День памяти жертв Кавказской войны.

Инџьгьиа: Кавказ ажәларқәа хатәгәаԥхарала рыдгьылқәа нырмыжьит

49
(ирҿыцуп 18:02 22.05.2017)
Омар Беигәаа ихьӡ зху аҳәаанырцәтәи ҳџьынџьуаа рҭоурых амузеи адиректор Џьамбул Инџьгьиа XIX ашәышықәса анҵәамҭаз ахырҵәара иалаӡыз Кавказ ажәларқәа ргәалашәара амш аҽны арадио Sputnik аинтервиу аиҭеит.

АҞӘА, лаҵарамза 21 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Кавказ ажәларқәа XIX ашәышықәса аҩбатәи азбжазы рыдгьылқәа хатәгәаԥхарала иныжьны иқәымҵит, иҳәеит Омар Беигәаа ихьӡ зху аҳәаанырцәтәи ҳџьынџьуаа рҭоурых амузеи адиректор, аҭоурыхҭҵааҩ Џьамбул Инџьгьиа.

"Зегь раԥхьа иргыланы араҟа иҟоуп аполитикатә мзыз XIX ашәышықәса 70-80 ашықәсқәа рзы иҭыҵуаз акьыԥхьрақәа рҿы ишадырбоз амҳаџьырра ауп ҳәа. Уи иаанагоз, Кавказ ажәларқәа мсылманцәоуп, убри азы хатәгәаԥхарала рыдгьыл ааныжьны хаџьара ицеит ҳәа ауп, аха ари аиаша иацәыхароуп", — азгәеиҭеит аҵарауаҩ.

Уи излеиҳәо ала, ажәа амҳаџьырра ахырҵәара иазкны ахархәара иашам.

"Ҳара амҳаџьырра ҳҳәоит, аха ҳара уи анҳҳәо ахҵәара иақәшәаз ҳџьын џьуаа ргәы иалсуеит, иагьиашоуп дара. Иара амҳаџьырра ажәа аҵакы ҳалацәажәозар – хаџьара ицаз ҳәа ауп иаанаго. Аԥсуаа, мамзаргьы Кавказ ашьхарыуаа жәларқәа мсылманцәан, убри азыҳәан хаџьара ицазшәа ауп ишалҵуа", — иҳәеит Инџьгьиа.

Ари аҭоурыхтә хҭыс иақәшәаз ауаа рзы ихырҵәаз ҳәа ауп ишҳәатәу азгәеиҭеит аҵарауаҩ.

"Избанзар, рхатә гәаԥхарала рхәышҭаарақәа, рабацәа рџьынџь ныжьны имцаӡеит. Арҭ ауаа арыцҳара иахҟьаны ауп рыԥсадгьыл ааныжьны изцаз", — иҳәеит уи.

 Џьамбул Инџьгиа иажәақәа рыла, аҭоурых имарианы азнеира ҟалаӡом, иацтәи амш азхьаԥшра аҭахуп алкаақәа ҟаҵалатәуп уаҵәтәи амш азы.

49
Даур Тарба

Ақыҭанхамҩа ԥасатәи аминистр еиҭеиҳәеит сынтәа иџьықәреи аҽаҩра зеиԥшроу атәы

1
(ирҿыцуп 11:16 01.12.2020)
Ԥасатәи ақыҭанхамҩа аминистр Даур Ҭарба арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит сынтәа иџьықәреи аҽаҩра зеиԥшроу, ақыҭеи ақалақьи реимадара аҵакы атәы далацәажәеит.
Ҭарба: ақыҭаҟны аџьабаа бзабаахоит

"Ақыҭаҟны сыҩнра касыжьуамызт, есымчыбжьа аԥсшьарамшқәа раан саауан, уажәшьҭа ҩышықәса ҵуеит хықәкыла еиԥҟьарада ақыҭаҟны сынхоижьҭеи. Ҳәарада, ақыҭаҟны анхара ауадаҩрақәа ацуп, аха абарақьаҭрагьы рацәаны иацуп, агәыбылра, аԥсуа иқьабз, иламыс-ипату, иҵасқәа зегьы ақыҭа иамадоуп. Ари ачымазара ҿкы ицәырҵыз агәаҟра ацуп. Иахьа ҳазҭагылоу аамҭазы аԥсуа дахьыҟазаалак, ӡыӡбахә сҳәо еиҳарак ақалақь аҟны инхо, зегьы ақыҭеи ҳареи ҳаимадоуп. Абри ҳқыҭақәа каҳмыжьроуп, ауаҩы дныҟәаргоит. Афатә-ажәтә аганахьала ашәарҭадара алыршаразы абарақьаҭра ҳамоуп, хәыҷык џьабаа ҳбар, ҳқыҭақәа ҳныҟәаргартә аҭагылазаашьа ыҟоуп. Иахьа адунеи аҿы иҟоу аиҿагыларақәа гәаҭаны, акы аахәаны афара шәарҭахо иалагеит. Ахәыҷқәа ҳааӡоит, убарҭ аԥсабараҟны ииашаны иаарыху афатә-ажәтә рыдаҳгалартә еиԥш аҭагылазаашьа ҳамоуп аԥсуаа, избанзар зегьы ақыҭа ҳадҳәалоуп. Аамҭак ыҟан ҳқыҭа ааныжьны ақалақь ахь ҳанеихаз, аха ауадаҟны уҩнатәаны ухы узныҟәгом», -иҳәеит Ҭарба.

Иара иазгәеиҭеит сынтәа еиԥш аџьықәреи аҽаҩра бзиа шимоуц, 250 калаҭ ица иҭеиԥсеит.

"Ауаа рахь схы нарханы исҳәоит игәаҟуа аӡәыр дыҟазар, аџьықәреи иаасрыхыз ала ацхыраара рысҭоит. Сҩызцәа, издыруа рахь ҟәыдк, ԥшык сышьҭуеит. Ашықәс ҿыц азы сан лыԥсы анҭаз ашәишәиқәа, акәытқәа сҩызцәа зегь рахь илҭиуан. Убри аҵас саргьы икасыжьуам ҳәа саҿуп сҩызцәа, сыуацәа ансзааиуа", - иҳәеит Ҭарба.

Шәазыӡырҩла арадио Sputnik Аԥсны аефир.

1

Валериа Адлеиԥҳа ҷыдала афестиваль "Аԥсны" азы ашәа ҿыц ҭалҩит

7
(ирҿыцуп 10:32 01.12.2020)
Валериа Адлеиԥҳа – жәларбжьаратә авокалтә шоу "Ты супер!" актәи асезон аҿы аиааиҩы.

АҞӘА, ԥхнҷ 1 – Sputnik. Валериа Адлеиԥҳа ҷыдала афестиваль "Аԥсны", Москватәи аԥсуа диаспора еиҿыркааз азы иҭалҩит аԥсышәала ашәа "Сыҟоуп уааигәара" (Я с тобой). Абри атәы  Sputnik иазеиҭалҳәеит лара ашәаҳәаҩ лхаҭа.

"Афестиваль "Аԥсны" ҩынтәуп салахәхоижьҭеи. Ҵыԥх Москва сықәгылан, сынтәа апандемиа иахҟьаны иҳаӡбеит онлаин амҩаԥгара. Азыӡырыҩцәа рзы ашәа-аҳамҭа ҭааҩит",- лҳәоит лара.

Валериа лажәақәа рыла ашәа аҩызареи аицхыраареи ирызкуп.

"Ашәаҿ уҩыза  ҭагылазаашьак иахҟьаны инапқәа аниваҳауа, имч анымхо ушивагылаша атәы аҳәоит. Зегь шыбзиахо агәра иуыргароуп. Ашәа ахьӡгьы "Сыҟоуп уааигәара" ҳәоуп ишыҟоу",- лҳәоит лара.

Ажәақәеи амузыкеи иҩит Анри Гәымба, ашәа акустикатә версиа иалахәын амузыкантцәа - Алхаси Алмасхани Марколиаа, Ҭимур Агрба. Абек вокал – аԥсуа блогер Сандро Аблоҭиеи Ирена Сымсымԥҳаи.

Афестиваль "Аԥсны", Москватәи аԥсуа диаспора еиҿыркааит цәыббра 30 2018 шықәса рзы.

2020 шықәсазы акоронавирустә пандемиа иахырҟьаны онлаин-формат ала имҩаԥгахоит.

Валериа Адлеиԥҳа – жәларбжьаратә авокалтә шоу "Ты супер!" актәи асезон аҿы аиааиҩы афестиваль лҽалалырхәырц анаԥхьара лыҭан.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

7