Ухы аасҭагьы аҽы бзиа ианубо: аҽыуаҩ Аџыр Џьынџьал иҭоурых

160
(ирҿыцуп 17:28 18.08.2020)
Аҽыуаҩ Аџыр Џьынџьал иҭоурых иԥҳа Наҭелла лҟынтә ианылҵеит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

Аҽықәтәара, аҽыбӷаҟазара аԥсуаа рҟны еснагь аларҵәара аман. Соуп зҳәоз ахаҵа аҽы бзиа имазар акәын. Уи аҽы раӡныла иҩычаз акәадыр ақәын, раӡныла иҩычаз аҟәынақәа аҟәнын. Убас акәын иҽы шыҟаз Аџыр Џьынџьал ҳәа еиҭалҳәоит уи иԥҳа Наҭелла Џьынџьал.

"Уи аҽқәа рзыҳәаны ахәы хазы иааирыхуан, абри амахәыда – аӡынра иҭакны имааӡози – амахәыда аҿаиҵон, адәы иқәиҵаӡомызт саб аҽы. Уи ахцәқәа ԥаны, араӡын мацараха, аӷәреи акәадыри злеибыҭаз раӡын мацаралакәын ишыҟаз. Ачарақәа рҟны ҽыла аҭаца лҟны амардуан дхалон", – ҳәа абас, аҽы ауаҩы ишьа алоуп ҳәа шырҳәо еиԥшҵәҟьа, ауаҩы еиԥш иҽгьы дазыҟан, ианԥсгьы ауаҩы данԥслак еиԥш, анышә ԥҟаны иаҳжит ҳәа илгәалалыршәоит лара.

Аџыр Џьынџьал
© Фото : Џьынџьалаа рҭаацәаратә архив аҟынтә
Аџыр Џьынџьал

Аԥсны аҭоурых иадыруеит аибашьҩы иҽыи иареи анеиваржуаз, уи атәы шаҳаҭра руеит археологиатә ԥшаарақәа. Убас Аџыр инышәынҭрагьы иҽы азааигәароуп иахьыҟоу. Иара иҽы аԥсра зыхҟьаз ҳәа уи иԥҳа еиҭалҳәо уи алаԥш ӷәӷәа иакит ҳәа ауп, иҟарҵалакгьы уаҳа акы замыхәо алаԥш иканажьит.

"Дааит Тҟәарчал, ҳа ҳахь дааит саб рыцҳа, ашьшьыҳәа ҳтәоуп ашҭаҟны... Абри аҽы еилагеит, ашьҭахь ицеит, аԥхьа иааит, ихагахеит, иныҟәеит, абарҵа иҵалеит, абас иааҳәуа, идыно, ихагахеит аҽы. Деилагеит саб рыцҳа. Нас ас ианыҟала аҽы, аҳақьым ҳҳәеит, алаԥш азыркыз ашәҟәы ҳҳәеит, анахь ҳҳәеит, арахь ҳҳәеит, аха акагьы амыхәаӡеит, рыцҳа, ус иԥсит. Абри аныԥсы ауаҩы дыԥсны машьынала дшырго еиԥш, абас амашьына иақәҵаны аҩныҟа иргеит Бедиаҟа. Аҩны иахьнаргаз, абри ауаҩы даныржуа еиԥш, абас анышә ԥҟаны абас иарҭеит. Уи ашьҭахь жәаба-жәохә шықәса рышьҭахь дыԥсит. Саб даныԥсы, абас ԥхыӡ избеит: абри аҽы дақәтәоуп саб, иԥсуа маҭәақәа ишәҵаны, нас иара иԥсуа маҭәақәа, ихҭырԥа ишәҵаны даҳжит, аха ихҭырԥа ивамзи даныржуаз, абри аҽы аҟны, убыс ԥхыӡ избеит абри ихҭырԥа ихаҵаны акәымкәа, иқәыршәны, абас иҽы дақәтәаны. Нас акы ыҟам умҳәароуп, абри абас амшҩынҩажәа ҵаанӡа избеит. Абри аҽы аҩны ашьҭахь абас иахьжыз убри азааигәароуп иаргьы дахьжу", – ҳәа ҳзеиҭалҳәеит Наҭелла Џьынџьал.

Наҭела Џьынџьал
© Фото : Џьынџьалаа рҭаацәаратә архив аҟынтә
Наҭела Џьынџьал

Аџыр аҷкәын димаӡамызт, ҩыџьа аԥҳацәа роуп ихылҵыз. Иара иԥсҭазаара далҵит 1982 шықәсазы, 85 шықәса данырҭагылаз. Иҽы акәадыри, аҟәынақәеи, иуапеи иара аҷкәын дышимамыз ала, иашьа Мышә иҷкәынцәа ҩыџьа ҳамҭас ириҭахьан. Иара убасҵәҟьа раӡынла ихҟьаз иҟамеи имаҟеи Аџыр имоҭа еиҳабы изынижьит.

Аџыр Џьынџьал
Аџыр Џьынџьал

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

160

Аҟәатәи ашкол адыркит акоронавирус злаз арҵаҩы лыԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь

11
(ирҿыцуп 23:25 20.09.2020)
Апандемиа ааҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иалоу 939-ҩык аарԥшын. Цәыббра 20 рызтәи аоперштаб адыррақәа рыла, Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп 97-ҩык апациентцәа.

АҞӘА, цәыббра 20 — Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Баграт Шьынқәба ихьӡ зху Аҟәатәи абжьаратә школ №1 аҵаҩцәа акарантин ахь аҩныҟа иоушьҭуп ҩымчыбжь ҳәа, ашкол аҿы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ахьеицәахаз инамаданы, абри атәы Sputnik иазеиҭалҳәеит ашкол адиректор Нонна Делԥҳа.

Лара лажәақәа рыла, иахьа ашкол адирекциахь адырра ҟарҵеит акоронавирус зцәа иалаз рырҵаҩцәа руаӡәк, даҽа хроникатә чымазаракгьы зцәа иалаз, лыԥсҭазаара дшалҵыз. Иара убасгьы рышкол аҿы аклассқәа хәба рҟны ари аҿкы чымазара зцәа иалаз ачымазцәа азгәарҭахьан. Уи адагьы аҭаацәа аӡәырҩы  рхәыҷқәа COVID-19 асимптомқәа шрыдырбало адиректор иларҳәарц азы аҭел ишылзасыц илзасуеит.

"Сара аҵара аминистр аҭел сизасит, иҟоу аҭагылазаашьа иеилсыркаарц азы. Иара аҵаҩцәа ҩымчыбжьа ҳәа иоушәышьҭ акарантин ахь иҳәеит, избанзар ҳашкол аҿы актәи, аҩбатәи, ахԥатәи аклассқәа рҿы ада, егьырҭ аклассқәа зегьы рҿы аҿкы злалаз ахәыҷқәа ыҟоуп, урҭ зегьы аишьцәа, аиҳәшьцәа рымоуп егьырҭ аклассқәа рҟны. Иара убас ҳарҵаҩцәа быжьҩык акарантин аҿы иҟоуп, саргьы сыбжьы иахьа исгәаԥхом", - лҳәеит Делԥҳа.

Иара убас лара иазгәалҭеит иахьа Асанитартә епидемиологиатә станциа анапхгара лыҽрымалдарц дшаҿыз, аха аӡәгьы аҭел шьҭимхит ҳәа. Делԥҳа ишылҳәаз ала, уажәы ашкол адирекциа аилкаара иаҿуп шаҟаҩык рҵаҩцәеи рырҵаҩцәеи акоронавирус рыхьыз, макьана урҭ рхыԥхьаӡара рыздыруам.

Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра апресс-маҵзура COVID-19 зыхьны иҟаз арҵаҩы лыԥсҭазаара дшалҵыз азы аинформациа Sputnik иазышьақәнарӷәӷәеит, иагьазгәарҭеит лара Қырҭтәыла дшырхәышәтәуаз, уаҟа шакәу лыԥсҭазаара дахьалҵыз.

Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

11
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау
Старший научный сотрудник Отдела этнологии Абхазского государственного музея, этнолог Инга Шамба. Архивное фото.

Аҭоурых иагәылаҵәаху: Шамԥҳа ԥшь-ҿык змоу ампахьшьы иазкны

8
(ирҿыцуп 19:36 20.09.2020)
Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи аетнологиа аҟәша аҭҵаарадырратә усзуҩ еиҳабы Инга Шамԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит 2015 шықәсазы Елена Гордиенко-Леиба амузеи ҳамҭас иалҭаз ампахьшьқәа рҭоурых атәы.

 

"Аҭоурых иагәылаҵәаху": Шамԥҳа ԥшьҿык змоу ампахьшьы иазкны

Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" есмҽыша арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

 

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

8