Саами Абаш

Саами Абаш: сыԥсы ахьынӡаҭоу зегьы ирабжьазгалоит рыԥсадгьыл ахь ихынҳәырц

381
(ирҿыцуп 18:18 03.02.2019)
83 шықәса зхыҵуа, Ҭырқәтәыла, Адаԥазар ақалақь азааигәара, Хьарачқыҭа инхо Саами Абаш иаҳзеиҭеиҳәеит амҳаџьырра иахнагаз иабду Ҳасан иҭаацәеи иареи амҩан ргәы иҭымҵуа ахҭыс шырбаз атәы.

Sputnik, Саида Жьиԥҳа

Амҳаџьырра аамҭа еиқәаҵәақәа раан, Аԥснынтәи Румыниаҟа иахнагаз Ҳасан Абаши, иԥшәмаԥҳәыс Шьамсиеи (лыжәла дырым), иашьа Мемеҭи, раб иашьа иԥеи (ихьӡ ргәалашәом) ӷбала амшын ианхыла, даҽакгьы ахҵәацәа зқәтәаз рышьҭанеиуан. Зымч ҳаракхоз аԥша ишьҭнахуаз ацәқәырԥа аӷба иахаҵәон. Агәҭынчымра зызцәырҵуаз ауаа еибарҵәыуо рашьҭахьҟа иԥшуан, рыуацәеи, рҭынхацәеи, ргәылацәеи зықәтәаз аӷба рылаԥш ахын, уи уажәы-уажәы ихышәҭозшәа рбон.

Аамҭакы ашьҭахь, амш еиҳагьы аҽанарцәгьа, Ҳасан иҭаацәеи иареи, ирыцыз ажәлари рыбла шааԥшоз егьи аӷба амшын иагоит, ауаа рыҵәаабжь аӡи, ажәҩани ирылаӡоит.

"Усҟан сабду иҭаацәеи иареи ирбаз ахҭыс саргьы сшаҳаҭызшәа иахьа уажәраанӡа еиҿыршәшәаны схаҿы иаазгоит. Амшын санҭаԥшуа, ажәҩан ахь схы анышьҭысхуа, иара адгьыл санықәгылоугьы, аӡы иагаз рыҵәаабжь саҳауашәа сҟалоит, сцәа сыҭӡыӡаауеит", - иҳәоит абырг.

Ҳасан иԥшәмаԥҳәыси, иашьцәеи Ҭырқәтәылаҟа иаауеит, Адаԥазар ақалақь азааигәара Хьарачқыҭа инхоит. Ҳасани Шьамсиеи ирхылҵит ԥшьҩык ахшара, хҩык аҷкәынцәеи, ӡӷабки. Рԥа Ҳамиҭи, рҭаца Фердас Ԥалԥҳаи роуп Саами Абаш иаби иани.

Абырг еиҭеиҳәоит уаанӡа Хьарачқыҭа аԥсуаа рацәаҩны ишынхоз, иара аҭыԥхьыӡгьы дара ракәзаарын иахызҵаз. Иахьа доусы еиӷьу аԥсҭазааразы ақалақьқәа рахь ицо иалагеит аҟнытә, ара инхаз ф-ҭаацәарак роуп, ҭӡак-ҭӡак Ашәааи, Жьиааи, ҩба-ҩба ҭӡы Ладариааи, Абашааи.

Аԥсуа чарақәа зырԥшӡо

"50 аԥсуа ҭаацәарақәа ахьыҟаз, унацәала ҳауԥхьаӡаратәы ҳҟалеит, аҭырқәцәа ҳаланхо ианалага, ҳқыҭа аԥсуа бызшәа ацәыӡит, ахаара цеит", - иҳәоит игәы иаланы Саами.

© Foto / Г. Чықьԥҳа лархив аҟынтә

Ҳџьынџьуаҩ иажәақәа рыла, иахьа Ҭырқәтәыла инхоит 30 ҭӡы Абашаа.

Саами даныхәыҷыз инаркны Аԥсныҟа даар иҭахын, аха алшара имоуит. Хә-класск данрылга ақыҭанхамҩа аныҟәгара далагеит, иааӡеит арахә, дықәаарыхит адгьыл. Ус аҭаацәара далалеит, иԥшәмаԥҳәыс Севгьи Ҳәатышьԥҳаи иареи ҩыџьа аԥацәеи, ҩыџьа аԥҳацәеи рхылҵит. Абас абзазара инапы шалакыз аамҭа ицәцеит, уажәшьҭа иԥсадгьыл ахь дызгаша имоуп аха, игәабзиара иинаҭуам.

"Даара сахьхәны сыҟоуп Аԥсныҟа сахьзымцаз. Сыԥсадгьыл сгәы ишҭо, амца шсыӷроу ус адунеи сыԥсахуеит. Акызаҵәык ҳазшаз сызлаиҳәо убри ауп, ахаан аԥсуа жәлар арыцҳара рымбааит, иазхазааит изыниаз аҭоурыхтә хҭыс еиқәаҵәақәа. Сара сшьапы сахьынӡананаго, сҿы ахьынӡацәажәало абиԥара ҿыц ирабжьазгалоит хара имхәыцкәа рыԥсадгьыл ахь ихынҳәырц. Уаауп ҳахьаҭахыу, аҭырқәа идгьыл аԥсуаа рыдагьы ашьапы иқәгылазаауеит", - ҳәа азгәеиҭоит абырг.

Ҳаицәажәара ахырқәшамҭаз, зшьақәыӷәӷәара халаз Саами Абаш ирҭынчра уадаҩхеит. Иара иҳәеит Аԥсны иацкару аӡәы ибла ахыԥшылареи, аԥсышәала аиацәажәареи рзы иԥсы ахҭынҵара дшазыхиоу.

 

381

Ажурналистцәа Реидгыла "Аҟәа-Банк" "Аԥсныпресс" иахьазашшыз закәаншьаҭа амам ҳәа иашьоит

2
(ирҿыцуп 17:41 13.07.2020)
Акоммерциатә банк "Аҟәа-Банк" Аҳәынҭеилахәыра "Аԥсныбылтәи" Аҳәынҭқарратә информациатә маҵзура "Апсныпресси" ԥхынгәы 8 рзы ирзашшит.

АҞӘА, ԥхынгәы 13 – Sputnik. Акоммерциатә банк "Аҟәа-Банк" Аҳәынҭқарратә информациатә маҵзура "Аԥсныпресс" азашшра ҵаҵӷәык амам ҳәа иҳәеит Аԥсны ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы Руслан Ҳашыг.

"Аԥсныпресс" аҳәынҭқарратә информациатә маҵзура аҳасаб ала, Аԥсны АИхқәа рзы азакәан ахәҭаҷ 54 инақәыршәаны, ҭакԥхықәра адым акьыԥхьымҭаз, арҭ адыррақәа аҳәынҭқарратә усбарҭақәа, аиҿкаарақәа, анаплакқәа, ауаажәларратә еидгылақәа рдыррақәа ма рматериалқәа рҿы ирылацәажәахьазар", - ҳәа аҳәоит Ҳашыг иҳәамҭа атекст аҟны.

Ҳашыг инаҵшьны иазгәеиҭеит амаҵзура "Аԥсныпресс" Аԥсны АИхқәа рзы азакәан ахәҭаҷ 40 инақәыршәаны "Аҟәа-Банк" алшара шанаҭаз аҳәынҭеилахәыра "Аԥсныбылтәы" адыррақәа аҿаԥнаҽырц.

Убри инадҳәаланы Руслан Ҳашыг ааԥхьара ҟаиҵеит "Аҟәа-Банк" ахь "Аԥсныпресс" аганахь ала ашшыԥхьыӡ архынҳәырц.

Ԥхынгәы акы азы амаҵзура "Аԥсныпресс" асаит аҿы икьыԥхьын АЕ "Аԥсныбылтәы" аҳәамҭа: "Аҟәа-Банк" анапаҵаҟа иҟоу аиҿкаара "Гәдоуҭатәи анефҭбаза" 2015 шықәса рзы 40 миллион иҟаз акредит закәаншьаҭада иаҭан ҳәа. Иахьазы акредитҭаҩ идыррала "Гәдоуҭатәи анефҭбаза" "Аҟәа-Банк" аҿаԥхьа 63 миллиони 365 нызқьи 620 мааҭ ақәуп.

Убри аан 2020 шықәса жәабранмзазы аӡбранагӡаҩцәа ақәҵара рыдыркылеит "Гәдоуҭатәи анефҭбаза" ирбаандаҩу амазара – ахыбрақәеи аргыларақәеи, аҭираз иқәыргылазарц. Аха ашасы мазара аҭира проблемахеит, аиҿкаара ҳәынҭқарратә мазараны аҟазаараз. Аҳәынҭқарратә мазара анапхгараҭаразы Аҳәынҭеилакы мап ацәнакит амазаратә комплекс аҭирахь анагара.

"Аԥсныбылтәы" анапхгара ҿыци Аекономика аминистрреи ргәаанагарала акредит аҭараан еилаган Аграждантә кодекси Аԥсны азакәани иара убасгьы акредит аиураан "Гәдоуҭатәи анефҭбаза" ауал ақәны иҟан, убри азы аикәыршаратә ԥкырақәа ахьамаз азы.

Ԥхынгәы 2 рзы "Аҟәа-Банк" "Аԥсныбылтәы" адырра аҭак ҟанаҵеит, "Аҟәа-Банк" аиашара Аԥсны Абжьаҟазаратә ӡбарҭа актқәа рыла ишьақәырӷәӷәоуп ҳәа. Уи адагьы абанк адырра ҟанаҵеит "Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи анапхгаҩы Даур Ҭарба ихәдықәҵаратә шәҟәы шыҟоу азы.

"Аҟәа-Банк" апозициа кьыԥхьын "Аԥсныпресс" асаит аҟны.

Акоммерциатә банк "Аҟәа-Банк" Аҳәынҭеилахәыра "Аԥсныбылтәи" Аҳәынҭқарратә информациатә маҵзура "Аԥсныпресси" ԥхынгәы 8 рзы ирзашшит аусутә ҳаҭыр ахьчаразы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

2
Яблоки

Ахаҳә ашша алызхуа, мамзаргьы харантәи икәалыкәаџьоз аҵәа ҟаԥшьқәа ирыхҳәаау ажәабжь

45
(ирҿыцуп 17:30 13.07.2020)
Ажурналист Аинар Ҷыҭанаа иаҳзеиҭеиҳәеит иԥсҭазаараҟны дзықәшәаз хҭыск, ауаҩытәыҩса ицәаҩа бааԥсқәа иреиуоу акаҷбеира иазкынгьы игәжәажәарақәа ҳацеиҩишеит.

Аинар Ҷыҭанаа, Sputnik

Ԥхынгәымза амра ашәахәа цаҳә-цаҳәқәа хәыҷы-хәыҷла еихсыӷьуан, ақыҭа мҩа саныланы, счабра ду сҿышьуа саннеиуаз. Уаҳа зылшо иԥсра убеит ҳәа ауп сшыҟоу хҭыс рацәала игәылҭәааз ари амш анҵәамҭазы, аха аҩнынӡа сызгаша сымҩа макьана инымҵәаӡац аҟнытә, ашьыжь еиԥш ашаца-шацаҳәа акәымзаргьы , "уалла" сшьаҿақәа неихго, сҽырӷәӷәаны саауеит. Ӡы-хьшәашәак уажәы исзеицәамхар ҟаларын. Сыцагьы уажәшьҭа ҿаҵақәак азҭасыршәыр цәгьа ишамбо аҟара снардыруеижьҭеи акрааҵуеит, аха аҩнынӡагьы уажәшьҭа рацәак бжьам, иаасычҳап...

Аха сышнеиуаз, сыварахьшәа баҳча ссирк сылаԥш анақәшәа, сгәы иамукәа сааҭгылан, саанаԥшы-ааԥшит. Абаҳчаҿы ашәырҵлақәа рхыԥхьаӡара рацәам, реиҳаракгьы ҵәаҵлақәоуп, аха харантәи икәалыкәаџьо исҿаԥхо аҵәа ҟаԥшь ҟәазқәа уамак ала иԥшӡоуп, ргьамагьы ссирхашт, ҳәарада. Ааигәа-сигәа аӡәгьы сылаԥш иқәшәом уажәазы. Ас иманшәаланы "амомент" соузар, ҩбаҟа ҵәа ҿыхны, наҟ-арахь икны саарыцҳауа, ԥшьаала сымҩа инацысҵар, аҩнынӡа сназгаша "абылтәгьы" соурын, абаҳча аԥшәмагьы уеизгьы-уеизгьы ԥхасҭа дук исҭарым ҳәа азысыӡбан, аамҭа мгакәа аанда снадгылт.

Даараҵәҟьа исгәамԥхаӡеит аҵәаҵлақәа санырзааигәаха сназлаԥшыз ацәыршәагара. Иабаҟоу харантәи сыԥсы злахаз аҵәа ҟаԥшь ҟәазқәа? Ааи, аԥштәхәы аганахьала зыла самжьаӡеит, урҭ ҟаԥшьқәаҵәҟьоуп. Ашәагаагьы ҟәнушьартә иҟам, схы иаҟарақәоуп амахәқәа ырхәаны, ихьанҭыџь-хьанҭыџьӡа, аԥсаҵла ахәмаргақәа реиԥш икнаҳау ашәыр. Аха ари абаҳчаҿы игылоу аҵәаҵлақәа зегьы сара сеиԥш иреилаҳашаз ауаҩы дрыниаанӡа сынтәатәи рҽаҩра зегьы хьӡыда-цәада иҿабаазаап, иагьа уҽазушәаргьы, афаразы имаҭәахәу ҵәа цырак узрылԥшаауам. Убри аангьы абаҳча анапы агуп сҳәар – гәнаҳарахоит: аҵа цқьаӡа ирхуп, амахәқәа ишахәҭоу еиԥш еилыхуп. Аха уи зегьы змаҭәахәгәышьоузеи, зегьы ззыҟаҵаз аҵыхәтәантәи алҵшәа ахархәара маиузар, аџьабаа абзабаа ацымлазар, ихәарҭаны изыҟамлазар ауаҩы изы? Аԥшәма ихаҭа аҵәафара уамак дамеилаҳазаргьы, игәылацәа ирзишар амурыз… Аҵәыуашьа ззымдыруаз ихы ԥиҽуан аума ари иахьӡу, мамзаргьы ау дымлаҟәит, акьаҿ днамӡеит акәу? Мап, арҭ ахшыҩҵакқәа уажәы сызлаԥшыз апылҳаҭра ианымаалошәа збоит. Абаҳча зҵазкуа анхарҭа злақьаԥҭоу ала, еиҳа ииашахоит ала цәгьа иаргьы иафомызт, даҽакгьы ианаҭомызт ҳәа ари ахҭыс аҟазшьарба азыҟаҳҵар.

Ԥыҭраамҭак санынаԥшааԥш, сыкәша-мыкәша избоз зегьы хшыҩзышьҭра анрысҭа, аԥшәма ари аҩнаҿы уаҳа дышнымхоз аҟара еилсыргеит азоуп ақьаԥҭа ҳәа зысҳәазгьы. Избан акәзар кәыркәа шоуразы ақыҭаҟны ашәқәеи аԥенџьырқәеи ыҵарбаҟа иаркны аӡәы дтәап ҳәа сгәы иаанагом, ауаҩы ихы даӷамзар, мамзаргьы аҩнуҵҟа аҳауа рхьшәашәага изыҩнагыламзар. Аха аԥенџьырқәа акы-ҩба ҭаԥсаны излаҟоу ала ари аҩны зыӡбахә сымоу ахархәага амоуп ҳәа аҳәара даараӡа исцәыуадаҩуп. Сгәанала, алкаа ҟаҵоуп – аԥшәма инхарҭа ҭыԥ иԥсаххьеит. 

Уи зегьы еилкаауп, аҭагылазаашьақәа зегьы еиԥшӡам, аԥшәма иҩны ныжьны ицара мзызс иамоу здыруада… Аха ирхароузеи аҵәақәа? Избан урҭ ҿабаанӡа даҽа џьоукы изырҿаҵахәымхаз? Аԥшәма дкаҷбеизар? Иҟазшьа бааԥсызар? Уи ишәиира иацәшәаны акәзар егьырҭгьы ашәыр уажәраанӡа изакьымсыз? Аха даҽа ганкахьалагьы, зхы иамыхәо даҽаӡәгьы дызихәом аҟнытә, ара уеизгьы-уеизгьы иџьашьатәу ҳәа акгьы ыҟам, сгәанала. Издыруада ус акәымзаргьы, сгәы сажьозаргьы… Издыруада…

Ашәыр ҳҳәеит ҳәа, ауаҩгьы ари аҩыза ахаҿыҩбара ицәтәымӡам. Иаҳҳәап, иҟамлалои убасгьы, харантәи ауаҩы дыԥшӡазшәа анубо, аха иааигәаны данудырлакь дшеиӷрабаау анеилукаауа. Иҟалалоит даҽакалагьы: изаҭәаумшьо аҳәак иҟәнуп ҳәа шырҳәо еиԥш, еиҳа узқәымгәыӷуа ауаҩы, уара еиҳа ацхыраара ануҭаху аамҭазы инапы узырханы уанышьҭихуа. Аҭагылазаашьа ауп аус злоу, иароуп ҳсабрадақәа ҳҿыхны ҳхаҿра иаша алашарахь ицәырызго. Усҟан ҵакы амаӡам ауаҩы иҭеиҭыԥш, "дҟаԥшьу", "деиқәаҵәоу" мамзаргьы "дцәышу". Аҵакы змоу агәаҭа заҵәык акәхоит...

Ус, схәыцуа сышгылаз, исызгәамҭакәа ҷкәына хәыҷык даасыдгылеит. Даара исцәымыӷхеит, аиашазы. Иҟамлои ари абаҳча аԥшәма иара ихаҭа иакәзар? Аха, мап... Аҷкәын саниабадыр, маҷк ҳанааицәажәа, игәрагара сырҳазар акәхап, абаҳча аԥшәма изкны иидыруаз аинформациа ансыцеиҩиша, уаанӡатәи сгәаанагарақәа шьақәырӷәӷәахеит. Иара иажәақәа рыла, аԥшәма ақалақь аҟны дынхоит, зны-зынла даалоит арахь, иабацәа рџьынџь ахь. Ари абаҳча иара инапала иааӡеит, аха иаҿало ашәыр аӡәы дакьысыр иуам, даара аҭыӡшәа алихуеит. Убри аҟнытә агәыла хәыҷқәа аԥшәма аҩны дшыҟам шырдыруагьы, аҵәақәа рҿыхра рзыгәаӷьуам, еиликаар ҳәа ишәоит. Абри акәзаап ара иҟаланы иҟоу...

Ахәыцрақәа уанрылоу хәарҭазар акәхап... Маҷ-маҷ зыҟаҵара салагаз алкаақәа шиашаз еилыскааит... Аха уажәазы шьоукы рҵәабаақәа срықәӡыргьы уамак исҭахымызт аҟнытә, ԥшьаала сымҩа сназыхынҳәит. Сышӡышац сӡышуеит, сыцагьы шышәаҳәац ишәаҳәоит, аха уи уажәшьҭа хырҩа асҭаӡом, сзызхәыцуа анҭ аҵәабаақәа роуп. Сгәыӷуеит, ҽааны урҭ даҽа лахьынҵак рзыԥшуп ҳәа...

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

45