷкәынцәа, иҭацацәа, имаҭацәа) досу рмарҭхәқәагьы ааргоит: рыцыҧхьаӡа арбаӷьқәеи, ашылеи, аџьыкхыши, ацәеи. Аныҳәаҩ иара убас ирхиоит ацәашьқәа досу иааргаз рцәашьхәқәа рыла.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Аныҳәаҩ ажьира иамҵаныҳәо иааргаз рцәашьхәқәа рыла рыцыԥхьаӡа ацәашьқәа ҟаиҵоит.

Изыхныҳәо зегьы анымазеихалак, ахәылԥаз, ажьира иаҵагыло зегьы еицны ажьирахь инеиуеит. Аныҳәаҩ аԥхьа ашьтәа агәи-агәаҵәеи зхоу ажьраҳаратә-ҵәы изнапык аҿы икны, егьи инапала ацәашьы кны дныҳәоит. Иара абраҟа ихдыртлоит аҭыԥ аҿы иҵоу аҳаԥшьа-ҩы, иара уи аҩы алагьы иныҳәоит.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Ажьираҿы аныҳәараан

Иазгәаҭатәуп аҭыԥ ахь ишаарго ашьтәа ацәагьы. Иара дзыхныҳәаз ашьтәа агәи-агәаҵәеи маҷк-маҷк намхны, аҩы нақәҭәаны, аџьыкхыш лақәырҳәҳәы "Ачбеи Чачбеи" ирызку аритуал мҩаԥигоит, нас егьырҭгьы агьама дирбоит. Ацәашьы наганы асаҟәа ашьапаҿы икыдиҵоит.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Ианныҳәалак, ацәашьқәа асаҟәаҿы икыдырҵоит, ажьира змам адәахьы аҵлашьапаҿы, аҩны абарҵа ашьаҟаҿ, ма аҭӡамц аҿы иадыркуеит.

Анаҩс арбаӷьқәагьы ргәи-ргәаҵәеи араса-ҵәқәа инархаҵаны досу хаҭа-хаҭала изтәу ихьӡ наҳәаны дрықәныҳәоит, досу ицәашьгьы наихигоит, урҭгьы уаҟа ибылуеит. Изыхныҳәо арбаӷьқәагьы рыхқәеи ршьаԥқәеи еиламырҩашьакәа иара уа инаргоит.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Арбаӷьқәагьы ргәи-ргәаҵәеи араса-ҵәқәа инархаҵаны досу хаҭа-хаҭала изтәу ихьӡ наҳәаны дрықәныҳәоит аныҳәаҩ.

Аныҳәаҩ зегьы данрықәныҳәалак ашьҭахь, досу иарбаӷь агәи-агәаҵәеи агьама дирбоит. Уи ашьҭахь ажьира иаҵагылоу зегьы аҳаԥшьа-ҩы рызҭаҭәаны инадиркуеит, урҭгьы "Алԥха-агәыԥха" ҳамаз ҳәа рхы иақәныҳәоит.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Жьиаа рҭаацәараҿы ажьира иаҵагылоу изызҳауа аҿар.

Ажьираҿы иныҳәаны ианалгалак, ркәац, рыкәтыжь рыманы аҩныҟа иааиуеит, аҳаԥшьаҩгьы заҟа рҭаху нҭыганы иааргоит. Аҩны ианыныҩнало, аҩнаҭа аҭацацәа (ари Ажьира иаҵагылам) рԥылоит "Алԥха-агәыԥха шәымазааит!" ҳәа иныҳәаныԥхьо. Наҟ-ааҟ еиқәгәырӷьо еибаныҳәоит.

Аҩнаҭа аҭацацәа дара рыҩнраҿгьы ажьира рыманы иҟазар, хазы аҩны аган аҿы, ҵлак амҵан рарбаӷь рыманы инеины рхы иақәныҳәоит. Убас ҟалҵоит Иури иаҳәшьа Лиуда Ажьиба Уаҭҳара аҩнра ҳәа дахьыҟоу. Лара ҵлак ашьапаҿы днеины, ларбаӷь, лчашә, лцәашьы, лҩы наганы лныхахә ахьӡала дныҳәоит. Уи дахьыҟоу аҩны уажәы иныҳәо лыҷкәын аиҳабы шиакәу ала, "бныхахә алԥха бымазааит" ҳәа длықәныҳәоит.

© Foto / Предоставлено Эсмой Тодуа
Иури Ажьиба иаҳәшьа Лиудмила Ажьиԥҳа Уаҭҳара аҩнра ҳәа дахьыҟоу ҵлак ашьапаҿы днеины, ларбаӷь, лчашә, лцәашьы, лҩы наганы лныхахә ахьӡала дныҳәоит.

Абарҭ ақьабзқәа рышьҭахь  зегьы аишәачарахь иниасуеит. Араҟа ихымԥадатәуп иара убас, изыхныҳәаз ашьтәеи арбаӷьқәеи рыбаҩқәа еизганы акы иахьамҟьашьыша ҭыԥк аҿы ижны анышә аҭара. Ари аныҳәара аухашаанӡагьы агәылацәа еиҭанеиааиуеит, еибаныҳәоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

209
Саида Жиба

Жьиԥҳа Sputnik азы: сырҿиара ӡырнагеит, алшара ҿыцқәа снаҭеит

166
(ирҿыцуп 11:31 14.01.2021)
Жәларбжьаратәи аинформациатә маҵзуреи арадиои Sputnik аҿы 2020 шықәсазтәи сусура салацәажәо иазгәасҭарц сҭахуп, сырҿиаратә мҩа аӡыргараҿы акырӡа ишсыцхрааз, алшара ҿыцқәа шыснаҭаз.

Sputnik, Саида Жьиԥҳа

Жәларбжьаратәи аинформациатә маҵзуреи арадиои Sputnik ахь 2020 шықәсазы иаасышьҭыз раԥхьатәи материалын Ҭырқәтәыла имҩаԥысыз, ҳџьынџьуаа ирызкны иҭыжьыз ашәҟәы-альбом "Амра ашәахәақәа" аӡыргара иазкыз. Анаҩс Sputnik алшара снаҭеит арадио аҟны алацәажәара. Убас, Аԥсныҟа саныхынҳә, апресс-центр аҿы Sputnik Аԥсны анапхгара исзеиҿыркааит аӡыргара. Ари аусмҩаԥгатә абзоурала ашәҟәы-альбом "Амра ашәахәақәа" аӡбахә алаҩит ҳтәыла зегьы.

Апандемиа аамҭазы Sputnik ахь иаасышьҭуаз иреиуахеит акоронавирус атема зныԥшуаз анҵамҭақәагьы. Зегь раасҭа аԥхьаҩцәа ахҳәаа ззыруз акәхеит "Сшәишәи акоронавирус ишақәӡыз" захьӡыз аколонка. Уи иацыз агәамҵреи аччархәреи ажәлар еиуеиԥшымкәа ирыдыркылеит.

Адунеи иалаҵәаз ачымазара ҳабзазара иаланагалаз аԥкырақәа ирхырҟьаны ишысҭахыз еиԥш аус сзымуит аҟнытә, аиҳарак аколонкақәа ракәын изыҩуаз сынтәа. Аԥхьаҩцәа ибзианы ирыдыркылеит аҭыԥҳацәеи арԥарцәеи рлахьынҵа иазкны, иҟалахьоу ахҭысқәа шьаҭас измаз "Ан лҳақ узгом", "Аԥшӡа насыԥда дшаанхаз", "Аԥҳәыс лыпату" захьӡыз уҳәа акьыԥхьымҭақәа.

Убас иалскаауа материалуп Леуант Қәинаӡеи Спирдон Адлеибеи аиашьара шрыбжьалаз иазку. Уи абзоурала забду идҳәалаз ажәабжь еиҭазҳәаз Цандрыԥшь аҳаблан инхо Инна Бенделианԥҳаи ари анҵамҭа иаԥхьаз Ҭырқәтәылатәи ҳџьынџьуаҩ Еџье Џьаԥраԥхаи аиуара шрыбжьаз аанарԥшит. Рҩыџьагьы аибабара рыбжьанаҵеит. Уи, хымԥада, ихҭыс дуны исыԥхьаӡоит.

2020 шықәсазы Sputnik иаднакылаз сусумҭақәа рахьтә х-нызқьҩык инареиҳаны аԥхьаҩцәа зауз акәхеит Жәларбжьаратәи ахәыҷқәа рыхьчара амш аҽны исышьҭыз, Гагра ҩыџьа-ҩыџьа аԥсуа хәыҷқәа реициира иазкыз ажәабжь.

Сынтәа Sputnik иснаҭеит алшара арадио аҿгьы схы ԥысшәарц. Азыӡырҩцәа ирыдызгалеит апоетесса Белла Барцыцԥҳа слыҿцәажәаны аус здызулаз "Гагра анцәахәы дшамаз", "Асаӡқәа аныха ишамҵаныҳәоз", "Аҭырас ныҳәара" уҳәа захьӡыз аҭоурыхқәа.

Sputnik асаит аҟны аԥхьаҩцәа ирыдызгалеит ашәҟәы ҟаԥшь иану Лӡаатәи акәуақәа ирызкыз аматериал. Хаҭала Лӡаатәи ахәыҳаракырақәа сырҭааит абиолог Умар Џьакониа сицны. Ажәакала, Sputnik иабзоураны сыблала избеит адгьылбжьарамшынтә акәуақәа рнызарҭа ҭыԥқәа. Аҽны сара сзы иҿыцыз аартрахеит Лӡаатәи ахәыҳаракырақәа руак Аҵангәара ҳәа изышьҭаз аҭоурых аилкаара. Уи иазку анҵамҭа аԥхьаҩцәа алшара шәыман, иахьагьы шәаԥхьарц шәылшоит Sputnik асаит аҟны.

"Ҳанашә Аҭрышбеи Ӡызлани Гагра ишеиқәшәаз" захьӡыз, Ҭырқәтәыла инхо ҳџьынџьуаҩ Озқан Чкок ианду лҟынтә иаҳаны исзеиҭеиҳәаз ахҭыс аԥсуа ҵарауаа рыбжьарагьы аинтерес цәырнагеит.

Амаҭқәа знапы иазыршьцылоз Калдахәара инхоз Ӡаби Сымсымԥҳа лҭоурых Sputnik асаит аҿы ианцәырҵ, иаршанхаз аԥхьаҩцәа аӡәырҩы ҭелла рыҽсымаданы ииашаҵәҟьазма ҳәа исызҵаауан. Анқәабԥҳаки Ԥачлиаԥҳаки рандуцәагьы амаҭ абызшәа шырдыруазгьы сеилдыркааит ари анҵамҭа ианаԥхьа.

Sputnik иӡырнагеит сынтәа аус здызулоз "Ицәажәо аҭыӡқәа" захьӡу апроект ҿыц. Уи азкуп иахьа уажәраанӡа Аԥсны ахьынӡанаӡааӡо еиқәханы иҟоу, шәышықәса ирҭысхьоу аԥсуа кәасқьақәа раарԥшреи, рыԥшәмацәа рҭоурых аҭҵаареи. Sputnik ажурналист Алхас Манаргьиеи сареи ҳанеиҿцәажәа ашьҭахь, ирацәаҩхеит акәасқьақәа змоу рзы адырра сызҭаз арадиозыӡырҩцәа.

"Ицәажәо аҭыӡқәа" апроект аҳәаақәа ирҭагӡаны аекспедициа мҩаԥызгонаҵы Sputnik асаит азы аматериалқәагьы срышьҭан. Убас Гәдоуҭа араион, Ҟәланырхәа ақыҭан Гьаргь Аргәын икәасқьа анҭысхуаз, аԥшәма исирбеит амҳаџьырра аамҭақәа раан Ҭырқәтәылаҟа иахнагаз, иабду иаб иҟынтә еиқәырханы имаз ашәақь. Уи аҭоурыхгьы згәаҵанӡа инеиз аԥхьаҩцәа маҷҩым.

Sputnik аҿы уажәшьҭа сара схатәы аԥхьаҩцәа сымоуп азы, уи еиҳагьы аҭакԥхықәра сыднаҵоит. Иахьа аҿкы чымазара иахырҟьаны сусураҿы аԥынгылақәа сызцәырҵуазаргьы, дара раҳаҭыр баны есыҽны сазҿлымҳауп аинтерес зҵоу, ргәы шьҭызхуа, изырхәыцуа аҭоурыхқәа реилкаара.

2020 шықәса згәалаҟазаара бжьнамхыз аӡәы дыҟамзар ҟалап, аха ҳара ҳгәыӷрақәа ҿыцәаара рықәым. Ҳазҭалаз 2021-тәи ашықәс ҿыц азы доусы абзиарақәа шәзыԥшыз. Еснагь шәыҩнаҭақәа рҿы аччабжь галааит. Ажәабжь ссирқәа шәыԥсҭазаара дырлашааит. Ҽаанбзиала!

166

Роспотребнадзор иазнархиет акоронавирус "британиатәи" аштамм аилкааразы атест

0
(ирҿыцуп 12:06 16.01.2021)
70 процент рыла еиҳа иҿкуп аԥхьанатә ицәырҵыз авариант аасҭа, еиҳа ахыхьчара аҭахуп, аха убри аан уи иахҟьаны ауаа рацәаны иԥсуа, ма еиҳа иуадаҩны имҩасуа иҟоуп ҳәа азуҳәартә иҟам.

АҞӘА, ажьырныҳәа 16-Sputnik. Роспотребнадзор иатәу аепидемиологиатә ҭҵаарадырратә институт иазнархиет акоронавирус "британиатәи" аштамм аилкааразы атест, иара авирус 1,5 сааҭ рыла ишьақәнырӷәӷәоит, абри атәы аанацҳауеит апресс-маҵзура.

"Атест еилнакаауеит амутациа зауз акоронавирус. Ахархәара зырҭо атехнологиақәа иалдыршоит сааҭки бжаки рыҩнуҵҟа анализ аҭак аарԥшра, егьырҭ атестқәа ракәзар аамҭа рацәа рҭахуп", - аҳәоит адырраҭараҿы.

Иазгәаҭоуп, уажәазы иаԥҵоу атест ахарахәаразы аԥышәа иахысуеит, аиԥш зеиԥшу еидкылоу ареагентқәа раԥхьатәиуп адунеиаҿы.

Ԥхынҷкәын аҽеиҩшамҭазы аҳәамҭа ҟаҵан, акоронавирус 70 процент рыла еиҳа иҿку амутациа ҿыц аарԥшуп Британиа ҳәа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

0
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау