Роза Чамагуа.

Ҳџьынџьуаа ргәалашәарақәа: "Гәында" иабзоураны аԥсуа ашәақәа ҳҵеит

44
(ирҿыцуп 13:28 12.12.2017)
Аԥсуаа жәытә-натә аахыс пату рзақәуп, рыбла ҷыц еиԥш иахӡыӡаауеит ҳмилаҭ музыкатә рҳәагақәа. Урҭ хаҭа-хаҭала ирымоуп иҵаулоу, иҷыдоу аҭоурых. Аҭыԥҳацәа рвокалтә-инструменталтә ансамбль "Гәында" ҳажәлар рмилаҭ культура иаҿахәҳәагоуп. Ансамбль "Гәында" ҳџьынџьуааи даареи реибабара атәы Сырма Ашәԥҳа лматериалаҿ.

Cырма Ашәԥҳа, Sputnik

Ансамбль еиҿкаан 1977 шықәса рзы. Раԥхьа агәыԥ еиднакылон аҭыԥҳацәа реиԥш арԥарцәагьы. Иара убри ашықәсан, Аҟәатәи акультуратә ҵаралашаратә ҵараиурҭа аҟынтә ансамбль ииаган афилармониахь. Усҟан Аԥсны акультура аминистрс иҟаз Алықьса Аргәын иаԥшьгарала, ансамбль иаиуит иара ахатәы хьӡы — "Гәында".

  • Роза Чамагуа.
    Роза Чамагуа.
    из личного архива Розы Чамагуа
  • Роза Чамагуа.
    Роза Чамагуа.
    из личного архива Розы Чамагуа
  • Роза Чамагуа.
    Роза Чамагуа.
    из личного архива Розы Чамагуа
  • Роза Чамагуа.
    Роза Чамагуа.
    из личного архива Розы Чамагуа
  • Роза Чамагуа.
    Роза Чамагуа.
    из личного архива Розы Чамагуа
  • Роза Чамагуа.
    Роза Чамагуа.
    из личного архива Розы Чамагуа
  • Роза Чамагуа.
    Роза Чамагуа.
    из личного архива Розы Чамагу
1 / 7
из личного архива Розы Чамагуа
Роза Чамагуа.

"Нарҭаа дуқәа раҳәшьа заҵә Гәында ԥшӡа леиԥш ахьӡ-аԥша шәыманы шәҟалааит, шәҟазара адунеи иахыҵәааит, шәмилаҭ акультура аӡыргара шәақәшәааит!", — абас дныҳәаныԥхьаны, ансамбль "Гәында" арҿиараттә еихьӡарақәеи аԥеиԥш лашеи рзеиӷьеишьеит Алықьса Аргәын.

Ииашаҵәҟьаны, ансамбль "Гәында", иахьа ҳажәлар ирҿахәҳәагоуп. Уи ианыԥшуеит ҳжәытәреи ҳҿатәреи зегьы. Дара ирылоу абаҩхатәра иабзоураны, иахьа уажәраанӡа рыбжьы еицакӡам ҳажәлар ижәытәӡатәиу рмузыкатә рҳәагақәа. Ансамбль напхгара азылуеит ааԥсара ззымдыруа, зажәеи зуси еимадоу, ахәаԥшцәа рыбзиабара иаԥсахаз, Аԥсны Жәлар рартистка Роза Чамагәуаԥҳа.

"Ҳахәаԥшцәа напеинҟьарыла, гәаартыла ианаҳԥылоу, ҳара ҳзы еиҳау насыԥ ыҟам", — лҳәоит ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы.

Ансамбль "Гәында", Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра анцоз аамҭазы аганахь имгылеит, аҭыԥҳацәа изларылшоз ала рхы аадырԥшит, ҭабиацыԥхьаӡа ицаны, ҳаибашьцәа ашәа рзырҳәон, ргәы шьҭырхуан, иҟан медеҳәшьцәас аус зуазгьы.

Аибашьра ашьҭахь, ансамбль "Гәында" алахәцәа рхыԥхьаӡара маҷхеит. Ҳәарада, ҳазҭагылаз аамҭа рнымыԥшырц залмыршахеит. Аха, ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы Роза Чамагәуаԥҳа лыбзоурала, ансамбль ҩаԥхьа еидкылан. Аибашьра ашьҭахь иҟан иԥҿқәаз аинструментқәа, ирымамызт аконцерттә костиумқәа. Урҭ зегьы маҷ-маҷ аҭыԥ иқәлеит.

Ансамбль "Гәында" алахәцәа хәмаруеит, ашәақәагьы рҳәоит аԥсуа жәлар ижәытәӡатәиу рмузыкатә рҳәагақәа рҿы. Иаҳҳәозар: аҩымаа, ахымаа, аԥхьарца, ачамгәыр, аҟьаԥҟьаԥ, аҟаԥҟаԥ, адаул уҳәа.

Аибашьра ҟалаанӡа, ансамбль "Гәында", атәым ҳәынҭқаррақәа рҟны акыр агострольқәа мҩаԥнагахьан, зегьынџьара ахәаԥшцәа гәыкала ирыдыркылон. Апрограмма шьақәгылоуп аԥсуа жәлар рашәақәа, ҳаԥсуа композиторцәа раԥҵамҭақәа, Кавказ иқәынхои егьырҭ атәым милаҭқәеи рашәақәа рыла.

Шықәсқәак раԥхьа ансамбль "Гәында", Ҭырқәтәыла аконцерттә программала иқәгылеит. Уи ахҭыс хаҭала сара саҿахәҳәаган. Хымԥада, аҭыԥҳацәа рашәаҳәара ихнамхырц залымшеит аконцерт иахәаԥшырц инеиз ҳџьынџьуаа. Абар урҭ ргәаанагарақәа:

"Ҳаԥсадгьыл ԥшӡа Аԥсны абжьы Ҭырқәтәыла шәашьцәа рҟынӡа иаажәгеит, уи азы даара иҭабуп ҳәа расҳәоит ансамбль анапхгаҩы раԥхьа днаргыланы уи иалоу зегьы. Аԥсуа шьҭыбжьы шсаҳаз еиԥш, Аԥсныҟа сцандаз, избандаз ҳәа сгәахәит. Шәыгәхьаазгоит сыуаажәлар, салам ду шәысҭооит", — иҳәеит Ҭырқәтәылатәи апарламент адепутат, хылҵшьҭрала иаԥсыуоу Енгин Ҭаскәач-иԥа Папба.

"Даара агәахәа шәылаҳхит. Ансамбль "Гәында" даара ҷыдала бзиа иаҳбоит. Ажәытәтәи аинструментқәа рыла шәыхәмаруеит. Ус еиԥш адунеи аҿы имаҷуп иҟақәоу. Ус еиԥш жәаԥҟак ыҟоуп: "Ҭоурыхла иацтәи амш иҟалаз узымдыркәа, уаԥхьаҟа иҟалаша узбаӡом"-ҳәа. Убри азы ансамбль "Гәында" акультура аганахь ала ҳара ҳзы алашара еиԥш иҟоуп. Аихьӡарақәа рзеиӷьасшьоит. Иҭабуп "Гәындаара", иҭабуп Аԥсны!", — лҳәеит Нураи Ашәԥҳа.

"Ҳаԥсадгьыл Аԥснынтә афҩы хаа ҳзаажәгеит, аԥша ҟәанда ҳзаажәгеит. Шәыбжьы хааӡа ҳгәы икыдуп. Аҳәынҭқарра апату абри ауп, аҳәынҭқарра аныҟоу ауп акультурагьы аныҟалоу, аԥсы анҭоу!", — ҳәа азгәеиҭеит Ирфан Хәаҷаа.

"Сара, шықәсқәак раахыс Ҭырқәтәыла иреиҳау аҵараиурҭа сҭоуп, Аԥсны сынхоит. Аԥсуа культура даара игәхьааганы сыҟан. Ансамбль "Гәында" арахь иаауеит ҳәа ансаҳа, даара сгәы хыҭ-хыҭуа сазыԥшын. Сара сынхәыҷыз аахижьҭеи исаҳауаз ашәақәа ракәын. Роза Чамагәуаԥҳа лыбзоурала урҭ ашәақәа сҵахьан. Иҭабуп ҳәа расҳәоит еиҿызкааз зегьы, даара ҳгәы дырлахҿыхит", — лҳәеит Мрамза Ҷкотуаԥҳа.

Ансамбль "Гәында" алахәцәа ракәзар иазгәарҭеит ҳџьынџьуааи даареи реибабара агәахәа ду шырнаҭаз.

"Даара ибзианы ҳрыдыркылеит ахәаԥшацәа. Ҳашьцәа рҿы ҳааны, ҳрылаԥшны иахьаҳбаз ҳгәы ԥшаауа ҳаҟоуап. Шәҭыла, напеинҟьарала, лабжышла иаҳԥылоит. Иаҳҭахуп аимадара ӷәӷәа ҳабжьазарц, ҳашәеи ҳажәеи уахьгьы арахьгьы еихсыӷьра ақәымзарц".

Ансамбль "Гәында" аҭыԥҳацәа, иахьцалакгьы ирыцуп ҩызара ӷәӷәа рзызуа, игәышьҭыхгоу рашәаҳәареи рыкәашареи. Еихсыӷьра ақәымзааит!

44

Ажьиԥҳа еиҭалҳәеит Гагра араион аҿы зҭагылазаашьа уадаҩу ашколқәа ртәы

12
(ирҿыцуп 20:25 13.08.2020)
Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа араион аҟны иныҟәараан излацәажәаз азҵаарақәа ртәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Ажьиԥҳа Гагра араион ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи рҭагылазаашьа атәы

"Ҿыц иргылоу Гагратәи актәи ашкол ҳаҭаан игәаҳҭеит, уи ашәқәа раартразы иагу ыҟоуп, аха ари аамҭа иалагӡаны аусқәа хыркәшахоит. Иара убас иаҭаан ахәыҷбаҳча, иара акапиталтә ремонт азун, аха ашҭаҿы иагу ыҟоуп, уи анагӡаразы адгылара шауа атәы ҳәан. Иааиуа амчыбжь азы ахәыҷқәа рыдкылара ҳалагоит, иахьа уажәраанӡа араион аҿы ахәыҷбаҳчақәа еиуеиԥышм амзызқәа ирхырҟьаны аус руӡом. Арыцхә 20 рзы ахәыҷбаҳчақәа раартразы аҭагылазаашьа ҳауп ҳәа ҳгәыӷуеит. Хшыҩзышьҭра ааҭан иаԥсыуам ашколқәа рҿы аԥсуа бызшәа дырҵаразы аметодика", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.

Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы еиҭалҳәеит араион аҿы зҭагылазаашьа уадаҩу ашколқәагьы шыҟоу.

"Урҭ руак - Цандрыԥшьтәи аҩбатәи абжьаратә школ ауп, уаҟа 350 инареиҳаны аҵаҩцәа аҵара рҵоит. Аӡымҩангагақәа зынӡагьы инагаӡам, уажәы аҿкы аан ишьақәыргылоу аԥҟарақәа рықәныҟәара даара иуадаҩуп, араион ахадара ҳақәдыргәыӷит ари азҵаара аӡбара адгылара шаиуа ҳәа. Ашкол аартразы иахьӡом, аха мызкы-ҩымз иалагӡаны аусурақәа нагӡахап ҳәа агәыӷра ҳамоуп. Иара убас аҭагылазаашьа уадаҩуп Пицундатәи аурыс школ аҿы, уаҟа аҵара рҵоит 400-ҩык, ашкол ҩ-сменак рыла аус ауан. Аҿкы аҽацәахьчаразы аԥҟарақәа инарықәыршәаны ҩ-сменак зынӡа иаҟәыхтәуп, ари азҵаарагьы ӡбашьак аиуп ҳәа ҳгәы иаанагоит", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

12

Инал Габлиа Гагратәи аҵара-ааӡаратә обиектқәа рзы: иҟаҵоу маҷым, аха ирыгугьы рацәоуп

1141
(ирҿыцуп 22:41 13.08.2020)
Гагра араион ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи иааиуа аҵара шықәс ҿыц иахьынӡазыхиоу аилкааразы араион усутә ныҟәарала даҭааит Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Гагра араион ашколқәеи, ахәыҷбаҳчақәеи аҵара шықәс ҿыц иахьынӡазыхиоу аилкаара иазкын Аԥсны аҵареи, абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аԥшьаша, нанҳәа 13 рзы араион иҭаара. Раԥхьаӡа акәны иара дымҩахыҵит ҿыц иргылаз Гагратәи абжьаратә аԥсуа школ №1 ахь. Араҟа изыԥшыз араион ахадара аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ҵышәбеи, араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳаи, ашкол адиректор Хана Гәынԥҳаи изеиҭарҳәеит аобиект аргылара шхыркәшоугьы, ргәы иҵхо апроблемақәа шыҟоу. Инагӡаны аҭыԥ иқәҵаӡам афымцалашара, аҵакырадгьыл аиҿкаара, ахыбра аҩнуҵҟа уажәнатә акафель ахькыдыҷҷаз ыҟоуп.

© Foto / Саида Жиба
Аҵара аминистр Гагра араион иаҭаара

Гагратәи абжьаратә школ №1 ргылан аинвестпрограмма инақәыршәаны. Аобиект шьаҭанкыла аргыларазы раԥхьанатә ишьақәыргылаз абиуџьет акәзар, 500 миллион шыҟаз, хышәи бжаки рҿынӡа ианыркьаҿха, хымԥада апроект аҿы иҟаҵатәны иарбаз ахьтә ианыххаз ҟалеит, убарҭ иреиуахеит атрансформаторгьы.

"Зегь раасҭа ипроблеманы иҳамоуп апроект аҟнытә атрансформатор ахьаныххаз. Анкьа ахархәара змаз афымцалашара еиқәнаршәоит ааигәа иҟоу аҩнқәагьы, ашкол ҿыц афымца амчхара еиҳахоит азы ахатәы трансформатор амазароуп. Ари азҵаараҿы аекономика аминистр Кристина Озган адгылара шҳалҭо лҳәеит, ҳгәыӷуеит лассы иӡбахап ҳәа", - азгәеиҭеит Гагра араион ахадара аиҳабы актәи ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ҵышәба.

Инал Габлиа аҵаратә корпусқәа рыҩбагьы, акттә зали, аспорттә зали дрыҩнысны ибеит. Анапынҵақәа ҟаиҵеит, ирҽеитәу зегьы асиа ианҵаны, иақәырӡхо ахарџьи шьақәыргыланы ирҭарц.

"Гагратәи аԥсуа школ шьаҭанкыла иргылоу обиектуп. Аиашазы ашҭа уҭалаанӡагьы улаԥш иԥшӡаӡа иҵашәоит, уи уаҩ игәы иамыхәарц залшом. Амала иҟоуп зыриашареи, зыӡбареи аҭаху азҵаарақәа. Араион анапхгареи, аҵара аҟәшеи, ашкол адиректори еицҿакны иазгәарҭеит ргәы иҵхо рахьтә ихадараны ишыҟоу афымцалашара азҵаара. Ҳаицәажәараҟны еилкаахеит мышқәак рышьҭахь ашкол ахь афымца шнагахо. Атрансформатор азҵаарагьы ирлас иӡбахап ҳәа сгәы иаанагоит. Аиашазы арҽеирақәа ахьаҭаху маҷӡам. Амцаҽацәыхьчаратә система азхәыцрақәак агуп, аԥенџьырқәа аԥардақәа рымаӡам, џьара-џьара акафель кыдыҷҷахьеит, ашкол аҵакыра еиҿкаатәуп. Ажәакала аргылаҩцәа рганахь ацәажәарақәа мҩаԥаагароуп", - ҳәа инаҵишьит аминистр.

Инал Габлиа иҳәеит, ашкол аргылара хылаԥшра азҭоз акомиссиа аҵара аҟәшеи, ашкол адирекциеи рхаҭарнакцәагьы алахәызҭгьы, иахьа абарҭ апроблемақәа цәырымҵар ауан ҳәа. Убас иациҵеит, ҩаԥхьа иргылахо аҵара-ааӡаратә обиектқәа ргәаҭаратә гәыԥқәа анышьақәгылахо аан, Гагратәи аԥышәа ишазхьаԥшуа, уи иднарбаз ҟалеит азы.

Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳа цәыббра аказы ахәыҷқәа ашкол ахь рааира акагьы аԥырхагамхап ҳәа агәыӷра лымоуп.

Сынтәа Ҳ. Ҳ. Чамагәуа ихьӡ зху аԥсуа школ 50 шықәса ахыҵуеит азы, еиҳагьы иҭоурыхтә хҭысхоит шьаҭанкылатәи аргыларақәа рышьҭахь абри ашҭаҟны раԥхьатәи аҵәҵәабжьы гар. Аҵара аҟәша аиҳабы аҭагылазаашьа лхы иархәаны иҭабуп ҳәа ралҳәеит ашкол аргылара иазааԥсаз зегьы, убас аџьшьара рылҭеит зыԥсшьарамшқәа раан арахь иааины аџьабаа збаз арҵаҩцәа.

Ашкол адиректор Хана Гәынԥҳа аргыларақәа цонаҵы уахи-ҽни лылаԥш рхын аусмҩаԥгатәқәа зегьы. Агәаҭаратә комиссиа дшаламызгьы, лгәы зызхьаауаз, ирҽеитәны илбоз лыбжьы ақәлыргон.

"Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара иалиааз ашкол аиубилеитә рыцхә азы ашәқәа раартра аҵак ду амазаауеит. Ари ахҭыс ҳгәы хыҭ-хыҭуа ҳазыԥшуп хәыҷи-дуи. Аиашазы иҟаҵатәу, насгьы инагӡатәу аусқәа шыҟоугьы агәкажьра ҳамаӡам. Арҭ амшқәа ирылагӡаны акәаԥ ҳаргылароуп", - ҳәа азгәалҭеит лара.

Анаҩс аминистр даҭааит Гагратәи ахәыҷбаҳча №1 "Мрамза". Араҟагьы ааигәа акапиталтә ремонт хырқәшан. Иагу шыҟоугьы, аҭагылазашьа ахәыҷқәа рыдкыларазы иманшәалоуп. Аха зыӡбара хымԥадатәиу ауп агәараанда аԥсахра.

© Foto / Саида Жиба
Аҵара аминистр Гагра араион иаҭаара

"Аҳәара шәысҭоит агәараанда ҿыц ашьақәыргылараҿы ацхыраара ҳашәҭарц. Ахәыҷқәа ашҭахь ианнаҳго ҳалаԥш шырху ирхуп, акәымзар џьара-џьара иахьеилаҳахьоу икылсуеит ҳәа иалагоит. Насгьы хылаԥшрада ақалақь иалоу алақәа ҭалар, ирзыцҟьар ҳәа ҳшәоит", - агәҭынчымра аалырԥшит ахәыҷбаҳча аиҳабы Белла Кәакәасқьырԥҳа.

Аҵареи, абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аколлектив рҿаԥхьа иқәгылаз азҵаарақәа рыӡбараҿы адгылара шриҭо иҳәеит. Убас иазгәеиҭеит иахәҭоу аметодикатә цхыраагӡатәқәа рыла ишеиқәиршәо.

Амш иалагӡаны Инал Габлиа аинспекциатә гәаҭарақәа мҩаԥигеит Цандрыԥшьи Пицундеи.

1141