Акурорт аҭыԥантәиқәа ҳзы: аныҟәарақәа аԥсышәала имҩаԥырго иалагеит

250
(ирҿыцуп 19:13 27.07.2020)
Аԥсны иҟоу атуристтә хеилакқәа руак анапхгаҩы Руслана Гьергьедааԥҳа аҭыԥантәи ауааԥсыра рзы аԥсышәала аныҟәарақәа реиҿкаара нап алыркит.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Мызқәак раԥхьа иаартыз атуристтә хеилак "Визит Абхазия" анапхгаҩы Руслана Гьергьедааԥҳа акурорттә сезон дақәгәыӷуан ҳтәылауаа зегь реиԥш. Аха апандемиа иахырҟьаны аԥсшьаҩцәа раара аамҭала иаанкылахеит аҟнытә, аԥҳәызба илыӡбеит аҭыԥантәи ауааԥсыра Аԥсны аҭыԥ ԥшӡарақәа рахь рхьарԥшра, уимоу аԥсышәала аныҟәарақәа рзымҩаԥгара.

"Атуризм ауаа рыла ауп ишышьақәгылоу, аҭыԥантәиқәа, мамзаргьы аҳәаанхыҵынтә иааз ҳәа ишатәым. Убри инамаданы исыӡбеит ҳауаажәлар алархәны аҩнуҵҟатәи атуризм аҿы схы ԥысшәарц. Насгьы скомпаниа сынтәа ауп ианаасырт, аус мукәа сынхар сҭахымхеит", - лҳәоит аҩнуҵҟатәи атуризм арҿиараҿы раԥхьатәи ашьаҿақәа ҟазҵо Руслана.

Зегь раасҭа ари аус аҟны аинтерес зҵоу, аныҟәарақәа аԥсышәала иахьымҩаԥысуа ауп. Аекскурсиамҩаԥгаҩцәа ишьақәырӷәӷәаны ирымоу атекстқәа еиҭаганы еиҭарҳәоит.

Хә-хырхарҭак рыла ишьақәгылаз аекскурсиа мҩаԥызгоз, занааҭла иҭоурыхҭҵааҩу Ҳаџьараҭ Џьыкырба, ԥхынгәы 25 рзы раԥхьаӡакәны 40-ҩык аҭыԥантәи аекскурсантцәа рзы аныҟәара аҵаки, иахьаанҿасуаз аҭыԥқәа рҭоурыхқәеи еиҭеиҳәеит. Уахь иаҵанакуан Афон, Аԥсаратәи ашьха ашьапаҟны илеиуа аӡхыҽҽа, Гагра анаԥшырҭатә дәы, Ҳашԥсытәи аиҩхааҭшәақәа рыҩбагьы, адуи, ахәыҷи, убас Цандрыԥшь, "Ахра шкәакәа".

Аекскурсиа шымҩаԥысыз авидеонҵамҭа шәаҳәаԥшыр ҟалоит абра>>

Аныҟәара зҽанызҵаз, зегь раасҭа аинтерес рыман Ҳашԥсытәи аиҩхааҭшәақәа рбара. Урҭ Руслана Гьергьедааԥҳа аинтернет аҿы иӡырылгахьан аҟнытә, исахьаркыз афотоқәа збаз акырӡа ихнахит.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аҭыԥантәи ауааԥсыра Аԥсны аҭыԥ ԥшӡарақәа рахь рхьаԥшра иалагеит

"Аныҟәара аиҿкаара сацклаԥшны ахырхарҭақәа шьақәсыргылеит. Сара исҭаххеит аҭыԥантәи ауааԥсыра реиҳараҩык ирымбац аҭыԥқәа дырбара. Иаҳҳәап Афон, Аԥсаратәи ашьха ашьапаҟны илеиуа аӡхыҽҽеи, Ҳашԥсытәи аиҩхааҭшәақәеи. Ирацәаӡоуп Аԥсны мрагыларатәи аган аҿгьы ирыдызгалаша", - еиҭалҳәоит лара.

Ҳашԥсытәи аиҩхааҭшәа ду ҳәа изышьҭоу километрак инаӡоит, аҵаулара ҩ-метракынӡа инеиуеит, аха еснагь еиԥшым, ақәа аур аӡы иацлоит, акраамҭа имлеир иагхоит. Аиҩхааҭшәа маҷ ҳәа изышьҭоу 30 метра аура амоуп, аҵауларагьы еиҳа ихәыҷуп.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Ҳашԥсытәи аиҩхааҭшәа

"Ҭоурыхтә хыҵхырҭақәак изларҳәо ала, аурым император Адриан 1207 шықәсазы иҳәынҭқар амаҵ азызуаз Кавказҟа дааишьҭуеит. Иара инҵамҭақәа рҟны уажәы ҳахьгылоу Ҳашԥсытәи аӡиас ахықә абазгааи, санигааи рҳәаа акәын ҳәа иарбоуп", - инаҵишьит аекскурсиамҩаԥгаҩ Ҳаџьараҭ Џьыкырба.

Аинтерес зҵаз афактқәа ирылыскааит Ҳашԥсы ақыҭа ахьӡ ахьынтәаауазгьы. Ҳаџьараҭ еиҭеиҳәеит араҟа, амҳаџьырра ҟалаанӡа асаӡ хылҵшьҭрақәа Хышхаа шынхоз, дара рҿынтә ауп ақыҭеи, аӡиаси ахьӡ шырхылаз ҳәа.

Ҳаџьараҭ Џьыкырба аԥсышәала имҩаԥиго аныҟәаразы дацклаԥшны ауп атексқәа шеиҭеиго. Аҭыԥхьыӡқәа рҿы еилагарак ҟамларц азы В. Кәарҷиа атопонимиказы имоу аусумҭақәа ихы иаирхәоит.

Аԥсуа гәыԥ сацны арҭ аҭыԥ ԥшӡарақәа збарц азы сааит саргьы, аха уӡара аҟынӡа инеиуаз аӡиас шьапыла аҭысра сацәшәан, аҟәараҿы стәаны снаԥшааԥшуан. Сааҭк инеиҳаны исымаз аамҭа иалагӡаны ауаа мҩанызгоз амашьынарныҟәцаҩцәа срацәажәон. Аиҩхааҭшәа ахь инеиуа амҩа ҭаҟәаҭаҿуп, насгьы аӡы уҭысроуп. Убри аҟнытә "УАЗ Патриот" ҳәа изышьҭоу амашьынақәа роуп арахь иаарц зылшо. Сара сызқәтәаз атранспорт аԥшәма Левон Шебелиан иҳәеит аҭыԥантәи атуризм арҿиара акырӡа агәахәара шинаҭо, насгьы иуаажәлар рымҩаԥгара еиҳа ишизыманшәалоу.

"Атуризм аганахь ала аус зуоижьҭеи аашықәса ҵуеит. Макьаназы аӡәы акы игәамԥхо, мамзаргьы даргәамҵуа иҟамлацт сԥышәаҿы. Аҵыхәтәантәи аамҭазы аҭыԥантәи аекскурсантцәа рымҩаԥгара салагеит. Аиаша шәасҳәап еиҳагьы еиӷьасшьеит, избанзар ҳаилибакаауеит, ҳинтересқәа еиқәшәоит", - ҳәа азгәеиҭеит амашьынарныҟәцаҩ.

"Аԥсуа гәыԥ" еиднакылоз 40-ҩык аекскурсантцәа рахьтә иҟан Аԥсны мрагылареи мраҭашәареи аганқәа рхаҭарнакцәа. Очамчырантә иааз Мате Цкәитариа џьашьатәыс иоуит аҭыԥантәи атуризм азҿлымҳара азҭо ауаа ахьырцәаз.

"Ҳара Аԥсны ҳанхоит, аха ҳҭыԥқәа зегьы ҳаздырӡом. Абри аус аԥшьызгаз Руслана Гьергьедааԥҳа иҭабуп ҳәа ласҳәоит ҳаԥсы ҳшьартә, иҿыцу акы ҳбартә, уимоу аԥсышәала аҭоурых ҳазнаргартә еиԥш алшара ахьҳалҭаз", - инаҵишьит Мате.

Ҳашԥсытәи аиҩхааҭшәа акарсттә цәырҵрақәа ирыбзоураны иҟалеит. Уи аԥсабара ианаҭаз аиҿартәра убла хнакуеит, ибжьысуа ажәҩан ԥштәы аазхәо аӡы ихьшәашәамзар аҭыҵрагьы уҭаххом. Аиҩхааҭшәа акәша-мыкәша ашәаԥыџьаԥ еилашьшьы џьанаҭ ҭыԥны ублаҿы иааиуеит.

Аныҟәара ихнахыз аиҩызцәа Салима Џьыкырԥҳаи Лана Чкадуаԥҳаи рҩызцәагьы ишрабжьырго рҳәеит ҳтәыла аҩнуҵҟа еимдаларц.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Цандрыԥшь иҟоу "Ахра шкәакәа"

Ҳашԥсытәи аиҩхааҭшәа макьана мҽхакыҭбаала атуристтә ныҟәарақәа ахьымҩаԥысуа ҭыԥым. Аха аҵыхәтәантәи аамҭазы иаиуз аӡыргара иалҵшәахеит аҭыԥантәи ауааԥсыра арахь рааира. Агәра умгарц залшом аҳәаа шаартхалак, сахьаркырала акы иаламҩашьо ари ахырхарҭа ҳасасцәагьы бзиа ибаны иахьныҟәало ҭыԥны ишыҟало.

"Аԥсуа гәыԥ" аҩныҟа ианыхынҳәуаз амилаҭ цәа зыҟәныз рныҟәара агьама еихарҳарц азы чеиџьыкала ихдырқәшеит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

250

Аслан Бжьаниа Аԥсны ауааԥсыра Аҟәа ахақәиҭтәра амш рыдиныҳәалеит

5
(ирҿыцуп 20:27 27.09.2020)
Аԥсны Аҳәынҭқарра аҳҭнықалақь Аҟәа ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа рҟынтә ахы иақәиҭтәын 1993 шықәса, цәыббра 27 рзы.

АҞӘА, цәыббра 27 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иуаажәлар ирыдиныҳәалеит Аҟәа ахақәиҭтәра амш ҳәа адырра ҟанаҵеит атәыла ахада ипресс-маҵзура.

День освобождения Сухума 27 сентября 1993 года
© Фото : предоставлено Госмузеем Абхазии

"Ишәдысныҳәалоит ҳаҳҭнықалақь ахақәиҭтәра 27 шықәса ахыҵра! 1993 шықәса, цәыббра 27 – Аԥсны Аџьынџтәылатә еибашьра аҭоурых аҟны хьӡи-ԥшеи змоу, ифырхаҵаратәу амшқәа иреиуоуп. Абри аҽны ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа ықәцаны Аҟәа ахақәиҭтәрала ихыркәшахеит 11 мшы ицоз аԥсуаа ржәылара. Ҳаҳҭнықалақь иахашәыршәырит аԥсуа бираҟ, ҳархәҭақәа рымҩа ԥхьаҟа иацырҵеит Аԥсны аҵакыра зегьы ахы иақәиҭыртәырц", - ҳәа аҳәоит атәыла ахада иадныҳәалараҿы

Аслан Бжьаниа Аҟәа аизҳареи ашәҭыкакаҷреи азеиӷьишьеит.

1993 шықәса, цәыббра 27 рзы аԥсуа ар Аҟәа агәы иалалеит, асааҭ 15:30 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра абираҟ Совмин ахыбра иахашәыршәыруан, аҳҭнықалақь ахы иақәиҭтәын.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:


 

5

Арӡынба: Аԥсны азакәан амч ӷәӷәахар, Ҭырқәтәылантәи нхара иаауа ҳауаажәлар рацәахоит

3
(ирҿыцуп 19:37 27.09.2020)
Ҭырқәтәылантәи забдуцәа рџьынџь ахь нхара ихынҳәыз Аҟәа араион Ачадара акыҭаҟны инхо Раҳми Арӡынба арадио Sputnik аефир ала ицо арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟнытә" аҿы еиҭеиҳәеит Аԥсны инхашьа-ибзазашьа атәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Арӡынба Ачадара ақыҭаҟны ибзазашьа атәы

"… Зны сҩызак Ҭырқәтәылантә даан ус сеиҳәеит: "Ақыҭаҟны унхоит, арахь акәтаӷь умаӡам, аӡәы дузааиргьы ирҿоумҵои, узлақыҭауаҩи акәты умамзар?" - ҳәа. Абас сеиҳәан, сирԥхашьеит. Акәтааӡара сыздыруам анысҳәа, уи азы аҵара аҭалара аҭахым иҳәеит… Нас саалаган аинкубатор аазгеит Ҭырқәтәылантәи, акәытқәа анысҵеит… Аԥсназы ухы иаурхәозар иҟауҵо аус ыҟоуп. Уаҳа акгьы узыҟамҵозар, ахш узҭо ажә ааухәаргьы – уабоит. Иугәамԥхо аус ауп иуадаҩу, иуҭахымкәа иҟауҵо", - иҳәеит Арӡынба.

Ҭырқәтәылеи Аԥсныи ақыҭаԥсҭазаашьа еиҿырԥшуа иазгәеиҭеит аашьаҩцәа зегьынџьара ишеиԥшу. Раҳми еиҭеиҳәеит амедицинатә цхыраара аниҭаху иахьиоуа атәы, иара убас Ҭырқәтәыла инхо аԥсуаа арахь нхара раара иаԥырхагоу ҳәа ииԥхьаӡо атәы.

Шәазыӡырҩы аудио.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

3