Валери Бганба даҭааит Донецк еиҿкааз амилаҭтә нхамҩа аихьӡарақәа рцәыргақәҵа

Валери Бганба даҭааит Донецк еиҿкааз амилаҭтә нхамҩа аихьӡарақәа рцәыргақәҵа

49
(ирҿыцуп 18:22 11.05.2019)
Аԥсны аԥыза-министр Валери Бганба ДЖәР ахада Денис Пушилин иааԥхьарала Донецк дцеит агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәа аҽрылархәразы.

АҞӘА, лаҵара 11 - Sputnik. Аԥсны аԥыза-министр Валери Бганба даҭааит Донецктәи жәлар рреспублика хәышықәса ахыҵра иазкыз ДЖәР амилаҭтә нхамҩа аихьӡарақәа рцәыргақәҵа. Уи аартын Донецк агәаны иҟоу Ленински ихьӡ зху Акультуреи аԥсшьареи рпарк аҟны. Абри атәы аанацҳауеит Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара аофициалтә саит.

Аделегациақәа ирылсны ирыхәаԥшит ДЖәР аминистррақәеи урҭ ирыҵаркуа аусбарҭақәеи реихьӡарақәа зныԥшуаз астендқәа. Апрофильтә министррақәа рнапхгаҩцәа еиҭарҳәеит агроааглыхратә усхк, агәабзиарахьчара, аҵарадырра, арацәатәи аметаллургиатәи ааглыхра, асоциалтә усхк, аинформациатә политика, адипломатиатә усура, акультура, аспорт, иҷыдалкаау аҭагылазаашьақәа раԥырҟәҟәаара, аинфраструктура аргылареи аиҭашьақәыргылареи уҳәа рыҟны ирымоу аихьӡарақәа ртәы еиҭарҳәеит. Ацәыргақәҵа аҵакыра 227 метр ԥшьыркца иҟан, уи аҩнуҵҟа иаартын ҩажәа инареиҳаны астендқәа, азгәаҭоуп апресс-маҵзура адырраҭараҿы.

Аԥсуа делегациа иалоуп иара убас Адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩбеи Апарламент адепутатцәеи.

Уаанӡа ДЖәР Адәныҟатәи аусқәа рминистрра адырра ҟанаҵеит Донецктәи жәлар рреспублика хәышықәса ахыҵра иадҳәалоу агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәа рылахәразы ишнеиуа 17 тәылак рҟынтәи асасцәа. ДЖәР иаҭааит Урыстәыла, ЛЖәР, Аахыҵ Уаԥстәыла, Аԥсны рофициалтә делегациақәа, иара убас Италиа, Франциа, Бельгиа, Сербиа, Германиа, Австриа, Норвегиа, Финляндиа, Чехиа, Словакиа, Ҭырқәтәыла, Шьамтәыла, ЕАА рҟынтәи аполитикатәи ауаажәларратәи усзуҩцәа.

2014 шықәса лаҵара 11 рзы Донецктәи жәлар рреспублика имҩаԥнагеит ахалаҟазааразы ареферендум. Адырҩаҽны, лаҵара 12 рзы, ареферендум алҵшәақәа рылаҳәара ашьҭахь, ДЖәР аиҳабыра ареспублика асуверенитет рыларҳәеит.

49

Аҭоурых иагәылаҵәаху: Инџьгьиа Орҳан Ашамба изкны

2
(ирҿыцуп 15:11 31.05.2020)
Омар Беигәаа ихьӡ зху аҳәаанырцәтәи ҳџьынџьуаа рҭоурых амузеи аиҳабы Џьамбул Инџьгьиа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит Орҳан Ашамба изку акәакь аҿы иӡыргоу амаҭәарқәа рҭоурых атәы.
Аҭоурых иагәылаҵәаху: Инџьгьиа Орҳан Ашамба изкны

Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵаху" арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы есмҽыша.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

2

Сшәишәи акоронавирус ишақәӡыз: иҟалаз ахҭыс

38
(ирҿыцуп 14:40 31.05.2020)
Аԥышәара аамҭа даҽакы еиԥшымкәа ауаа ирылоу аҟазшьақәа цәырнагоит. Аламыс злоу – ицқьара, излам – иҵымҳәҳәарра. Абри инадҳәаланы шәаԥхьарц ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Саида Жьиԥҳа дзыниаз ахҭыс иазку анҵамҭа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

"Амлакра ыҟан" анырҳәо, схаҿы аибашьреи уи ашьҭахьтәи аамҭақәеи ааиуеит, аха иахьа ҳазҭагылоу апандемиа злеиӷьу ҳәа акагьы збом, џьоукы-џьоукы акәтыршәрақәа ирҭаланы, аҵысхә рылатата аӷьычра иалагазар.

Ҳара Гагра ақалақь ахатәы ҩны аҟны ҳанхоит азы, алшара ҳамоуп иҳазхаша кәытқәак ранҵара, уҭраҭыхқәак раарыхра. Ари адунеи иалаҵәаз акоронавирустә пандемиа иахырҟьаны, сан еиҳагьы "ақыҭанхамҩа" лнапы алалкит. Дгьыл ҽыҭк ҭацәны иахьылбо, ма џьықәреик, ма ҟәыдк зҳәаз еиԥш ажәла ыҵалҵоит. Аиаша ҳҳәозар, аҿкы даара агәҭынчымра ҳазцәырнагоит, уаҵәтәи амш агәра ҳзымго аҟынӡа ҳнеиуеит. Сан, апандемиа шаанҵәо еиԥш, арбаӷь ду шысшьуа ҳәа аҿаҭахьагьы лықәылҵеит Анцәа иҿаԥхьа.

Иҳамоу жәа-кәтык ирылакын ашәишәи рбаӷьгьы. Уи ацыхәтәантәи аамҭазы иаалырҟьаны сҭаца илчахуа далагеит, аҳәаа шаадыртлак исшьуеит ҳәа хазы ларгьы ҿаҭахьаны лгәы иҭакны. Акәтыршәра амҩа иаԥнуп азы, иниас-ааиасуаз "ипазанаха" ишԥаҟоу ҳәагьы рылаԥш аддырхалон. Лаҵарамза аҵыхәтәантәи амшқәа рзы иҳазлеиз ақәаршҩы, адыд-амацәыс зцыз амшцәгьа рхы иархәаны ҳшәишәи лаԥшықәызҵаз џьоукы, ҳара ҳаԥхьа "аҿаҭахьа" рықәырхырц рыӡбазаап. Жәацы ашьыжь ҳгылазар, иҽырба-ҽырбо иуԥылоз ашәишәирбаӷь убар иаахә…

Иахьа мҽышоуп, ԥсшьарамшуп. Абри ашәишәи гашьас иарҭеи ҳәа хәмаршақә, аамҭа схы иархәаны, ажурналисттә усеилыргара сҽазысшәеит.

Раԥхьа иҭысҵааит аӷьыч ҳгәарабжьара дышнымхоз, избанзар акәтыршәра иакәыршаз аихыршь (сетка) аҭаларҭа ахьамаз изымдыркәа, шьапыла ихырҽаланы дахыҵит. Насгьы аҩыза дицын, ашәишәи анышьҭих, аанда иахыганы ииҭеит. "Ипазанаха" иҟаз, "аҳәаа аартра" иазкыз ашәишәи амчгьы амамзи, ишәаны аҽанаҟьа, ахәы каԥсеит. Скылԥшкылӡырҩуа акәтыршәра сышҭагьежьуаз, аихыршь (сетка) ақәцәан иалыҳәҳәоз аҿарԥагақәа, аба ацаха ахьынҳалан, снахәаԥш-аахәаԥшын ижәпан, аԥштәы еиқәаҵәан. Уажәшьҭа еилыскааит аӷьыч иеиқәа шаҿаԥаз.

Хымԥада ҳшәишәи анаҳамба, агәрамгарақәа ҳазцәырҵит џьоукы-џьоук рахь, избанзар аӷьыч ссақәа "рыфҩы" рхын.

Саргьы џьара имтәо амыжда соуми. "Афҩы" зхыз руаӡәы даҳцәыхарамызт азы, игәашә савсны снеиааирц сыӡбеит.

Иахьа икылԥхаз амра иаҭаны, иԥшәмаԥҳәыс лыӡәӡәатә лырбон. Ашашәаҿы икнаҳаз амаҭәақәа санрылаԥш, снапаҿы искыз аба еиқәаҵәа ацаха еиԥшыз аиқәагьы сылаԥш нақәшәеит. Аӡәы сибаанӡа уи ацаха рашҭа иҭасыршәит, "рымшьҭацәгьа дара ирзынхарц" азы. Абас ҿымҭӡакәа ашьыжь аус еилсыргеит. Аха изызӡари, сгәы иалсит. Дареи ҳареи ҳаиҩызцәамзаргьы, аԥсшәа ҳабжьан. Избан абри аҩыза рхы изаҭәаршьаз? Арыжәтә џьбарахь ашьцылара змоу, насгьы акоронавирус иахырҟьаны уажәазы аус зымуа ауаа, аиеи нас, иранасыжьп сҳәан, аҩныҟа сҿынасхеит. Ани ацаха сшамжьаз атәгьы агәра згеит, раанда иадтәаланы ашәишәи ахы зфоз алагьы анызба.

Аԥсуаа рҟны аӷьычра ахатәы ҵакы аман. Иуӡо зеиԥшроу еиԥш, ахаҵарагьы анаанарԥшуаз ыҟан. Аха аԥсаатә аӷьычра зынӡа иҳаҭырларҟәран. Сшәишәи ахҭыс ашьҭахь исгәалашәеит даҽа ҭоурыхқәак. Аибашьра ашьҭахь, хаҵак ауаа рыкәтыршәра дышҭалаз анырба, адәахьала алыкә ахаҵаны дыҩнаркзаап. Иара ииҳәашаз анимоу: "Мама дыԥсааит акәытқәа ракәӡам, арбаӷьқәа роуп изгоз" ҳәа ҿиҭзаап, уи иахьагьы лафны ианаламцәажәо ыҟаӡам ҳгәылацәа.

Санду лаҳәшьа лкәытқәа аҵлаҿы акәын иахьԥхьарылоз азы, уи гәазҭаз лгәылак анааилахәлалак аҵла ахыӷәралаба (швабра) кны дыҵатәон. Акәты амахә иацәҩашьаны ахыӷәралаба ианықәтәалак, ԥшьаала илбааигон. Амала жәабаҟа анылцәига ауп "иус" анаргамаха.

Ҳгәарабжьараҿы ҳара ҳадагьы акәытқәа змоу рацәаҩуп. Урҭгьы лассы-лассы "анапы" аԥхасҭа рынаҭоит. Зынӡа иаҳзааигәаны инхо џьоукы раанда унапы нахугар, рыкәтыҵрантәи акәтаӷьқәа ӡаны иугартә еиԥш иҟазаап. Зылаԥш иҵашәаз ԥҳәыскгьы, Анцәа исиҭеит лгәахәазшәа, лнапы ҭылшьуа далагеит. Аԥшәмацәа "бызҿу закәуи" ҳәа ианлыдгыла: "Шәыбжьы заҟароузеи, ауаа ираҳауеит!" – ҳәа дааҳәны дара дырҿагылеит…

Аҩнатә кәты ажьы бзиа изымбода, аха сарак акалашәа саҿыԥсаауеит. Уажәааигәа сҩыза Лиудмила Сергьегьиаԥҳа "ари ббо, ишшаԥацалаха Гәдоуҭатәи саҳәшьаԥҳа исзаалышьҭыз" ҳәа арбаӷь дахыҽхәаауа архьшәашәага иҭыганы ианслырба, "ус акәӡам, ичаԥаны, ачанах ианҵаны саԥхьа иаажәг" ҳәа алаф аалылсхит. Мышқәак анҵы, еилкаахеит луаҭах аремонт ҟазҵоз аусуцәа аҵыхәтәантәи амш азы ианыҩныҵуаз ирыманы ишцаз. "Сара исҿашәымҵаӡеит азы, ишәықәнагоуп" ҳәагьы еиҭа алаф лхысҳәааит.

Ажәакала, аибашьра ашьҭахь еиԥш аамҭа хьанҭахеит. Акоронавирус ирлас иаҳхымҵыр, ауаа аус рзымур, акәытқәа раасҭа еиҳау ацәыӡқәа ҳауа ҳҟалоит, аха усҟан анажьра уадаҩхоит…

Уажәазы акоронавирус ахырқәшара иазку сан лырбаӷь "ашәарҭара" иҭагылоуп…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

38