Аиҿцәажәара ада ԥсыхәа ыҟам: аполитолог аԥснытәи акризис алҵшьазы

27
(ирҿыцуп 18:54 11.01.2020)
Арадио Sputnik аинтервиу азҭаз аполитикатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, аполитолог, Москватәи акультура аинститут адоцент Артур Атаев Аԥсны иҟоу аполитикатә кризис ахҳәаа аиҭеит, далацәажәеит уи алҵшьас иамо ҳәа ииԥхьаӡо.

АҞӘА, ажьырныҳәа 11 – Sputnik. Аԥсны аҭыԥ змоу аполитикатә кризис аҳәынҭқарра аизҳара иатәуп. Абри атәы иҳәеит арадио Sputnik аинтервиу азҭаз аполитикатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, аполитолог, Москватәи акультура аинститут адоцент Артур Атаев.

"Аԥсуа ҳәынҭқарра – Асовет еидгыла аҵакыраҿы иҟаз рҟынтә еиҳа иқәыԥшу акоуп. Аполитикатә системагьы шьақәымтәац. Иахьа ҳара иаабоит аҳәынҭқарреи аполитикатә системеи реизҳара. Акризис акәзар ибзиоу амҩахь еиԥш ибааԥсу амҩахьгьы икылсыр ҟалоит. Аганқәа ачҳара рзаарԥшыр, аиҿцәажәара рылшар – ари аизҳара иамҩахоит", - иҳәеит иара.

Аполитолог игәаанагарала аполитикатә кризис зыхҟьаз, аофициалтә мчрақәеи аоппозициатә мчрақәеи реизыҟазаашьа ахьҭышәныртәалам ауп.

"Ҳаџьымба ианаамҭаз илшазҭгьы аоппозициаа рнырра аформат ашьақәыргылара, иҟоугьы ҟалаӡомызт", - иҳәоит иара.

Атаев иара убасгьы акризис амзызқәа ируакны ишьоит иахьатәи анапхгара акризис аҟалара ахьазаԥхьагәарымҭоз.

"2014 шықәсазтәи ахҭысқәа шьаҭас иганы ари иазыԥшызар рылшон. Асоциалтә ҳақәа рҟныҵәҟьа џьара ак ҟамлар шамуаз убартә иҟан" - иҳәоит аполитолог.

Аполитикатә кризис иалҵшьаны аполитолог аӡбахә иҳәоит ахԥатәи ахаҿқәа алархәны иахьатәи амчреи аоппозициеи реицәажәара, реинырра. Атаев игәаанагарала Аԥсны иҟам ажәлар анырра рызҭаша уаажәларратә институтк.

"Иҟоу амчрақәа рыдагьы ауаажәларратә институт аҭахуп. Ауаажәларратә палата усеиԥш аҟалара алымшеит. Ауаажәларатә институт ыҟазҭгьы иҟаларын аҿагылара аҽа формак аанахәар. Иахьазы рацәак иҟам ажәлар рыхәҭа аполитикатә ҭагылазаашьа ашьақәҟьара рылдыршоит" - иҳәеит иара.

Аҿагыларатә акциа хацыркын ажьырныҳәа 9 рзы. Аԥхьа ауаа еизеит Аԥсуа драматә театр аҿаԥхьа.

Акциа аиҿкааҩцәа иазгәарҭон абасеиԥш ахь икылызгаз аҵыхәтәантәи ахәышықәса рыҩныҵҟа иҟоу аҭагылазаашьа шакәу.

Ажьырныҳәа 10 рзгьы акциа иацҵан. Иара убри амш аҽны, асааҭ 12:30 рзы Аминистрцәа реилазаара ахыбра аҿаԥхьа еизеит Рауль Ҳаџьымба идгылаҩцәа.

Асааҭ 13:00 рзы еизаз рахь днеиит аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ Даур Аршба.

Иара убри аамҭазы иазыԥхьагәаҭан ахашшааратә инстанциа аилатәарагьы.

Аӡбара хдыртит аӡбаҩцәа: Темур Ҭарба, Екатерина Онишьченко, Лиа Адлеиԥҳа. Аилатәарахь иааиит Алхас Кәыҵниа, адукат Инга Габилаиаԥҳа, апрокурорцәа Даур Амҷба, Елена Чытанааԥҳа. Ашшыԥхьыӡ ахәаԥшрахь имнеиӡеит аҭакҳәаҩ ихаҭарнакцәа: Кристина Габелиаԥҳа, Марина Ҭаниаԥҳа, Дмитри Шамба, Гиви Габниа, Валери Агрба.

Асааҭ 21:40 рзы Иреиҳаӡоу аӡбарҭа ахашшааратә инстанциа Аԥсны ахадарахьы ԥасатәи акандидат Алхас Кәыҵниа аӡбарҭа актәи аинстанциа ахада иалхрақәа аҩбатәи ртур закәантәуп ҳәа иаднакылаз аӡбаразы иашшыԥхьыӡ нанагӡеит.

Аԥсны ахада иалхра ҿыцқәа мҩаԥысроуп ҩба-хԥа мзы ирҭагӡаны, абри атәы Sputnik акорреспондент изеиҭеиҳәеит аӡбарҭаҟны аҭакҟаҵаҩ ихаҭарнак Гиви Габниа.

Габниа иажәақәа рыла, азакәан инақәыршәаны ахашшааратә инстанциа аӡбамҭа амч аиуеит уи анрыларҳәа инаркны.

Абри ашьҭахь Иреиҳаӡоу аӡбарҭа ахашшааратә инстанциа аӡбамҭа азакәанԥҵара еилаганы ирыдыркылеит, уи ишьақәгылаз ауаажәларра-политикатә ҭагылазаашьа еиҳагьы еицәанатәыр алшоит ҳәа аанацҳауеит аҳәынҭқарра ахада Рауль Ҳаџьымба ипресс-маҵзура.

Иара убас иазгәаҭоуп Иреиҳаӡоу аӡбарҭа аӡбамҭа Апрезидиум ахь ахәаԥшразы ишахашшаахо, избанзар уи рыдыркылеит аус зуа азакәанԥҵара ӷәӷәала еилаганы.

Аԥсны АКХ ажьырныҳәа 13 рзы ирыланаҳәараны иҟоуп алхра ҿыцқәа ррыцхә.

Ахада ҿыц далхны аҭоубашьҭаҵара мҩаԥигаанӡа атәыла ахада инапынҵақәа неигӡалоит Рауль Ҳаџьымба.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

27
Атемақәа:
Рауль Ҳаџьымба ԥхьатәара ицара (74)

Ажьиԥҳа еиҭалҳәеит Гагра араион аҿы зҭагылазаашьа уадаҩу ашколқәа ртәы

12
(ирҿыцуп 20:25 13.08.2020)
Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа араион аҟны иныҟәараан излацәажәаз азҵаарақәа ртәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Ажьиԥҳа Гагра араион ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи рҭагылазаашьа атәы

"Ҿыц иргылоу Гагратәи актәи ашкол ҳаҭаан игәаҳҭеит, уи ашәқәа раартразы иагу ыҟоуп, аха ари аамҭа иалагӡаны аусқәа хыркәшахоит. Иара убас иаҭаан ахәыҷбаҳча, иара акапиталтә ремонт азун, аха ашҭаҿы иагу ыҟоуп, уи анагӡаразы адгылара шауа атәы ҳәан. Иааиуа амчыбжь азы ахәыҷқәа рыдкылара ҳалагоит, иахьа уажәраанӡа араион аҿы ахәыҷбаҳчақәа еиуеиԥышм амзызқәа ирхырҟьаны аус руӡом. Арыцхә 20 рзы ахәыҷбаҳчақәа раартразы аҭагылазаашьа ҳауп ҳәа ҳгәыӷуеит. Хшыҩзышьҭра ааҭан иаԥсыуам ашколқәа рҿы аԥсуа бызшәа дырҵаразы аметодика", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.

Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы еиҭалҳәеит араион аҿы зҭагылазаашьа уадаҩу ашколқәагьы шыҟоу.

"Урҭ руак - Цандрыԥшьтәи аҩбатәи абжьаратә школ ауп, уаҟа 350 инареиҳаны аҵаҩцәа аҵара рҵоит. Аӡымҩангагақәа зынӡагьы инагаӡам, уажәы аҿкы аан ишьақәыргылоу аԥҟарақәа рықәныҟәара даара иуадаҩуп, араион ахадара ҳақәдыргәыӷит ари азҵаара аӡбара адгылара шаиуа ҳәа. Ашкол аартразы иахьӡом, аха мызкы-ҩымз иалагӡаны аусурақәа нагӡахап ҳәа агәыӷра ҳамоуп. Иара убас аҭагылазаашьа уадаҩуп Пицундатәи аурыс школ аҿы, уаҟа аҵара рҵоит 400-ҩык, ашкол ҩ-сменак рыла аус ауан. Аҿкы аҽацәахьчаразы аԥҟарақәа инарықәыршәаны ҩ-сменак зынӡа иаҟәыхтәуп, ари азҵаарагьы ӡбашьак аиуп ҳәа ҳгәы иаанагоит", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

12

Инал Габлиа Гагратәи аҵара-ааӡаратә обиектқәа рзы: иҟаҵоу маҷым, аха ирыгугьы рацәоуп

1141
(ирҿыцуп 22:41 13.08.2020)
Гагра араион ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи иааиуа аҵара шықәс ҿыц иахьынӡазыхиоу аилкааразы араион усутә ныҟәарала даҭааит Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Гагра араион ашколқәеи, ахәыҷбаҳчақәеи аҵара шықәс ҿыц иахьынӡазыхиоу аилкаара иазкын Аԥсны аҵареи, абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аԥшьаша, нанҳәа 13 рзы араион иҭаара. Раԥхьаӡа акәны иара дымҩахыҵит ҿыц иргылаз Гагратәи абжьаратә аԥсуа школ №1 ахь. Араҟа изыԥшыз араион ахадара аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ҵышәбеи, араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳаи, ашкол адиректор Хана Гәынԥҳаи изеиҭарҳәеит аобиект аргылара шхыркәшоугьы, ргәы иҵхо апроблемақәа шыҟоу. Инагӡаны аҭыԥ иқәҵаӡам афымцалашара, аҵакырадгьыл аиҿкаара, ахыбра аҩнуҵҟа уажәнатә акафель ахькыдыҷҷаз ыҟоуп.

© Foto / Саида Жиба
Аҵара аминистр Гагра араион иаҭаара

Гагратәи абжьаратә школ №1 ргылан аинвестпрограмма инақәыршәаны. Аобиект шьаҭанкыла аргыларазы раԥхьанатә ишьақәыргылаз абиуџьет акәзар, 500 миллион шыҟаз, хышәи бжаки рҿынӡа ианыркьаҿха, хымԥада апроект аҿы иҟаҵатәны иарбаз ахьтә ианыххаз ҟалеит, убарҭ иреиуахеит атрансформаторгьы.

"Зегь раасҭа ипроблеманы иҳамоуп апроект аҟнытә атрансформатор ахьаныххаз. Анкьа ахархәара змаз афымцалашара еиқәнаршәоит ааигәа иҟоу аҩнқәагьы, ашкол ҿыц афымца амчхара еиҳахоит азы ахатәы трансформатор амазароуп. Ари азҵаараҿы аекономика аминистр Кристина Озган адгылара шҳалҭо лҳәеит, ҳгәыӷуеит лассы иӡбахап ҳәа", - азгәеиҭеит Гагра араион ахадара аиҳабы актәи ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ҵышәба.

Инал Габлиа аҵаратә корпусқәа рыҩбагьы, акттә зали, аспорттә зали дрыҩнысны ибеит. Анапынҵақәа ҟаиҵеит, ирҽеитәу зегьы асиа ианҵаны, иақәырӡхо ахарџьи шьақәыргыланы ирҭарц.

"Гагратәи аԥсуа школ шьаҭанкыла иргылоу обиектуп. Аиашазы ашҭа уҭалаанӡагьы улаԥш иԥшӡаӡа иҵашәоит, уи уаҩ игәы иамыхәарц залшом. Амала иҟоуп зыриашареи, зыӡбареи аҭаху азҵаарақәа. Араион анапхгареи, аҵара аҟәшеи, ашкол адиректори еицҿакны иазгәарҭеит ргәы иҵхо рахьтә ихадараны ишыҟоу афымцалашара азҵаара. Ҳаицәажәараҟны еилкаахеит мышқәак рышьҭахь ашкол ахь афымца шнагахо. Атрансформатор азҵаарагьы ирлас иӡбахап ҳәа сгәы иаанагоит. Аиашазы арҽеирақәа ахьаҭаху маҷӡам. Амцаҽацәыхьчаратә система азхәыцрақәак агуп, аԥенџьырқәа аԥардақәа рымаӡам, џьара-џьара акафель кыдыҷҷахьеит, ашкол аҵакыра еиҿкаатәуп. Ажәакала аргылаҩцәа рганахь ацәажәарақәа мҩаԥаагароуп", - ҳәа инаҵишьит аминистр.

Инал Габлиа иҳәеит, ашкол аргылара хылаԥшра азҭоз акомиссиа аҵара аҟәшеи, ашкол адирекциеи рхаҭарнакцәагьы алахәызҭгьы, иахьа абарҭ апроблемақәа цәырымҵар ауан ҳәа. Убас иациҵеит, ҩаԥхьа иргылахо аҵара-ааӡаратә обиектқәа ргәаҭаратә гәыԥқәа анышьақәгылахо аан, Гагратәи аԥышәа ишазхьаԥшуа, уи иднарбаз ҟалеит азы.

Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳа цәыббра аказы ахәыҷқәа ашкол ахь рааира акагьы аԥырхагамхап ҳәа агәыӷра лымоуп.

Сынтәа Ҳ. Ҳ. Чамагәуа ихьӡ зху аԥсуа школ 50 шықәса ахыҵуеит азы, еиҳагьы иҭоурыхтә хҭысхоит шьаҭанкылатәи аргыларақәа рышьҭахь абри ашҭаҟны раԥхьатәи аҵәҵәабжьы гар. Аҵара аҟәша аиҳабы аҭагылазаашьа лхы иархәаны иҭабуп ҳәа ралҳәеит ашкол аргылара иазааԥсаз зегьы, убас аџьшьара рылҭеит зыԥсшьарамшқәа раан арахь иааины аџьабаа збаз арҵаҩцәа.

Ашкол адиректор Хана Гәынԥҳа аргыларақәа цонаҵы уахи-ҽни лылаԥш рхын аусмҩаԥгатәқәа зегьы. Агәаҭаратә комиссиа дшаламызгьы, лгәы зызхьаауаз, ирҽеитәны илбоз лыбжьы ақәлыргон.

"Амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара иалиааз ашкол аиубилеитә рыцхә азы ашәқәа раартра аҵак ду амазаауеит. Ари ахҭыс ҳгәы хыҭ-хыҭуа ҳазыԥшуп хәыҷи-дуи. Аиашазы иҟаҵатәу, насгьы инагӡатәу аусқәа шыҟоугьы агәкажьра ҳамаӡам. Арҭ амшқәа ирылагӡаны акәаԥ ҳаргылароуп", - ҳәа азгәалҭеит лара.

Анаҩс аминистр даҭааит Гагратәи ахәыҷбаҳча №1 "Мрамза". Араҟагьы ааигәа акапиталтә ремонт хырқәшан. Иагу шыҟоугьы, аҭагылазашьа ахәыҷқәа рыдкыларазы иманшәалоуп. Аха зыӡбара хымԥадатәиу ауп агәараанда аԥсахра.

© Foto / Саида Жиба
Аҵара аминистр Гагра араион иаҭаара

"Аҳәара шәысҭоит агәараанда ҿыц ашьақәыргылараҿы ацхыраара ҳашәҭарц. Ахәыҷқәа ашҭахь ианнаҳго ҳалаԥш шырху ирхуп, акәымзар џьара-џьара иахьеилаҳахьоу икылсуеит ҳәа иалагоит. Насгьы хылаԥшрада ақалақь иалоу алақәа ҭалар, ирзыцҟьар ҳәа ҳшәоит", - агәҭынчымра аалырԥшит ахәыҷбаҳча аиҳабы Белла Кәакәасқьырԥҳа.

Аҵареи, абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аколлектив рҿаԥхьа иқәгылаз азҵаарақәа рыӡбараҿы адгылара шриҭо иҳәеит. Убас иазгәеиҭеит иахәҭоу аметодикатә цхыраагӡатәқәа рыла ишеиқәиршәо.

Амш иалагӡаны Инал Габлиа аинспекциатә гәаҭарақәа мҩаԥигеит Цандрыԥшьи Пицундеи.

1141