ахәыҷқәа рҭыхымҭақәа рконкурс Аҳатәы шәырӡ

Искандер иҭоурыхқәа: Аҟәа имҩаԥысит ахәыҷқәа рсахьаҭыхратә конкурс

30
Абҵара 25-26 рзы имҩаԥысуаз V Жәларбжьаратәи афестиваль "Ауаҩы игыларҭа" аҳәаақәа ирҭагӡаны имҩаԥган ахәыҷқәа рҭыхымҭақәа рконкурс "Аҳатәы шәырӡ".

АҞӘА, абҵара 27 – Sputnik. Фазиль Искандер иҩымҭақәа рмотивқәа ирылху ахәыҷтәы ҭыхымҭақәа рконкурс мҩаԥысит Аҟәатәи Ақәыԥшцәа рыҩнаҿы.

"Аҳатәы шәырӡ" акультуратә фестиваль "Ауаҩы игыларҭа" апрограмма иҭагӡаны хынтәуп Аҟәа имҩаԥысуеижьҭеи. Аконкурс аԥҟарақәа инарықәыршәаны асахьаҭыхыҩ қәыԥшцәа Фазиль Искандер ирҿиамҭақәа рмотивқәа рыла русумҭақәа нарыгӡароуп. Аиҿкааҩцәа уажәы иалырхит ашәҟәыҩҩы иажәабжьқәа хԥа – "Арбаӷь", "Чик ихәыҷра", "Чик ашәарыцараҟны".

Конкурс рисунка Грушевый компот
© Sputnik / Томас Тхайцук
Асахьаҭыхратә процесс

 

Сынтәа аконкурс иалахәын 23-ҩык, Аҟәатәи Ақәыԥшцәа рыҩни, аҳҭнықалақь аҟазаратә школқәеи, арт-студиақәеи рҟынтәи.

Жә-шықәса зхыҵуа Нариа Саманԥҳа лсахьазы иалылхит ажәабжь "Арбаӷь".

"Арбаӷь алеишәа цәгьан. Аҷкәын бзиа дабомызт. Ԥшшәеилаԥсала иҭысхит. Ажәабжь сара иалысхит, уи уаанӡагьы сахьаԥхьахьаз азы. Еиҳа сгәы иаднакылеит", - лҳәеит лара.

Аҟәатәи Ақәыԥшцәа рыҩны асахьаҭыхра арҵаҩы Георги Баронин иажәақәа рыла, асахьаҭыхцәа зынӡа ишқәыԥшцәоугьы, есышықәса рҟазара еизҳауеит, ирзеиҭоуҳәо ақьаад ахь аиагара рылдыршоит.

"Дара рхала иалырхуеит аԥшшәы, акомпозициа. Дара ргьамала рсахьа еиҿыркаауеит. Зны-зынла еиҳа ихәыҷқәоу рҭыхымҭақәа еиҳабацәоу рҭыхымҭақәа раасҭагь иинтиресуп", - иҳәоит иара.

Участники конкурса детских рисунков Грушевый компот по мотивам произведений писателя Фазиля Искандера
© Sputnik Асмат Цвижба
Ахәыҷқәа рҭыхымҭақәа рконкурс "Аҳатәы шәырӡ" алахәылацәа

 

Иреиӷьу иалкааразы ажиури сааҭк аҟынӡа аамҭа рҭаххеит. Иреиӷьу ралкаара имариоу усмызт. Апрофессионалцәа асахьаҭыхцәа рҟазара адагьы, рфантазиагьы ахә ршьар акәын. Аҵыхәтәаны х-усумҭак алыркааит. Актәи аҭыԥ ланашьахеит асахьаҭыхратә школ "Аинар" аҵаҩы Рафида Хынҭәԥҳа, аҩбатәи - Ева Ԥлиаԥҳа, ахԥатәи - Анастасиа Качуровскаиа.

Анастасия Качуровская, занявшая третье место в конкурсе  детских рисунков Грушевый компот
© Sputnik Асмат Цвижба
Анастасиа Качуровскаиа

 

Анастасиа раԥхьаӡа акәны аконкурс лҽалалырхәит, аԥыжәаратә ҭыԥгьы дақәгәыӷуамызт.

"Ссахьаҿы Чик ашәарыцараҿы иҟазаара ҭысхит. Сгәыӷуеит, ҽаангьы сҽаласырхәып ҳәа", - лҳәеит лара.

Ажиури алахәыла, асахьаҭыхыҩ Александр Шервашиӡе-Чачба еиндаҭлоз ирыдиныҳәалеит, иазгәеиҭеит рықәра иахьмырԥшкәа апрофессионалтә ҟазара шроухьоу.

Конкурс детских рисунков Грушевый компот
© Sputnik Асмат Цвижба
Ахәыҷқәа русумҭақәа

 

"Асеиԥш аԥшшәхәқәа реиҿыбаара, ииашаны ақьаад ахь рнагара зылшо асахьаҭыхцәа иашақәаҵәҟьа роуп", - ҳәа азгәеиҭеит иара.

Аԥсны Акультура аминистр Ельвира Арсалиԥҳа алахәылацәа зегьы дрыдныҳәалеит ирзеиӷьалшьеит ԥхьаҟатәи ақәҿиарақәа.

Афестиваль "Ауаҩы игыларҭа" информациатә партниорны иазыҟоу аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны агәаанагарала, иреиӷьу усумҭаны иалхуп Богдан Зарандиа иҭыхымҭа. Иара ианашьоуп асертификати аԥхьахә ҷыдеи.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

30

"Мыцҳәа икәара", мамзаргьы ковид-феикқәеи уҳәансҳәанқәеи

12
(ирҿыцуп 16:54 20.09.2020)
СОVID-19 акәшамыкәша ицәырҵуа ацәажәарақәеи уҳәансҳәанқәеи рҟынтәи реиҳа лассы-лассы иуԥыло, иара убас ковид-феикқәа рцәырҵшьеи урҭ ауаа ишрылаҵәои дрылацәажәоит афольклорист Есма Ҭодуа.

Есма Ҭодуа, Sputnik

"Мыцҳәа икәара ҳаицҭахысуа"

Аҿкы чымазара СОVID-19 Аԥсны ицәырҵижьҭеи акәшамыкәша уҳәансҳәанқәагьы аира иалагеит иаразнакы, аиҳаракгьы асоциалтә ҳақәа рҿы. Убас ала ари ачымазара иазкны аинформациа ицәырҵуа рҟны иҵоурам маҷымкәа иуԥылоит, афеикқәа ҳәа ззырҳәо. "Мыцҳәа икәара" иҭахысуа раԥхьатәи афеикқәа иреиуан СОVID-19 ҳәа ачымазара ыҟаӡам, ауаа ирхылаԥшларц азы ачипқәа рзыҟарҵарцоуп ҳәа. Иара убас уи иавагылан аӡбахә уаҳауан аимадара 5G ахь ииаргоит ҳәа. Аха ишаҳбо ала, СОVID-19 цәырҵижьҭеи шықәсык ҵырц егьагым, ачипқәагь уаҩы изыҟарҵом, 5G ахабар ыҟам.

Аҵыхәтәантәи аамҭазы, ашкол аҭалара ааигәахацыԥхьаӡа, актуалра аман даҽа уҳәансҳәанк: "сентиабр 20 рзы ашколқәа адыркуеит" ҳәа иныҵыҩ-ааҵыҩуа аӡбахә уаҳауан. Макьанагьы аҭаацәаратә чатқәа рҿы иалацәажәоит ари азҵаара, аиҳаракгьы изыцәшәо ахәыҷқәа адистанциатә ҵарахьы зынӡа ҳәа ииаргар ҳәоуп.

Уажәы, ачымазара зыхьуа еиҳахацыԥхьаӡа (аштаб ишаанацҳауа ала, урҭ рхыԥхьаӡара есыҽны иацымлозар, иагхом) уи шәарҭаҵәҟьоуп ҳәа агәрагаҩцәа рхыԥхьаӡара еиҵахоит, "ковид ҳәа егьыҟам, ари гриппуп" рҳәоит. Ԥыҭҩык иазгәарҭоит иҳаҩсыз ҭагалан-аӡынразы ирхыргеит ари ачымазара ҳәа, аха усҟан уи СОVID-19 ахьӡуп ҳәа рыздырамызт.

Анаҩс ажәлар рыбжьара ицәырҵуеит иара убас уҳәансҳәанқәа ари аҿкы чымазара злархәышәтәуа – ажьаӷь уаткеи, аџыши, алимони.

Абас еиԥш "мыцҳәа икәара" ҳаицҭахысуа еизаҳгаз ацәажәарақәа зегьы реихшьаала ҟауҵозар, СОVID-19 ҳәа акгьы ыҟамзаап, иҟазаргьы ахәышәтәра мариоуп ҳәа игәы иаанагоит ауаҩы.

"Аҿаԥа зҿоу"

Зынӡаск даҽа категориак ахь иаҵанакуеит асабрадауаа. Асабрада аиҳарак иныҟәызго амедицина аусзуҩцәа роуп. Иаарту аинформациа акәзар, ачымазара зыхьызи урҭ шырхәышәтәызи ирызку џьаргьы иубаӡом, есыҽны зыӡбахә рҳәо ичмазаҩхаз рхыԥхьаӡарақәа рыда, иара уигьы, уажә иҟоу ацәажәарақәа рыла, ԥшьымш-хәымш иагханы ауп ишыҟарҵо.

Иаахҵәаны иуҳәозар, аинформациа иаша зҳәаша "аҿаԥа зҿоу" ирҩызахеит. Ажәлар рҟынтәи ас еиԥш асабрада ныҟәызго хыцҩыцқәак анырбогьы, даҽа дунеик аҟынтәи иааз реиԥш ирҿаԥшуеит, урҭгьы "аҿаԥа рҿалар" ҳәа иацәшәаны, дук инамгакәа инархырхуеит.

Ауаа ашәара рызцәырнагоит, иара убас, иаарласны иаауеит авакцина ҳәа анырҳәогьы, избанзар иҟоу ацәажәарақәа рыла "уи ауп ачипгьы, 5G-гьы, аҿаԥа ҳҿазҵогьы, ҳаҩны ҳзыртәогьы". Аха зҿы ӡыла изырҭәыз иеиԥш, дырҩегь уи аӡбахә зҳәараны иҟоу ирҳәаӡом, мамзаргьы имаҷны ирҳәоит, ауаа рҟынӡа ишымнеиуа ала.

Егьа ус шакәугьы, "ҳаиҳа зымчу" рыԥҟара инақәыршәаны, аныҳәақәа зегьы анаҳхаҳгалак ашьҭахь, иаанхаз ачарақәа ҳанрыхьӡалак ашьҭахь, октиабр 5 инаркны "аҿаԥа ҳҿарҵоит". Иара абри аҵыхәтәантәи ажәабжь ицәырнагеит даҽа уҳәансҳәанк: аҳәаа абри арыцхә азы иадыркуама ҳәа.

Иаартны аҭак аныҟамлалак, мамзаргьы ихьшәаны аҭак анурҭо, абас ажәлар рҳәамҭақәа ииуеит, акы ацҵо, акы агырхо, ма иҟам-ианым ааго.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

12

Аигумен Киут: аԥсадгьыл азы иҭахаз рыхьӡала абаҳча ду Гәыма иҟалар сҭахуп

12
(ирҿыцуп 15:53 20.09.2020)
Аҟәа араион Гәыма (Каман) ақыҭа иҟоу аԥшьа Иоанн Ахьҿы ихьӡ зху ауахәама иахагылоу аигумен Игнати (Киут) арадио Sputnik аефир аҿы арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҟны еиҭеиҳәеит амҩа аиҭашьақәыргылара анаҩс шаҟа аамҭа рыла аныҳәарҭаҟынӡа инеиуа, гәазыҳәарас имоу атәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Киут Гәыма амилаҭтә баҳча аҟаҵаразы игәазыҳәара атәы

"Даара иманшәалахеит, аха, ишыжәдыруа еиԥш, уи зныкала иҟалаз усым. Акыр шықәса ҳашьҭан, ҳазҿлымҳан амҩа акаҭран ақәҵара Аҟәантәи ҳазҵаныҳәо амонастыр аҟынӡа… Атуристцәа рзы акыр иманшәалахеит, аха убасгьы ҳара ҳтәылауаа бзиа ирбоит Каманҟа аара. Сара игәасҭеит, иаҳа лассы-ласс иаауа иалагеит. Ара уԥсы ахьушьаша аҭыԥқәа ыҟоуп. Ахәыҷқәа ааргоит, аҳауа цқьа рфоит, ауахәамаҟны анцәа иҳәоит. Абри традициа бзианы иҟалеит, сеигәырӷьоит Каман бзиа иахьырбо Аԥсны иқәынхо. Рыхгьы бзианы имҩаԥыргоит, зны-зынла агәамсам аанрыжьлоит, аха уажәы иаҳа идрыцқьо иалагеит, апакетқәа ирҭаҵаны Аҟәаҟа машьынала иргоит агәамҭаԥсарҭақәа рахь. Акультуратә хымҩаԥгашьа аганахьала иаҳа еиӷьхо иалагеит", - ҳәа азгәеиҭеит Киут.

Иара иазгәеиҭеит ақыҭаҟны аԥсадгьыл ахьчаҩцәа ршьа ахьықәыршоу аҭыԥқәа шырацәоу, игәазыҳәараны ишимоу урҭ рыхьӡала абаҳча аҟаҵара.

"Сара убас исҭахуп, Каман ацҳа аду инаркны ахәыҷы аҟынӡа абаҳча ҟарҵарц. Аԥсуаа иқәынхо зегьы еизаны, досу рыцԥхьаӡа ашәырҵлақәа еиҭарҳарц, абри милаҭтә паркны иҟаларц сҭахуп. Ауаа зегьы арахь ргәы ацԥыҳәаны иаауа, абри доуҳа ҭыԥны, аибашьраҟны иҭахаз ирызку абаҳча ду ҟасҵарц сгәы иҭан, сақәгәыӷуеит иҟалап ҳәа", - иҳәеит Киут.

Иара убасгьы дазааҭгылеит Гәыма иҟоу ауахәама иахьатәи аҭагылазаашьа, аусушьа атәы.

Шәазыӡырҩы аудио.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

12