Атәанчаҩы

Саб аҳәса дшыржьаз: амассажҟаҵаҩы-тәанчаҩы дзықәшәаз хҭыск

623
Аус зуа ауаҩы, иқәра анааилак, тәанчара дцароуп. Аха иахьатәи ҳаамҭазы, ажәлар рҟны лафны ишырҳәо еиԥш, аӡәырҩы "ршьапқәа рыла ԥхьаҟа идәыларгаанӡа" рхала арзаҳал ҩны ицо дмаҷҩуп. Уи аҭагылазаашьа раԥхьа иргыланы атәанчаҩы изеицәоуп.

Аха ус уҳәаргьы, "аҩны ҳтәар ҳаԥсуеит" ҳәа азгәазҭо абыргцәагьы ыҟоуп. Убарҭ рыгәҭа дгылоуп сабгьы.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

55 шықәса раахыс амассажҟаҵаҩыс аус зуа саб Владимир Жьиба, сынтәа 80 шықәса ихыҵит. Хымԥада, иара 20 шықәса раԥхьагьы ари аус нижьыр акәын, аха ихы дақәгәыӷуан аҟнытә, иахьа уажәраанӡа ауаа рымаҵ иуеит.

"Ухы дыр, ҳара ҳазгьы иԥхашьароуп, раб абырг аус имур дара дырзымбаӡои ҳәа ҳзырҳәо иҟаумҵан", - ҳәа ҳашгәамҵуагьы, иӡырҩуа иакәӡам.

Иара икабинет аԥсшьарҭа ҩнаҿы иҟоуп азы, еиҳарак ачымазаҩцәа анидҵаало аԥхынра ауп.  Атуристцәа рнаҩсгьы, ицхыраара иаҳәоит аҭыԥантәи ауааԥсырагьы. Егьараан ҳауаажәлар хәыда-ԥсада дрыхәахьан, аиҳарак ахәыҷқәеи аибашьра аинвалидцәеи.

Аӡәгьы изы имаӡаӡам ҳҵасқәа рыла, аԥсуа ҳәсацәа амассажҟаҵаҩы ахаҵа иахь анеира ишацәыԥхашьо. Аха ус егьа иҟазаргьы, ахьаа анумоу аҳақьымцәа ахацәа-аҳәса ҳәа  иузеилыхуам. Исгәалашәоит зны, қыҭак аҟынтәи зыбӷа ахьҭа алалаз, зшьапы изықәымгылоз ҭакәажәык дрыманы аҵхыбжьон аҩны ианаа, саби лыҷкәыни ас амассаж аӡәгьы иҟаиҵом ҳәа шларҳәозгьы, лымаҭәа шылшәылымхаз. Ииулак аласха кьаҿ инацәақәа аларԥаны, мчыла дааирҟәыҷын, аха имч лықәымхошәа аниба "ари сара сызлыцхраауам, амассажҟаҵаҩ аԥҳәыс дшәыԥшаа" ҳәа аҩныҟа ддәықәиҵеит. Ари ахҭыс есқьынагьы алаф анахаҳамҳәаауа ыҟам.

Аха зегь раасҭа сзырлахҿыхуа мышқәак раԥхьа иҟалаз "акомедиа" ауп.

Атерапевт илҭааз, зҟәаҟәа аџьыкхыш ықәхтәыз 50-55 рҟынӡа зхыҵуаз ҩыџьа аԥсуа ҳәсақәа амассаж ауп ишәыхәо ҳәа саб иахь иналышьҭзаап. Иара рыпроблема анҭиҵаа, жәаба-жәаба сеанс амассаж рзалиҩааит. Есыҽыны аамҭа арбаны шәааироуп ҳәагьы нациҵеит. Ахәшәара атема анцәырҵ, сеанск зыԥсаз деилиркааит, аха аԥсуаа рҟны ишыҟаиҵалац еиԥш аҵыхәтәаны ҳаибабап иҳәеит.

Акурорттә роман
© Foto / Саида Жьиԥҳа

Амассажҟаҵара хымԥада амч аҭахуп. Саб иқәра маҷым азы, ачымазаҩцәа рыгәрагара ицәыӡыр ҳәа дацәшәаны, имч илша зегьы дара ирықәирӡуеит, доусы 30-40 минуҭ аус рыдиулоит. Саб акабинеҭ ахьимоу аԥсшьарҭа ҩнаҟны аус руеит амассажҟаҵаҩцәа ҿарацәагьы. Аха зыӡбахә сымоу аҳәса абырг ҳаицәыԥхашьом, иара иахь ҳныҟәалааит ҳәа ларҳәазаап атерапевт, амассажҟаҵаҩцәа анеиқәылԥхьаӡа.

Аиашазы ицәыԥхамшьеит… Аҵыхәтәантәи ажәабатәи асеанс аҽны, изхысыз ахәшәтәра ахә шәатәын аҟнытә, имааӡеит. Хәыда-ԥсада жәба-жәба массаж рыздырхеит.

Абри ахҭыс атәы, саб аҩны ианаацәырига, "шаҟантәи иуаҳҳәахьеи, уаҟәыҵ аусура, алыгажә дҳамжьар уаҳа иаҳжьода ҳәа ишыухыччо умбаӡои" ҳәа сан диқәҵәҟьо далагеит. Саргьы илҳәаз адгылара анасҭа, "сыржьеит ҳәа баша ргәы иаанагоит, сара аԥара рымсымхып ҳәа акәын" иҳәеит. Ари аҭак ҳара ҳарччеит, иара ихы алаҿихит.

Хымԥада, арҭ аҳәса амассажҟаҵаҩ дҿазар, ас еиԥш ахымҩаԥгашьа ргәаӷьуамызт. Иара ари аҭагылазаашьа саб инарҵазгьы ҟамлеит. Ауаа рыгәра шигац игоит.

Сара иџьасшьо ҽакуп. Жәымш дуӡӡа ицәгьахәыцуа, абырг дшыржьаша ӡбаны имҩа ианыз аԥсуа ҳәсақәа рхаҿы имааиӡеи, амассаж ахь иназышьҭаз атерапевт лыла рыӡбахә шеилаҳкаауа…

Ари ахҭыс аморал аҵоуп, ианаамҭоу тәанчара уца, ухы узымдырыр, ҽаӡәы ацәгьара иурҟаҵоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

623
Нхыҵ Кавказынтәи хатәгәаԥхарала иеибашьуаз ҳашьцәа. 1993 ш.

Абри адгьыл аҿы ашьа камшразы

52
Нанҳәа 15 рзы 28 шықәса раԥхьа, Аԥсныҟа иааит раԥхьатәи хатәгәаԥхарала иеибашьуаз ргәыԥ. Аԥсны ари амш Хатәгәаԥхарала иеибашьуаз имш ҳәа иазгәарҭоит. Дазусҭада уи агәымшәа? Sputnik аколумнист Светлана Ладариаԥҳа иҳацеиҩылшоит урҭ ирызку лыгәҭахәыцрақәа.

Дызусҭада хатәгәаԥхарала арыцҳара иақәшәаз ажәлар рывагыларазы, рхақәиҭтәразы гәыҩбарак ҟамҵакәа, еимгеимцарак ала изыӡбо? Аусуҩ, аҳақьым, арҵаҩы. Аус уцызуа. Угәыла. Удыр. Зны-зынла акала егьырҭ зегь ирылумкаауаз. Азеиԥш уаҩы.

Лили Ҳагԥҳа: Мураҭ хәыҷы Аԥсныҟа ааиха имоукәа - дҭахоит>>

Нанҳәамза 14 ашьыжь ашараз Аԥсны амра атыҩ ишакыз заҳаз рҟынтәи шәҩыла арахь амҩа иқәларц рыӡбеит. Урҭ рҟынтәи иҟан Аԥсны иаахьаз, бзиа избахьаз. Иҟан аӡбахә мацара заҳахьаз. Аха уи акәмызт урҭ ргәы-рыԥсаҿы ихадараз. Ихадараз - арыцҳара иҭашәаз рыдгылара, рывагылара акәын. Убри аан ирдыруан аибашьра еиқәханы изалымҵыр шауазгьы. Аха ауаҩы наџьнатә аахыс ицәа-ижьы иалоу аҟазшьа ҷыдақәа ируаку – аҽа уаҩытәыҩсак ицхраара ахымԥадара аԥыжәара агон.

Арахь амҩа иқәларц зҽеидызкылоз рҟынтәи иҟан аԥсра абла иҭаԥшхьаз, абџьар зкхьаз. Иҟан иржәышаз аӡыхь ахы ыҵнамхыцкәа аԥсҭазаара ашәхымс иацы иаахыҵыз. Иҟан ҭаацәарак рхадацәа. Иҟан аԥазаҵәқәа. Ажәлеи абиԥареи уаҵәтәи амш иадызҳәалашаз. Аха абарҭ аминуҭқәа раан урҭ рҟынтәи аӡәызаҵәыкгьы хьаҵрак ҟасҵап ҳәа дхәыцуамызт. Иҟаз мҩа заҵәык акәын – Аԥсныҟа.

Ажәытә зны ахақәиҭраз Бырзентәыла иқәԥоз рыцхыраараз амҩа иқәлаз апоет ду Баирон иеиԥш Аԥсныҟа амҩа дықәлеит Урыстәыла уаҵәтәи аԥеиԥш зырлашартә аҟара аҟазара злаз, "Чем меньше мужчин, выбирающих страх, тем выше полет ястребиный…" ҳәа изыԥхьаӡоз апоет қәыԥш Александр Бардодым. Аԥсны иҟоу аиашареи аиашамреи зыблала избарц зҭаххаз, Польша атәылауаҩ Годав Иануш Анжеи Аԥсны дахьааиз, абџьар шьҭыхны ҳажәлар дрывагылеит. Аҳҭнықалақь агара ихгьы ақәиҵеит.

Анкьа зны забацәеи забдуцәеи аҭырқәа шхәақәа рыла амшын ихырхәхәалан атәым жәҩан иаҵаргалаз рхылҵшьҭрақәа шьҭахьҟа игьежьит ахааназ ирымбацыз, аха рыԥхыӡ иалаз рҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь. Ранацәеи рабацәеи рыбла инҭагәӡны, уажәыҵәҟьа ҳхынҳәуеит ҳәа раҳәаны, арахь амҩа иқәлеит "ашьа ахала аҽадыруеит" ҳәа ажәаԥҟа шиашоу агәра ҳзыргаз Нхыҵ Кавказаа рыҷкәынцәа. Урыстәыла, Украина, Прибалтика, Белоруссиа уҳәа ииз, изызҳаз, аиаша азықәԥара зшьа-зда иалаз аԥсуаа рыцхыраара иазыхианы амҩа иқәлеит ахацәа.

Иуҳәар ауеит ауаҩы ихала ихы даназынхо игәаӷь егьа иӷәӷәазаргьы, цәшәарак аҵалар алшоит ҳәа. Наԥсҵәык иҟаз аԥсуа жәлар ԥшьмиллионк инареиҳаз, бџьарла еибыҭаз амилаҭ рҿаԥхьа шәарак шрымамызгьы, хатәгәаԥхарала "ҳахьышәҭаху ҳаҟоуп, ҳшәашьцәоуп" ҳәа ашьха каҵәарақәа ирхысны ҳшымгәыӷӡоз ианаарыдгыла, рымч еиҭа мыч ацлеит, рыгәаӷьрагьы ҩбахеит, ихԥахеит.

Ушаӡәыку жәаҩыла, шәҩыла ауаа анааувагылалак, уаӡәкра уаалҵны ухы уҩахоит. Уӷәӷәахоит.

Аԥсуа жәлар ирыдгыланы иқәгылеит: Адыгатәи ауаажәларратә еиҿкаара "Адыгэ Хасэ", Ҟарачытәи адемократиатә еилазаара "Джамагат", ачечен жәлар рзеиԥшмилаҭтә Конгресс, абаза уаажәларратә еиҿкаара "Адгылара", Алада-Уаԥстәылатәи ауаажәларратә еиҿкаара "Адамон ныхас", Дон, Ҟәыбина аказақцәа реиҿкаарақәа. Адунеи иахыҵәеит Еиду аштатқәа, Германиа, Ҭырқәтәыла, Шьамтәыла инхоз аԥсуа жәлар рхаҭарнакцәа рықәгыларақәа. Иҿаҳазарц, идагәазарц зҭахыз ҳәынҭқаррақәак рҿынӡагьы инаӡеит урҭ рыбжьы.

Адунеиаҿ иахьагьы инагӡаны ирзеилымкаац аԥсуаа рфеномен - урҭ ақырҭцәа риааира рылзыршаз. Иҭырҵаауеит. Сара сгәаанагарала, уи афеномен аԥсадгьыл ахьчареи, абзиабареи, ахақәиҭреи ахьыԥшымреи разгәышьреи реиԥшҵәҟьа иахәҭаны иҟан аидгыларагьы.

Ҳаиқәырхара иацхрааз аидгылара... Ҳәарада, аԥсуаа рыԥсадгьыл азы аҵыхәтәантәи ахаҵа иԥсы ныҭшәаанӡа еибашьышан, аха иахьатәи ҳиааира ԥсыс иахоу иреиуоуп хатәгәаԥхарала иҳавагылаз, аамҭак ала аԥсуа иеиԥшҵәҟьа ахәыцра иалагаз, зхы-зыԥсеиԥш ҳадгьыл бзиа избаз...

Ирацәаҩуп, ирацәаҩӡоуп урҭ рҟынтәи ари адгьыл иамардаз... Наӡаӡа ара иаанхаз... Ҳажәҩан цқьа, ҳажәҩан лаша зыԥсыцқьақәа аҵоу...

Аԥсны Аԥсынны адунеи иақәлахарц азы Ҟабарда-Балкариа, Ҟарачы-Черқьесиа, Аедыгьтәыла, Чечниа, Ингуштәыла, Даӷьсҭан, Нхыҵ Уаԥстәыла, Аахыҵ Уаԥстәыла, Ҭырқәтәыла, Шьамтәыла, Урыстәыла, Белоруссиа, Украина, Естониа, Азербаиџьан, Ҟазахстан, Кыргызстан, Ҭаҭарстан, Узбекистан, Туркменистан уҳәа рҟынтәи шәҩыла аиаша иазықәԥоз ауаа.

Иахьа ҳара ҳзы ихадароу - еиҵагылоу ҳабиԥара абарҭ ахьӡқәа рхамшҭыртә рааӡароуп!

Иахьа ҳара ҳзы ихадароу - абарҭ ауаа иҳацрыхьчаз ҳаԥсадгьыл амырӡроуп!

Иахьа ҳара ҳзы ихадароу - уаҳа абри адгьыл аҿы ашьа камшуа аҟаҵароуп!

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

52
Леонид Лакербая на слушаниях по политико-правовой оценке событий мая 2014 года.

Лакербаиа Аԥсны хатәгәаԥхарала еибашьуаз рзы: рфеномен аҭҵаара аҭахуп

7
(ирҿыцуп 11:16 15.08.2020)
Хатәгәаԥхарала Аԥсны еибашьуаз рымш нанҳәа 15 рзы азгәаҭаразы ажәалагала ҟазҵаз Аԥсны ԥасатәи аԥыза-министр, аполитикатә партиа "Аиҭаира" ахантәаҩы Леонид Лакербаиа арадио Sputnik аефир дазааҭгылеит ари амш аҵакы.
Хра злоу ахҭысқәа: Лакербаиа Аԥсны хатәгәаԥхарала еибашьуаз рзы

Иахьа нанҳәа 15 рзы Аԥсны иазгәарҭоит хатәгәаԥхарала еибашьуаз рымш.

Нанҳәа 1992 шықәсазы ақырҭуа мпыҵахалыҩцәа еибашьрала аԥсуа жәлар ианрықәла аҩбатәи амш аҽны Нхыҵ-Кавказынтә цхыраара иааит аҟабарда аофицар Сулҭан Сосналиев напхгара ззиуаз аешьаратә жәлар рхаҭарнакцәа раԥхьатәи ргәыԥ. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра иалахәын ҩ- нызқьҩык инареиҳаны хатәгәаԥхарала аԥсуа жәлар ирыдгылаз, урҭ рахьынтә 51 –ҩык "Аԥсны Афырхаҵа" ҳәа ахьӡ ҳаракы иаԥсахеит, 247-ҩык Леон иорден ранашьоуп, фышәҩык инареиҳаны "Агәымшәаразы" амедал. Аибашьраан иҭахеит 260- ҩык инареиҳаны хатәгәаԥхарала аԥсуа жәлар ирыдгылаз.

Нанҳәа 15 Аԥсны ныҳәак аҳасабала иазгәарҭоит 2013 шықәса раахыс.

"Ари амш ешьцәаҵас ҳаибабара аҵакы аанарԥшуеит. Ари ҳаиашьара ҳмырӡроуп, мамзар ҽеи алҵӡом. Сахьахәаԥшуа аҿар мацара ракәӡам егьырҭ ҳауаажәларгьы ԥыҭҩык ирхашҭуа иалагеит, аныҳәаҿа аныркоз аибашьраан иҭахаз аҷкәынцәа рзы раԥхьа идыргылон нхыҵаа ҳашьцәа, абра иааны ҳадгьыл зхы ақәызҵаз. Уи апроблема ганкоуп. Ҳауаажәлар ирхамшҭуазароуп иҳадгылаз хыԥхьаӡаралагьы ишырацәаз, адин иныҟәаргозгьы шеиԥшым. Хатәгәаԥхарала иааны аибашьраан иҳавагылаз рфеномен аилкаара ҳаԥхьа ишьҭоуп, еилкаатәуп ари шыҟалаз. Иазхәыцыр сҭахуп ҳауаажәлар ишԥаҟала ачеченцәа арахь шьхала раара, ақьырсиан апапцәа уҳәа егьырҭ раара. Даҽа еибашьрак, даҽа милаҭк рҟны ас иҟан ҳәа исмаҳацт. Ма динла, ма ешьарала еидгылалон. Адыгаа, ачерқьесцәа ҳашьцәа ртәы хазуп, аха араҟа милаҭла, динла еиуеиԥшым ажәларқәа рхаҭарнакцәа аԥсуаа ирыдгылеит. Ахаан иҟамызт, иагьыҟалом ас ҳәа сгәы иаанагоит", - иҳәеит Лакербаиа.

Иара убасгьы дазааҭгылеит Аԥсны хатәгәаԥхарала еибашьуаз рганахьала еиҿкаатәу, ахаҵгылара зҭаху ҳәа ииԥхьаӡо аусқәа ртәы.

Шәазыӡырҩла арадио Sputnik Аԥсны аефир.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

7