Аӡиасқәа

Аԥснытәи аӡиасқәа рыхкырацәара

81
(ирҿыцуп 14:18 14.03.2019)
Аӡиасқәа жәларбжьаратәи рымш аҽны аинформациатә маҵзура Sputnik иазнархиеит Аԥсны аӡиасқәа ирыдҳәало аматериал.

Аԥсны зегьы иҟоу аӡиасқәа рҟынтәи хә-ӡиаск дуқәоуп ҳәа иԥхьаӡоуп (Кәыдры, Бзыԥ, Егры, Ԥсоу, Гәымсҭа), 40 рҟынӡа ибжьаратәу ҳәа ишьоуп, егьырҭ ӡиас ссақәоуп.

Зегь раасҭа иауу

Аԥсны иахьаҵанакуа иҟоу аӡиасқәа зегь раасҭа иаууп ҳәа ишьоуп Бзыԥ. Иара аура 116 километра инаӡоит.

Нижний каньон реки Бзыбь
Тенгиз Тарба
аӡиасқәа зегь раасҭа иаууп ҳәа ишьоуп Бзыԥ

Зегь раасҭа икьаҿу

Реԥрыуа – Аԥсны зегь раасҭа икьаҿуп, иара адунеи аҿы иҟоу аӡиас кьаҿқәа ируакуп. Аура 20 метра заҵәык ауп иҟоу.

Река Репруа, самая короткая река в мире через 18 метров от истока впадает в море
© Sputnik Томас Тхайцук
Реԥрыуа – Аԥсны зегь раасҭа икьаҿу аӡиас

Зегь раасҭа амчхара змоу

Аԥсны зегь раасҭа имчхоу ӡиасуп Кәыдры. Кәыдры есышықәса миллион тонна рҟынӡа аинерттә материал ҭнагоит.

Река Кодор. Архивное фото.
© Sputnik Томас Тхайцук
Аԥсны зегь раасҭа имчхоу ӡиасуп Кәыдры

Зегь раасҭа ихьшәашәоу

Аԥснытәи аӡиас дуқәа зегьы хьшәашәоуп ҳәа ишьоуп, избанзар дара зегьы ашьхарахь рхы ыҵыргоит. Арҭ аӡиасқәа аӡынразы бжьаратәла – 4°С иҟоуп, аԥхынраз –19°С.

© Sputnik Томас Тхайцук
Гәымсҭа

Амиф еиҭазкуа

Гәдоуҭа араион аҿтәи аӡиас Хыԥсҭа ахьӡ "ахьы" аҟынтәи иаауеит, ажәытә ахьы ҭнагон ҳәа иршьоит, аха аҵарауаа ргәаанагарала ари ахьӡ "аҳаша" (ахаҳә шкәакәа) аҟынтәи иаауеит.

Ахьы ҭызго аӡқәа

Ажәытәан Кәыдры, Бзыбь, Кьылашәыр рхыҵхырҭаҿ ахьы ыҵырхуан. Ажәытә ажәабыжьқәа рыла аҭыԥантәи ауаа ауасацәа аӡы ианӡаарҵалак, ахьыԥслымӡ еизнагон. Абри акәзар ҟалап ахьыуаса-цәа иашьҭаланы амшын иӡхыҵыз аргонавтцәа ирызку абырзен миф хыҵхырҭаны иамоугьы.

Висячий мост через реку Бзыбь в Абхазии.
© Sputnik / Томас Тхайцук
Бзыԥ

Реиҳа аԥсыӡ зҭоу аӡиас

Гәдоуҭа араион иатәу аӡиас Мҷышьҭа (Черная речка) реиҳа аԥсыӡ амоуп.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Гәдоуҭа араион иатәу аӡиас Мҷышьҭа

Аԥсуа еставелла

Аԥсабаразы иуникалны иԥхьаӡоуп ашьхарантә амшын иазцо аӡиас ҭыԥк аҿы шьҭахьҟа ахынҳәра. Аҵарауаа ари еставелла ҳәа иашьҭоуп. Абасеиԥш убар ауеит хыԥсҭа аӡиас аҿы, Ҩԥсара аҿы. Аҵыхәтәантәи аҿы аӡы убасҟак ирласны аҽаҵәахуеит, иҭоу аԥсыӡ адәы иқәхо аҟара.

Аматериал азырхиараан ацхыраара ауит Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа аекологиа Аинститут.

 

81
Даур Тарба

Ақыҭанхамҩа ԥасатәи аминистр еиҭеиҳәеит сынтәа иџьықәреи аҽаҩра зеиԥшроу атәы

6
(ирҿыцуп 11:18 01.12.2020)
Аԥсны ԥасатәи ақыҭанхамҩа аминистр Даур Ҭарба арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит сынтәа иџьықәреи аҽаҩра зеиԥшроу, ақыҭеи ақалақьи реимадара аҵакы атәы далацәажәеит.
Ҭарба: ақыҭаҟны аџьабаа бзабаахоит

"Ақыҭаҟны сыҩнра касыжьуамызт, есымчыбжьа аԥсшьарамшқәа раан саауан, уажәшьҭа ҩышықәса ҵуеит хықәкыла еиԥҟьарада ақыҭаҟны сынхоижьҭеи. Ҳәарада, ақыҭаҟны анхара ауадаҩрақәа ацуп, аха абарақьаҭрагьы рацәаны иацуп, агәыбылра, аԥсуа иқьабз, иламыс-ипату, иҵасқәа зегьы ақыҭа иамадоуп. Ари ачымазара ҿкы ицәырҵыз агәаҟра ацуп. Иахьа ҳазҭагылоу аамҭазы аԥсуа дахьыҟазаалак, ӡыӡбахә сҳәо еиҳарак ақалақь аҟны инхо, зегьы ақыҭеи ҳареи ҳаимадоуп. Абри ҳқыҭақәа каҳмыжьроуп, ауаҩы дныҟәаргоит. Афатә-ажәтә аганахьала ашәарҭадара алыршаразы абарақьаҭра ҳамоуп, хәыҷык џьабаа ҳбар, ҳқыҭақәа ҳныҟәаргартә аҭагылазаашьа ыҟоуп. Иахьа адунеи аҿы иҟоу аиҿагыларақәа гәаҭаны, акы аахәаны афара шәарҭахо иалагеит. Ахәыҷқәа ҳааӡоит, убарҭ аԥсабараҟны ииашаны иаарыху афатә-ажәтә рыдаҳгалартә еиԥш аҭагылазаашьа ҳамоуп аԥсуаа, избанзар зегьы ақыҭа ҳадҳәалоуп. Аамҭак ыҟан ҳқыҭа ааныжьны ақалақь ахь ҳанеихаз, аха ауадаҟны уҩнатәаны ухы узныҟәгом», -иҳәеит Ҭарба.

Иара иазгәеиҭеит сынтәа еиԥш аџьықәреи аҽаҩра бзиа шимоуц, 250 калаҭ ица иҭеиԥсеит.

"Ауаа рахь схы нарханы исҳәоит игәаҟуа аӡәыр дыҟазар, аџьықәреи иаасрыхыз ала ацхыраара рысҭоит. Сҩызцәа, издыруа рахь ҟәыдк, ԥшык сышьҭуеит. Ашықәс ҿыц азы сан лыԥсы анҭаз ашәишәиқәа, акәытқәа сҩызцәа зегь рахь илҭиуан. Убри аҵас саргьы икасыжьуам ҳәа саҿуп сҩызцәа, сыуацәа ансзааиуа", - иҳәеит Ҭарба.

Шәазыӡырҩла арадио Sputnik Аԥсны аефир.

6

Валериа Адлеиԥҳа ҷыдала афестиваль "Аԥсны" азы ашәа ҿыц ҭалҩит

9
(ирҿыцуп 10:32 01.12.2020)
Валериа Адлеиԥҳа – жәларбжьаратә авокалтә шоу "Ты супер!" актәи асезон аҿы аиааиҩы.

АҞӘА, ԥхнҷ 1 – Sputnik. Валериа Адлеиԥҳа ҷыдала афестиваль "Аԥсны", Москватәи аԥсуа диаспора еиҿыркааз азы иҭалҩит аԥсышәала ашәа "Сыҟоуп уааигәара" (Я с тобой). Абри атәы  Sputnik иазеиҭалҳәеит лара ашәаҳәаҩ лхаҭа.

"Афестиваль "Аԥсны" ҩынтәуп салахәхоижьҭеи. Ҵыԥх Москва сықәгылан, сынтәа апандемиа иахҟьаны иҳаӡбеит онлаин амҩаԥгара. Азыӡырыҩцәа рзы ашәа-аҳамҭа ҭааҩит",- лҳәоит лара.

Валериа лажәақәа рыла ашәа аҩызареи аицхыраареи ирызкуп.

"Ашәаҿ уҩыза  ҭагылазаашьак иахҟьаны инапқәа аниваҳауа, имч анымхо ушивагылаша атәы аҳәоит. Зегь шыбзиахо агәра иуыргароуп. Ашәа ахьӡгьы "Сыҟоуп уааигәара" ҳәоуп ишыҟоу",- лҳәоит лара.

Ажәақәеи амузыкеи иҩит Анри Гәымба, ашәа акустикатә версиа иалахәын амузыкантцәа - Алхаси Алмасхани Марколиаа, Ҭимур Агрба. Абек вокал – аԥсуа блогер Сандро Аблоҭиеи Ирена Сымсымԥҳаи.

Афестиваль "Аԥсны", Москватәи аԥсуа диаспора еиҿыркааит цәыббра 30 2018 шықәса рзы.

2020 шықәсазы акоронавирустә пандемиа иахырҟьаны онлаин-формат ала имҩаԥгахоит.

Валериа Адлеиԥҳа – жәларбжьаратә авокалтә шоу "Ты супер!" актәи асезон аҿы аиааиҩы афестиваль лҽалалырхәырц анаԥхьара лыҭан.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

9
Ноги младенца в руках матери

COVID-19 аан ан лҟынтәи ахәыҷ иахь ацәеижьҿагыларақәа шиасуа атәы аарԥшуп

4
Уаанӡа Роспотребнадзор аҟны еилыркаахьан адуцәа шракәу ахәыҷқәа авирус рылазгало.

АҞӘА, ԥхынҷ 1 - Sputnik. Акоронавирус аан ан лҟынтәи ахәыҷ иахь ацәеижьҿагылақәа ииасыр ауеит гәыԥҳәыхшла акраниҿалҵо, ҳәа лҳәеит Роспотребнадзор ЦНИИ аепидемиологиа аклиника-аналитикатә усуразы адиректор ихаҭыԥуаҩ Наталиа Пшеничнаиа. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.

"SARS-CoV2 IgG,  SARS-CoV2 IgA рахь ацәеижьҿагылақәа аарԥшуп COVID-19 змаз ан лгәыԥҳәыхш аҟны. Акоронавирус аан ан лҟынтәи ахәыҷ иахь ацәеижьҿагылақәа ииасыр ауеит гәыԥҳәыхшла акраниҿалҵо, аха урҭ ирласны иӡуеит, убри азоуп ахәыҷы агәыԥҳәыхш ифонаҵы дзыхьчо", - лҳәоит Пшеничнаиа.

Лара иазгәалҭеит COVID-19 змоу анацәа згәы бзиоу рхәыҷқәа рҟны ацәеижьҿагыла шаадырԥшуа.

Урҭ ацәеижьҿагылақәа ирласны рыӡра ишьақәнарӷәӷәоит дара ан лҟынтәи ахшара иахь ииасыз шракәу, лҳәоит аепидемиолог.

4
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау