Аԥсны араионқәа рхадацәа COVID-19 азы аепидҭагылазаашьа иалацәажәеит

19
(ирҿыцуп 17:07 13.01.2021)
Ажьырныҳәа 12 рзы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа жәабран 10 рҟынӡа аԥкратә уснагӡатәқәа рыҿҳәара анахаразы Аусԥҟа инапы аҵаиҩит.

АҞӘА, ажьырныҳәа 13 - Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Аԥсны ахада Иусбарҭа анапхгаҩы Алхас Кәыҵниа имҩаԥигаз аилацәажәараҿы араионқәа рхадацәа COVID-19 иадҳәалоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иалацәажәеит.

Тҟәарчал араион ахада Исидор Дочиа иазгәеиҭеит араион аҿы аҭагылазаашьа акыр ишыуадаҩу. Мышкы ахы-аҵыхәала 10-20 тест ачымазара шаадырԥшуа. Ари аамҭа иалагӡаны ахәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәхьеит 150-ҩык, иахьазы уа ишьҭоуп 15-ҩык, ахыԥхьакратә режим аҿы иҟоуп 135-ҩык. Иара ахәышәтәырҭаҿ акәзар, аперсонал реиҳараҩык ачымазара рхыргахьеит, мамзаргьы уажәы ичмазцәоуп.

Очамчыра араион ахада Станислав Амҷба иҳәеит араион аҿы апандемиа аамҭазы зықьҩык рҟынӡа рыҽшырхәышәтәхьоу. Урҭ рҟынтәи 200-ҩык ахәышәтәырҭақәа ирҭан.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны араионқәа рхадацәа COVID-19 азы аепидҭагылазаашьа иалацәажәеит ахада Иусбарҭаҿы

Очамчыратәи ахәышәтәырҭа ҩ-блоккны еихшоуп. Блокк авирус змоу ирзырхиоуп. Ари аус иахҭынҵоуп ҩ-миллион мааҭ рҟынӡа.

Ажьырныҳәа 13 азтәи адыррақәа рыла, Гәылрыԥшь араион аҿы 1042-а акоронавирус рымоуп, 31-ҩык Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭоуп.

Араион ахада Аслан Бараҭелиа иҳәеит аныҳәамшқәа раан акорпоративқәа, ахәыҷтәы ныҳәақәа, егьырҭ амассатә уснагӡатәқәа рымҩаԥгара азин шыҟамыз.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны араионқәа рхадацәа COVID-19 азы аепидҭагылазаашьа иалацәажәеит ахада Иусбарҭаҿы

Аҟәа араион аҿы аҿкыра шьҭызкааз рхыԥхьаӡара 43-ҩык рыла еизҳаит.

Аҟәа ақалақь ахада Беслан Ешба иҳәеит ақалақьи араиони рҿы уахыки-ҽнаки рыла 85-ҩык рҟынӡа ачымазара рцәа ишалоу шышьақәдырӷәӷәо.

Ешба иҳәеит аҳҭнықалақь ахәышәтәырҭақәа рҿы аҭыԥқәа шырҭбаатәу. Иара иажәақәа рыла, Аҿкчымазаратә хәышәтәырҭаҿы даҽа 15 иара-ҭыԥ ацҵара азԥхьагәаҭоуп.

Афон ҿыц акәзар, 140-ҩык ачымазара рхыргахьеит. Уажәы 15-ҩык ауааԥсыра Гәдоуҭатәи ацентр аҿы ишьҭоуп иҳәеит ақалақь ахада Ҭемыр Оҭырба.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны араионқәа рхадацәа COVID-19 азы аепидҭагылазаашьа иалацәажәеит ахада Иусбарҭаҿы

Хәҩык-фҩык ачымазцәа есыҽны иазгәарҭоит Гәдоуҭа араион аҿгьы. Араион ахада Баграт Боџьгәуа иҳәоит амедперсонал разымхара апроблема ҵарны ишыҟоу.

Аҭагылазаашьа аҽеиҭанакит Пицундагьы. Ақалақь ахада Алхас Шамба ишиҳәо ала, акоронавирус рхыргахьеит 160-ҩык.

Шамба иазгәеиҭеит аҭагылазаашьа аицәахара атуристтә сезон ишадҳәалам.

Апандемиа аамҭазы Гагра араион аҿы 1050-ҩык акоронавирус рыдырбалахьеит. Уажәы араионтә хәышәтәырҭа иҭоуп 37-ҩык, аҩны рҽырхәышәтәуеит 330-ҩык.

Гагра араион ахада ихаҭыԥуаҩ Асҭамыр Ҵышәба иҳәеит араион аҿы амедусзуҩцәеи ашьҭаларҭақәеи шазымхо. Иазхом ахәшәқәагьы. Араион ахада ареспублика анапхгара рахь аҳәара ҟаиҵеит уи азы.

Ачымазцәа рыцхраарази аҭагылазаашьа ахылаԥшрази араион аҿы ацәаҳәа ҷыда аусура еиҿкаауп.

Аԥсны ахада Иусбарҭа анапхгаҩы Алхас Кәыҵниа имҩаԥигеит аилацәажәара араионқәа рхадацәа алархәны. Аилацәажәараҿы COVID-19 иадҳәалоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иазааҭгылан.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

19
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау (963)

Аԥсны аоперштаб: уахыки-ҽнаки рыла 108 коронавирус хҭыс ҿыци ԥсҭбараки

4
(ирҿыцуп 23:42 16.01.2021)
Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 506-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 108-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

АҞӘА, ажьырныҳәа 16 – Sputnik. Акоронавирус зцәа иалаз, ҩ-ганктәи аполисегментартә гәыҵәкра змаз ахаҵа иԥсҭазаара далҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы, ажьырныҳәа 14 рзы.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 102-а, урҭ рахьтә 90-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 27-ҩык, ибжьаратәуп - 40-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 36-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 26-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 26-ҩык, амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 57-ҩык апациентцәа.

Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 10486-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8190-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 152-ҩык.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

 

4

"Амалқәа зегьы ирмалу" аҳамҭа аҵаки ҳамҭас иҟарҵои

16
Аҳамҭа аҵаки ҳамҭас иҟарҵои ртәы ҳзеиҭалҳәоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуаԥҳа.

Аҳамҭа – ари ауаа рыҩнуҵҟатәи реизыҟазаашьа аазырԥшуа актуп. "Аҳамҭа" ақьабзтә ҵакыла уахәаԥшуазар, уи ауаҩы аԥсабара иаиҭо аҳамҭа аҵанакуеит, ахаҭабура аҳасабала – иаҳҳәап: "зқьы ааӡаны шәкы абна алаҵара". Ҳамҭас, ҭабурас иаанрыжьуеит иара убас, иԥшьоу ҭыԥк аҿы амаҭәарқәа (иаҳҳәап: ашәарыцацәа ашьха ианхыҵуа уи ашьапаҿы иаанрыжьуа ахҿа, аҳәа, ма даҽа бџьармаҭәак). Мамзаргьы аныҳәаҩ дандырныҳәо ихымԥадатәны аҳамҭа ирҭоит.

Аҳамҭа (маҭәарк) аӡәы даҽаӡәы иҭара аритуалтә ҵакы ныҟәнагоит, убри азын ихадароуп ҳамҭас иҟауҵо закәу, иуҭо амаҭәар ахаҭа аҵакы.

"Ичеиџьыка инапы иқәыргылан"

Аҳамҭақәа зегь раԥхьа игылоуп ачеиџьыка. "Ичеиџьыка инапы иқәыргылан диԥылеит" рҳәоит аԥсуаа, уи еиҳау аҳамҭа ыҟаӡам ауаҩы изы.

Ауаҩы идкылашьа зегьы иреиҳау малуп, убри аан ихадароу аишәа заҟа беиала ирхиоу акәым, аԥшәма ихаҭа ари акт иазыҟазаашьа ауп, уи иаанарԥшуеит иззынархоу ушизыҟоугьы.

Иалкаатәуп, ачеиџьыка шхадароу шааԥшуа аԥсуаа рныҳәаратә қьабзқәа рҿы. Иарбанзаалак аныҳәара акрыфара аритуал ацымкәа имҩаԥысуам, еснагь иныҳәо ауаҩы дзыхныҳәаз зегьы агьама дирбоит. Ари мацарагьы иунарбоит ачеиџьыка аҵакы аҳаракра, пату ақәҵара, амчра злоу адоуҳаратә функциа аҵаҵара.

Аԥстәы ма аԥсаатә

Аҷкәын игәаԥхо аҭыԥҳа лзы, ма харантә иааз асас изы, иара убас "ухы аасҭа бзиа иубо ауаҩы изы" ҳәа шырҳәо еиԥш, аԥсуаа иалкааз ҳамҭаны иҟарҵон ашьабсҭа аԥсы шҭаз икны, аҽы, мамзаргьы иԥшӡаӡа иҟоу, хәыц еиқәаҵәа злам аџьма, зтәыҩақәа ыршаны иҟоу. Ашықәс ҿыц адырҩаҽны акәзар, "гәныҳәа" ҳәа изышьҭаз ақьабз амҩаԥгараан аиҵбацәа аиҳабацәа ҳамҭас ирырҭон ардәына, убри алагьы аҷқәынцәа реиҳабацәа рҿаԥхьа ирылоу рышәарыцаратә ҟазара аадырԥшуан, насгьы аиҳабы пату иқәҵара иасимволын.

Иҳәатәуп, ардәына ҳамҭас арԥыс игәаԥхаз аҭыԥҳа ишылзынаиҭиуаз. Амала аҭыԥҳа лзы уи дырԥшӡон: абаз аҿыҵакны, арасамахә иқәыртәашәа, аҵиаақәа ирылартәаны.

Иазгәаҭатәуп, иара убас асас аҩны дахьааиз игәаԥхаз, илаԥш зықәшәаз иарбан маҭәарзаалак иара ишитәхо, ҳамҭас иширҭо.

Иахьатәи ҳаамҭазгьы иуԥылоит зыԥсы ҭоу ашьтәа ҳамҭас аҟаҵара. Аиҳарак уи зыдҳәалоу ахәыҷы иира ауп. Ахәыҷы данилак, аӡӷаб лҭаацәа аҳамҭақәа иаарго раԥхьа игылоуп зыԥсы ҭоу аџьма шкәакәа, атәыҩақәа ырԥшӡаны иҟаҵаны.

"Аҵыс мҩас асахьа ҭылхуеит"

Аҭыԥҳа аҳамҭа аҭакс иҟалҵон лнапала иқәҵаны иҟалҵаз ачабра, ампахьшьы. Напылаҟаҵара ақәҵараҿы уи иаалырԥшуан еиуеиԥшымыз асахьақәа, уи алагьы аӡӷаб лара лҟазарагьы цәырылгон. Ус еиԥш иҟаз аҭыԥҳацәа "аҵыс мҩас асахьа ҭылхуеит" ҳәа лзырҳәон.

Иахьатәи ҳаамҭазы аҳамҭа аҟаҵара ақьабзқәа инарҟәыҭханы зыда ҟалашьа амам акакәны иубарҭоуп. Аха убри аан аҳамҭа ззыҟауҵо игьама ақәшәара ауп иаҳа изышьклаԥшуа. Егьа ус шакәугьы, иахьагьы ҳамҭас иҟарҵо амаҭәар аҵакгьы азгәарҭоит.

Иаҳҳәап, аӡәы имшира ыҟазар, ачабра, ма ачхьарԥ ҳамҭас изыҟарҵом – ачабра алаӷырӡ иатәуп, ачхьарԥ - нарцәытәи адунеи ахь уиазго маҭәаруп ҳәа. Мамзаргьы аҷкәын ахьы ҳамҭас аӡӷаб илиҭозар, уи аҵакы шдуу, аҷкәын ихықәкы лнардыруеит аӡӷаб.

Аха ишыҟазаалакгьы, аҳамҭақәа иреиҳау ауаҩы иччаԥшь ауп, аамҭақәа зегьы раан уи ԥсахрада иаанхоит.

16