Афильм Аԥшаара аҭыхра

Ихыҭхәыцым ажәабжь: афырхаҵа иҭоурых иазку акино ҭырхуеит Аӡҩыбжьа

121
(ирҿыцуп 12:04 12.09.2019)
Очамчыра араион Аӡҩыбжьа ақыҭан аҭыхра иаҿуп 1941-1945 шш. рызтәи Аџьынџьтәылатә еибашьра ду иазку афильм.

Апроект "Ахьӡ архынҳәра" Аԥснынтәи асолдаҭцәа анышә иахьамадоу аҭыԥқәа рыԥшаара иазырхоуп. Апроект аус ауеижьҭеи 175 ҭаацәара рыуа-рҭынха рыԥшаахьеит. Апроект аҳәаақәа ирҭагӡаны иҭыхуп адокументалтә фильм. 2018 шықәса цәыббрамзазы аруаҩ Азиз Агрба изку афильм аҭыхра нападыркит.

Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа, Sputnik

Аибашьреи абзиабареи

Азиз Агрба д-Ешыратәын. Амилициаҟны аус иуан. Иԥҳа Лиалиа Агрԥҳа ишылгәалалыршәо ала, аибашьра ишналагазҵәҟьа афронт ахь дцеит. Лиалиа усҟан ԥшьышықәса лхыҵуан, аха иахьа уажәраанӡагьы уи амш лхашҭуам.

"Сашьцәеи сареи аҩны ҳаҟан. Ҳаб дааит. Драндатәи ачабаба аашьҭихын, иааԥҟаны, ахәшеи ашәыреиларши нахьшьны, ҳацԥхьаӡа инаҳиркит. "Шәан даанӡа шәлеишәа бзиаз"  иҳәан, дындәылҵны дцеит", - лҳәоит лара.

Хара имгакәа Азиз иашьа адырра иоуит хабарда дшыбжьаӡыз азы. Аха аӡәгьы иҟны имырзаӡеит. Лиалиа лан акраамҭа лхаҵа дытҟәаны дыҟоуп, аамҭақәак рыла ихы дақәиҭхап ҳәа дгәыӷуан.

"Сани саби даара бзиа еибабон, аха лара 14 шықәса анылхыҵуаз хаҵа дрышьҭит. Саб иакәзаргьы, уи дацәгәааны ԥҳәыс дааигеит. Лара ахшароура дахыԥсааит аамҭақәак рышьҭахь", - ҳәа еиҭалҳәоит Лиалиа.

Аҽазныкгьы ԥҳәыс дааигеит, аха урҭ маҷк оуп иахьеицынхоз - избанзар еиликааит бзиа иибозгьы лхаҵеи лареи шеилыҵыз. Абриаҟара ҭоурых рыхганы рынасыԥқәа еиларҵеит Лиалиа лани лаби. Аҭаацәараҿы иит хҩык ахшара.

Лиалиа ажәабатәи акласс аҿы дтәан лаб, ихабар аилкаара данашьҭалаз. Иахьалшоз ашәҟәқәа лыҩуан, аха лыԥшаарақәа лҵшәадан.

2015 шықәса рзы апроект алахәылацәа Азиз Агрба анышә дахьамадаз аҭыԥ шьақәдыргылеит. Уи Ростовтәи аобласт, Миллерово ақалақь аҿы акәын. Лиалиа уахь амҩа дықәлеит.

Ахьӡ архынҳәра

Апроект "Ахьӡ архынҳәра" шықәсык инацны аконцлагерқәа ирҭаӡыз аԥсуаа ирызкны акино аҭыхра иаҿуп. Афильм "Аԥшаара" сценаристс дамоуп ажурналист Дмитри Статеинов.

Акино ҭырхуеит Аӡҩыбжьа ақыҭан, аԥсуа актиор Нурбеи Камкьиа иҩнаҭаҿы. Аекран аҿы ԥасатәи аамҭа аарԥшразы ажәытә маҭәахәқәа антиквариаттә дәқьан аҟынтәи иаагоуп. Иахьа уажәраанӡа ирӡуа драндатәи ачабабагьы аахәоуп. Еиҭаҳәаҩык иаҳасаб ала афильм далахәуп Лиалиа Агрԥҳа.

Дочь Азиза Ляля Агрба
© Sputnik / Томас Тхайцук
Азиз Агрба иԥҳа Лиалиа

Азиз Агрба ироль дыхәмаруеит Аԥсуа ҿартә театр актиор Бадра Ҷантуриа. Лиалиеи лашьеи аныхәыҷқәаз рроль нарыгӡоит Санна Керселиани Ернест Бебиеи.

Съемки фильма о герое Великой Отечественной войны
© Sputnik / Томас Тхайцук
Афильм аҭыхра иалахәу Санна Керселиан, Ернест Бебиа, Атәылахьчара аминистрра акурсантцәа

Афильм аԥхьарбара мҩаԥысраны иҟоуп цәыббра анҵәамҭазы. Жьҭаара алагамҭазы апроект аҭыхратә гәыԥ напанаркуеит Керчтәи адгьылбжьаха ахы иақәиҭызтәуаз аԥсуа еибашьцәа ирызку адокументалтә фильм аҭыхра.

Апроект аус ауеит Аԥсны Атәылахьчара аминистрра адгыларала. Аинформациатә маҵзура Sputnik - информациатә партниорны иазыҟоуп.

121

Ажьиԥҳа еиҭалҳәеит Гагра араион аҿы зҭагылазаашьа уадаҩу ашколқәа ртәы

12
(ирҿыцуп 20:25 13.08.2020)
Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа араион аҟны иныҟәараан излацәажәаз азҵаарақәа ртәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Ажьиԥҳа Гагра араион ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи рҭагылазаашьа атәы

"Ҿыц иргылоу Гагратәи актәи ашкол ҳаҭаан игәаҳҭеит, уи ашәқәа раартразы иагу ыҟоуп, аха ари аамҭа иалагӡаны аусқәа хыркәшахоит. Иара убас иаҭаан ахәыҷбаҳча, иара акапиталтә ремонт азун, аха ашҭаҿы иагу ыҟоуп, уи анагӡаразы адгылара шауа атәы ҳәан. Иааиуа амчыбжь азы ахәыҷқәа рыдкылара ҳалагоит, иахьа уажәраанӡа араион аҿы ахәыҷбаҳчақәа еиуеиԥышм амзызқәа ирхырҟьаны аус руӡом. Арыцхә 20 рзы ахәыҷбаҳчақәа раартразы аҭагылазаашьа ҳауп ҳәа ҳгәыӷуеит. Хшыҩзышьҭра ааҭан иаԥсыуам ашколқәа рҿы аԥсуа бызшәа дырҵаразы аметодика", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.

Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы еиҭалҳәеит араион аҿы зҭагылазаашьа уадаҩу ашколқәагьы шыҟоу.

"Урҭ руак - Цандрыԥшьтәи аҩбатәи абжьаратә школ ауп, уаҟа 350 инареиҳаны аҵаҩцәа аҵара рҵоит. Аӡымҩангагақәа зынӡагьы инагаӡам, уажәы аҿкы аан ишьақәыргылоу аԥҟарақәа рықәныҟәара даара иуадаҩуп, араион ахадара ҳақәдыргәыӷит ари азҵаара аӡбара адгылара шаиуа ҳәа. Ашкол аартразы иахьӡом, аха мызкы-ҩымз иалагӡаны аусурақәа нагӡахап ҳәа агәыӷра ҳамоуп. Иара убас аҭагылазаашьа уадаҩуп Пицундатәи аурыс школ аҿы, уаҟа аҵара рҵоит 400-ҩык, ашкол ҩ-сменак рыла аус ауан. Аҿкы аҽацәахьчаразы аԥҟарақәа инарықәыршәаны ҩ-сменак зынӡа иаҟәыхтәуп, ари азҵаарагьы ӡбашьак аиуп ҳәа ҳгәы иаанагоит", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

12

Инал Габлиа Гагратәи аҵара-ааӡаратә обиектқәа рзы: иҟаҵоу маҷым, аха ирыгугьы рацәоуп

1141
(ирҿыцуп 22:41 13.08.2020)
Гагра араион ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи иааиуа аҵара шықәс ҿыц иахьынӡазыхиоу аилкааразы араион усутә ныҟәарала даҭааит Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Гагра араион ашколқәеи, ахәыҷбаҳчақәеи аҵара шықәс ҿыц иахьынӡазыхиоу аилкаара иазкын Аԥсны аҵареи, абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аԥшьаша, нанҳәа 13 рзы араион иҭаара. Раԥхьаӡа акәны иара дымҩахыҵит ҿыц иргылаз Гагратәи абжьаратә аԥсуа школ №1 ахь. Араҟа изыԥшыз араион ахадара аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ҵышәбеи, араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳаи, ашкол адиректор Хана Гәынԥҳаи изеиҭарҳәеит аобиект аргылара шхыркәшоугьы, ргәы иҵхо апроблемақәа шыҟоу. Инагӡаны аҭыԥ иқәҵаӡам афымцалашара, аҵакырадгьыл аиҿкаара, ахыбра аҩнуҵҟа уажәнатә акафель ахькыдыҷҷаз ыҟоуп.

© Foto / Саида Жиба
Аҵара аминистр Гагра араион иаҭаара

Гагратәи абжьаратә школ №1 ргылан аинвестпрограмма инақәыршәаны. Аобиект шьаҭанкыла аргыларазы раԥхьанатә ишьақәыргылаз абиуџьет акәзар, 500 миллион шыҟаз, хышәи бжаки рҿынӡа ианыркьаҿха, хымԥада апроект аҿы иҟаҵатәны иарбаз ахьтә ианыххаз ҟалеит, убарҭ иреиуахеит атрансформаторгьы.

"Зегь раасҭа ипроблеманы иҳамоуп апроект аҟнытә атрансформатор ахьаныххаз. Анкьа ахархәара змаз афымцалашара еиқәнаршәоит ааигәа иҟоу аҩнқәагьы, ашкол ҿыц афымца амчхара еиҳахоит азы ахатәы трансформатор амазароуп. Ари азҵаараҿы аекономика аминистр Кристина Озган адгылара шҳалҭо лҳәеит, ҳгәыӷуеит лассы иӡбахап ҳәа", - азгәеиҭеит Гагра араион ахадара аиҳабы актәи ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ҵышәба.

Инал Габлиа аҵаратә корпусқәа рыҩбагьы, акттә зали, аспорттә зали дрыҩнысны ибеит. Анапынҵақәа ҟаиҵеит, ирҽеитәу зегьы асиа ианҵаны, иақәырӡхо ахарџьи шьақәыргыланы ирҭарц.

"Гагратәи аԥсуа школ шьаҭанкыла иргылоу обиектуп. Аиашазы ашҭа уҭалаанӡагьы улаԥш иԥшӡаӡа иҵашәоит, уи уаҩ игәы иамыхәарц залшом. Амала иҟоуп зыриашареи, зыӡбареи аҭаху азҵаарақәа. Араион анапхгареи, аҵара аҟәшеи, ашкол адиректори еицҿакны иазгәарҭеит ргәы иҵхо рахьтә ихадараны ишыҟоу афымцалашара азҵаара. Ҳаицәажәараҟны еилкаахеит мышқәак рышьҭахь ашкол ахь афымца шнагахо. Атрансформатор азҵаарагьы ирлас иӡбахап ҳәа сгәы иаанагоит. Аиашазы арҽеирақәа ахьаҭаху маҷӡам. Амцаҽацәыхьчаратә система азхәыцрақәак агуп, аԥенџьырқәа аԥардақәа рымаӡам, џьара-џьара акафель кыдыҷҷахьеит, ашкол аҵакыра еиҿкаатәуп. Ажәакала аргылаҩцәа рганахь ацәажәарақәа мҩаԥаагароуп", - ҳәа инаҵишьит аминистр.

Инал Габлиа иҳәеит, ашкол аргылара хылаԥшра азҭоз акомиссиа аҵара аҟәшеи, ашкол адирекциеи рхаҭарнакцәагьы алахәызҭгьы, иахьа абарҭ апроблемақәа цәырымҵар ауан ҳәа. Убас иациҵеит, ҩаԥхьа иргылахо аҵара-ааӡаратә обиектқәа ргәаҭаратә гәыԥқәа анышьақәгылахо аан, Гагратәи аԥышәа ишазхьаԥшуа, уи иднарбаз ҟалеит азы.

Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳа цәыббра аказы ахәыҷқәа ашкол ахь рааира акагьы аԥырхагамхап ҳәа агәыӷра лымоуп.

Сынтәа Ҳ. Ҳ. Чамагәуа ихьӡ зху аԥсуа школ 50 шықәса ахыҵуеит азы, еиҳагьы иҭоурыхтә хҭысхоит шьаҭанкылатәи аргыларақәа рышьҭахь абри ашҭаҟны раԥхьатәи аҵәҵәабжьы гар. Аҵара аҟәша аиҳабы аҭагылазаашьа лхы иархәаны иҭабуп ҳәа ралҳәеит ашкол аргылара иазааԥсаз зегьы, убас аџьшьара рылҭеит зыԥсшьарамшқәа раан арахь иааины аџьабаа збаз арҵаҩцәа.

Ашкол адиректор Хана Гәынԥҳа аргыларақәа цонаҵы уахи-ҽни лылаԥш рхын аусмҩаԥгатәқәа зегьы. Агәаҭаратә комиссиа дшаламызгьы, лгәы зызхьаауаз, ирҽеитәны илбоз лыбжьы ақәлыргон.

"Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара иалиааз ашкол аиубилеитә рыцхә азы ашәқәа раартра аҵак ду амазаауеит. Ари ахҭыс ҳгәы хыҭ-хыҭуа ҳазыԥшуп хәыҷи-дуи. Аиашазы иҟаҵатәу, насгьы инагӡатәу аусқәа шыҟоугьы агәкажьра ҳамаӡам. Арҭ амшқәа ирылагӡаны акәаԥ ҳаргылароуп", - ҳәа азгәалҭеит лара.

Анаҩс аминистр даҭааит Гагратәи ахәыҷбаҳча №1 "Мрамза". Араҟагьы ааигәа акапиталтә ремонт хырқәшан. Иагу шыҟоугьы, аҭагылазашьа ахәыҷқәа рыдкыларазы иманшәалоуп. Аха зыӡбара хымԥадатәиу ауп агәараанда аԥсахра.

© Foto / Саида Жиба
Аҵара аминистр Гагра араион иаҭаара

"Аҳәара шәысҭоит агәараанда ҿыц ашьақәыргылараҿы ацхыраара ҳашәҭарц. Ахәыҷқәа ашҭахь ианнаҳго ҳалаԥш шырху ирхуп, акәымзар џьара-џьара иахьеилаҳахьоу икылсуеит ҳәа иалагоит. Насгьы хылаԥшрада ақалақь иалоу алақәа ҭалар, ирзыцҟьар ҳәа ҳшәоит", - агәҭынчымра аалырԥшит ахәыҷбаҳча аиҳабы Белла Кәакәасқьырԥҳа.

Аҵареи, абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аколлектив рҿаԥхьа иқәгылаз азҵаарақәа рыӡбараҿы адгылара шриҭо иҳәеит. Убас иазгәеиҭеит иахәҭоу аметодикатә цхыраагӡатәқәа рыла ишеиқәиршәо.

Амш иалагӡаны Инал Габлиа аинспекциатә гәаҭарақәа мҩаԥигеит Цандрыԥшьи Пицундеи.

1141