Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит 50-ҩык ҳџьынџьуаа хәыҷқәа

227
Иахьа, ашьыжь, Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит 50-ҩык ҳџьынџьуаа хәыҷқәа. Урҭ рҭоурыхтә ԥсадгьыл аҿы иҟазаауеит жәамш. Абри атәы ааицҳаит ажурналист Сырма Ашәԥҳа дзыҿцәажәаз Ҭырқәтәылатәи Ареспубликаҿы иҟоу Аԥсны ахаҭарнак Вадим Ҳаразиа.

Cырма Ашәԥҳа, Sputnik

Ԥхынгәымза 1 инаркны 10-нӡа рабдуцәа рџьынџь аҟны рыԥсшьара мшқәа рхыргоит раԥхьаӡа акәны зҭоурыхтә ԥсадгьыл иаҭааз ҳџьынџьуаа хәыҷқәа. Урҭ иаха иныҳәа-ныԥхьаны рҭаацәеи, рҭынхацәеи, реиҳабацәеи Аԥсныҟа амҩа иқәырҵеит.

"Агәыԥ аилазаараҟны иҟоуп зынӡа 50-ҩык ахәыҷқәа. Урҭ рахьтә 35-ҩык Аԥсуа Федерациа иалоу ахеидкылақәа иҳарҭаз асиа аҟынтә. Сҭампыл, Болу, Каисери, Бурса, Енегиоль, Каилар, Сақариа, Анкара, Туфан-бели уҳәа адернеқьқәа рҟынтәи ахәыҷқәа. Иара убас, 15-ҩык ахәыҷқәа Кавказтәи Афедерациа еиқәнаршәаз асиа аҟынтә", - ҳәа азгәеиҭеит Вадим Ҳаразиа.

Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа иааз ахәыҷқәа ргәыԥ еиҳабацәас ирыцуп Аҭеиба Ердынџь, Ешба Шамил, насгьы ҩыџьа-хҩы аҭаацәа рганахь ала. Хымԥада, ахәыҷқәа агәыӷра рымоуп Аԥсны иахьааиз рыжәлантәқәеи, рашьцәеи дареи еибаԥшаап ҳәа.

"Агәыԥ иалоу ахәыҷқәа рыжәлақәа рахьтә иуԥылоит: Палаа, Ешаа, Бганаа, Махариаа, Инаԥшьба, Ҷанба, Ламиа, Ҳалуашь, Лазба, Қаԥшь, Жьиба, Бӷажәба, Агәмаа, Нарҭиа, Аӡынба, Аҩӡба, Цыгәба. Ахәыҷкәа анынаскьаҳгоз ргәырӷьара ҳәаак амамызт, агәра ганы ҳаҟоуп игәырӷьаҵәа ихынҳәыргьы, мышкызны рыԥсадгьыл гәакьахь ишыгьежьуа, избанзар агәыбылра амч ӷәӷәоуп", - иҳәеит Ҳаразиа.

© Foto / предоставлено Вадимом Харазия
Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит 50-ҩык ҳџьынџьуаа хәыҷқәа

Ас еиԥш иҟаз апрограмма еиҿнакааит Ҭырқәтәыла иҟоу Аԥсуа Федерациеи, ҳџьынџьуаа рыԥсадгьыл ахь рырхынҳәразы Аԥсны аҳәынҭқарра аминистрреи. Акыраамҭа аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥган, азҵаарақәа зегьы ирылацәажәан, ишақәнагоу еиԥш иҳәаақәҵан.

"Аҳәарас иҳамоу, еиқәысыԥхьаӡаз агәыԥ иалоу аԥсуа жәлақәа Аԥсны ирацәоуп, ахәыҷқәеи дареи еибабар даара ибзиан. Ахәыҷқәа нхоит Аҟәа ақалақь, Алашарбага аҳабла, Гобечиа имҩаҿы иҟоу Низам Ҳапаҭ исасааирҭаҿы", - ҳәа азгәеиҭеит Вадим Ҳаразиа.

Ҭырқәтәыла иҟоу Аԥсны ахаҭарнак Вадим Ҳаразиа излаҳаиҳәаз ала, апрограммаҟны иазгәаҭоуп Аԥсынтәыла аҭоурыхтә ҭыԥқәа дырбара, аҭыԥ ԥшӡарақәа рахь рырныҟәара, аныҳәатә ҟазшьа змоу аиԥыларақәа рзеиҿкаара уҳәа аусмҩаԥгатәқәа маҷымкәа, иара убас, Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Џьумка-иԥа Ҳаџьымбеи дареи реиԥылара. Апрограмма знапы иану, имҩаԥызго Беслан Андреи-иԥа Дбар напхгара зиҭо Аԥсны Аҳәынҭқарра арепатриациазы аминистрра ауп.

"Ҳауаажәлар рзы, ҳ-Аԥсынразы даара ихҭыс дууп ҳџьынџьуаа хәыҷқәа рыԥсадгьыл ахь рцара. Урҭ Аԥсны рыҟазаара, хымԥада, ихҭыс дуны иҟалашт аԥхьаҟа дара рыԥсҭазаараҟны", - ихәеит Вадим Ҳаразиа.

Дети из Турции едут в Абхазию на отдых
© Foto / предоставлено Вадимом Харазия
Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа иааит 50-ҩык ҳџьынџьуаа хәыҷқәа

Иазгәасҭарц сҭахуп, 2004 шықәса рзы, Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ашьҭахь, раԥхьаӡа акәны Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа ԥсшьара иааз ахәыҷқәа рахьтә, иахьа ишыҟоу Аԥсны инхақәоу, аус зуа, уимоу аҭаацәарагьы иалалахьоу. Агәыӷра ыҟоуп, араҟа зӡыхьқәа ирҿыхәаз, Аԥснытәи аҳауа зфаз, зџьынџь дгьыл зшьапы ықәзыргылаз ахәыҷқәа рахьтә ишыҟало наунагӡа зыԥсадгьыл ахь нхара ихынҳәуагьы.

227

Агәаҭара-аушьҭратә ҭыԥ "Адлер" аҿы даанкылоуп ахәшәқәа "Алирика" ыиазгоз ауаҩы

2
Анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа рконтрабандазы (Урыстәылатәи Афедерациа Ашьаустә закәанеидкыла ахәҭаҷ 226.1) Урыстәыла атәылауаҩ быжьшықәса рҟынӡа ҭакрала ихигарц иқәырҵар ҟалоит.

АҞӘА, рашәара 5 - Sputnik. Агәаҭара-аушьҭратә ҭыԥ "Адлер - автомҩатә" ашьаҟауаа рыиасырҭаҟны Аԥсни Урыстәылеи рҳәааҿы даанкылан Урыстәыла атәылауаҩ, уи идбалан анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа рацәаны, абри атәы аанацҳауеит Краснодартәи атәылаҿацә иатәу Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә маҵзура иаҵанакуа Аҳәаахьчаратә усбарҭа апресс-маҵзура.

"Хаҭалатәи игәаҭараан Урыстәылатәи Афедерациа атәылауаҩ имаҭәақәа ишрылаз рбеит ахәшәқәа згәылаз аполимертә еилаҳәара. Ахимиатә експертиза ианарбеит урҭ амаҭәашьарқәа "Лирика" ҳәа ззырҳәо апрегабалин шакәыз", - ҳәа аҳәоит адырраҭараҟны. 

Аурыс-аԥсуаа ҳәаа иахыганы контрабандала анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа риагаразы ари атәылауаҩ иганахьала ашьаус хацыркуп.

© Foto / Пресс-служба ПУ ФСБ России по Краснодарскому краю
Агәаҭара-аушьҭратә ҭыԥ "Адлер" аҟны Урыстәыла атәылауаҩ имхыз анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа згәылаз аилаҳәара

Анырра ӷәӷәа ҟазҵо амаҭәашьарқәа ршәагаақәа ртаблицаҟны иарбоу асиа инақәыршәаны, атәылауа имхыз ахәшәқәа зышәагаа дуу ҳәа ишьоуп ҳәа азгәарҭеит АфШәМ (ФСБ - аред.) Аҳәаахьчаратә усбарҭаҟны.

2
Беслан Джопуа

Џьапуа Аԥсны аекологиеи аԥсабара ахьчареи рҭагылазаашьа ахәшьара аиҭеит

6
Аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит атәылаҟны аекологиеи аԥсабара ахьчареи рҭагылазаашьа хәшьарас иаиҭо.
Атәылауаҩи аиҳабыреи: Џьопуа аекологиа азҵараақәа ирызкны

Рашәара 4 рзы Аԥсны аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа имҩаԥигаз аилацәажәара иалахәын Аекологиазы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Савели Ҷыҭанаа, Аҵиаақәа рзы аҳәынҭқарратә карантинтә хылаԥшра амаҵзура аиҳабы Аркади Џьынџьиа, Аҳәынҭқарратә ветеринартә маҵзура аиҳабы Роман Џьапуа, Ақыҭанхамҩа аминистрра иатәу Аҵиаақәа рыхьчаразы амаҵзура аиҳабы Владимир Гьериа.

"Аиаша шәасҳәап, иахьазы ауаҩы дзыргәырӷьо маҷуп, иҟалап ҳара иаҳа ҳазеицәазар аԥсабара, иара еиуеиԥшым ахәаҷақәа, ачымазарақәа рыла иҳанаҭо аԥхасҭа аасҭа", - иҳәеит Џьапуа.

Аԥыза-министр актәи ахаҭыԥуаҩ иазгәеиҭеит ақыҭанхамҩа аԥхасҭа азҭо еиуеиԥшым амаҵа хкқәа рҟынтә ахәшәтәрақәа рымҩаԥгаразы аиҵахарақәа шазгәаҭам. Аԥсыӡкра азҵаара далацәажәо, иара иҳәеит аалыҵ аус адызуло Аԥсны азауадқәа мацара уи рнапы алакызҭгьы, ԥаса ишыҟаз еиԥш, уи ахылаԥшра иаҳа имариахон ҳәа.

"Шаҟа аадрыхыз, азауад ахь шаҟа наргаз аԥсыӡ убоит. Егьырахь аквота аужьраан азауадқәа рнаҩс иаланагало рацәаҩуп ари аус. Ҭырқәтәылантәи иаауеит аӷбақәа аԥсыӡкразы. Урҭ қьырала икны, рхы иархәаны, азауад азы акәымкәа еиӷьу аԥсыӡқәа ркуашәа, ахылаԥшра рзыҟаҵара цәгьоуп. Аекологцәа есымша урҭ рааигәа изыҟалаӡом. Хықәкыс иҳамоуп аԥсыӡ акра шаҟа азин азоурыжьуа 30-40 нызқь ҭонна роума, дара иҟоу абыжь-зауадак рыбжьара ишазарц. Дара рыда аӡәгьы дҟамлар, ахылаԥшра иаҳа имариахоит, аԥсыӡгьы анҭыҵ ицо акәымкәа, абра иҟалоит. Ус еиԥш хықәкыла ҳаицәажәеит, иахьынӡалҵуа сыздыруам", - иҳәеит Џьапуа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

6