Ачарақәа, аҵара, аџьармыкьа, атранспорт: акоронавирус аҽацәыхьчаразы адҵа ҿыцқәа

45
(ирҿыцуп 11:52 25.03.2020)
Аԥсны ахада иусқәа назыгӡо Валери Бганба ихантәаҩрала аҩаша, хәажәкыра 24 рзы имҩаԥысит ауааԥсыра акоронавирус аҟынтәи рацәыхьчаразы Акоординациатә штаб аилатәара.

АҞӘА, хәажәкыра 25 - Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсны ахада иусқәа назыгӡо Валери Бганба ауааԥсыра акоронавиурстә инфекциа COVID-19 рацәыхьчаразы ауснагӡатә ҿыцқәа рзы адҵа инапы аҵаиҩит.

Хәажәкыра 25 асааҭ 24:00 инаркны мшаԥы 7, 2020 шықәсанӡа иҟалом амассатә, акорпоративтә (агәырӷьаратә) усмҩаԥгатәқәеи ачарақәа ахьыруа ахыбрақәа русуреи.

Валери Бганба излазгәеиҭаз ала, ауааԥсыра рыцхыраарада ҳаԥхьа игылоу апроблема аҿагылара уадаҩхоит. Иара агәынамӡара ааирԥшит шьоукы-шьоукы иҟоу ашәарҭара иазымхәыцкәа зқьы-зқьи бжаки ауаа ираҳәаны ачара дуқәа ахьыруа.

Хәажәкыра 25 инаркны мшаԥы 7-нӡа иҟалом:

  • Аԥсны аекскурсиақәа рымҩаԥгареи атәылауаҩра змам аҳәаанырцә тәылауаа аекскурсиатәи атуристтәи хықәкы рыманы атәылахь ралалареи, иара убас аекскурсиа ҳасабла арахь атранспортқәа раареи;
  • абаџьдатә хәаахәҭра ахьымҩаԥысуа адәқьанқәа (диути-фри) русура;
  • ауаажәларратә крыфарҭақәеи, Аҟәеи Аԥсны егьырҭ араинқәеи рҟны аџьармыкьа хадақәеи, амаҭәа ахьырҭиуа аџьармыкьақәеи русура;
  • ауаажәларратә транспорт аныҟәара, убри аан ахәаахәҭырҭақәа азин рымам зда ԥсыхәа ыҟам атауарқәа рыхә ашьҭыхра, афатә, ахәыҷқәа рзы атауарқәа, ахәшәқәа, амедицинатә маругақәа, адезинфекциатә маҭәашьарқәа, ауаҩы ихтәы ҽыхьчагатә маҭәарқәа убрахь иналаҵаны;
  • афитнес-центрқәа, аспорт залқәа, афизиотерапиа асалонқәа (spa-салонқәа).

Ахәыҷқәа рыԥсшьарамшқәа иара убас мшаԥы 7-нӡа ирыцҵоуп, уахь иаҵанакуеит ашколқәранӡатәи аусбарҭақәа, ахатәтәра аформа иахьмырԥшкәа, арҵаратә кружокқәа, аспорттәи акәашаратәи секциақәа, ашколтә ҵаратә усбарҭақәа.

Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет, Аҟәатәи иаарту аинститут, иара убас абжьара-профессионалтә ҵаратә усбарҭақәа рҟны мшаԥы 7, 2020 шықәсанӡа иаанкылоуп аҵаратә процесс.

Хазы адҵаҿы аҳәынҭқарратә усбарҭақәа рахь хәажәкыра 25 асааҭ 24:00 инаркны мшаԥы 7, 2020 шықәсанӡа анаҩстәи адҵаԥҟақәа алагалоуп:

  • аԥсуа-аурыс ҳәынҭқарратә ҳәааҟны аушьҭырҭатә ҭыԥқәа рҟны Аҳәынҭқарратә миграциатә маҵзура, Аҵиаақәа ркарантин азы Аҳәынҭқарратә инспекциа, Аҳәынҭқарратә ветеринартә маҵзура, Астандартқәеи, ахархәаратәи атехникатәи гәаҭареи рзы Аҳәынҭқарратә еилакы аусзуҩцәа русура аанкылазааит;
  • Аԥсны АҶА аԥсуа-аурыс ҳәынҭқарратә ҳәааҟны аушьҭырҭатә ҭыԥқәа рҟны еиҿнакаароуп уахи-ҽни иҷаԥшьало АҶА Амедицинатә усбарҭа абригадақәа, иаҭаххозар Аԥсны Аҳәынҭқарра Атәылахьчара аминистрра Амедицинатә усбарҭеи Агәабзиарахьчареи асоциалтә еиқәыршәареи рминистрра аусбарҭақәеи русзуҩцәа адгаланы.

Аԥсны Аҳәынҭқарра Агәабзиарахьчареи асоциалтә еиқәыршәареи рминистрра анаҩстәи адҵақәа аҭоуп:

  • акоронавирустә инфекциа COVID-1 иадҳәалоу асимптомқәа, апрофилактика, уи аԥырҟәҟәааразы ианаамҭоу инагӡатәу аусқәа рзы ауааԥсыра адырра рыҭаразы аусура аиҿкаара;
  • акоронавирустә инфекциа COVID-1 имоуп ҳәа агәҩара зызрымоу апациентцәа иалкаау амедицинатә усбарҭақәа рахь риагаразы амедицинатә цхырааразы иҷаԥшьо абригадақәа уахи-ҽни русура аиҿкаара;
  • акоронавирустә инфекциа COVID-1 рымоуп ҳәа ишьақәырӷәӷәахо ачымазцәа ҟалар амедицинатә усзуҩцәа иҟарҵаша рдырыртә еиԥш разыҟаҵара.

Аԥсны Аҳәынҭқарра Асанитартә ҳақьым хада, Аҟәеи араионқәеи рсанитар-епидемиологиатә маҵзурақәа ирыдҵоуп:

  • ирӷәӷәатәуп ахәаахәҭырҭақәеи, ауаа рнырхарҭақәеи (асасааирҭақәа, аԥсшьарҭаҩнқәа, уб.иҵ.), алабораториатә диагностика аобиектқәеи русура асанитар-епидемиологиатә хылаԥшра;
  • еиҿкаатәуп ауаа рацәа зҭаауа аҭыԥқәа апрофилактикатә дезинфекциа рзура.

Ацентртәи аҭыԥантәии аҳәынҭқарратә наԥхгараҭаратә усбарҭақәеи, аҳәынҭқарратә усбарҭақәеи, анаплакқәеи аиҿкаарақәеи, амчратәи азинхьчаратәи, агәабзиарахьчаратәи асоциалтәи, амашәыр-еиқәырхаратәи акоммуналтәи усбарҭақәа аламҵакәа, рнапхгаҩцәа идыркьаҿроуп иахьынӡауа русзуҩцәа русурҭақәа рҟны раангылара аамҭа руалафахәы рзааныжьны хәажәкыра 25 инаркны мшаԥы 7, 2020 рҟынӡа.

Агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа иажәақәа рыла, Аԥсныҟа акоронавирус ааир, Аԥсны ишазымхо ахәышәтәырҭақәа, аматериал-техникатә база, ахәшәқәа, ахыхьчагатә маҭәахәқәа. Амедицинатә усбарҭақәа рзы ирмазеиу арезервқәа ачымазара анҳалаҵәалак ирлас инҵәоит, аныхгатә материалқәа, амаругақәа, атест-системақәа рыԥшаара уадаҩхоит. 

Аԥсны иахьазы акоронавирус зыхьуа ҳәа аӡәгьы дшьақәыргылам.

45
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау (478)
Мушни Ласурия

Лашәриа Анатоли Аџьынџьал изы: зхатә ҩышьа, зхатә сахьа башьа змаз иакәын

1
Иахьа 90 шықәса ҵит диижьҭеи апоет-алирик, апрозаик, аиҭагаҩ, Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла алахәыла Анатоли Ҭархәына–иԥа Аџьынџьал. Уи арадио Sputnik аефир аҟны дигәалаиршәеит Аԥсны Жәлар рпоет Мушьни Лашәриа.

Иара дравторуп жәаба инацны апоезиатә шәҟәқәеи апрозатә шәҟәқәа ҩбеи. Иажәеинраалақәа анылеит "Аԥсуа поезиа антологиа". Анатоли Аџьынџьал аԥсшәахь еиҭеигахьан аурыс, аукраин, абаза, ачеркес, ауаԥс шәҟәыҩҩцәа ражәеинраалақәеи ражәабжьқәеи. Иара иажәеинраалақәа реизгакәа  ҩба аурысшәахь еиҭагоуп: "Улья" (Аҟәа, 1967 ш.), "Белая земля" (Москва, 1975 ш.). Анатоли Аџьынџьал иԥсҭазаара далҵит 1977 шықәсазы.

 

 

Лашәриа Анатоли Аџьынџьал изы: аԥсуа поезиаҿы раԥхьаӡа аметафоратә дунеибашьа иазҟазаз рҿиаҩын

 

"Анатоли Ҭархәына-иԥа Кәтол ақыҭан диит. Иара ҳпоезиа аҭоурых аҟны даанхеит зхатә ҩышьа, зхатә сахьа башьа змаз иакәны, амилаҭтә поезиаҟны раԥхьаӡа акәны аметафоратә дунеи адкылашьа, адунеибашьа ирызҟазаз рҿиаҩны. Уи зегьы ираҭәам, ирынасыԥым. Убас иҟан иара илаԥшбашьа. Изааигәаз ауаа саргьы среиуан. Ицәажәара ҳшымгәыӷӡоз ашьха џьара ахы ирхон, лаԥшҵашәарақәак иоуан, апоетцәа адуқәа шыҟаз дыҟан уи аганахьала. Иара зышьҭабжь ахара игоз аестрадатә поетцәа дреиуамызт, ихаан ҳара ҳҟынгьы ус еиԥш иҟан. Иҵегьы ахӡыргара имандаз, иҵегьы активра иландаз уҳәартә еиԥш дыҟан иара, аха урҭқәа гәхьаас имамызт, иҩышьа иҿыцыз цахак еснагь иадиҵон, акы алеигалон, ирҵаулон, убри ԥсҭазаарас иман. Иара заа иԥсҭазаара ҿахҵәеит, ҩынҩажәи быжьба шықәса дшырҭагылаз, гәыблыла ҳауаажәлар днаскьаргеит. Ԥшрала–сахьала анцәахша иакәын, убас деибыҭан, днаӡаааӡан, иалкааз уаҩын", - иҳәеит Лашәриа.

 

Са исҭахуп адгьыл еиԥш ачҳара сымазарц,
Амаҷ азыҳәа сыҵҟьо сҟамларц.
Са исҭахуп адгьыл еиԥш аразра сылазарц,
Сгәы ҟьаҟьаӡа еиҵыхны ауаа рзы инхарц.
Анатоли Аџьынџьал

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

1
Судебный молоток и весы правосудия

"Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи аиҳабы аҩнтәи абаандаҩраҿы дшыҟац дааннажьит

7
(ирҿыцуп 12:23 06.06.2020)
"Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи аиҳабы иганахьала ашьаус хацыркуп ацәгьоурақәа ԥшьба рыла Аԥсны Ашьаустә закәанеидкыла ахәҭаҷ "Инапы ианҵаз аҳәынҭқарратә мазара мҽахы ҭбаала ахатәтәреи аныхреи" ахәҭаҷ инақәыршәаны.

АҞӘА, рашәара 6 - Sputnik. Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа "Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи адиректор хада Беслан Аҩӡба иганахьала аҩнтәи абаандаҩраҟантәи аанкыларҭахь нанҳәа 3 рҟынӡа днагазарц азы Аԥсны Апрокуратура хада иҟанаҵаз азашшра мап ацәнакит. Абри атәы аанацҳауеит Апрокуратура хада асаит.

Аӡбарҭа аӡбарала Беслан Аҩӡба аҩнтәи абаандаҩраҿы дыҟазаауеит ԥхынгәы 20 рҟынӡа.

"Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи адиректор хада хәажәкыра 20 инаркны Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа аӡбарала аҩнтәи абаандаҩраҿы дыҟан, уи иаанаго ашьаусҭҵааҩ ҩыралатәи иақәшаҳаҭра имамкәа иҩны ддәылҵыр (сааҭки бжаки иҩны азааигәара анеиааира аламҵакәа), инхарҭа ҭыԥ иԥсахыр, аимадара ихы иаирхәар, асаламшәҟәқәа, анашьҭымҭақәа, абандерольқәа иоулар ма ишьҭлар ҟалом ҳәа ауп.

Аха рашәара 3 рзы Апрокуратура хадахьы инеит аинформациа Аҩӡба аҩнтәи абаандаҩра аԥҟарақәа еилеигеит ҳәа, убри азоуп аӡбарҭахьгьы изашшыз.

"Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи аиҳабы иганахьала ашьаус хацыркуп ацәгьоурақәа ԥшьба рыла Аԥсны Ашьаустә закәанеидкыла ахәҭаҷ "Инапы ианҵаз аҳәынҭқарратә мазара мҽахы ҭбаала ахатәтәреи аныхреи" ахәҭаҷ инақәыршәаны. Ашьаусҭҵаара излаԥхьаӡаз ала, Аҩӡба ицәгьоура иалҵшәаны аҳәынҭқарра иаиуз аԥхасҭа иааизакны иартәоит 31 миллион 438 нызқь мааҭ, аха ари аԥхасҭа аԥхьаӡара макьана ихыркәшаӡам. Ашьаусҭҵаара аҳәаақәа ирҭагӡаны Аҩӡба Аҳәынҭнаплакы анапхгаҩыс иусура аамҭа зегьы ҭырҵаауеит аԥхасҭа зегьы амҽхак аилкааразы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

7