Бжьаниа Аԥсны иҟоу Урыстәыла АШәМ аофициалтә хаҭарнак диԥылеит

14
(ирҿыцуп 11:08 08.12.2020)
Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә маҵзура аофициалтә хаҭарнакс Аԥсны иҟаз аполковник Александр Опарин ара иҟазаара аҿҳәара хыркәшоуп.

АҞӘА, ԥхынҷкәын 8 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ԥхынҷкәын 7 рзы дидикылеит Урыстәыла Афедералтә Шәарҭадаратә маҵзура аофициалтә хаҭарнакс Аԥсны иҟаз аполковник Александр Опарин. Ари аҭыԥ аҿы иара диԥсахуеит аполковник Александр Соболь ҳәа аанацҳауеит ахада исаит.

Аслан Бжьаниа Александр Опарин иҭабуп ҳәа иеиҳәеит Аԥсны ашәарҭадара аиҿкаараҿы илагаламҭаз. Ҳамҭас ииҭеит аԥсуа милаҭтә хаҵа́́ – ахҭырԥа.

"Александр Владимир-иԥа, сгәы иаанагоит шәара шәнапы ианыз аус шьахәла инашәыгӡеит ҳәа. Уи азы иҭабуп ҳәа шәасҳәар сҭахуп. Ианакәзаалакгьы гәахәарыла Аԥсны ҳашәзыԥшуп", - ҳәа иҳәеит ахада.

Аслан Бжьаниа Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә маҵзура аофициалтә хаҭарнак ҿыц Александр Соболь иусураҿы ақәҿиарақәа изеиӷьеишьеит.

14

Заанаҵы рҽазыҟарҵеит: Аҟәатәи аботаникатә баҳчеи амаамынқәа рпитомники аслеира иазыхиан

5
(ирҿыцуп 15:19 19.01.2021)
Аԥсны иахьаҵанакуа асоура иалагеит ажьырныҳәа 18 ауха. Ари акаршәратә ҭыԥқәа рзы раԥхьатәи соуроуп.

АҞӘА, ажьырныҳәа  19– Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аӡынтәи ахьҭақәа амаамынқәа рпитомник аҿы рҽазырхианы иҟан ҳәа лҳәеит Sputnik Аԥсны аинтервиу азҭаз апитомник аҭҵаарадырра-приматологиатә музеи аиҳабы Альдона Салаҟаиаԥҳа.

"Амаамынқәа ахьыҩнаку аҩнқәа аӡынразы иԥхоуп. Аӡынраамҭазы иара убасгьы рыфатә ԥханы ираҳҭоит. Рыҭрақәа еснагь ицқьоуп. Ахылаԥшра бзиа рымоуп", - лҳәеит лара.

Амузеи аиҳабы илҳәеит амаамынқәа реиҳарак ахьҭа ахгара шырцәыцәгьоу.

"Ахәыҷқәа реиԥш ахьҭа иакуеит, ахьҭа рылалоит. Алашара андырцәалак аҩнхәыҷқәа рҿы иаразнакы ихьҭахоит", - лҳәоит Салаҟаиаԥҳа.

Апитомник аҿы 600 инарзынаԥшуа маамын нхоит. Иҟоуп хәызмоу ахкқәагьы– акапуцин, лапундер, иапониатәи амакакақәа уҳәа егьырҭгьы. Ахьҭа аҽанарӷәӷәо дара еиҳа иахьыԥхо аҩбатәии ахԥатәии аихагылақәа рахь ииаргоит.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аҟәатәи аботаникатә баҳчеи амаамынқәа рпитомники аслеира иазыхиан

Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа иатәу Аботаникатә баҳча адиректор Едуард Гәбаз еиҭеиҳәеит есышықәса аԥхарра бзиа избо аҵиаақәа иҷыдоу аш ала ишҭарыҳәҳәо.

"Еиҳа аԥхарра зҭаху, аӡҭачы аҟынтәи аҵиаақәа арԥхарҭахь ииаагеит. Урҭ ԥшь-градуск аԥхарра еиҵахар, иԥсуеит. Убри азы аӡын аамҭа зегьы ҳәа иҳәоит адиректор.

"Асы аҵламахәқәа хнамыжәжәарц  азы иуашәшәыроу ҿаҳҳәоит, аҵыргәақәа раҳҭоит", - иҳәоит Гәбаз.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аҟәатәи аботаникатә баҳчеи амаамынқәа рпитомники аслеира иазыхиан

Есышықәса Аботаникатә баҳчаҿы иҭарыҳәҳәоит 50 ҵиаа. Уи адагьы  ачықьқәа хдырҟәыдаауеит, агәаӷь илҵуа арԥхарҭахь инаргоит.

Амаамынқәа рпитомник 1927 шықәса рзы иаартын Николаи Семашко зхадараҿы дыҟаз аҵарауаа раԥшьгарала. Аԥхьатәи аԥышәатә усурақәа мҩаԥган 1920-тәи ашықәсқәа рынҵәамҭазы.

Аҟәатәи аботаникатә баҳча — адунеи аҿы реиҳа зықәра дуу аботаникатә баҳчақәа иреиуоуп. Ахы ыҵнахуеит XIX ашәышықәсазы.

Ара иуԥылоит еснагь ииаҵәоу, зыбӷьы камԥсо аекзотикатә ҵлақәа, ачықьқәа, аҵиаақәа, ашәҭқәа. Абаҳча абазала 1994 шықәса раахыс аус ауеит Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа иатәу аботаника Аинститут. Аботаникатә баҳча аҵакыра хә-гектарк инаӡоит, ара иуԥылоит хнызқь рҟынӡа ҵиаахкы.

5

Камкьиа: Миха Лакрба иҩымҭақәа, иновеллақәа сыԥсҭазаараҿы мҩақәҵагак исзаҩызоуп

2
(ирҿыцуп 14:26 19.01.2021)
120 шықәса раԥхьа диит ашәҟәыҩҩы Миха Лакрба. Аҿартә театр актиор Саид Камкьиа арадио Sputnik аефир аҿы иҳәеит аламыс азышәаҳәаҩ, Миха Лакрба иԥсҭазаараҿы иааникыло аҭыԥ.
Аԥсны еицырдыруа ахьыӡқәа: Камкьиа Миха Лакрба иаԥҵамҭақәа ирызкны

"Миха Лакрба иҩымҭақәа, иновеллақәа сыԥсҭазаараҿы мҩақәҵагак исзаҩызоуп. Иара нагарҭа амаӡамкәа ҳҵас, ҳқьабзқәа ааирԥшуеит. Саргьы сыԥсҭазаараҿгьы абас сыҟандаз, абри еиԥш схы мҩаԥызгандаз ҳәа сгәы ианаанаго ыҟоуп. Миха Лакрба ихьӡ аҿар ираҳахьеит, аха шамахамзар, урҭ ашәҟәыԥхьара рҭахым, иҟалаз асоциалтә ҳақәа ирхырҟьаны. Иара иновеллақәа ашколтә программаҿы иҟоуп, убасҟан ауп ухы-угәаҿы ианаанхо, анаҩс уаныҩеидаслак, еиҭа саԥхьандаз ҳәа агәазыҳәара узцәырыргоит. Атеатр аҿгьы зны-зынла ҳанааидтәалалак, иаҳгәалашәоит урҭ ановеллақәа. Убасҟантәи аамҭаз иара ифырхаҵа абас иҟаиҵеит, аха иахьазы уи ус ауама ҳәа еилҳаргоит. Ановеллақәа рыла иҭыху афильм кьаҿқәагьы акырӡа ибзиоуп, урҭ зегьы аинтернет аҿы иузыԥшаауам, аха иҟоу иахәаԥшхьоу рҟынтә исаҳахьеит ишыргәаԥхаз ала", - ҳәа еиҭеиҳәеит Камкиа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

2