Мери Ладариаԥҳа: СССР бзиарас иҟаз зегьы Пицунда иӡыргазшәа ҳбон

380
(ирҿыцуп 17:12 09.11.2019)
1967 шықәса, абҵара 5 рзы иаартын Пицундатәи Еиду акурорттә еилазаара. Уи аҿиарамҩа дазааҭгылоит усҟан арахь усура иаашьҭыз Аҟәатәи арҵаҩратә институт афилологиатә факультет атәым бызшәақәа рыҟәша 14-ҩык аушьҭымҭацәа ирылаз, иахьагьы зыуаажәлар ирзааԥсо Мери Ладариаԥҳа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Бжьышықәса инеиԥынкыланы зыргылара цоз акурорт аӡбахә СССР атәылақәа ирылаҵәахьан, уи жәларбжьаратәи аҩаӡара аманы ишыҟало ҳәа. Дыҟамзар ҟалап усҟантәи аамҭазы аӡәы, днеины блакы мацаралагьы аргылара ду збар зҭахымыз.

Мери Ладариаԥҳа лкурс, аԥхынтәи аԥсшьарамшқәа ирылагӡаны, еибырҳәеит ари аобиект ишаҭаауа. Убасҟан, Пицундатәи Еиду акурорттә еилазаара аргылара аиҳабыс иамаз Ҭамара Иуан-иԥҳа Гыцԥҳа аҿар ирзымҩаԥылгаз аныҟәара аахижьҭеи ашәышықәса абжа шҵхьоугьы, Мери Самсон-иԥҳа лгәалашәараҿы наунагӡа иаанхеит.

"Аргылара ахьцоз аҵакырахь ус баша-маша узҭаломызт. Зехьынџьара иахылаԥшуаз ауаа гылан. Нас ҳҩыза Лиудмила Сангәлиаԥҳа, Ҭамара Иуан-иԥҳа лҭаца ду лакәын аҟнытә, илзыналыцҳаит аҩнуҵҟа ҳнеины иаҳбар ҳҭахуп ҳәа. Усҟантәи аамҭазы аԥсуа ҳәсақәа уиаҟара иӡыргамызт азы, иџьаҳшьеит Ҭамара Гыцԥҳа лхатә кабинет ахьлымаз. Лусуратә аишәа аҭелтә аппаратқәа еиврыԥххаа иқәгылазшәа анаҳба, уи зынӡа ҳаршанхеит. Аҭыԥҳацәа қәыԥшцәа ҿырԥшыгас даҳзыҟалеит", - еиҭалҳәоит Мери Ладариаԥҳа.

Ҭамара Гыцԥҳа астудентцәа аобиект аргылара ахьцоз аныҟәара анырзымҩаԥылгоз, аидарамҩангагатә лифт ала ишьҭырххьаз акорпусқәа руак 14-тәи аихагылахь ихалгалазаап, уантәи аргылара амҽхак рбарц. Иара убасҟан, аԥсуа студентцәа рхы иҭагаланы иралҳәеит ари акурорт жәларбжьаратәи аҩаӡара шаиуа. Аҵара анхдыркәшалак абарахь аусура иаарц азы абжьгара рылҭеит.

© Foto / Предоставлено: Саидой Жийба
Пицунда акурорт аргылараан

"1967 шықәсазы, Горки ихьӡ зхыз Аҟәатәи арҵаҩратә институт афилологиатә факультет атәым бызшәақәа рыҟәша 20-ҩык аԥсуа ҿар ҳалгеит. Фҩык рыда, Таиф Аџьба аредакциаҿы аусура далагахьан, егьырҭ аҭаацәарақәа ирылалахьан аҟнытә, иаанхаз 14-ҩык "Абхазсоветкурорт" аиҳабыс иҟаз Заур Тарас-иԥа Абӷаџьаа ҳааизиган, ҳхы иҭагаланы иҳаиҳәеит зыргылара хыркәшахаз, иаарласны ахархәарахь инашьҭхоз Пицундатәи Еиду акурорттә еилазаарахь аусура ҳцарц, убраҟа ҳшьапы аҳаркырц, ақырҭуа милаҭ зегьы рымҽхаркаанӡа. Ус иагьыҟаҳҵеит", - илгәалашәоит Мери Самсон-иԥҳа.

Мызкы Одесса администраторцәа ркурс иахысыз 14-ҩык аиҩызцәа Мери Ладариаԥҳаи, Арда Ахԥҳаи, Анна Барцыцԥҳаи, Нелли Барцыцԥҳаи, Еҭери Коӷониаԥҳаи, Алла Кәартааԥҳаи, Џьулетта Ҷоҷуаԥҳаи, Полина Ашәԥҳаи, Галина Ҭаниаԥҳаи, Петиа Ашәбеи, Нури Хышбеи, Арсен Киути, Шота Леибеи, Мирод Гьериеи акурорттә еилазаараҟны аусура иалагоит акорпусқәа рҿы рҽеихшаны.

© Foto / предоставлено Мери Ладариа
1967 шықәсазы, Горки ихьӡ зхыз Аҟәатәи арҵаҩратә институт афилологиатә факультет атәым бызшәақәа рыҟәша аушьҭымҭацәа

"Ҳазегьы Пицунда азеиԥшнхарҭа ҳаҩнарҵеит. Есышықәса ҩнеихагылак дыргылацԥхьаӡа ауадақәа ҳарҭон агәаран ҳақәдыргылахьан азы. Иахьа Пицунда иҟоу ажәытә нхацәа, аԥсуаа рзоуп изысҳәо, Ҭамара Гыцԥҳа лгәы ҳагәӡлар ҳахәҭоуп. Усҟан ақыҭақәа дрылаланы, аԥсуа ҿар аргыларахь иаалыԥхьон, "қьырмытк иадамхаргьы ишьҭышәх, нас Пицунда шәшьапы ашәыркратәы шәҟалоит" ҳәа рабжьылгон. Зхәыҷқәа зышьҭыр зҭахымызгьы рацәаҩын, "ирусузеи Пицунда" ҳәа, аха убарҭгьы рыгәшәа лҳәон. Арахь ҳанаауаз, агәра ганы ҳаҟан Ҭамара Иуан-иԥҳа директорс дҟалоит ҳәа. Аха акурорттә еилазаара иахагыло амедицинатә занааҭ имазароуп ҳәа Қарҭынтәи адҵа аныҟала, лара даҽа маҵурак ахь диаргоит, анапхгараҭара инапы ианҵахоит Виктор Баграт-иԥа Кациа. Уигьы уамашәа дыбзиан. Знызаҵәык ибжьы ҭыганы аӡәгьы имаҳацызт. Иааӡареи иаамысҭашәареи рҟны ицназгоз ауаҩы иԥшаара уадаҩын", - еиҭалҳәоит Мери Самсон-иԥҳа.

© Foto / предоставлено Мери Ладариа
Пицунда акурорт аҟны аусура иаладыргаз аҿар раԥхьа азеиԥшнхарҭа иҩнарҵеит

Пицундатәи Еиду акурорттә еилазаара аусура ианалага нахыс, арахь есԥхынра ԥсшьара иаауан аҳәаанырцәынтәи атуристцәа: Германиа, Австриа, Польша, Финлиандиа уҳәа ирацәаӡаны аҳәынҭқаррақәа рахьынтә. Аӡынра СССР атәылақәа рҿынтә аусуцәа ргәыԥқәа ԥсшьара иаарышьҭуан.

Араҟа асасцәа зегьы ирԥылон ҳаҭыр дула. Рыкрыфара акәзар, аҩны иҟарымҵоз, иара ахаан згьама рымбацыз ачыс лыԥшаахқәа рыла идырчон. Ауалырқәа рызна аԥсыӡкәтаӷь ҟаԥшь, аиқәаҵәа, аԥсыӡ (атреска) агәаҵәа уҳәа акрыфарҭаҿы иқәгылан. Хаз хыбраны иҟаз ахәыҟаҵарҭа-фабрикаҿы иҟарҵон аалыҵбжақәа.

© Foto / предоставлено Мери Ладариа
Мери Ладариаԥҳа

Акорпусқәа руадақәа ракәзар, еибыҭан зхаҭабзиара ҳараку аҩнымаҭәала. Аихатәы ԥардеихаԥсақәагьы абраауп раԥхьаӡакәны иахьцәырҵыз. Мери Ладариаԥҳа лажәақәа рыла, зны-зынла убас лгәы иаанагон, СССР бзиарас иҟаз зегьы Пицунда иӡыргазшәа.

"Араҟа иаԥҵаз аиҿкаареи ацқьареи ртәы ажәала иузеиҭаҳәом. Аԥхынтәи аԥсшьарамшқәа рзы ахәыҷқәа аноурыжьлак, лаҵарамза анҵәамҭа инаркны, жәамш апрактика иахысуан арҵаҩцәеи дареи. Еицырдыруа Пицундатәи аԥсаҵлақәа рыҵаҟа бабыцк убомызт, идрыцқьон. Уи алагьы ирыларааӡон рықалақь (усҟан аҳабла ҳәа иҟан) ахӡыӡаара. Акурорт амаҵзуратә персонал руалԥшьақәа анынарыгӡоз убомызт. Ашара рҽалакны акәын ишырыԥссоз, агәамсам шықәыргоз. Пицунда ачаитә гәилқәа рыда акагьы еиҭарҳаӡомызт. Урҭ ахԥша рымоуп ҳәа иԥхьаӡан. Ажәакала, ашәҭқәаҵәҟьа рыхкқәа еилырхуан, баша-маша ҵиаак убомызт, убриаҟара аҳаҭыр шьҭыхын акурорттә ҭыԥ", - лажәабжь иацылҵоит лара.

Пицунда изызҳауаз аԥсақәа рхатә номерқәагьы рықәын. Иажәны ихжәоз ацынхәра еиҭаҳаны, уигьы ашәҟәаҿы иадырбон. Ажәакала, арҭ аҵлақәа ҭоурыхтә ҭынханы иԥхьаӡан.

Мери Ладариаԥҳа администраторс аус ахьылуаз Алықьса Смыр директорс дызмаз акорпус "Аԥсны" аҟны акәын. "Колхида" захьӡыз акорпус ахь уи ашықәсан аусура иаашьҭын Қарҭтәи ауниверситет аушьҭымҭацәагьы. Аха урҭ уамак иаанымгылакәа ртәылахь игьежьит.

Курорт Пицунда в Абхазии
© Sputnik / Эдуард Песов
Акурорт "Пицунда"

Мери Ладариаԥҳа раԥхьатәи луалафахәы 60 мааҭ ыҟан. Лҩызцәеи лареи аԥара рнапаҿы ианроу, еигәырӷьаны иаразнак инырхзаап. "Аԥсшьарамшқәа раан ақыҭақәа рахь ҳанца, ҳҭаацәа капеиқәак ҳашәҭ ҳәа ҳрыҳәеит. Дара иааџьаршьан, "иҟоу жәдыруоу, шәара уажәшьҭа аус жәуеит, шәхы ныҟәыжәга", ҳәа ҳарҳәеит. Уинахыс ҳуалафахәы хшыҩла аныхшьа ҳҵеит", - алаф ахҳәаауа ахҭыс лгәалашәоит Мери Самсон-иԥҳа.

Акурорттә еилазаараҟны аколлектив рҳәоу еиқәшәаны иҟан. Администраторцәа, ауадеилыргаҩцәа ҳәа рҽеихыршомызт, еицхыраауан. Зны амшын ацәқәырԥа шьҭыҵын, актәи аихагылақәа аӡы рыҵалеит. Ауха аҩныҟа имцакәа адиректорцәеи дареи зегьы дрыцқьеит. Аԥсшьаҩцәа ракәзар, еихшаны рҭаацәа, рыуа-рҭынха рахь ирышьҭит. Даргьы убриаҟара аилкаара аадырԥшызаап, џьара гәынамӡарак рныумбаало.

© Foto / предоставлено Мери Ладариа
Акурорт аҟны аус зуаз зегьы аҩнеихагылақәа рҟны ауадақәа рырҭон

Мери Ладариаԥҳаи лҩызцәеи Аҟәантәи егьырҭ аҵара рыцызҵозгьы рзаалон сасра. Убас, Таиф Аџьба аҭаацәара даналала, иԥшәмаԥҳәыс Римма Коӷониаԥҳаи иареи акорпусқәа руак аҿы иҩнарҵазаап.

Пицунда аҳәынҭқарратәи жәларбжьаратәи аиқәшәарақәа мҩаԥыргон СССР анапхгаҩцәа.

"Исгәалашәоит зны, Брежнев данаа, КГБ аусзуҩцәа шаҟа рылаԥш ҳхыз. Иара абжьааԥынгьы аколлектив ҳҟынтә џьара вбак рымбацызт. Убриаҟара зегьы ҭакԥхықәрала руалԥшьақәа ирызнеиуан", - ҳәа азгәалҭоит ажәабжьҳәаҩ.

Акурорттә еилазаара раԥхьатәи аиҳабы Виктор Баграт-иԥа Кациа иаамышьҭахь акыр шықәса дахагылан Енвер Ерасҭ-иԥа Қапба. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аламҭалазы директорс дыҟан Александр Александр-иԥа Басилаиа.

Мери Ладариаԥҳа администраторс шықәсқәак аус уны, диаргоит акурорттә еилазаара акультура аҟәша аиҳабыс. 2015 шықәсазы ари аҟәша, Пицундатәи акультура аҩны ҳәа иҟаҵаны, Гагра араион акультура аҟәша иадырҵоит. Убра лара иахьа уажәраанӡагьы лыуаажәлар дырзааԥсоит.

© Foto / предоставлено Мери Ладариа
Мери Ладариаԥҳа Пицундатәи акурорттә еилазаара акультура аҟәша аиҳабыс аус луан

"Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ҟалаанӡа Пицундаҟа ааԥхьара раҳҭон Аԥсуа драматә театр, Тҟәарчалтәи акомедиатә театр. Афишақәа ркыдҵара анаҩсгьы, хаҭала аҭелтә еилыркаага аашьҭхны, ҩнаҭацԥхьаӡа сасны адырра рысҭон абри амш азы аспектакль ҟалоит ҳәа. Имҩаԥысуан ашәҟәыҩҩцәа реиԥыларақәа. Мчыбжьык ԥсшьарамшык акәын иҟаз, егьи абжьара есыуаха еиҿкаан акиноқәа рырбара. Акультура аҟәшаҿы иаартны иҳаман 15 рҟынӡа еиуеиԥшым акружокқәа. Иаҳҭаауаз ахәыҷқәа узыԥхьаӡомызт", - инаҵылшьит ҳажәабжьҳәаҩ.

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра анцоз Пицундатәи Еиду акурорттә еилазаараҟны иҩнан ахҵәацәа. Акультура аҟәша хаз хыбраны иҟан аҟнытә, изныкымкәа икҿарҵахьан Нхыҵ-Кавказынтәи иааны еибашьуаз рахьтә иҭахоз, зыԥсыбаҩ рыԥсадгьыл ахь ирзымшьҭуаз, мамзаргьы ргара аамҭа аиаанӡа аҷкәынцәа.

"Аибашьра анцоз Аҳәынҭқарратә ашәаҳәаратә, акәашаратә ансамбль алахәцәа абраҟа аамҭа-аамҭала аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥыргон. Исгәалашәоит, зны рҽеизганы ажәыларахь иандәықәла, изықәтәаз автобус минуҭқәак рышьҭахь игьежьны ишааз. Руаӡәы дҩалбаан "адаули аккордеони ҳхашҭит, аиааира ҳгар иҳарҳәозеи" ҳәа ҿааиҭит. Убасҟан адәаны игылаз зегьы еимаҭәаны аҵәыуара ҳалагеит", - ахҭыс еиҭалҳәоит Мери Ладариаԥҳа.

Пицундатәи Еиду акурорттә еилазаара аибашьра ашьҭахь аҭагылазаашьа акырӡа иуашәшәыран. Аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзоуп, уаанӡа иамаз еиԥш акәымзаргьы, ахԥша азыхынҳәуа ианалагаз, уи азы илшо зегь ҟаиҵоит иахьатәи адиректоргьы Нодар Иуан-иԥа Шьаҟрыл.

Мери Самсон-иԥҳа Ладариаԥҳа дызхагылоу акультура аҩны иагу даара ирацәоуп, аха ус егьа иҟазаргьы, еиқәырханы ирымоуп абиблиотека. Еиҿкаауп ашахматтә, асахьаҭыхратә, авокалтә уҳәа акружокқәа.

Пицунда ачаитә гәилқәа анышәҭуаз аамҭа сара сахааным, аха ҳаиҿцәажәара иалагӡаны Мери Самсон-иԥҳа Ладариаԥҳа лгәалашәарақәа ирыцыз ацәанырра ԥхақәа рыбзоурала, урҭ рыфҩы хаа снырит ҳәа сҳәарц сылшоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

380

"Нарҭи" "Афони" реиԥылара: ашьапылампыл азы Аԥсны ачемпионат афинал

2
(ирҿыцуп 10:02 26.10.2020)
Амҽыша, жьҭаара 25 рзы акомандақәа "Нарҭи" (Аҟәа) "Афони" (Афон Ҿыц) реиԥыларала имҩаԥысит ашьапылампыл азы Аԥсны ачемпионат аҵыхәтәантәи ахәмарра.

Аҟәатәи "Нарҭ" ашьапылампыл азы Аԥсны иачемпионхеит, ашьапылампылтә клуб "Афон" ианаиааи ашьҭахь. Аҟәатәи аклуб Афонҿыцтәи акоманда иаԥнагеит 3:0 ҳәа ашьапылампыл азы Ачемпионат аҵыхәтәантәи атур аҿы.

Ачемпионат аихшьаалақәа рыла "араӡны" аиуит гәдоуҭатәи "Риҵа", ахԥатәи аҭыԥ ннакылеит аҟәатәи акоманда "Динамо".

2
  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Афон Ҿыц имҩаԥган ашьапылампыл азы Аԥсны ачемпионат ахәмарра.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Афинал аҟны "Нарҭи" (Аҟәа) "Афони" (Афон Ҿыц) ркомандақәа еиԥылеит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ахәмарра ахәбатәи аминуҭ аан ампыл амба иҭаиршәит Ҭемыр Агрба ("Нарҭ" Аҟәа)

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аҩбатәи атаим аан аӡбаҩ аҟәатәи акоманда ахәмарыҩ Асҭамыр Џьынџьал далицеит. Абри ашьҭахь "Нарҭ" жәаҩыкны ихәмаруан.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Еиҭахарыла ма аҵахарыла ихәмарыр актәи аҭыԥ зауаз гәдоуҭатәи "Риҵа" акәхон.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ҭемыр Агрба, аҽазныкгьы, 60-тәи аминуҭ азы ампыл ҭаиршәит. 71-тәи аминуҭ азы ахԥатәи ампыл амба иҭаиршәит Алан Кәыҵниа.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аҟәатәи аклуб Афонҿыцтәи акоманда иаԥнагеит 3:0 ҳәа ашьапылампыл азы Ачемпионат аҵыхәтәантәи атур аҿы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ачемпионат аихшьаалақәа рыла "араӡны" аиуит гәдоуҭатәи "Риҵа", ахԥатәи аҭыԥ ннакылеит аҟәатәи акоманда "Динамо".

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    27-тәи ачемпионати Атәыла ахраҿеи рзы ахәмаррақәа ирылахәын быжь-командак: "Риҵа", "Афон", "Ерцахә", "Самырзаҟан", "Динамо", "Нарҭ", "Гагра".

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ашьапылампыласҩцәа риааира иақәгәырӷьоит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аԥсны ашьапылампыл азы ачемпионат ахәмаррақәа хацыркын нанҳәа 3 - 4 рзы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аҟәатәи "Нарҭ" ашьапылампыл азы Аԥсны иачемпионхеит.

Sputnik амчыбжь: амобилтә госпиталь, асезонтә ҽаҩра, ишәарҭоу ацәгьауҩы

4
(ирҿыцуп 09:48 26.10.2020)
Амобилтә госпиталь аара, Агәабзиарахьчара аминистрра ауснагӡатә ҿыцқәа, ақыҭанхамҩа ажәабжьқәа, ахада иааԥхьара –аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны амчыбжьтәи ажәабжьқәа.

Ииасыз амчыбжь азы Аԥсны авирус аламырҵәаразы Урыстәылантәи ацхыраара аашьҭын, ареспубликаҿы ирыдкылан ауснагӡатә ҿыцқәа аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ашьақәыртәаразы. Апандемиа аамҭазы Аԥсны аҽаҩра уаргәырӷьартә иҟоуп, ирманшәалоуп уи Урыстәылаҟа аекспорт ашьҭра.

Акоронавирус иаҿагыло амобилтә цхыраара

Ииасыз амчыбжь азы иналукаашаз ажәабжьын Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра Аладатәи арратә округ амобилтә госпиталь Аԥсныҟа аара.

Урыстәыла Аладатәи арратә округ амобилтә хырхарҭарацәалатә госпиталь Ставропольтәи атәылаҿацә аҟынтәи Аԥсныҟа иааит. Амобилтә госпиталь ареспубликахь идәықәҵан жьҭаара 17 рзы акоронавирустә инфекциа змоу апациентцәа рыхәышәтәраҿы ацхыраара аҟаҵаразы. Агоспиталь асасааирҭа "Аиҭар" аҵакыраҿы иргылоуп.

Ачымазцәа шьҭаҵахоит асасааирҭа ахԥатәи акорпус аҿы ҟәша-ҟәшала еихшаны. 100 иара-ҭыԥк еиҿкаахоит. Аха иахәҭаны иҟалар 150 пациент рыдыркылоит.

Амобилтә госпиталь аҿы ишьақәыргылоуп арԥҳақәа иԥсабаратәымкәа аҳауа рҭазырсуа аппаратқәа, апациентцәа интенсивла ргәаҭаразы амониторқәа, арентгенографиатә аппаратқәа, УЗИ аппаратқәа, ашьа анализҟаҵагақәа.

Аԥхьатәи апациентцәа агоспиталь иаднакылеит жьҭаара 20 рзы. Ачымазцәа арахь иааргоит Ацхыраара ласы ала. Адкыларҭаҿы урҭ агәаҭара иахрыжьуеит, ршьа иалоу аҵәыҵәри гәарҭоит, ршоура ршәоит, ахаҭалатә карточка еиҿыркаауеит.

Уи адагьы ақалақь анапхгареи агоспиталь анапхгареи реиқәшаҳаҭрала иӡбоуп ақалақьтә лабораториа ацхыраара аҭаразы ПЦР-диагностика уа иҟарҵаларц. Есыҽны шәкы рҟынӡа ПЦР-диагностика аҟаҵара ауеит. ПЦР-диагностика аҭакқәа роура алшоит 40 минуҭ рыҩныҵҟа.

Аҟәа, аҿкчымазаратә хәышәтәырҭаҿы еиҳа аамҭа иақәшәо амобилтә лабораториа аусура ишалаго атәы ҳәан ақалақь ахадеи амедицинатә усҳәарҭақәа рхадацәеи реиԥылараан.

Алабораториа ада ԥсыхәа аҟамзаара адҳәалоуп ахәышәтәырҭаҿы ачымазцәа рыдкылара алагара.

Аҟәа асанитартә ҳақьым хада Алла Белиаева илҳәеит ачымазцәа рырацәахара инадҳәаланы анализқәа аҩны ргаразы агәыԥ шеиҿкаахо атәы. Иахьазы, ԥсшьарада ҩ-гәыԥк аус руеит.

Жьҭаара 22 рзы Аҟәатәи ахәыҷтәы поликлиникаҿы COVID-19 рылоуп ҳәа агәҩара ззыҟоу ма изыхьуа ахәыҷқәа рзы акабинет аадыртит. Акабинет аполиклиника ахыбраҿы иҟоуп, аха аҩналарҭа хазуп. Ахәыҷқәа рыдкылара мҩаԥыргоит аҳақьыми амедиаҳәшьеи.

Уажәшьҭарнахыс Москватәи адиаспора Гәдоуҭатәи агоспиталь аусзуҩцәа аԥарацҵа рзыршәалоит. Адиаспора ирыӡбеит аҿкчымазара змоу рҟны аус зуа аԥарацҵа роуларц.

"Ацәаҳәа ҟаԥшь" аҿы аус зуа амедусзуҩцәа уажәшьҭарнахыс аԥарацҵа роулоит" ҳәа арадио Sputnik иазеиҭаҳәеит адиаспора рнапхгара алахәыла Инна Барчанԥҳа.

Жьҭаара 1 аахыс аԥарацҵа иартәахьеит миллионки 900 нызқьмааҭ.

Ақәылаҩ "Аԥсныҟа"

Амчыбжь азы реиҳа излацәажәақәоз иреиуахеит ЖӘыргьыҭ ақалақь аҿы абанк ақәлара.

Абџьар зыҟәныз ахаҵа Жәыргьыҭ абанк аҟны жьҭаара 21 рзы шьыбжьон 40-ҩык иреиҳаны ауаа шасыс игеит, иара миллионбжак доллар ирҭарц адҵа ҟаиҵеит.

Сааҭла имҩаԥысуаз аиҿцәажәарақәа рышьҭахь, асааҭ 22:00 рзеиԥш, хҩык ашасцәа рышьҭахь иҽыҵәахны, ахыбра дыҩныҵит.

АИХқәа рдыррақәа рыла, иара хҩык атҟәацәа иманы Аԥсны аганахь ддәықәлеит.

Убри аан Жәыргьыҭ абанк иақәлаз ахаҵа Егры аӡиас ала Аԥсны аҳәынҭқарратә ҳәаа дахымсӡеит, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны ашәарҭадаратә маҵзура аҳәаахьчаратә гәыԥ аиҳабы Рустам Латипов.

Аҽаҩра беиа

Сынтәа иҟоу аамҭа уадаҩ аан Аԥсны аҽаҩра беиа ҟалеит.

Амандарина, ахәырма, афеихо, араса рекспорт 2020 шықәса цәыббрамзази жьҭаарамзази 2019 шықәса, иара абри аамҭазтәи арбагақәа ирхысит, абри атәы Sputnik иазааицҳаит Аԥсны аҳәынҭқарратә аҳазалхратә еилакы ахантәаҩы Гурам Инаԥшьба.

Иара иажәақәа рыла 2019 шықәса цәыббра-жьҭаара амзақәа рзы атәыла иалган 200 кьыла ахәырма, сынтәа –тоннак, афеихо: 42,9 тонна– 65,9 тонна. Арбагақәа еиӷьхеит амандарина аганахь алагьы. Иахьазы Аԥсны иалгоуп 269 тонна.

Иара убас арбагақәа ҳаракуп араса. 2020 шықәсазтәи арбагақәа: 387,6 тонна; 2019 шықәсазтәи арбагақәа: 169 тонна.

Аԥснынтәи Урыстәылаҟа аекспорт ирго ацитрустә шәырқәа рыхәԥса еиҵатәуп ҳәа иҳәеит Sputnik аинтервиу азҭаз ақыҭанхамҩа аминистр Беслан Џьапуа.

Уаанӡа Аслан Бжьаниа аекономикеи ақыҭанхамҩеи рминистрцәа адҵа риҭеит ацитрусқәа Аԥсны анҭыҵҟа рекспорт ахәԥса аларҟәразы ауснагӡатәқәа рыдыркыларц азы.

"Ҳара иҳаӡбеит ҳброкертә конторақәа арҭ аидарақәа имҩаныргаларц. Ацитрусқәа рекспорт азы уаанӡа 10 мааҭк шәатәызар, уажәшьҭарнахыс быжьмааҭк рҿы ишьақәыргылоуп", - иҳәеит Џьапуа.

Иахьазы ацитрусқәа рекспорт 2 839 кьыла ыҟоуп. Ҵыԥх уажәааны 570 кьыла ракәын иахгаз ҳәа иҳәоит аминистр.

Ахгәаҭара аҭакԥхықәра амазааразы ааԥхьара

Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа жьҭаара 22 рзы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа инадҳәаланы ажәлар рахь ааԥхьара ҟаиҵеит.

Атәылаҿ иалагалоу аԥкыратә уснагӡатәқәа рганахь ала иазгәеиҭеит ауаа акоронавирустә инфекциа рацәыхьчара – анапхгара рзы ихадароу усны ишыҟоу.

"Ҳәарада шьаҭанкыла аԥсҭазаара аиҭакра акыр иуадаҩроуп, аха иахьазы абасала мацароуп хымҩаԥгашьас иҟоу. Аҳәара зуеит иҟоу аҭагылазаашьа еилкаарыла шәазнеирц. Иҳадаҳкыло ауснагӡатәқәа зегьы ззырхо ҳтәылауаа рыԥсҭазаареи ргәабзиареи рыхьчароуп", - азгәеиҭеит ахада.

Ауааԥсыра рахьгьы ааԥхьара ҟаиҵеит ԥсыхәа шамоу ала рхы рыхьчаларц, аԥҟаррақәа ирықәныҟәаларц.

Бжьаниа инарҭбааны дазааҭгылеит атәыла агәабзиарахьчареи амедицинеи ирымоу апроблемақәа, ауааԥсырагьы агәра дырго иҳәеит атәыла анапхгара шьаҿа-шьаҿала урҭ ирыдҳәало азҵаарақәа зегьы шырыӡбо азы. Иара иҳәеит апандемиа ааҟалазар, атәыла аиҳабыра, абизнес еилазаара, Москвеи Ҭырқәтәылеи инхо аԥсуа диаспора, жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа 250 миллион мааҭ рҟынӡа шнырххьо.

Агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа иакәзар Аԥсны анҭыҵ аус зуа аҳақьымцәа рахь ааԥхьара ҟаиҵеит Аԥсны ацхыраара ҟарҵарц азы.

"Урыстәыла Аԥсны ишацхраауагьы амедицинатә персонал рзымхара ыҟоуп. Раԥхьа иргыланы азымхара ыҟоуп Гәдоуҭатәи аковид-госпиталь аҿи егьырҭ аҟәшақәа ахьаарту ахәышәәтырҭақәеи рҿи", - иҳәеит иара.

Аминистр иазгәеиҭеит ареспубликаҿ ишазымхо ареаниматологцәа, апульмонологцәа, атерапевтцәа, аинфекционистцәа, аепидемиологцәа уҳәа COVID-19 иаҿагылан аус зухьо.

Аепидемиа иалагеижьҭеи жьҭаара 25 рзы Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 3739-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 1462-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 35-ҩык.

4