Аматематик даныӡбаҩу: Алеко Гәарамиа Олимпиада-80 ахь апутиовка шиоуз

37
(ирҿыцуп 16:01 03.08.2020)
XXII аԥхынтәи Аолимпиатә хәмаррақәа мҩаԥысуан Москва ԥхынгәы 19 инаркны нанҳәа 3 рҟынӡа, 1980 шықәсазы. Аԥснытәи аспортсменцәа СССР еизгоу акомандақәа ирылахәны рықәгылара адагьы ахәмаррақәа реиҿкаара иалахәын, ӡбаҩцәасгьы иҟан.

Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аректор, апрофессор Алеко Гәарамиа аӡбаратә еилазаара далахәылан. Аолимпиадахь инеишьа шыҟалази, гәалашәараны изынхази, Москва Аԥсны ахадас иҟалараны иҟаз Владислав Арӡынбеи иареи шеибадырызи Sputnik аматериал аҿы.

Сариа Кәарцхьиаԥҳа, Sputnik

"Азыҟаҵаҩцәак ражәақәа рыла Алеко иааирԥшит абокси аматематикеи шеиныруа. Сара уи аҭакс исҳәоит: "Ҳера ҟалаанӡа VI ашәышықәсазы, напышьашәала аисаразыраԥхьатәи Аолимпиатә чемпионс дыҟан Пифагор, ус анакәхара сара раԥхьатәим", - абас иажәабжь далагоит Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аректор, апрофессор Алеко Гәарамиа.

Алеко Алықьса-иԥа деицырдыруеит афизика-математикатә ҭҵаарадыррақәа рдокторк иҳасаб ала, аха абокс дшадҳәалаз атәы здыруа маҷуп. 15 шықәса анихыҵуаз  аринг ахь днеихьан, зынӡа 64 еисара мҩаԥигахьан, урҭ рҟынтәи хԥа заҵәык роуп дызҵахаз.

Алеко Гәарамиа иқәыԥшымҭазы абокс акыр иқәҿион.

© Foto / предоставлено Алеко Гварамия
Алеко Гәарамиа иқәыԥшымҭазы абокс акыр иқәҿион.

Аолимпиада-80 аҟалара акыр шагыз Алеко Гәарамиа реферик иҳасаб ала дықәгылон Москва, Тҟәаԥс, Баҭым, Ташкент, Аҟәа уҳәа имҩаԥысуаз аиндаҭларақәа рҿы.

Москва имҩаԥысраны иҟаз аспорттә хҭыс ду аламҭалазы ССР Аспорттә еилакы абокс аҟәша аиҳабы Александр Капусткин Алеко Гәарамиа ӡбаҩыс уҟалароуп, XXII Аолимпиатә хәмаррақәа рахь аккредитациа шииҭоз иеиҳәеит.

© Foto / предоставлено Алеко Гварамия
Алеко Гәарамиа

Гәарамиа ишиҳәо ала аԥхьаҵәҟьа иаҳаз даацәшәеит – асеиԥш  аицлабра дуқәа рҟны ӡбаҩыс дҟамлацызт. Аха узеигәырӷьашагь ыҟан, аккредитациа умазар иарбанызаалак ахәмаррақәа убар улшон.

"Аӡбаҩцәа рыбригада салахәхеит. Аспортсменцәа аринг ахь иназгон, агонг аоператорс сыҟан, сара сзын ари ныҳәак еиԥшын", - иҳәоит Гәарамиа.

Олимпиада пандемиам

Изларгәалашәо ала  XXII Аолимпиатә хәмаррақәа рыламҭалаз Асовет Еидгылаҿ аиҭакрақәа рацәахеит. Ицәырҵит уаанӡа ирымбацыз атауарқәа, афатәаалыҵ, арыжәтә. Алеко Гәарамиа иҳәоит "Аолимпиада пандемиам, еиҭакраҳәагьы акгьы сымбеит" ҳәа.

Абокс ахаҭаҿы  атехникатә ҟазшьа змаз еиҭакра маҷқәак мҩаԥысит. Агонг атехника аҽаԥсахит, жьаҳәала асра ацынхәрас ацифратә прибор ықәдыргылеит.

"Агонг аҿы апограммала имҩаԥысуаз ақәгыларақәа  ҩба ахԥатәи рыхәҭа мҩаԥызгазар ҟалап. Агонги аринги хԥаҟа метра ракәын ирыбжьаз. Уа имҩаԥысуаз зегь сбарҭан", - игәалаиршәоит Алеко Гәарамиа.

Аолимпиада-80 агәырӷьарақәеи агәыхьқәеи

Аӡбаратә аамҭақәа рыбжьара Алеко Гәарамиа имаз аккредитациа ихы иархәаны егьырҭ аиндаҭларақәагьы дрыхәаԥшуан. Убас иара дақәшәеит  хынтәтәи аԥаразы аолимпиатә чемпион Виктор Санеев иқәгылара.

Аолимпиада аамҭа гәахәарыла игәаланаршәақәо ириеуоуп Аԥсны аԥхьаҟаз ихадахараны иҟаз Владислав Арӡынбеи иареи реибадырра. Усҟан Алеко Алексеи-иԥа ӡбаҩык иҳасаб ала агонг аҿы дыҟан.

"Акомплекс "Олимпийский" аҿы офицерки сареи ҳтәан. Ус иара аӡәы днеиԥхьеит, даныхынҳә "Абна аԥсыуак дуазҵаауеит" ҳәа сеиҳәеит. Сыԥшызар ҷкәына қәыԥшк дгылоуп. "Сара Владислав Арӡынба соуп. Анри Михаил-иԥа Џьергьениа ашәҟәы шәзааиҭиит" иҳәан бӷьыцк аасиркит. Сывара дтәарц аниасҳәа "Иҟалома?" ҳәа дҵааит. Абас,  Владислав Арӡынба жәларбжьаратәи акатегориа иатәыз аӡбаҩцәа дрылатәан, асовет боксиорцәа анықәгылоз зегь раасҭагьы даҵаҳәҳәаны ргәы шьҭихуан", - игәалаиршәоит Гәарамиа.

Аӡбаратә емблема

Аполитика ду иахырҟьаны Аолимпиада-80 ахь изымааз акомандақәа ҟалеит. Алеко Гәарамиа иажәақәа рыла аицлабрақәа раԥшьгаҩ абарон Пьер де Кубертен иидеиақәагьы еилаган.

© Foto / предоставлено Алеко Гварамия
Аӡбаратә емблема

"Аолимпиада алахәымхашьас иҟоузеи? – дҵаауиет Гәарамиа. – Аштатқәа ирылшоз зегь ҟарҵон арҭ ахәмаррақәа зынӡа имҩаԥымсырц азы. Аха араҟа ишьақәыргылахеит 74 олимпиатә рекорд".

Иара убасгьы игәы инархьуан  афинал ахь инеиз быжьҩык асовет боксиорцәа рахьынтә аӡәызаҵәык ахьтәы медал дахьаԥсахаз.

"Фҩык аԥыжәарарзымгеит, аӡәызаҵәык, Краснодартәи, Шамиль Сабиров олимпиатә чемпионхеит", - иҳәоит иара.

Ус шакәугьы  Алеко Гәарамиа изы Аолимпиада-80  ныҳәа духеит.

"Аолимпиада – ныҳәа дуӡӡоуп. Сара насыԥ сыман адунеиаҿ иналукааша  аспортсменцәа, Мухаммед Али дназлаз сылала иахьызбаз. Кубаа иссиру боксиорцәан", - игәалаиршәоит ААУ аректор, апрофессор Алеко Гәарамиа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

37
Атемақәа:
Аолимпиада-80 (12)

Аԥсны даҽа 85-ҩык акоронавирус рыдырбалеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит

4
(ирҿыцуп 20:36 28.11.2020)
Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 238-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 85-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит.

АҞӘА, абҵара 28 - Sputnik. Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы аԥсҭбарақәа ҩба ҟалеит, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Абҵара 18 рзы лыԥсҭазаара далҵит 1946 шықәсазы ииз апациент. Иара акоронавирустә инфекциеи ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкреи иманы ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 19 рзы. Иақәнагаз атерапиа шызмҩаԥыргозгьы, идунеи иԥсахит игәеисра аԥсыҽхара иахҟьаны абҵара 28 рзы, ашьыжь.

Иԥсҭазаара далҵит 74 шықәса ирҭагылаз даҽа пациентк. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 26 рзы акоронавирус ицәа иаланы. Изымҩаԥыргоз атерапиа иахьмырԥшкәа, апациент иԥсҭазаара далҵит абҵара 27 рзы.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 67-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 56-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 7-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 34-ҩык апациентцәа, аӡәы иҭагылазаашьа уадаҩуп.

Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 45-ҩык апациентцәа. 43-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ҩыџьа рҭагылазаашьа бааԥсуп.

Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 5883-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 3678-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 81-ҩык.

Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

4
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау
Даур Латария

Латариа дазааҭгылеит адинхаҵара иадҳәалоу ауаажәлар ирызцәырҵуа азҵаарақәа ртәы

4
(ирҿыцуп 18:25 28.11.2020)
Ауаажәларратә еиҿкаара "Аԥшьаҭыԥ" анапхгаҩы Даур Латариа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит адинхаҵара иадҳәалоу ауаажәлар ирызцәырҵуа азҵаарақәа ртәы.
Латариа: жәытә-натә аахыс аԥсуа ирыман дара рхатә анцәахаҵара

"Жәытә-натә аахыс аԥсуа ирыман дара рхатә анцәахаҵара. Ҳазшаз даӡәыкуп, аха адинхаҵарақәа еиуеиԥшым, доусу иара итәала дазнеиуеит. Аԥсуаа ақьырсиан атәгьы ныҟәыргоит, амсылман итәгьы ныҟәыргоит, Ажьирахьгьы инеиуеит. Зегьы мҩаԥаҳгоит Ҳазшаз игәы ҟаҳҵарц. Уажәы қьырсианла аҿбаара иҵалоит. Ԥсыуала аныҳәагатә мҩаԥызгар зҭаху изы уи акгьы амам. Ажәытә аԥсуаа ирымаз ачгара, уи ауаҩы даныԥслак акәын, ахаа ықәырҵаанӡа, ашьтәа ршьаанӡа ичгон. Анаҩсан шәарыцара ианцоз, мышкы ҩымш ианычгозгьы иҟан. Ачгарақәеи аҿбаарақәеи зегьы ныҟәаҳго ҳалагар, ҳаԥсуарагьы каҳажьыр акәхоит", - иҳәеит Латариа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4