Миха Барцыц

"Аԥсуаа рышәк" алахәҩы: Миха Барцыц иҭоурых

379
(ирҿыцуп 15:09 04.07.2020)
Аӡәгьы изы имаӡаӡам аамҭа цацыԥхьаӡа агәалашәара агага ишаҩызахо. Уи аԥсы ахьынӡалоу иуҳәаз, иануҵаз ауп абиԥарақәа ирзынхо. Ишәыдаагалоит "Аԥсуаа рышәк" иалаз, хьӡи-ԥшеи ганы еибашьуаз Миха Иаџьгьа-иԥа Барцыц изку ажәабжь, уи иҭоурых дазааҭгылоит имоҭа Жанна Барцыцԥҳа.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Миха Иаџьгьа-иԥа Барцыц имоҭацәа дырхаанымхеит, аха дара ибзиаӡаны иргәалашәоит рани раби шаҟа дҳараркуаз, ихьӡ шыршьоз. Аибашьҩы гәымшәа ихигаз алацәажәара бзиа ибаӡомызт азы иахьанӡа еиқәхаз афактқәа рацәамзаргьы, "аԥсуаа рышәк" дахьалаз мацарагьы иуанаҳәо маҷым.

Миха Барцыц иҭаацәеи иареи
Миха Барцыц иҭаацәеи иареи

Миха Иаџьгьа-иԥа Барцыц диит 1886 шықәсазы, Гәдоуҭа араион, Блабырхәа ақыҭан. Актәи адунеизегьтәи аибашьра аналага, иара хатәгәаԥхарала Урыстәылатәи аимпериа аҳәынҭқар "Кавказ ауарбақәа" ҳәа дзышьҭаз Кавказтәи аҽыуаа рдивизиа иахәҭакыз "аԥсуаа рышәк" далалоит. 1915 шықәсазы афронт ахь дцоит. Ианашьоуп Гьаргь иџьар аԥшьбатәи аҩаӡара. 1917 шықәсазы Миха Барцыц аибашьрантәи даныхынҳә, ареволиуциатә еиҿкаара "Кьараз" аԥхьагылаҩцәа дыруаӡәкхоит. 1921 шықәсазы Аԥсны Асовет мчра ашьақәгылара дазықәԥоит.

Миха Иаџьгьа-иԥа иқыҭаҟны ҳаҭыр ду иқәын. Далырххьан депутатс, ақыҭсовет ахантәаҩыс.

Аибашьра аветеран иқәра неины ауп аҭаацәара дшалалаз, иара диразҟхеит Мариа Аабыџь-иԥҳа Хәытԥҳа. Дара дрыхшеит аԥазаҵә Ражден.

"Сан илҳәоны исаҳахьан, ҳабду аҟазшьа наала шимаз. Уи анаҩс дласын, дцеит шуҳәо иусқәа ӡбаны даауан. Лара аҭаацәара даналала шықәсык ашьҭахь лабхәа идунеи иԥсахит. Аха зегь акоуп лганахь иааирԥшуаз аҳаҭыри, аҟәымшәышәреи еснагь лгәы арԥхон", - ҳәа еиҭалҳәоит Жанна Барцыцԥҳа.

Шьала-дала ахаҵара злаз ауаҩ нага ишьҭра данылеит ихшазгьы.

Ражден Миха-иԥа Барцыц азеиԥш ԥсадгьыл ахьчара дазгылеит Аџьынџьтәылатә Еибашьра Ду аан. Афронт аҿы ахәра шиоузгьы, ишьапы дшаақәгылаз еиҭа бџьарла аӷа хәымга диҿагылоит, Асовет еидгыла Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ҳаракгьы даԥсахоит.

"Саб ахәра иоуны, агоспиталь аҿы дышьҭоуп ҳәа сабду адырра аниоу, иқәра шмаҷымзгьы, аурысшәа шизымдыруазгьы дашьҭалеит уи ахәышәтәырҭа аԥшаара. Қьаадк ицымкәа, аха аибашьра инаҭахьаз аԥышәеи, аԥсабаратә ҟәышреи илдыршеит иԥа ишьҭа ахылара. Нхыҵ Уаԥстәыла, Қарҭ деимдо, аҵыхәтәаны Новороссииск иқәҿиоит. Араҟа дзыхӡыӡаауаз иԥа дибоит", - лажәабжь иацылҵоит амоҭа.

Аб иԥазаҵә иԥсы ҭаны ила дахьабаз анцәа диашьаԥкуан. Уажәы-уажәы дгәыдиҳәҳәалон, илахь дагәӡуан.

Миха аҩныҟа ицара аамҭа анааи, Ражден дахьеибашьуаз аҟынтә уаԥсҵәык адгьыл ачабра илаҳәаны Аԥсныҟа игеит. Иҷкәын деибганы иԥсадгьыл гәакьахь дхынҳәырц азы есыҽны инапы ахьшьуа дныҳәозаарын.

Миха Барцыц иҭаацәеи иареи
© Фото : Аҭаацәара рархив аҟынтә
Миха Барцыц иҭаацәеи иареи

Ашықәсқәа рышьҭахь, абри ахҭыс атәы Ражден Барцыц Қырҭтәылатәи актиор Серго Закараӡе даниабадыр изеиҭеиҳәазаап.

Анаҩс аекран ахь иҭыҵит асовет фильм "Отец солдата". Барцыцаа рҭаацәара изларҳәо ала, уи иалоу афырхаҵа хада ипрототип Миха Иаџьгьа-иԥа иоуп.

Барцыцаа еиҳабы-еиҳабыла х-еибашьрак рхыргеит. Ишаҳҳәахьаз еиԥш Миха далахәын Кавказтәи аибашьра, Ражден – Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду, Ражден иԥа Михаил – Аԥсны жәлар рџьынџьтәылатә еибашьра.

Ари аҭаацәаратә ҭорых аҿы угәы ҭызшьаауа акәны иҟоуп аибашьцәа-гәымшәақәа рхәышҭаарамца ахьҿыцәааз. Абиԥара иацызҵашаз Ражден иԥазаҵә Михаил иҵәҩаншьап аирсаанӡа залымдарала иԥсҭазаара далҵит.

Иҟам ари адунеи аҿы аиашара…

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

 

 

379

Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Гамгьиа авирус змоу Гал рыхәышәтәразы

30
(ирҿыцуп 20:03 28.09.2020)
Гал араион ахәышәтәырҭа хада аҳақьым хада Асҭамыр Гамгьиа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит акоронавирус змоу рзы Галтәи ахәышәтәырҭаҿы хазы аҭыԥқәа раартра аус шцо атәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Гамгиа авирус змоу Гал рыхәшәтәразы

Аԥсны ахада ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы акоординациатә штаб аӡбара шьаҭас иаҭаны аусԥҟа инапы аҵаиҩит. Уаҟа иазгәаҭоуп жьҭаара 5 инаркны массала аспорттә, агәмырҿыӷьратә, ацәыргақәҵатә уснагӡатәқәа ахыбрақәа рыҩнуҵҟа рымҩаԥгара мап ацәкра. Иара уи адагьы, агәабзиарахьчара аминистрра жьҭаара 15 рҟынӡа анапы ианҵоуп Аԥсны, Аҟәа ақалақьи араионқәеи иахьрыҵанакуа иҟоу амедицинатә усҳәарҭақәа рҟны авирус змоу ахаҿқәа рнагарҭа ҭыԥқәа разырхиара.

"Амза 15 рҟынӡа еиқәыршәатәуп аҟәша. Иҳаԥшааит аҭыԥ. Усҟан ацхыраара лас астанциа ахьыҟаз аҭыԥ аҿы 10 каруаҭк алаҳхырц азы. Асмета ҟаҳҵеит, иаҭаху азы ашәҟәқәа ҳҩит, иааиуа амшқәа рзы иҳашьҭуеит. Иаарласны ашоура змоу зегьы убри аҟәшахьы инаганы, акоронавирус азы анализқәа ҟарҵаанӡа уа иҟалоит. Аҳақьымцәа уаҟа аус зуло алҳаԥшаахьеит, амедиаҳәшьцәа ракәзар, урҭгьы ҟалоит. Иааиуа амзазы Гәдоуҭатәи ахәышәтәарҭахь иҳашьҭраны иҟоуп бригадак, урҭ еиқәҳаршәахьеит. Сгәы ианаагоит аҳақьымцәа уаарыдтәалан ишрыхәҭоу аинформациа дара рҟынӡа инаугар, аҿкы ахәышәтәра ҳҭахым ҳәа зҳәо даара имаҷхоит. Аибашьраан доусы иара иус идыруан, уажәы аҭынч ԥсҭазаараҿгьы џьара гәаҟрак ҟалар, аҳақьымцәа ирдыруазароуп дара рыда ажәлар ԥсыхәа шрымам", - ҳәа еиҭеиҳәеит Гамгьиа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

30

Аҭара ақыҭан иаадыртит Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраҿы иҭахаз рбаҟа

13
(ирҿыцуп 19:21 28.09.2020)
Цәыббра 30 рзы Аԥсны иазгәарҭоит 1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аԥсныжәлар Рџьынџьтәылатә еибашьраҿы Аиааира 27 шықәса ахыҵра.

АҞӘА, цәыббра 28 – Sputnik. Очамчыра араион Аҭара ақыҭан имҩаԥган Аԥсныжәлар Рџьынџьтәылатә еибашьраҿы иҭахаз рбаҟа аартра ацеремониа.

Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ипресс-маҵзура ишаанацҳаз ала, ахада ихатә ԥараны 220 нызқь мааҭ алеигалеит иҭахаз рбаҟа аиҭашьақәыргыларазы.

Аҭара ақыҭан иаадыртит Аџьынџьтәылатә еибашьраҿы иҭахаз рбаҟа

Ацеремониа атәыла ахада идагьы иалахәын ахада Иусбарҭа анапхгаҩы Алхас Кәыҵниа, ихаҭыԥуаҩ Зураб Қаџьаиа, Очамчыра араион ахадара, Атәылахьчара аминистрра ахаҭарнакцәа, Апарламент адепутатцәа, Нхыҵ Кавкази Алада Урыстәылеи рҟынтәи хатәгәаԥхарала еибашьуаз, ауаажәларра рхаҭарнакцәа, ақыҭа ауааԥсыра.

Уаанӡатәи адыррақәа рыла, 1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аԥсныжәлар Рџьынџьтәылатә еибашьраҿы аиааира 27 шықәса ахыҵра иазкыз ауснагӡатәқәа рыхәҭак аԥыхуп аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

13