Очаг

Ахәышҭаара дыҽҳәыганы: жәаха шықәса зхыҵуаз Жозиа лхаҵацара шыҟалаз

434
Аԥҳәыс илызку атема иацҵо, Sputnik аколумнист Елеонора Коӷониаԥҳа иҳадылгалоит жәаха шықәса зхыҵуаз аӡӷаб Жозиа лхы иҭамкәа, лгәы иҭамкәа хаҵа дшыргаз аҭоурыхи анаҩстәи лыԥсҭазаашьеи ирызку иҟалахьоу ажәабжьк. Уи ланду Габлиа Дыгә иԥҳа Ҷаҷа илҳәамҭаны илаҳахьан.

Лыҩны иҟаз аилаҭырра лара лахь ус амамкәа аҽҳәа дыҽҳәатәан Жозиа хәыҷ, акәасҭхақәа ирхылҵуаз аԥхарра лҽаҭаны. Жәахаҟа шықәса инархыҳәҳәоз Жозиа, игоз ауаҟьанчаҟьанбжьы уамак игәаамыгӡакәа лыҽлырԥхон. Ӡнын, ҵхагәанымызт, аха алашьцара адунеи иахатәахьан…

© Sputnik / Томас Тхайцук

Чагьамтәи аҳаракырақәа иргәылакыз Қьачабаа Ныха аамҭа-аамҭала дгьылҵысрак ахьымскәа иаакәадахон. Ари Аныха знапаҿы иҟаз Бзаркалаа акырынтә еиҭашьақәдыргылахьан, аха зегь акоуп аамҭа маҷк анцалак, Абаа аауашәшәырахон, нас уи арӷәгәаразы рхы ааиларкуан Аныха амаа зкыз.

Ашьҭахь аҭҵааҩцәа ишырҳәаз ала, Абааш ашьапы арӷәӷәаразы аӡатәхәы даҭахызаарын. Соузар иԥацәа рҭыԥҳа далырхызаап иԥшьаз абри аус азы. Уи акәхеит, Абаа ашьаҭа уи аҭыԥҳа лыԥшӡара наларчаԥеит.

"Убри нахыс, Қьачабаа дгьылҵысрак иазмырқәацо иӷәӷәаҟацаӡа иааҟалеит, - лҳәеит ари ажәабжь сара исзеиҭазҳәаз санду Габлиа Дыгә иԥҳа Ҷаҷа. - Рыжәла маҷуп, аха жәла нагоуп Бзаркалаа, нан, ҳажәлантә ӡатәхәыс урҭ ныхаԥааҩцәас измаз Қьачабаа ашьаҭа даласоуп, убри аҟынтә, дареи ҳареи ажәытә еиуара ҳамоуп", - лҳәон Ҷаҷа, Бзаркалааи ҳареи ҳшеигәыцхәцәоу аацәырго...

Ӡнын, ҵхагәанымызт, аха алашьцара адунеи иахатәахьан…

Бзаркал Кәана ԥҳәыс дигон, иҭацаагацәагьы хианы игылан уи ауха. Рыҽкәа кәадыр, бџьарла еиқәных амҩа инықәлеит аҭацаагацәа.

"Аиуара ҳамамзи, убри аҟынтә бабду Ҟача, Соузар иԥацәа ирхылҵшьҭраз, ԥхьагылас дышьҭыхны рҭаца лаагаразы амҩа иқәлеит", - лажәа иацылҵон Ҷаҷа. Ажәытә жәабжьқәа уҳәеит ҳәа, иумаҳара иҟоузеи сгәахәуан сара, нанду ари ажәабжь аацәырылгацыԥхьаӡа. Цәгьа исгәаԥхон ари аҭоурых, убри азы аамҭа-аамҭала сызҵаарақәа аацәырызгон. "Инагақәан, нан, иныхаԥааҩцәан", - лҳәон нанду, ҳааигәара инхоз Бзаркалаа рзы...

Ӡнын, ҵхагәанымызт, аха алашьцара адунеи иахатәахьан… Бзаркал Кәана ичара аҿҳәара ԥырҵәахьан. Аҽцәа ақыҭа иналсны ҭацаагара ҳәа рымҩа иқәлеит уи ауха.

Ҟачараа иахьнеишаз ианнеи, аԥшәмацәа иреиуаз днарԥылан иреиҳәеит рҭаца мап шылкыз, уахатәила дшырмоуаз ирызҳәаны итәаз аҭыԥҳа. Еиҳау хьымӡӷ ыҟам ҳәа ирымԥхьаӡози ажәытәуаа, узызцаз уҭаца думамкәа агьежьра, убри аҟынтә ахьаҵра уаӷеимшхаран дара рзы. Даара акыр еилаҭырит, аха аԥшәмацәа рыԥҳа дцәырыргомызт, асасцәагьы ус игьежьырц рыгәгьы иҭамызт. Рыбжьы цәгьахеит рҳәеит ари аҩнаҭаҿы.

Ицәырымҵыз аҭаца лаҳәшьа хәыҷы Жозиа лакәзар, аҽҳәа илнаҭоз аԥхарра дарԥсасины ауаџьаҟ агәы дҭаԥшуан, уахатәила лаха змазгьы аӡәгьы дыҟамызт, аҭацаагацәа реиҳабы илаԥш дыҵашәеит ҳамҳәозар. Убри аамҭазы Бзаркалаа рныхабаа зыԥсҭазаара аласаз аҭыԥҳа илыҵкарыз Соузар иԥацәа рашьа Ҟача ахьышәҭҳәа Жозиа хәыҷы даашьҭиԥаан, "агәы шәымоуп шәҳашьҭалозар" иҳәан, ицыз аҭацаагацәа ила надирбан, ахьышәҭҳәа иааҽыжәлан, Жозиа хәыҷ даамҵарсны, ашҭа инҭҟьеит рҳәеит, аԥшәмацәа зынӡа ргәы рҽанӡамкәа.

"Ишԥа, аҭаца дрымамкәа иаауазма нас?" - нацылҵон нанду ари ажәабжь сахьарк аацәырго. "Ишԥа, лаҳәшьа хәыҷы дааргама, аҭаца лҭыԥан?" - сҳәахуан саргьы, шәынтә исаҳахьаз ажәабжь нанду ҿыц ианаацәырылгалак...

Ӡнын, уажәшьҭа аҵхгьы акыр инеихьан Бзаркал Кәана иашҭаҿы аҭацаагаршәа анаацәырыргаз.

Азныказы иҟалаз рзымбатәбарахеит аԥшәмацәа, иззыԥшыз аԥҳәызба лҭыԥан жәаха шықәса инархыҳәҳәоз лаҳәшьа хәыҷы Жозиа аҭацаагаҩцәа реиҳабы Ҟача иҽыхәда дықәыртәан данаацәырҵ. Аус злаз, Бзаркал Кәана ԥҳәыс дигеит рҳәеит уи ауха, хьымӡӷ мгакәа.

Ӡнын, аҵх агәы инахысуан. Бзаркал Кәана иашҭаҿы чаран уи ауха. Жозиа ланхәа ԥҳәыс ҟәыӷан рҳәеит, илзааргаз аҭаца лықәра шынаӡамыз лымбози, убри аҟынтә лҭәымҭаҿы днаӡаанӡа лара рҿы дышьҭаҵаны длыман рҳәеит.

Аамҭа цон, Жозиа дҭыԥҳахеит, Бзаркал Кәана иԥҳәысра ныҟәылгаратәгьы дааҟалеит. Хҩык ахшара дранхеит заҳәшьа лмапкра аразҟы знаҭаз лара. Ҩыџьа аԥацәеи ԥҳаки лхылҵит Жозиа, иара убри алагьы Қьачныха амаа зкыз ирхылҵшьҭраз Бзаркал Кәана ишьҭра змырӡуа аԥсҭазаара ацәаҳәа аалылдеит. Дара рашҭаҿы еснагь ҭынчран, рыбжьы рдуны ицәажәо уаҩытәҩыса имаҳацызт. Ацқьара аҳра ауан иаарыкәыршан.

Кәана сара сихаанымызт, аха Жозиа ҭоурых ссир дысгәалашәоит. Лықәра акыр инеихьан саншьцәа рахь санцалоз Бзаркал Кәана иҩны абарҵа ҿымҭӡакәа иҵатәаз Жозиа данызбалоз. "Закәытә ҭоурыхузеи илымоу", - сгәы сааҭахәыцуан сара, иџьашьахәыз нанду лажәабжь аасгәаларшәо. "Жәла нагоуп, Кәтол раԥхьа иқәнагалаз Бзаркалаа роуп, нан", - лҳәон нанду дара рҭоурых анаацәырылгоз...

Мзызс иамоу аӡәгьы издыруам, аха ирҳәоит Соузар иԥацәа рҭыԥҳа ӡатәхәыс дызгәыларсаз Қьачабаа зегь акоуп Бзаркалаа ааныжьтәыс ироуит ҳәа. Чагьамтәи аҳаракырақәа иргәыларшәыз Қьачабаа аҟәырҷахақәа рыманы Бзаркалаа нхара ҳәа Кәтол ақыҭахь илбааит рҳәеит. Илбаан, адгьылқәа хыртын, анхара иалагеит. Аижәлантәқәа руаӡәы Аныха аҟәырҷахақәа дырхылаԥшуан, асовет аамҭа зегь еиҟаранатәаанӡа.

Ари ажәабжь сара исзеиҭазҳәалоз Габлиа Дыгә иԥҳа Ҷаҷа знымзар-зны уи аӡын ҵхы ауха, зразҟы иацәыбналаз Бзаркал Кәана ианхәыԥҳа лыӡбахә лҳәоны смаҳацызт. Ишԥаҟалеишь анаҩс уи лразҟы? Лара лмапкра лаҳәшьа аразҟы анылнаҭа илхәыцуааз? Абарҭ роуп иахьа зҵаарақәас исзынхаз.

Усҟан сажәабжьҳәаҩ арҭ азҵаарақәа сызлымҭеит, Жозиа лхаҵацара аҭоурых иацәынханы...

Ӡнын, уажәшьҭа аҵхгьы акыр инеихьан. Бзаркал Кәана иашҭаҿы ауха чаран. Жозиа хаҵа дцеит…

Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

434

Sputnik амчыбжь: амобилтә госпиталь, асезонтә ҽаҩра, ишәарҭоу ацәгьауҩы

2
(ирҿыцуп 09:48 26.10.2020)
Амобилтә госпиталь аара, Агәабзиарахьчара аминистрра ауснагӡатә ҿыцқәа, ақыҭанхамҩа ажәабжьқәа, ахада иааԥхьара –аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны амчыбжьтәи ажәабжьқәа.

Ииасыз амчыбжь азы Аԥсны авирус аламырҵәаразы Урыстәылантәи ацхыраара аашьҭын, ареспубликаҿы ирыдкылан ауснагӡатә ҿыцқәа аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ашьақәыртәаразы. Апандемиа аамҭазы Аԥсны аҽаҩра уаргәырӷьартә иҟоуп, ирманшәалоуп уи Урыстәылаҟа аекспорт ашьҭра.

Акоронавирус иаҿагыло амобилтә цхыраара

Ииасыз амчыбжь азы иналукаашаз ажәабжьын Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра Аладатәи арратә округ амобилтә госпиталь Аԥсныҟа аара.

Урыстәыла Аладатәи арратә округ амобилтә хырхарҭарацәалатә госпиталь Ставропольтәи атәылаҿацә аҟынтәи Аԥсныҟа иааит. Амобилтә госпиталь ареспубликахь идәықәҵан жьҭаара 17 рзы акоронавирустә инфекциа змоу апациентцәа рыхәышәтәраҿы ацхыраара аҟаҵаразы. Агоспиталь асасааирҭа "Аиҭар" аҵакыраҿы иргылоуп.

Ачымазцәа шьҭаҵахоит асасааирҭа ахԥатәи акорпус аҿы ҟәша-ҟәшала еихшаны. 100 иара-ҭыԥк еиҿкаахоит. Аха иахәҭаны иҟалар 150 пациент рыдыркылоит.

Амобилтә госпиталь аҿы ишьақәыргылоуп арԥҳақәа иԥсабаратәымкәа аҳауа рҭазырсуа аппаратқәа, апациентцәа интенсивла ргәаҭаразы амониторқәа, арентгенографиатә аппаратқәа, УЗИ аппаратқәа, ашьа анализҟаҵагақәа.

Аԥхьатәи апациентцәа агоспиталь иаднакылеит жьҭаара 20 рзы. Ачымазцәа арахь иааргоит Ацхыраара ласы ала. Адкыларҭаҿы урҭ агәаҭара иахрыжьуеит, ршьа иалоу аҵәыҵәри гәарҭоит, ршоура ршәоит, ахаҭалатә карточка еиҿыркаауеит.

Уи адагьы ақалақь анапхгареи агоспиталь анапхгареи реиқәшаҳаҭрала иӡбоуп ақалақьтә лабораториа ацхыраара аҭаразы ПЦР-диагностика уа иҟарҵаларц. Есыҽны шәкы рҟынӡа ПЦР-диагностика аҟаҵара ауеит. ПЦР-диагностика аҭакқәа роура алшоит 40 минуҭ рыҩныҵҟа.

Аҟәа, аҿкчымазаратә хәышәтәырҭаҿы еиҳа аамҭа иақәшәо амобилтә лабораториа аусура ишалаго атәы ҳәан ақалақь ахадеи амедицинатә усҳәарҭақәа рхадацәеи реиԥылараан.

Алабораториа ада ԥсыхәа аҟамзаара адҳәалоуп ахәышәтәырҭаҿы ачымазцәа рыдкылара алагара.

Аҟәа асанитартә ҳақьым хада Алла Белиаева илҳәеит ачымазцәа рырацәахара инадҳәаланы анализқәа аҩны ргаразы агәыԥ шеиҿкаахо атәы. Иахьазы, ԥсшьарада ҩ-гәыԥк аус руеит.

Жьҭаара 22 рзы Аҟәатәи ахәыҷтәы поликлиникаҿы COVID-19 рылоуп ҳәа агәҩара ззыҟоу ма изыхьуа ахәыҷқәа рзы акабинет аадыртит. Акабинет аполиклиника ахыбраҿы иҟоуп, аха аҩналарҭа хазуп. Ахәыҷқәа рыдкылара мҩаԥыргоит аҳақьыми амедиаҳәшьеи.

Уажәшьҭарнахыс Москватәи адиаспора Гәдоуҭатәи агоспиталь аусзуҩцәа аԥарацҵа рзыршәалоит. Адиаспора ирыӡбеит аҿкчымазара змоу рҟны аус зуа аԥарацҵа роуларц.

"Ацәаҳәа ҟаԥшь" аҿы аус зуа амедусзуҩцәа уажәшьҭарнахыс аԥарацҵа роулоит" ҳәа арадио Sputnik иазеиҭаҳәеит адиаспора рнапхгара алахәыла Инна Барчанԥҳа.

Жьҭаара 1 аахыс аԥарацҵа иартәахьеит миллионки 900 нызқьмааҭ.

Ақәылаҩ "Аԥсныҟа"

Амчыбжь азы реиҳа излацәажәақәоз иреиуахеит ЖӘыргьыҭ ақалақь аҿы абанк ақәлара.

Абџьар зыҟәныз ахаҵа Жәыргьыҭ абанк аҟны жьҭаара 21 рзы шьыбжьон 40-ҩык иреиҳаны ауаа шасыс игеит, иара миллионбжак доллар ирҭарц адҵа ҟаиҵеит.

Сааҭла имҩаԥысуаз аиҿцәажәарақәа рышьҭахь, асааҭ 22:00 рзеиԥш, хҩык ашасцәа рышьҭахь иҽыҵәахны, ахыбра дыҩныҵит.

АИХқәа рдыррақәа рыла, иара хҩык атҟәацәа иманы Аԥсны аганахь ддәықәлеит.

Убри аан Жәыргьыҭ абанк иақәлаз ахаҵа Егры аӡиас ала Аԥсны аҳәынҭқарратә ҳәаа дахымсӡеит, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны ашәарҭадаратә маҵзура аҳәаахьчаратә гәыԥ аиҳабы Рустам Латипов.

Аҽаҩра беиа

Сынтәа иҟоу аамҭа уадаҩ аан Аԥсны аҽаҩра беиа ҟалеит.

Амандарина, ахәырма, афеихо, араса рекспорт 2020 шықәса цәыббрамзази жьҭаарамзази 2019 шықәса, иара абри аамҭазтәи арбагақәа ирхысит, абри атәы Sputnik иазааицҳаит Аԥсны аҳәынҭқарратә аҳазалхратә еилакы ахантәаҩы Гурам Инаԥшьба.

Иара иажәақәа рыла 2019 шықәса цәыббра-жьҭаара амзақәа рзы атәыла иалган 200 кьыла ахәырма, сынтәа –тоннак, афеихо: 42,9 тонна– 65,9 тонна. Арбагақәа еиӷьхеит амандарина аганахь алагьы. Иахьазы Аԥсны иалгоуп 269 тонна.

Иара убас арбагақәа ҳаракуп араса. 2020 шықәсазтәи арбагақәа: 387,6 тонна; 2019 шықәсазтәи арбагақәа: 169 тонна.

Аԥснынтәи Урыстәылаҟа аекспорт ирго ацитрустә шәырқәа рыхәԥса еиҵатәуп ҳәа иҳәеит Sputnik аинтервиу азҭаз ақыҭанхамҩа аминистр Беслан Џьапуа.

Уаанӡа Аслан Бжьаниа аекономикеи ақыҭанхамҩеи рминистрцәа адҵа риҭеит ацитрусқәа Аԥсны анҭыҵҟа рекспорт ахәԥса аларҟәразы ауснагӡатәқәа рыдыркыларц азы.

"Ҳара иҳаӡбеит ҳброкертә конторақәа арҭ аидарақәа имҩаныргаларц. Ацитрусқәа рекспорт азы уаанӡа 10 мааҭк шәатәызар, уажәшьҭарнахыс быжьмааҭк рҿы ишьақәыргылоуп", - иҳәеит Џьапуа.

Иахьазы ацитрусқәа рекспорт 2 839 кьыла ыҟоуп. Ҵыԥх уажәааны 570 кьыла ракәын иахгаз ҳәа иҳәоит аминистр.

Ахгәаҭара аҭакԥхықәра амазааразы ааԥхьара

Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа жьҭаара 22 рзы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа инадҳәаланы ажәлар рахь ааԥхьара ҟаиҵеит.

Атәылаҿ иалагалоу аԥкыратә уснагӡатәқәа рганахь ала иазгәеиҭеит ауаа акоронавирустә инфекциа рацәыхьчара – анапхгара рзы ихадароу усны ишыҟоу.

"Ҳәарада шьаҭанкыла аԥсҭазаара аиҭакра акыр иуадаҩроуп, аха иахьазы абасала мацароуп хымҩаԥгашьас иҟоу. Аҳәара зуеит иҟоу аҭагылазаашьа еилкаарыла шәазнеирц. Иҳадаҳкыло ауснагӡатәқәа зегьы ззырхо ҳтәылауаа рыԥсҭазаареи ргәабзиареи рыхьчароуп", - азгәеиҭеит ахада.

Ауааԥсыра рахьгьы ааԥхьара ҟаиҵеит ԥсыхәа шамоу ала рхы рыхьчаларц, аԥҟаррақәа ирықәныҟәаларц.

Бжьаниа инарҭбааны дазааҭгылеит атәыла агәабзиарахьчареи амедицинеи ирымоу апроблемақәа, ауааԥсырагьы агәра дырго иҳәеит атәыла анапхгара шьаҿа-шьаҿала урҭ ирыдҳәало азҵаарақәа зегьы шырыӡбо азы. Иара иҳәеит апандемиа ааҟалазар, атәыла аиҳабыра, абизнес еилазаара, Москвеи Ҭырқәтәылеи инхо аԥсуа диаспора, жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа 250 миллион мааҭ рҟынӡа шнырххьо.

Агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа иакәзар Аԥсны анҭыҵ аус зуа аҳақьымцәа рахь ааԥхьара ҟаиҵеит Аԥсны ацхыраара ҟарҵарц азы.

"Урыстәыла Аԥсны ишацхраауагьы амедицинатә персонал рзымхара ыҟоуп. Раԥхьа иргыланы азымхара ыҟоуп Гәдоуҭатәи аковид-госпиталь аҿи егьырҭ аҟәшақәа ахьаарту ахәышәәтырҭақәеи рҿи", - иҳәеит иара.

Аминистр иазгәеиҭеит ареспубликаҿ ишазымхо ареаниматологцәа, апульмонологцәа, атерапевтцәа, аинфекционистцәа, аепидемиологцәа уҳәа COVID-19 иаҿагылан аус зухьо.

Аепидемиа иалагеижьҭеи жьҭаара 25 рзы Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 3739-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 1462-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 35-ҩык.

2

COVID-19 Аԥсны: 172-ҩык аҿкы рыдырбалеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит

8
(ирҿыцуп 23:22 25.10.2020)
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 3739-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 1462ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 35-ҩык.

АҞӘА, жьҭаара 25 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 480 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 172 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Аоперштаб иара убас иаанацҳаит жьҭаара 25 рзы Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы рыԥсҭазаара ишалҵыз ҩыџьа апациентцәа.

1944 шықәсазы ииз апациент, иара ареанимациа аҟәша дҭашәеит цәыббрамза 28 рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы.  Иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 25 рзы иԥсҭазаара далҵит.

1939 шықәсазы ииз ахаҵа, иара ареанимациа аҟәша дҭашәеит жьҭаара 20 рзы рзы иԥсыԥ лагаҩагара акыр ицәыцәгьаны, ҩганктәи агәыҵәкра иманы.  Иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы, жьҭаара 24 рзы иԥсҭазаара далҵит.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 148-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 141-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 27-ҩык, ибжьаратәуп - 51-ҩык, илҩаауп 8-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит жәҩык ачымазцәа.

Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 42-ҩык апациентцәа. 39-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, хҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.

Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

8
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау