Аԥсны ақыҭанхамҩа аҿиара: Беслан Џьапуа Sputnik иаиҭаз раԥхьатәи иинтервиу

647
(ирҿыцуп 00:28 29.04.2020)
Атәыла ахада Аслан Бжьаниа Беслан Џьапуа Аԥсны аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩыс иҟаҵаразы аусԥҟа инапы аҵаиҩит мшаԥы 28 рзы. Арадио Sputnik Аԥсны амҩаԥгаҩ Сусана Саӡԥҳа Беслан Џьапуа имаҵура данарҭа ашьҭахь лыҽималдеит, ихазхаҭалатәу аиҿцәажәара анылҵеит.

АҞӘА, мшаԥы 28- Sputnik. Аԥсны аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩс ҿыц иаҭоу Беслан Џьапуа арадио Sputnik иаиҭаз раԥхьатәи иинтервиу аҿы иҳәеит ҳтәыла ақыҭанхамҩа аҿиара аус шибо атәы.

Аԥсны аԥыза министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа раԥхьатәи иҿцәажәара

"Сара ирасҳәеит сымч, сдырра ахархәара ахьасҭаша, агроном изанааҭ сымоуп, ақыҭанхамҩа аминистрраҟны аус зуан, Жәлар Реизараҟны саныҟаз урҭ азҵаарақәа хылаԥшра рысҭон, аԥышәа уи аганахьала исымоу схы иасырхәартә сыҟоуп. Хырхарҭак алхны снапы ианырҵо макьаназы ишьақәыргылам, аха азеиԥш ус аҿгьы аус аауеит", - иҳәеит иара.

Џьапуа иажәақәа рыла, иахьатәи аамҭазы еиҳарак ҳазлацәажәо ачымазара ҿкы аламырҵәара ауп. Урыстәыла ахада Владимир Путин ижәлар рахь иҟаиҵаз ааԥхьара шәаҳаит, ҳаргьы авирус аанкылара ауп хықәкыс иҳамоу иҳәеит иара.

"Еиуеиԥшым аизарақәа, аԥсрақәа рахь ҳахьныҟәо иашам, ҳхы ус имҩаԥаҳгар иашам. Уаҵәы иалацәажәараны иҟоуп, иацҵатәхар ауеит иҟоу арежим ҷыда", - ҳәа азгәеиҭеит Џьапуа.

Иҟаз аполитикатә хҭысқәа рнаҩсан аус даара иӷәӷәаны иутәуп, аџьабааи аԥышәеи аҭахуп ари аус аҿы ҳәа азгәеиҭеит Џьапуа.

"Аԥхьа иргыланы ашәарҭадаратә зҵаара хадаратәуп ҳәа исыԥхьаӡоит. Аинвесторцәеи аԥсшьаҩцәеи Аԥсны ҭынчроуп ҳәа иааиуа иҟаҵатәуп. Ҭынч аԥсшьара агәрагара рзырхынҳәтәуп", - иҳәеит Џьапуа.

Ҳтәыла иамоу амазара ахархәара аҭашьа азҵаара аҭакгьы ҟаиҵеит.

"Ҳекономика ашьҭыхразы Аԥсны иамоу амал, ажәлар ирыхәартә еиԥш аҟаҵара хықәкыс иҳамазароуп. Абри ахырхарҭала аус дуӡӡаны иутәуп", - ихәеит иара.

Ҳазҭагылоу аамҭа алҵшьа атәы, ҳқыҭанхамҩа ԥхьаҟатәи аҿиара атәы дазааҭгыло, Џьапуа иҳәеит хымԥада иахьатәи акризис ҳекономика ишаԥырхагахо, аха егьа ауадаҩрақәа ҟаларгьы, ақыҭанхамҩа ԥсыхәа змоу ала ацхыраара аиур шакәу, мамзар ақыҭақәа иахьакәым аҳәааҿы инеир рылшоит ҳәа игәаанагара иҳәеит.

"Уаанӡа ақыҭанхамҩаҟны аус анызуаз ҳазҿызи иахьагьы ҳгәы иҭоуи апроектқәа, ақыҭа азнеишьаҟны иҳамоу агәаанагарақәа иахьатәи акризис рԥырхагахар ҟалоит. Аха зегь раԥхьа игылоу усуп ҳәа исыԥхьаӡоит ақыҭанхамҩа арҿиара", - иҳәеит Џьапуа.

Ақыҭанхамҩа адгыларазы мчыс иамоуи ҳҳәынҭқарра ҳәа азҵаара аҭак ҟаҵо, аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ иазгәеиҭеит ҳхала ари ахырхарҭа ашьҭыхра шҳалымшо.

"Ҳҭагылазаашьа злаҟоу ала, аҳәынҭқарра амацара ари аҩыза аглобалтә зҵаара азыӡбаӡом. Иаарласны Урыстәылеи ҳареи ҳаиԥыларақәа ҟалараны иҟоуп, иҳабжьоу аиқәшҳаҭрақәа ҳхы иархәаны ақыҭанхамҩа ҳадгылароуп. Иара убасгьы амал змоу ауаҩы имал ҳекономика иалеиҵартә еиԥш Аԥсны аҩнуҵҟа аҭагылазаашьа аԥҵатәуп. Убри адагьы аҳәаанырцә иҟоу амал змоу ҳашьцәа, ҳаԥсуаа рыцхыраара ҳхы иаҳархәар ҟалоит ақыҭанхамҩа ашьҭыхразы", - иҳәеит Џьапуа.

Иара иажәақәа рыла, ақыҭанхамҩазы аилак ҩаԥхьа аминистррахь иахьиаргаз аҵакы амоуп. Ақыҭанхамҩеи акурортқәеи Урыстәылеи ҳареи ҳаиқәшаҳаҭрақәа инарықәыршәаны ацхыраара роурц азы аминистррақәа рыбжьара аусеицура еиҳа иманшәалоуп, ирыбжьарҵо аиқәшаҳаҭрақәа еиҳа имарианы иазыҟарҵоит иҳәеит Џьапуа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

647

Аԥснытәи аушьҭымҭацәа ахьтәи араӡни медалқәа ранашьан

30
(ирҿыцуп 20:28 03.07.2020)
2020 шықәса рзы Аԥснытәи ашколқәа ирылгеит 1791-ҩык аҵаҩцәа. Урҭ рҟынтәи 11-ҩык амедалқәа рыманы иалгеит, 64-ҩык "ибзиаӡоуп" ҳәа иалгеит.

АҞӘА, ԥхынгәы 3 – Sputnik, Ренат Ԥачлиа. Абжьаратә школқәа роушьҭымҭацәа амедалқәа ранашьара мҩаԥысит Аԥсны Акультура аминистрраҿы ахәаша, ԥхынгәы 3 рзы.

Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Медеиа Ченгьелиаԥҳа илҳәеит сынтәатәи ашықәс уаанӡатәиқәа ишреиԥшым, аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны аҵаратә процесс шыԥсаххаз. Ус шакәугьы, аминистрра официалла аҵарашықәс хнаркәшеит.

"2020 шықәса рзы Аԥснытәи ашколқәа ирылгеит 1791-ҩык аҵаҩцәа. Урҭ рҟынтәи 11-ҩык амедалқәа рыманы иалгеит, 64-ҩык "ибзиаӡоуп" ҳәа иалгеит. Иаҳҳәар ҳалшоит, медалла ашкол иалгаз аҵаҩцәа ԥхьаҟазы ҳҿар рыхьтәы фонд иалахәхо роуп ҳәа. Абас иҟоу аҿар роуп уаҵәтәи ҳԥеиԥшгьы знапаҿы иҟало", - ҳәа лҳәеит  Ченгьелиаԥҳа.

Аԥсны арккареи абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аушьҭымҭацәа ирыдиныҳәалеит, иазгәеиҭеит раԥхьаҟа имариам амҩа шышьҭоу аха аҿар ирус хаданы иҟоу аҳәынҭқарра аҿиара рлагала алаҵара шакәу.

"Шәаԥхьаҟатәи шәыԥсҭазаараҿ зегь раԥхьа иргыланы ишәхашәмыршҭыроуп иреиҳаӡоу аҟазшьақәа: ауаҩреи аламыси» ҳәа иҳәеит Габлиа. 
Ахада ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба Аԥснытәи арҵаҩцәа ҭабуп ҳәа реиҳәеит 11 шықәса дуӡӡа аҵаҩцәа  аԥсҭазаара ду амҩахь  иахьнаргоз азы, иуадаҩыз рџьазы. Иара агәрагара ааирԥшуеит рџьабаа баша ишмыӡуазы.

Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа ихьӡала ихаҭыԥуаҩ аҵаҩцәа рыхьӡала иааишьҭыз адныҳәаларатә шәҟәы даԥхьеит.

Араӡны медал занашьоу Данил Кәыҵниа Sputnik акорреспондент даниҿцәажәоз иҳәеит  Москватәи аҵараиурҭақәа руак аҭалара игәы ишҭоу. Амедицина азанааҭ шалихуа. Аҵара ашьҭахь иара Урыстәыла аԥышәа иманы Аԥсныҟа ахынҳәра игәы иҭоуп.

Нестор Лакоба ихьӡ зху Пицундатәи абжьаратә школ №1 хьтәы медалла иалгаз аҵаҩы Дамеи Ҳагба иазгәеиҭеит Урыстәылатәи аҵараиурҭа дҭаларц дшыҟоу, Аԥсны анџьныр-аргылаҩ ҳәа афакультет ахьыҟам азы. Иара иҳәеит иаԥхьаҟазы иԥсҭазаара Аԥсны мацара ишадиҳәало.

Аԥсны арккареи абызшәатә политикеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Медеиа Ченгьелиаԥҳа далацәажәеит ахьтәы ма араӡны медал аиушьа атәы.
Лара лажәақәа рыла, "Ахьтәи араӡни медалқәа рзы" аԥҟара инақәыршәаны ахьтәы медал аиуразы 10-11 аклассқәа рҿы "хәба" ҳәа аҵара ҵатәуп, араӡны медал аиуразы  ҩ-ԥшьбак умазар ҟалоит.

© Sputnik / Марианна Кубрава
Аушьҭымҭацәа амедалқәа ранашьара ацеремониа

"Аҵаҩцәа агәаҭара цҵатә усурақәа мҩаԥыргоит.  Актәи аетап азеиԥшҵаратә школқәа рҟны имҩасуеит. Убри аан аԥышәарақәа хԥа – ахатәы бызшәа, алгебра, нас ашкол иалнахуа рҭиироуп "хәба" ҳәа. Аҩбатәи аетап Аԥсны араионқәеи ақалақьқәеи рҿы имҩаԥысуеит", – ҳәа лҳәеит Ченгьелиаԥҳа.

Ахыркәшаратә етап мҩаԥыргоит Аҵара аминистрраҿы. Арҭ ах-етапк ирхысыз амедалқәа ранашьаразы иқәдыргылоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

30

Габниа еиҭеиҳәеит Гәдоуҭа аҽыкәабарҭатә ҭыԥқәа аԥҟарақәа иахьынӡарықәшәо атәы

181
(ирҿыцуп 19:48 03.07.2020)
Гәдоуҭа апарк-плиажтә нхамҩа аиҳабы Даниил Габниа арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит араионтә плиажқәа аӡҭаларазы ашәарҭадара аԥҟарақәа иахьынӡарықәшәо атәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Габниа Гәдоуҭа аҽыкәабарҭатә ҭыԥқәа аԥҟарақәа иахьынӡарықәшәо атәы

"Ацентралтә амшын цәаҳәа атәы ҳҳәозар, уажә ааигәа еилҳаргеит. Ҩ-машьынак рызна агәам-сам ықәаҳгеит, амшын ацәаҳәа излаҳалшоз ала иҳариашеит. Иргылан атәарҭақәеи агәам-сам ҭаԥсарҭақәеи. Излаҳалшо ала арыцқьара ҳаҿуп, араион ауааԥсыреи асасцәеи рзы. Аӡиасқәа амшын иахьалало аҭыԥқәа рҿы адыргақәа ҳәа акгьы ыҟам, убас аӡҳәаа арбагақәагьы. Аха аԥҟарақәа зегьы ахьарбоу ақьаад уажә ааигәа ҳнапы иаркын, аҽазыҟаҵарақәа цоит. Аплиажқәа рҿы аиқәырхаҩцәа ҳамам, иара уи адагьы аиқәырхаратә нышьқәагьы, арҭ азҵаарақәа зегьы араион ахадараҿы ирылацәажәан, аҭагылазаашьа ариашаразы аусурақәа цоит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Габниа.

Иаҳа инеицыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы аудио аҿы, мамзаргьы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

181