Арҵаҩы, ааӡаҩ, амҩақәҵаҩ: Лиудмила Хьыбба лгәаларшәаразы

138
(ирҿыцуп 12:54 08.01.2021)
Аҵарауаҩ, афилологиатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, аԥсуа литература акафедра адоцент, апоет, аиҭагаҩ, Аԥсны Иреиҳау ашкол зҽаԥсазтәыз аусзуҩы, Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеран Лиудмила Хьыбба 67 шықәса дшырҭагылаз лыԥсҭазаара далҵит.

Sputnik

Ешыра ақыҭан ҳаҭыр зқәыз Арзамеҭ Хьыбба игәараҭаҟны диит заԥхьаҟа иҵарауаҩхараны иҟаз Лиудмила Хьыбба. К.Ф.Ӡиӡариа ихьӡ зху Аҟәатәи аԥсуа школ- интернат даналга, дҭалоит Аҟәатәи Аҳәынҭқарратә институт, афилологиатә факультет, аԥсуа бызшәеи, аурыс бызшәеи рыҟәша. Анаҩс лҵара иацылҵоит Қарҭтәи Аҳәынҭқарратә университет аҟны. 1990-шықәсазы акандидаттә диссертациа лыхьчоит.

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан Лиудмила Хьыбба иаалырԥшуан агәымшәара. Дымшәаӡакәан аԥсуа еибашьцәа ацхыраара рылҭон. Агазеҭқәа рыҟны ирацәаны ирнылеит лыстатиақәа аԥсуаа еибашьцәа ирызкны.

Апатриот ду, еснагь збызшәеи зыԥсадгьыли хьаас измаз, уи еснагь иӡырызгоз дыруаӡәкын. Аус лыцызуаз, Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет, аԥсуа литература акафедра арҵаҩы Ахра Анқәаб иҳәоит, Лиудмила Хьыбба имаҷымкәан ажәа зхҳәаатәу хаҭароуп ҳәа. Иазгәеиҭеит, лқәыԥшра шықәсқәа инадыркны, лыԥсҭазаара змалдаз лыԥшәма - апоет, аҵарауаҩ Владимир Платон-иԥа Анқәаб ихықәкы хада ицназыгӡоз арҵаҩы, ааӡаҩ, амҩақәҵаҩ лакәын ҳәа.

"Лиудмила Арзамеҭ- иԥҳа сара хаҭала ауниверситет санҭала 1991 шықәсазы ауп иааигәаны ҳанеибадыр. Дарбан абиԥаразаалакгьы, ҳара аҵара ҳацызҵоз, анаҩс ауниверситет иҭалаз роума, ирацәоуп лџьабаа еиҵагылоз абиԥара рымҩақәҵараҿы рааӡараҿы. Хаҭала лара дыздыруаз, узызҵаалакгьы, иазгәеимҭарц залшом лара лыуаҩра. Астудент иҵара ҵара адагьы, зеиԥшла иара иԥсҭазаара еилкааны, гәыблыла, ҩнуҵаҟала дазнеиуан. Убас иҟаз арҵаҩцәа ираԥхьагылаз дреиуан",- ҳәа иҳәоит Ахра Анқәаб.

Лиудмилла Хьыбба 2006 шықәсазы Еврокомиссиа иҟанаҵаз ааԥхьарала дцоит Ҭырқәтәылаҟа аԥсуа бызшәа арҵаҩыс.

"Иҟан аамҭакәак, еиҳараӡак аибашьра ашьҭахь (1992-1993ш.) ҳџьынџьуаа мшыннырцә инхо ҳбызшәа адырҵаразы адунеижәларбжьара рымчала азин аныҟамыз, аха ус шакәызгьы ҳбызшәа агәыбылра, ҳбызшәа азхьарԥшра дҵас иганы, дцаны , дымшәа -дмырҳа абызшәа длырҵон Ҭырқәтәыла", - ҳәа дазааҭгылоит Анқәаб Ахра.

1987 шықәса инаркны афилологиатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, адоцент Лиудмила Хьыбба Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аԥсуа литература акафедраҿы аус луан, аԥсуа литература аҭоурых азы алекциақәа ркурс дрыԥхьон. Аҵара злырҵоз лыстудентҵәа гәалсра дула иҳадаҳкылеит лыԥсҭазаара лалҵра ҳәа лҳәоит лыстудентцәа руаӡәк Наала Гәымԥҳа.

"Еснагь зхы-зҿы зхаччоз, згәалаҟара бзиаз, астудентцәа ирзааигәаз, анык леиԥш ухьаа, угәырҩа уцеиҩызшоз, уеилызкаауаз лакәын Лиудмила Арзамеҭ- иԥҳа. Аудиториа ашә аартны дааҩналон, алекциахь ҳаиасаанӡа доусы ҳгәалаҟазаара дазҵаауан, илахь еиқәны аӡә дылбар игәы шьҭылхуан, алаф бзиа илбон, улырлахҿыхуан", - лҳәоит лара.

Гәымԥҳа лажәақәа рыла, Лиудмила Хьыбба ирзеиҭалҳәон ашәҟәы ианымыз, даара аинтерес зҵаз ажәабжьқәа, лнысымҩа, аԥсуа шәҟәыҩҩцәеи лареи реиҩызара уҳәа, лыԥсҭазаара иаҟәырҷахыз ахҭысқәа.

"Ахаан иаҳхамышҭуа ҳгәалашәараҟны иаанхоит ллекциақәа, ҳаиҿцәажәарақәа. Иуадаҩуп азхәыцра, ухаҿы аагара Лиудмила Арзамеҭ-иԥҳа уаҳа ахаан лыбжьы ҳаҳауам ҳәа. Агәалашәара заҵәык ҳзаанхеит, уи ыҟанаҵ, ҳааигәа дыҟоуп наунагӡа, рҳәоит астудентцәа.

Аҵарауаҩ, афилологиатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, аԥсуа литература акафедра адоцент, апоет, аиҭагаҩ, Аԥсны Иреиҳау ашкол зҽаԥсазтәыз аусзуҩы, Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеран Лиудмила Хьыбба 67 шықәса дшырҭагылаз лыԥсҭазаара далҵит.

138

Владимир Делба: Аԥсны аҵаратә процесс хацыркхар алшоит

0
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ахәаша, ажьырныҳәа 22 рзы атәылаҿы ишьақәгылаз афымцамчтә кризис азҵаарақәа ирызкыз аилатәара мҩаԥигеит.

АҞӘА, ажьырныҳәа 23 - Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аԥсны аҵаратә процесс хацыркхар алшоит иҳәеит аамҭала Аԥсны аԥыза-министр инапынҵақәа назыгӡо Владимир Делба атәыла ахада ахәаша, ажьырныҳәа 22 рзы имҩаԥигоз аилатәара аан.

"Урыстәылантәи иҳауа афымцалашара хаҳарала ҳхы иаҳархәароуп. Ҳара ҳҿы макьана аҵараиурҭақәеи акультуратә усбарҭақәеи аркуп, аха аԥкрақәа мышкы зны иаԥыххоит. Аҵыхәтәантәи амшқәа рзы иҳауа адыррақәа ҳасаб рзаҳуазар, аԥкрақәа хәыҷы-хәыҷ ирԥсыҽны аҵаратә процесс хацыркхар алшоит", - иҳәеит Делба. 

Уи адагьы, Делба иажәақәа рыла, акультуреи аспорти русбарҭақәа рзгьы аԥкрақәа рԥсыҽзар ауеит, усҟан афымцацәаҳәақәа еиҳагьы аидара иаҵалоит.

"Ҳара абри ҳазыҟаҵазар ауп. Избанзар ашкол аҟны алашара, аԥхара аныҟамло аамҭаҿы ҳнеир ауеит, убасҟан ауп аҭагылазаашьа зынӡа ианыцәгьахо", - ҳәа азгәеиҭеит Владимир Делба.

Ажьырныҳәа 19 инаркны "Амшынеиқәафымцамч" афымцалашара ауааԥсыра рзынашьҭра ԥнакуа иалагеит аенергосистема ахьанҭара ахьацлаз азы. Астанциақәа рҿы амашәырқәа ҟамларц азы "Амшынеиқәафымцамч" аидара рацәаны ианақәло афымцалашара дырцәоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0

Воуԥҳа: ауаа аилкаара аадырԥшыроуп, ҳҳақьымцәа уаҳа рылшом, дара рхаҭақәагьы чмазаҩхеит

6
(ирҿыцуп 11:08 23.01.2021)
Аҟәа ақалақь ахадара агәыбзиарахьчара аусбарҭа аиҳабы Ирма Воуԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит анализқәа ахьрырҭо аҭыԥқәа рхыԥхьаӡара аҵҵареи, аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы аҭыԥқәа рацҵаразеи аҳҭнықалақь ахада идҵа анагӡара аус шцо атәы.
Воуԥҳа: ауаа аилкаара аадырԥшыроуп, ҳҳақьымцәа уаҳа рылшом, дара рхаҭақәагьы чмазаҩхеит

"Иҟоуп ауаа ачымазара ӷәӷәаны излаҽны измоу. Ус еиԥш аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ианаанага, ҳара ахаан аҩныҟа иҳашьҭӡом. Ишакәзаалакгьы, Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭа аума, амобилтә госпиталь аума, аҭыԥ ԥшааны иҳашьҭуеит. Зыԥсыԥ ззымго, зшоура дуу, згәабзиара ашәарҭара иҭагылоу - урҭ ҳара ишьҭаҳҵоит, хымԥада. Егьыс инеиуа зегьы ирыҿцәажәаны, иаҭаху раҳәаны, иара уа аҭыԥ аҿгьы акапельница ҟаҵаны иауҳашьҭуа ишьақәыргыланы иҟоуп", - ҳәа еиҭалҳәеит Воуԥҳа.

Лара лажәақәа рыла аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы аиарҭа аҭыԥқәа рхыԥхьаӡара ацҵаразы аусурақәа цоит.

"Ауадаҩра ахьыҟоу ареанимациатә ҟәшаҿы ауп. Иахьазы уа иҟоуп ԥшь-ҭыԥк. Иқәгылоуп ԥшь-ИВЛк. Зчымазара ӷәӷәоу аҭыԥқәа 10 рҟынӡа иаҵаҳҵарц ҳгәы иҭоуп. Агәабзиарахьчара аминистрра аҟынтә иҳауран иҟоуп еиҭа ИВЛ-қәа", - ҳәа лҳәеит Воуԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

6