Сшәишәи акоронавирус ишақәӡыз: иҟалаз ахҭыс

1444
(ирҿыцуп 14:40 31.05.2020)
Аԥышәара аамҭа даҽакы еиԥшымкәа ауаа ирылоу аҟазшьақәа цәырнагоит. Аламыс злоу – ицқьара, излам – иҵымҳәҳәарра. Абри инадҳәаланы шәаԥхьарц ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Саида Жьиԥҳа дзыниаз ахҭыс иазку анҵамҭа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

"Амлакра ыҟан" анырҳәо, схаҿы аибашьреи уи ашьҭахьтәи аамҭақәеи ааиуеит, аха иахьа ҳазҭагылоу апандемиа злеиӷьу ҳәа акагьы збом, џьоукы-џьоукы акәтыршәрақәа ирҭаланы, аҵысхә рылатата аӷьычра иалагазар.

Ҳара Гагра ақалақь ахатәы ҩны аҟны ҳанхоит азы, алшара ҳамоуп иҳазхаша кәытқәак ранҵара, уҭраҭыхқәак раарыхра. Ари адунеи иалаҵәаз акоронавирустә пандемиа иахырҟьаны, сан еиҳагьы "ақыҭанхамҩа" лнапы алалкит. Дгьыл ҽыҭк ҭацәны иахьылбо, ма џьықәреик, ма ҟәыдк зҳәаз еиԥш ажәла ыҵалҵоит. Аиаша ҳҳәозар, аҿкы даара агәҭынчымра ҳазцәырнагоит, уаҵәтәи амш агәра ҳзымго аҟынӡа ҳнеиуеит. Сан, апандемиа шаанҵәо еиԥш, арбаӷь ду шысшьуа ҳәа аҿаҭахьагьы лықәылҵеит Анцәа иҿаԥхьа.

Иҳамоу жәа-кәтык ирылакын ашәишәи рбаӷьгьы. Уи ацыхәтәантәи аамҭазы иаалырҟьаны сҭаца илчахуа далагеит, аҳәаа шаадыртлак исшьуеит ҳәа хазы ларгьы ҿаҭахьаны лгәы иҭакны. Акәтыршәра амҩа иаԥнуп азы, иниас-ааиасуаз "ипазанаха" ишԥаҟоу ҳәагьы рылаԥш аддырхалон. Лаҵарамза аҵыхәтәантәи амшқәа рзы иҳазлеиз ақәаршҩы, адыд-амацәыс зцыз амшцәгьа рхы иархәаны ҳшәишәи лаԥшықәызҵаз џьоукы, ҳара ҳаԥхьа "аҿаҭахьа" рықәырхырц рыӡбазаап. Жәацы ашьыжь ҳгылазар, иҽырба-ҽырбо иуԥылоз ашәишәирбаӷь убар иаахә…

Иахьа мҽышоуп, ԥсшьарамшуп. Абри ашәишәи гашьас иарҭеи ҳәа хәмаршақә, аамҭа схы иархәаны, ажурналисттә усеилыргара сҽазысшәеит.

Раԥхьа иҭысҵааит аӷьыч ҳгәарабжьара дышнымхоз, избанзар акәтыршәра иакәыршаз аихыршь (сетка) аҭаларҭа ахьамаз изымдыркәа, шьапыла ихырҽаланы дахыҵит. Насгьы аҩыза дицын, ашәишәи анышьҭих, аанда иахыганы ииҭеит. "Ипазанаха" иҟаз, "аҳәаа аартра" иазкыз ашәишәи амчгьы амамзи, ишәаны аҽанаҟьа, ахәы каԥсеит. Скылԥшкылӡырҩуа акәтыршәра сышҭагьежьуаз, аихыршь (сетка) ақәцәан иалыҳәҳәоз аҿарԥагақәа, аба ацаха ахьынҳалан, снахәаԥш-аахәаԥшын ижәпан, аԥштәы еиқәаҵәан. Уажәшьҭа еилыскааит аӷьыч иеиқәа шаҿаԥаз.

Хымԥада ҳшәишәи анаҳамба, агәрамгарақәа ҳазцәырҵит џьоукы-џьоук рахь, избанзар аӷьыч ссақәа "рыфҩы" рхын.

Саргьы џьара имтәо амыжда соуми. "Афҩы" зхыз руаӡәы даҳцәыхарамызт азы, игәашә савсны снеиааирц сыӡбеит.

Иахьа икылԥхаз амра иаҭаны, иԥшәмаԥҳәыс лыӡәӡәатә лырбон. Ашашәаҿы икнаҳаз амаҭәақәа санрылаԥш, снапаҿы искыз аба еиқәаҵәа ацаха еиԥшыз аиқәагьы сылаԥш нақәшәеит. Аӡәы сибаанӡа уи ацаха рашҭа иҭасыршәит, "рымшьҭацәгьа дара ирзынхарц" азы. Абас ҿымҭӡакәа ашьыжь аус еилсыргеит. Аха изызӡари, сгәы иалсит. Дареи ҳареи ҳаиҩызцәамзаргьы, аԥсшәа ҳабжьан. Избан абри аҩыза рхы изаҭәаршьаз? Арыжәтә џьбарахь ашьцылара змоу, насгьы акоронавирус иахырҟьаны уажәазы аус зымуа ауаа, аиеи нас, иранасыжьп сҳәан, аҩныҟа сҿынасхеит. Ани ацаха сшамжьаз атәгьы агәра згеит, раанда иадтәаланы ашәишәи ахы зфоз алагьы анызба.

Аԥсуаа рҟны аӷьычра ахатәы ҵакы аман. Иуӡо зеиԥшроу еиԥш, ахаҵарагьы анаанарԥшуаз ыҟан. Аха аԥсаатә аӷьычра зынӡа иҳаҭырларҟәран. Сшәишәи ахҭыс ашьҭахь исгәалашәеит даҽа ҭоурыхқәак. Аибашьра ашьҭахь, хаҵак ауаа рыкәтыршәра дышҭалаз анырба, адәахьала алыкә ахаҵаны дыҩнаркзаап. Иара ииҳәашаз анимоу: "Мама дыԥсааит акәытқәа ракәӡам, арбаӷьқәа роуп изгоз" ҳәа ҿиҭзаап, уи иахьагьы лафны ианаламцәажәо ыҟаӡам ҳгәылацәа.

Санду лаҳәшьа лкәытқәа аҵлаҿы акәын иахьԥхьарылоз азы, уи гәазҭаз лгәылак анааилахәлалак аҵла ахыӷәралаба (швабра) кны дыҵатәон. Акәты амахә иацәҩашьаны ахыӷәралаба ианықәтәалак, ԥшьаала илбааигон. Амала жәабаҟа анылцәига ауп "иус" анаргамаха.

Ҳгәарабжьараҿы ҳара ҳадагьы акәытқәа змоу рацәаҩуп. Урҭгьы лассы-лассы "анапы" аԥхасҭа рынаҭоит. Зынӡа иаҳзааигәаны инхо џьоукы раанда унапы нахугар, рыкәтыҵрантәи акәтаӷьқәа ӡаны иугартә еиԥш иҟазаап. Зылаԥш иҵашәаз ԥҳәыскгьы, Анцәа исиҭеит лгәахәазшәа, лнапы ҭылшьуа далагеит. Аԥшәмацәа "бызҿу закәуи" ҳәа ианлыдгыла: "Шәыбжьы заҟароузеи, ауаа ираҳауеит!" – ҳәа дааҳәны дара дырҿагылеит…

Аҩнатә кәты ажьы бзиа изымбода, аха сарак акалашәа саҿыԥсаауеит. Уажәааигәа сҩыза Лиудмила Сергьегьиаԥҳа "ари ббо, ишшаԥацалаха Гәдоуҭатәи саҳәшьаԥҳа исзаалышьҭыз" ҳәа арбаӷь дахыҽхәаауа архьшәашәага иҭыганы ианслырба, "ус акәӡам, ичаԥаны, ачанах ианҵаны саԥхьа иаажәг" ҳәа алаф аалылсхит. Мышқәак анҵы, еилкаахеит луаҭах аремонт ҟазҵоз аусуцәа аҵыхәтәантәи амш азы ианыҩныҵуаз ирыманы ишцаз. "Сара исҿашәымҵаӡеит азы, ишәықәнагоуп" ҳәагьы еиҭа алаф лхысҳәааит.

Ажәакала, аибашьра ашьҭахь еиԥш аамҭа хьанҭахеит. Акоронавирус ирлас иаҳхымҵыр, ауаа аус рзымур, акәытқәа раасҭа еиҳау ацәыӡқәа ҳауа ҳҟалоит, аха усҟан анажьра уадаҩхоит…

Уажәазы акоронавирус ахырқәшара иазку сан лырбаӷь "ашәарҭара" иҭагылоуп…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

1444

"Князь Владимир" 2020 шықәса рзы Аҟәатәи абаӷәазахь иҭалом

3
(ирҿыцуп 15:39 06.07.2020)
Уаанӡа ишазԥхьагәаҭаз ала аӷба "Князь Владимир" Аҟәатәи амшынтә баӷәаза иаҭаар акәын лаҵарамза инаркны цәыббрамзанӡа графикла фынтә.

АҞӘА, ԥхынгәы 6 - Sputnik. Аӷба "Князь Владимир" 2020 шықәса рзы Аҟәатәи абаӷәазахь идгылом ҳәа Sputnik иазеиҭарҳәеит Аԥснытәи амшынӷбарныҟәараҿ.

"ИАЕ "Черноморские круизы" адыррақәа рыла 2020 шықәса ԥхынгәы 3 рзы "Росморпорт" адиректор хада инапынҵала, акоронавирустә инфекциа COVID-19 иадҳәалоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны аӷба "Князь Владимир" 2020 шықәсазтәи анавигациахь Аҟәа амшын баӷәаза аҭалара аҵанакуам", - ҳәа рҳәеит аусбарҭаҿы.

"Князь Владимир" 2021 шықәса рзы Аҟәаҟа аара адҳәалахоит Урыстәылатәи Афедерациеи Аԥсны Аҳәынҭқарреи рҿы иҟало аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ҳәа рҳәеит аусбарҭаҿ.

Уаанӡатәи адыррақәа рыла аӷба арахь ааира ԥхынгәы абжанӡа иԥкын.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

3
Абессалом Кварчия

Кәарҷиа: алхыҩ иазыҟаҵара хьысҳауп

4
Ауаажәларратә палата алахәыла Абессалом Кәарҷиа арадио Sputnik аефир аҟны игәаанагара иҳәеит алхыҩ изы иахьынӡахәарҭоу адепутатрахь акандидатцәа телехәаԥшрала рықәгылара.

Аԥсны Жәлар Реизарахь алхрақәа мҩаԥысуеит алхратә ҭыԥ хадақәа ԥшьба рҿы: Кындыӷтәи, Гәдоуҭатәи, Бзыԥтәи, Оҭҳаратәи.

Кындыӷтәи алхратә ҭыԥ хада №31 аҟнытә Жәлар Реизара адепутатрахь кандидатцәас иқәгылоуп: Аидар Кәыҵниа, Гарри Кокаиа, Џьансыхә Адлеиба; Гәдоуҭатәи алхратә ҭыԥ хада №18 ала - Асҭамыр Ахбеи Алхас Ҳагбеи; Бзыԥтәи алхратә ҭыԥ хада № 10 ала – Ҭамаз Леибеи, Ҭемыр Беиеи; Оҭҳаратәи алхратә ҭыԥ хада №14 аҟнытә Жәлар Реизара адепутатрахь кандидатцәас иқәгылоуп Робесҭан Габлиеи Алмасхан Барцыци.

Алхратә комиссиа хада имҩаԥнагаз аҵәҭаԥсарала адепутатрахь акандидатцәа Аԥсуа телехәаԥшраҟны аефиртә аамҭа рызшоуп. Бзыԥтәи алхратә ҭыԥ хада №10 ала адепутатрахь акандидатцәа Ҭамаз Леибеи, Ҭемыр Беиеи аефир аҟны иҟалоит уаха, ԥхынгәы 6 рзы.

 

Кәарҷиа ателедебатқәа рзы: заанаҵы ибжьы зиҭо здыруа алхыҩ изы иҵакыдоуп

"Ауаҩы уала-ҭахыла, мамзаргьы аиҳабыра идгылоума, ицхраауама, ҳара даҳтәума, егьырҭ дыртәума ҳәа ихәыцны далзхуа изы егьа теледебат ҟауҵаргьы, иара изы зегь дара роуп. Уи ателехәаԥшраҟны иибо спектакльк еиԥш дазыӡырҩуеит, аха игәы иҭеикыз, изиҭараны дыҟоу ибжьы ииҭоит. Ибжьы зиҭо ззымдыруа аӡәыр дыҟазар, Апарламент ахь днеир абри ихаҿсахьа зеиԥшрахои ҳәа ихәыцуа ауаҩы изы ибзиоуп, ихадоуп телехәаԥшрала иибо, аха иҟоуп ауаҩы иаразнакгьы иеилкаара анымариам. Убри аганахьала сгәаанагарала Алхратә комиссиа хада ахымҩаԥгашьа хәыҷык ихьысҳауп ҳәа ажәлар разыҟаҵаразы. Дара ирҳәароуп алхрақәа шус хадоу, абжьыҭара уала-ҭахыла акәымкәа ишазнеитәу ауаа азыҟаҵалатәуп есымша. Ауаа иахьа хәыҷык иҟьалашәа иҟоуп, рыбжьы зырҭара дрыздыруам, џьоукы-џьоук хьаасгьы ирымам, "иаҳнаҭеи Апарламент" зҳәогьы ыҟоуп. Абжьыҭарахь имнеиз ауаа рхыԥхьаӡара анырацәахалак, уи иаанагоит урҭ разыҟаҵара зыхәҭаз ауаа ажәлар рҟынӡа ишахәҭаз ирызнамгаӡеит ҳәа", - азгәеиҭеит Кәарҷиа.

 

Аԥсны Алхратә комиссиа хада иҭацәыз адепутаттә ҭыԥқәа рахь ԥхынгәы 12 рзы алхрақәа рымҩаԥгара ҿҳәарас ишьақәнаргылеит.

Азакәанԥҵаратә мчраҿы амандатқәа ԥшьба ҭацәуп - уаанӡа депутатцәас иҟаз атәыла ахада Аслан Бжьаниа, аԥыза-министр Александр Анқәаб, Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар, Гагра араион ахада инапынҵақәа назыгӡо Иури Хагәышь рҭыԥқәа.

Инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4