Змаршәа ктәу аполитика: ахада иконцепциа иалоу аԥсуа-ақырҭуа ҭыӡшәазы ахәҭаҷ иазкны

150
(ирҿыцуп 12:50 15.12.2020)
Ԥхынҷкәын 4 рзы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа идикылеит атәыла адәныҟатәи аполитиказы аконцепциа. Уа иарбоу аԥсуа-ақырҭуа еизыҟазаашьақәа ртәы зҳәо хәҭаҷқәак ҳуаажәларраҟны еиуеиԥшым ацәажәарақәа рхылҿиааит. Урҭ рзы лгәаанагара лҳәоит Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа.
Змаршәа ктәу аполитика: ахада иконцепциа иалоу аԥсуа-ақырҭуа ҭыӡшәазы ахәҭаҷ иазкны

Аԥсуаа ҳаҩнуҵҟатәи аимакқәа анынҵәалакгьы, нас адәахьтәи атема аашьҭаҳхуеит. Афымцалашаратә кризис ахыркәшарахь инеиуеит шаҳҳәоз, аполитикатә цәаҳәаҿы иаацәырҵит ақырҭуа тема. Ииашоуп, аибашьра ааилгазар, иҳабашьуази ҳареи ҳаизыҟазаашьақәа рҿы акәаԥ ргылам, ишҳақәымло азы Қырҭтәыла ашәҟәы анапы аҵанамҩыц, Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҿы уи хадоу зҵаараны аԥсуа ган ишықәнаргылогьы. Аамҭа-аамҭала ақырҭуа политикцәа иаацәырыргалоит "аурысқәа ракәымзар аԥсуааи ҳареи ҳааибагар ауеит" иашьашәалоу артист бызшәа. Зны-зынла "аԥсуа бызшәа Қырҭтәыла аҿиара шаҭатәу" ҳәа аҳәамҭақәагьы ҟарҵалалоит ақырҭуа политика амаа зку.

Ус акәзаргьы, иахьа уажәраанӡа ҳара ҳазхаҵара акәым, бџьарла ишҳақәымло азы ашәҟәы анапаҵаҩра рзыгәаӷьуам Қырҭтәыла анапхгара. Аԥсуа хәыҷқәа афестивальқәа рахь ианцо, мамзаргьы Ахәаахәҭратә палата ҳтәыла анҭыҵ ҳӡыргаразы ианнеилакгьы, ақырҭуа политикцәа апротест ҟарҵоит, урҭ аҳәынҭқаррақәа рҿы аус зуа Қырҭтәыла ацҳаражәҳәаҩцәа "раҳәа ҭыхны" иаҿагылоит. Ари зегь еицырдыруа усуп.

Иахьа ақырҭуа ган Аԥсны "аоккупациа зызуу" ҳәа атермин азырыԥшааит, шәҟәылагьы ишьҭыхны ирымоуп. Аоккупациа ҳзызуз ҳәа дара Урыстәыла ауп изҿу. Абас ишыҟоугьы, аҳәара уадаҩуп Аԥсни Қырҭтәылеи рҳәаа ашә ыҵарбаҟаца иаркуп ҳәа. Дареи ҳареи иаҳзеиԥшу усны иҟоуп ЕгрыГЕС. Иаҳҭахы, иаҳҭахым, афымцалашаразы аимадара ҳамоуп, изныкымкәа уи аганахьала аиԥыларақәагьы мҩаԥысхьеит, иара убас, ақырҭуа ган даара ҽыҳәҵәыла иазнауеит агуманитартә программақәа рыла аԥсуаа рыргәыбзыӷра аус.

Имаӡамзар акәхап, ҳчымазцәа уахь ицаны рыҽшырхәышәтәуа. Абарҭқәа рыдагьы ахәаахәҭра аганахьгьы аус цоит, официалла дареи ҳареи аҳазалхырҭаҿы абаџь ашәара шҳабжьамгьы. Ахәаахәҭра аган атәы анаҳҳәа, дареи ҳареи ҳҳәааҿы ииарго атаурқәа рзы абаџь ашәара ыҟазар еиӷьын ҳәа азҵаатәы анцәырҵлакгьы, иаҿагыло аацәырҵуеит, иара убри аамҭазы, ари аус иалабеиахаз маҷҩым ҳәа агәаанагарагьы ауаажәларра ирылоуп.

Қырҭтәылеи ҳареи ҳаизыҟазаашьа анаҳҳәо, аӡәгьы иаҳхамышҭроуп аибашьраҿы аиааира згаз ҳара шҳакәу, убри аҟынтә, ҳара иҳамоуп азин ақәыӷәӷәаратә лексика зцу аполитика ахархәара.

Ҳазҭоу амза 4 рзы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ишьақәирӷәӷәеит "Аԥсны адәныҟатәи аполитиказы аконцепциа". Ари ашәҟәаҿы, атәыла ахада хра злоу адәныҟатәи ахырхарҭақәа алкаауа, Урыстәылеи ҳареи ҳаизыҟазаашьақәа рырӷәӷәара шахәҭоу азгәаҭо, иара убас, "аԥсуа–ақырҭуа ҭыӡшәа, Аԥсни Қырҭтәылеи реизыҟазаашьақәа" уҳәа рҭышәныртәалара иазку ахәҭаҷ аликааит.

Рацәак аԥшра аҭахызма, афымцалашара ахҟьаԥҟьақәа аауханаршҭуа аҳәамҭақәа цәырҵит. Ԥхынҷкәын 10 рзы ауаажәларратә ветерантә еиҿкаара "Аруаа" ари ишақәшаҳаҭым азы аҳәамҭа ҟанаҵеит. "Ари ахәҭаҷ аус анау, Женеватәи аиҿцәажәақәа ирнахоит". Аветеранцәа ргәаанагарала, "зыҩаӡара ҳарку Женеватәи аиҿцәажәара аҩбатәи аплан ахь ицар алшоит". "Аруаа" рҳәамҭаҿы иалыркаауеит абри ала:

"Аԥсны аиҳабыра аиҿцәажәаратә процесс (Женеватәи) астатус ладырҟәуеит, избанзар Қырҭтәыла макьанагьы аус ауеит "Аоккупациа зызуу атәылақәа" захьӡу азакәан, убри аҟынтә ишиашоу ҳәынҭқарраҵас ҳара аӡәгьы дҳацәажәаӡом", - иазгәарҭоит дара ргәынамӡаратә ҳәамҭаҿы.

"Аруаа" ирҩыз анаҩс, ахьышәҭҳәа иаацәырҵит амчраҿ иҟоу ирыдгыло апартиақәа "Иаку Аԥсни" "Амцахареи" рҳәамҭақәа.

"Ҳара ҳадгылоит Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа адәныҟатәи аполитиказы ишьақәирӷәӷәаз аконцепциа. Агәра ҳгоит, уи амилаҭтә интересқәа ишрықәшәо", - рпозициа аадырԥшит аабыкьанӡа аоппозициа иҟаз апартиа ахаҭарнакцәа.

Даҽакала иҟоу аҳәамҭагьы ҳазыԥшымызт. Амчра иаҳәо аоппозициаа аҳәаҭыхла иаҿагылоит, уи аамҭаз, амчра иадгыло апартиа иаразнак аиҳабыра ишьҭырхуа шыхазыноу аацәырыргоит. Абас ҳааиуеит иахьанӡа.

Сгәаанагара сҳәозар, Аԥсни Қырҭтәылеи реизыҟазаашьа иазку аполитиказы, амчрагьы аоппозициагьы еидтәаланы еицырыӡбалароуп, нас ауп уи азы ақәҵара анҭыжьтәу, адунеигьы ианарҳатәу. Даҽакала исҳәозар, абри ашәҟәы аиқәыршәараан, атәыла ахада аоппозициатә мчқәа ргәаанагара ҭиҵаар ауан. Аҳәамҭақәа урыс бызшәала еимыздо аветерантә еиҿкаарақәа роуп, ус анакәха, агеноцид ҳзызуаз атәылазы ҩ-гәаанагарак ҟалашьа амамзароуп, ҭаацәашәала аидтәаларатә культура ҳцәымӡызар.

Аслан Бжьаниа Аԥсны ахадас далырхаанӡагьы, хықәкыла ажьырныҳәа мза 2020 шықәсазы иҳәахьан "Аҟәеи Қарҭи аицәажәара рыбжьалароуп" ҳәа. Аԥсуа-ақырҭуа еизыҟазаашьақәа ҳажәлар рӷьырак рзы излахьаау ала, сгәаанагарала апрезидент аамҭа иман абри азҵаатәы азы ахыцқәа аартны, ажәлар идеилиркаарц ишибо, ҵакыс иамоу, насгьы уи Женеватәи аиҿцәажәарақәа ирҿырԥшны иаҳгозар, қьарс иалоу аԥсуа ҳәынҭқарразы.

Иахьагьы еилкаам, иарбан хәҭаҷқәоу аԥсуа-қырҭуа еиҿцәажәарақәа рҿы иқәдыргыларц ргәы иҭоу. Абас азҵаарақәа цәырымҵырц азы, ақырҭқәа рацәажәаразы иаҭахуп даара змаршәа ктәу аполитика, дара ракәзар, ара еимаҳкуа зегьы рбарҭоуп, ҳара-ҳара заҟа ҳаиҿагыло еиҳагьы ирзеиӷьуп.

Асоциалтә ҳа Facebook аҿы зуаажәларратә позициа еснагь иҵару Асида Агрԥҳа абас лыҩуеит ҳазлацәажәо аконцепциазы: "Аиааира агара, адунеижәларбжьаратәи азхаҵара, 30 шықәса аҭынч ԥсҭазааратә мҩа, ажәлар, аҳәынҭқарра, анаҩстәи абиԥарақәа рлахьынҵа, аҵәаӷәаҷ рыхьшьуп ари аконцепциа ала".

Аекономика аинститут аусзуҩ Ахра Арсҭаа иакәзар, идаҟьаҿы иҩуеит: "Схаҿы аагара сцәыуадаҩуп, Қырҭтәыла аиҳабыра рҿы аимабзиара ҟалашьас иамоу" ҳәа. Анаҩс, аполитик иазгәеиҭеит аконцепциаҿы иара жәалагалас иҟаиҵар шилшоз "ақырҭуа ган имҩаԥнаго агрессиатә, ареванштә политика иаҿагыло ахәҭаҷ азгәаҭара". Абас еиуеиԥшым ацәажәарақәа ахылҿиааит Аслан Бжьаниа иконцепциа, уи иадгылаз шыҟоугьы.

Сгәы иаангоит, ари аконцепциа аусура иалагаанӡа, Жәлар Реизараҿы, иара убас, еиуеиԥшым астол гьежьқәа рҿы алшара ҟалароуп "аԥсуааи ақырҭқәеи реицәажәара" захьӡу Аслан Бжьаниа иконцепциа ахәҭаҷ алацәажәаразы. Ус иҟамлар, иалшоит аполитикатә цәқәырԥақәа ршоура шьҭыҵыр, уи ҳазҭагылоу аамҭазы иҟоу акризис еиҳагьы иарӷәӷәоит. Иалоузеи нас баҩыс абри алацәажәаразы?

150
Циала Чкадуа

Уус бзиа ианумба, узҿу зегьы башахоит: Циала Ҷкадуаԥҳа лиубилеи иазкны

52
(ирҿыцуп 15:23 18.01.2021)
Ажьырныҳәа 18, 1956 шықәса рзы диит Аԥсны зҽаԥсазтәыз артистка Циала Иван-иԥҳа Ҷкадуа. Уи лиубилеи аҽны илызку анҵамҭа ҳадылгалоит Sputnik акорреспондент Наала Гәымԥҳа.

Наала Гәымԥҳа, Sputnik

Циала Иван-иԥҳа Ҷкадуа – ахореограф, Аԥсны зҽаԥсазтәыз артистка, зхәыҷаахыс акультура агьама зкхьаз, амузыка иазааигәаз аҭаацәа дрылиааит, лыԥсҭазаара иашьагәыҭхартә еиԥш анырра лнаҭеит.

"Сҭаацәа ашәаҳәара-акәашара, амузыка иазааигәан цәгьала. Ахәылбыҽха ҳанынатәоз агәылацәа мҩахыҵуан ҳаҩныҟа, санду дтәаны ачамгәыр рзалырҳәон, сабду ашәа иҳәон. Сани сашьеиҳаби агитара адырҳәон, сашьеиҵби сареи акәашара бзиа иаҳбон. Абас, еснагь ашәаҳәареи акәашареи атмосфера ахьыҟаз салиааит. Сызҭаз Ԥақәашьтәи абжьаратә школ аҟны еиҿкаан ашәаҳәареи акәашареи рыкружокқәа, саргьы уа салан. Акәашара раԥхьаӡа исзырҵоз Радион Бигәаа иакәын. Уи агәыбылра ӷәӷәа сиркит", - ҳәа лхәыҷра ашықәсқәа лгәалалыршәоит Циала Иван-иԥҳа.

Аҟәатәи акультура-ҵаралашаратә ҵараиурҭа ахореографиатә ҟәша даналга, аус луан Аҳәынҭқарратә акәашаратә ансамбль "Шьараҭын" аҿы. 1980 шықәса рзы дҭалоит Москватәи Акультура аинститут, дагьалгоит 1984 шықәса рзы. Аус луан аҵаралашаратә ҵараиурҭаҿы жәлартәи аклассикатәи кәашарақәа рырҵаҩыс.

"Москватәи Акультура аинститут саналга, ирҭаххеит сааӡаҩцәа уаҟа сааныркыларц. Усҟан уа аҵара иалгоз хышықәса уаҟа аус иур акәын, мамзар иурҭаӡомызт адиплом. Едуард Бебиа иалеиҵеит арзаҳал сҵара саналгалак Аԥсныҟа сдырхынҳәырц. Ирацәаны ишсыҳәозгьы, саанымгылаӡеит, сыԥсадгьыл ахь схынҳәит", - ҳәа лҳәоит артистка.

1993 шықәса рзы ақырҭуа-аԥсуа еибашьра аамҭаз Циала Ҷкадуаԥҳа еиҿылкаааит ахәыҷтәы хореографиатә гәыԥ "Абаза". Ари агәыԥ иахылҿиааит ахәыҷтәы хореографиатә ансамбль "Абаза", анаҩс аҳәынҭқарратә статус зауз.

"Сара еснагь исҭахын, сазхьаауан абалеттә школ аԥҵара, иагьсылшеит. Аха хара имгакәан аибашьра иалагеит. Усҟан сҭаацәа сыманы Аҟәа ҳалҵны Пицунда ақалақь ахь ҳцеит. Убраҟа ахәыҷқәа ргәы мҿыӷьырц азыҳәан, аамҭагьы цәгьан, аибашьра цон, хыбрак аҟны еидкыланы акәашара дсырҵо салагеит. Ус анацәа рхәыҷқәа рыманы исыдҵаало, инеиуа иалагеит. Сыгәгьы иҭамызт коллективк аԥысҵоит ҳәа, сара сызҿыз бзиа избоз аус акәын. Аибашьра ашьҭахь Аҟәаҟа ҳанаа, аҭаацәа сыҳәеит азыҟаҵарақәа ирыцҵахарц. Убас акәашаратә гәыԥ аԥҵахеит. Раԥхьаӡатәи ҳконцерт мҩаԥысит 1994 шықәсазы, Нури Кәарҷиа напхгара зиҭоз арҿиаратә ҩны аҟны. Ансамбль ахьыӡ "Абаза" азҭаз Нури Кәарҷиа иоуп", - ҳәа гәахәарыла дазааҭгылоит Циала Чкадуаԥҳа.

Циала Чкадуаԥҳа лансамбль "Абаза" лыманы гастроль ҳасабла атәылақәа, ақалақьқәа ирацәаны дырҭаахьан. Урҭ рхыԥхьаӡараҟны иҟоуп: Урыстәыла еиуеиԥшым ақалақьқәа, Франциа, Германиа, Польша, Швециа, Финлиандиа, Чехиа уҳәа.

© Foto / Предоставлено Циалой Чкадуа
Ансамбль "Абаза" ҵҩа змам аԥхьахәқәа ирыԥсахахьеит

"Раԥхьатәи ҳгастрольқәа 1996 шықәсазы имҩаԥган Польша. Уахь ҳцареи ҳақәгылареи аполитика цәгьа иаԥырхагахеит. Ҳҳәынҭқарра ихьыԥшым ҳәынҭқарраны иахьазхаҵамыз аҟынтә, аҳәааҟны ҳаурмыжьуа иалагеит, аԥынгылақәа ҟалеит, ақырҭцәа арзаҳал аларҵахьан ҳақәымгыларц азыҳәаны. Ари заҳаз Владислав Арӡынба ицхыраарала иаҳаулак аҳәаа ҳахыҵит. Уаҟа ҳақәгылара даара иргәаԥхеит, напеинҟьалара ҳамҩаԥыргеит. Иреиҳау адиплом ҳаԥсахеит, ари раԥхьаӡатәи иааиран ҿыц иаԥҵаз ҳансамбль азыҳәаны", - ҳәа илгәалалыршәоит Циала Чкадуаԥҳа.

© Foto / Предоставлено Циалой Чкадуа
Ансамбль "Абаза" аҽазыҟаҵарҭа

Зегь реиҳа илхамышҭуа Циала Иван-иԥҳа лгәалашәараҿы иаанхеит 2010 шықәсазы Польша имҩаԥысуаз афестиваль.

"Аконцерттә программа сахьахәаԥшыз, Аԥсны ҳәа џьаргьы иарбаӡам. Ари цәгьа исгәамԥхеит. Амҩаԥгаҩ дааԥхьаны сиазҵааит, ус иҳәеит уаҟа "Қырҭтәыла, "Абаза" ҳәа ҳшану. Зынӡа мап скит, ус ҳара ҳшықәымгало атәы агәра дсыргеит. Анаҩс зегьы акоуп, ҳ-Аԥсны ахьӡала ауп ҳшықәгылаз. Цәгьа ргәы иахәеит ҳақәгылара, игыланы рнапы ҳзеинырҟьон. Афестиваль аркра ҳара иҳадыргалеит, афестиваль азыркуа гран-при иаԥсахаз роуп. Уи даара ҳгәы иахәеит. Ақәгылара ашьҭахь, амҩаԥгаҩ аҭамзаара шьҭаҵо иҳалҳәеит аҩбатәи аҭыԥ шакәу ҳзыԥсахаз. Уи зегьы зыхҟьаз ақырҭқәа имҩаԥыргоз аполитика акәын. Хьтәы ԥшшәыла иҟаз астатуетка, аԥшәы ргаманы иааганы иҳанаршьеит. Аха уи усҟаҟ ҳалахь еиқәнамҵеит, ҳара иаҳдыруан аиааира усгьы ҳара ҳшаԥсахаз", - ҳәа лгәалашәарақәа ҳацеиҩылшоит Ҷкадуаԥҳа.

© Foto / Предоставлено Циалой Чкадуа
Хьтәы ԥшшәыла иҟаз, аха Қырҭтәыла аполитика ҟьашь иахҟьаны зыԥштәы рыԥсахыз "Абаза" ианашьаз аԥхьахә

Иахьатәи аамҭазы Циала Чкадуаԥҳа гәыблыла лус дазнеиуеит, ахәыҷқәа акультура агьама дыркра дазааԥсоит, урҭ рықәҿиарақәа лара лзыҳәан акырӡа аҵанакуеит.

  • Ансамбль Абаза Шәачатәи афестиваль аҿы
    Ансамбль "Абаза" Шәачатәи афестиваль аҿы
    © Sputnik
  • Ансамбль Абаза актәи аҭыԥ ааннакылеит Геленџьик имҩаԥысуаз афестиваль Планета звезд аҟны
    Ансамбль "Абаза" актәи аҭыԥ ааннакылеит Геленџьик имҩаԥысуаз афестиваль "Планета звезд" аҟны
    © Foto / Астанда Шапковская
  • Акәашаратә ансамбль Абаза аҟазара ҭырқәтәылатәи ахәаԥшцәа аршанхеит
    Акәашаратә ансамбль "Абаза" аҟазара ҭырқәтәылатәи ахәаԥшцәа аршанхеит
    © Sputnik / Сырма Ашәԥҳа
  • Ансамбль Абаза
    © Foto / Предоставлено Циалой Чкадуа
  • Ансамбль Абаза Дербент ақыҭаҿы аконцерттә программа рыманы иқәгылеит
    Ансамбль "Абаза" Дербент ақыҭаҿы аконцерттә программа рыманы иқәгылеит
    © Sputnik / Сырма Ашәԥҳа
  • Ансамбль Абаза Аԥсны афестиваль аҟны
    © Foto / Предоставлено Циалой Чкадуа
1 / 6
© Sputnik
Ансамбль "Абаза" Шәачатәи афестиваль аҿы

Циала Иван-иԥҳа акәашарақәа рықәыргыларақәеи асолотә номерқәа рынагӡареи рзы акыр аконкурсқәа дырлауреатхахьеит.

Диплом. Гранд при в номинации народный танец.
© Sputnik / Томас Тхайцук
Аноминциа амилаҭтә кәашара" аҟны Гран-при аиааиразы ансамбль "Абаза" ианашьаз адиплом

Иахьа лара Аҳәынҭқарратә хәыҷтәы хореографиатә ансамбль "Абаза" асахьаркыратә напхгаҩыси акәашарақәа рышкол "Абаза" адиректорси дыҟоуп. Ари аус аҟны длывагылоуп лыԥшәма - ансамбль ахореограф хада, Аԥсны Зҽаԥсазтәыз артист Аршба Алықьса Николаи-иԥа. Лырҿиаратәи лырҵаҩратәи усуразы Циала Иван-иԥҳа Ҷкадуа илыхҵоуп Аԥсны зҽаԥсазтәыз артистка ҳәа ахьӡ.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

52

Атеатр, асабрада, нас акарантин, мамзаргьы РУСДРАМ аԥкрақәа ишрықәныҟәо

147
(ирҿыцуп 15:22 18.01.2021)
Ажьырныҳәа 16 рзы РУСДРАМ аҿы имҩаԥысыз амоноспектакль "Ацынҵәарах" иаркыз аԥхьарбара иаҭааз Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа илҳәоит атеатр асанитартә нормақәа ирықәшәо аԥҟарақәа ирхылаԥшны аусура алагара шалшо.

Маҷ ҵуама ҳтеатрқәа аус рымуеижьҭеи. Иааихҵәаны иаҳҳәозар, шықәсык ҵырц акгьы агым акультуратә усҳәарҭақәа русура аанкылоижьҭеи апандемиа иҳалаҳәоу иахҟьаны.

Атеатр, асабрада, нас акарантин, мамзаргьы РУСДРАМ аԥкрақәа ишрықәныҟәо

Аамҭа-аамҭала иҳадыргало аԥкрақәа иформалтәу аҟазшьа рымазаргьы, атеатрқәа аус руратәы изыҟамлеит, избанзар урҭ рнапхгаҩцәа аԥҟарақәа реилагара рҭахым.

Ашықәсҿыцазтәи акорпоративқәа инароуны ақьафурҭақәа рҿы ишымҩаԥысуаз уаԥшны, аџьармыкьа аилашра, акаҳуажәырҭақәа, адәқьанқәа уҳәа зегь русура ԥкрада иахьаартыз уаназхәыцлакгьы, аамҭа-аамҭала РУСДРАМ аиҳабы Иракли Хынҭәба исоциалтә даҟьаҿы "анормақәа инарықәыршәаны, ахәаԥшцәа еизааигәамкәа иртәаны, сабрада ныҟәгарала азин ҳашәҭ" ҳәа аиҳабыра рахь иҟаиҵалоз ааԥхьарақәа лҵшәадахеит, аха ииашазаарын. Иаркуп атеатрқәа иахьагьы. Аиашазы, иара идагьы аӡәгьы дӷьаҵәыӷьаҵәуамызт ари аҭагылазаашьазы.

Ашықәс ҿыц анымҩас, ачымазара аҽарӷәӷәеит, уажәшьҭа иааиуа амза жәабанӡа официалла акарантин аамҭа иацҵоуп. Иацы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Тамшь ақыҭан идыргыларц ргәы иҭоу атуристтә обиект даҭааит. Аԥсны ахада иофициалтә саит аҿы иқәгылоу афотоҭыхымҭақәа уаарыхәаԥшыр, иубоит аиҳабыра рнапы зҵарыҩуа аԥкра иазку ақәҵарақәа рхаҭа ишынармыгӡо. Афото аҿы еилагылоу ахацәа рахьтә аӡәымзараӡәы асабрадагьы иҿам, уи ныҟәызго ажурналистцәа роуп.

Иҳанаҳәозеи ҳара ари? Ажәлар абри анырбо, рхаҭагьы иара усгьы уамак зыгәра рымго Covid-19 аҽацәыхьчаразы акымзарак ҟарҵаӡом…

Сара иаха атеатр аҿы сыҟан. РУСДРАМ иҟан аԥхьарбара захьӡу ақәгылара. Асабрада атеатр иасимволуп ҳҳәар ауеит. Уи рхы иадырхәон антикатәи аамҭақәа инадыркны, еиуеиԥшым аԥстәқәеи, мамзаргьы алахҿыхреи, алахьеиқәҵареи аазырԥшуа аҭаԥыҟҟақәа рыла. Асабрада гьежьит атеатр ахь, амала ахәаԥшцәа зда ихәарҭам акакәны.

Ажәакала, атеатр ахь ҳцеит сҩызеи сареи Б. Шьынқәба ироман "Ацынҵәарах" иалхны Џьамбул Жорданиа иқәиргылаз амоноспектакль аԥхьарбара ҳахәаԥшырц. Атеатр ахь ҳнеиаанӡа, аҟәара ҳнавалеит. Ауаа маҷҩын, "Брехаловка" аус ауан, гәыԥҩык ахацәа рсабрадақәа лашьҭны, акыр еизааигәаны ркаҳуа инаҿыхәон. Акаҳуа зыршуа асабрада усгьы иҿамызт, уа иҩнагьежьуаз ицхырааҩцәагьы убасҵәҟьа.

Атеатр аусуҩцәа злаҩнало аган ала ҳныҩналт РУСДРАМ. Ахәаԥшцәа ҳәа адәныҟантәи иааз хәҩык иреиҳамызт, егьырҭ зегь РУСДРАМ аусуҩцәа ракәын. Игәхьааганы сыҟан атеатр, асабрадауаа ҳҭыԥқәа аанкыланы ҳнатәеит, афоие аҿы ақәгылара ианалаго ҳазыԥшны. Иара убра акәын асцена маҷ ахьыҟазгьы. Зегьы ирҿан асабрада, ихәмаруаз афырхаҵа хада Заурҟан ироль назыгӡоз Осман Абыхәба ида. Иареи ҳареи авансцена ҳабжьан.

Анкьа атеатртә институт аҿы аҵара анысҵоз, стетрадқәа рҿы атеатртә сабрадақәа рсахьа ҭысхуан, ирҭиуа избар, иаасхәон, аха сагьазхәыцуамызт мышкы зны сабрадала атеатр саҭаауеит ҳәа.

Амоноспектакль аҿы аӡә иоуп ихәмаруа, аха уи аспектакль наӡеиԥш знапы иҵызхуа рацәаҩуп. Игоит абыкь абжьы. Иалагеит аспектакль. Абыкь абжьы иалаӡҩоуп аҷнышқәа рышьҭыбжьгьы, иаҳбараны иҟоу атрагедиатә хҭысқәа рахь ҳхьарԥшуа. Зегь раԥхьаӡа иазгәасҭарц исҭаху, асценографиеи аинсценировкеи шысгәаԥхаз ауп. Снеиаанӡа схәыцуан, ирзалыршома роман дуӡӡак сааҭк ицо ахәмарра аҭагӡара? Иалшозаап, хшыҩла еилацаланы ианыҟауҵо.

Сааҭк аҩнуҵҟа Осман Абыхәба ифырхаҵа Заурҟан ихаҿрала ҳхьеирԥшуан аублаа жәлар ирыхҭысыз атрагедиахь. Аублааи аурысқәеи реимак, нас аҭырқәа иполитика - ажәлар рзы ишхырҵәагахаз аазырԥшуа аҭоурых ҳадыргалеит Аурыс театр аҿы. Сааҭк аҩнуҵҟа ҳсабрадақәа хԥырхагамхо, аҟазара злоу актиор қәыԥш идунеи ҳамҽаханакны ҳтәан.

Зегь реиҳа исгәаԥхеит Осман Абыхәба емоциала иахмырҟьацәакәа дахьыхәмаруаз. Ҳара асценаҿы даҳбон амҳаџьырра иадҳәалоу ахҭысқәа ирхаану арԥыс. Асценаҿы иубо амаҭәарқәа зегьы инарыгӡоит еиуеиԥшым афункциақәа, аишәа зны иӷбоуп, зны еидароуп, аԥардақәа ракәзар, Золак дзацәажәо, нас дзабашьуа ауаа роуп. Исҳәарц исҭаху, аспектакль бзазаратә ҟазшьам иамоу, символла аус ауеит асценографиа.

  • Осман Абыхәба амоноспектакль "Ацынҵәарах" аҿы инаигӡоит Заурҟан Золак ироль.
    © Foto / Осман Абухба
  • Сааҭк аҩнуҵҟа Осман Абыхәба ифырхаҵа Заурҟан ихаҿрала ахәаԥшцәа хьеирԥшуеит аублаа жәлар ирыхҭысыз атрагедиахь.
    © Foto / Ираклий Хинтба
1 / 2
© Foto / Осман Абухба
Осман Абыхәба амоноспектакль "Ацынҵәарах" аҿы инаигӡоит Заурҟан Золак ироль.

Иҳамбаӡакәа имҩасит аспектакль иазыԥҵәаз аамҭа. Асценаҿы имҩаԥысуаз ахҭысқәа рахьтә иалыскаарц сҭахуп Абыхәба-Золак икәашара, зымч цаз аублаа ргәы арӷәӷәаразы иаԥҵаз агәышьҭыхга кәашара. Уи аамҭазы ухәламшәы акы иҿкааны иакуеит, уԥсыԥ узеиҩымго уааҟалоит. Кәашарак иҭагӡан аублаа жәлар рдоуҳаи рымчи. РУСДРАМ еснагь еиԥш ахәаԥшҩы изы аҳамҭа ссир азнархиеит.

Атеатр аҿы аԥсҭазаара еилашуеит, акарантин аамҭазаргьы, нас аԥкрақәа анынҵәалакгьы, аԥарда анаатлак, ари аамҭа иалагӡаны иарҿиаз ауаа иднарбарц азы.

Ииҳәоз иашан РУСДРАМ адиректор Иракли Хынҭәба, абри аамҭа зегьы аԥкрақәа рнормақәа инархылаԥшны атеатрқәа аус руа иҟазарц шалшоз агәра згеит иаха.

Амоноспектакль "Ацынҵәарах" ықәиргылеит, аинсценировка иҩит Џьамбул Жорданиа, асценографиа - Витали Қацәба, акостиумқәа - Натали Шпанова, алашара - Илларион Пасаниа.

Акарантин рҳәазаргьы, РУСДРАМ ҭынч иштәам убоит, уажәнатә ԥхьаҟатәи арепертуартә спектакльқәа рзы ахәаԥшцәа абилеҭқәа ргахьеит. Анцәа иҳәар, аԥардагьы аатып.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

147

Камкьиа: Миха Лакрба иҩымҭақәа, иновеллақәа сыԥсҭазаараҿы мҩақәҵагак исзаҩызоуп

0
(ирҿыцуп 14:26 19.01.2021)
120 шықәса раԥхьа диит ашәҟәыҩҩы Миха Лакрба. Аҿартә театр актиор Саид Камкьиа арадио Sputnik аефир аҿы иҳәеит аламыс азышәаҳәаҩ, Миха Лакрба иԥсҭазаараҿы иааникыло аҭыԥ.
Аԥсны еицырдыруа ахьыӡқәа: Камкьиа Миха Лакрба иаԥҵамҭақәа ирызкны

"Миха Лакрба иҩымҭақәа, иновеллақәа сыԥсҭазаараҿы мҩақәҵагак исзаҩызоуп. Иара нагарҭа амаӡамкәа ҳҵас, ҳқьабзқәа ааирԥшуеит. Саргьы сыԥсҭазаараҿгьы абас сыҟандаз, абри еиԥш схы мҩаԥызгандаз ҳәа сгәы ианаанаго ыҟоуп. Миха Лакрба ихьӡ аҿар ираҳахьеит, аха шамахамзар, урҭ ашәҟәыԥхьара рҭахым, иҟалаз асоциалтә ҳақәа ирхырҟьаны. Иара иновеллақәа ашколтә программаҿы иҟоуп, убасҟан ауп ухы-угәаҿы ианаанхо, анаҩс уаныҩеидаслак, еиҭа саԥхьандаз ҳәа агәазыҳәара узцәырыргоит. Атеатр аҿгьы зны-зынла ҳанааидтәалалак, иаҳгәалашәоит урҭ ановеллақәа. Убасҟантәи аамҭаз иара ифырхаҵа абас иҟаиҵеит, аха иахьазы уи ус ауама ҳәа еилҳаргоит. Ановеллақәа рыла иҭыху афильм кьаҿқәагьы акырӡа ибзиоуп, урҭ зегьы аинтернет аҿы иузыԥшаауам, аха иҟоу иахәаԥшхьоу рҟынтә исаҳахьеит ишыргәаԥхаз ала", - ҳәа еиҭеиҳәеит Камкиа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

0