Амаинер ишьҭашәарыцара: аенергетика апроблемақәа рыӡбашьа аԥшаара

18
(ирҿыцуп 15:37 22.01.2021)
Аԥсны аенергетика апроблемақәеи урҭ ӡбашьас ирымоуи ирылацәажәеит Sputnik аинтервиу азҭаз Аекономикеи азини ринститут аусзуҩ Ахра Арсҭаа, Аԥсны Ашәарҭадаратә хеилак амаӡаныҟәгаҩ Сергеи Шамба, апарламентарицәа.

Ажьырныҳәа 19 рзы "Амшынеиқәафымцамч" Аԥсны афымцалашара ауааԥсыра рзынашьҭраан аԥкырақәа аланагалеит аенергосистема анырра ду иаиуа инадҳәаланы. 

Бадраҟ Аҩӡба, Sputnik

Иуадаҩу аҭагылазаашьа

Ареспубликаҿы аенергетика аусхк ауадаҩрақәа ирҭагылоуп. Акоронавирустә ҭагылазаашьа ари аус еиҳагьы угәы ааканажьыртә ауадаҩрақәа ацнаҵоит ҳәа иҳәоит Аекономикеи азини ринститут аусзуҩ Ахра Арсҭаа.

Иара игәаанагарала аенергетика аусхк астратегиатә ҟазшьа иамоу адагьы, амилаҭтә шәарҭадара азҵаара иадҳәалоуп, убри азы Ашәарҭадаратә хеилак аилатәара амҩаԥгара хымԥадатәиуп.

Ахра Арсҭаа игәаанагарала, аенергетика аганахьала акризис алҵразы арадикалтә уснагӡатәқәа мҩаԥгатәуп, уи азы азакәанԥҵараҿы ахьчагатә механизмқәа азԥхьагәаҭаны. Абри аан акәхоит ареспублика ауааԥсыра ринтересқәа рыхьчара анзалыршахо.

"Иҟоуп адунеитә практика, ажәлар ирхатәу афымцалашара зӷьычуа ауаҩы дыҟазар, Ашьаустә закәанеидкылаҿы аԥсахрақәа алагаланы азинмчратә структурақәа азинмч ҷыда рыҭатәуп", - ҳәа иҳәоит иара.

Аенергетика апроблемақәа амаинерцәа рымацара ракәым изхароу. Закәаншьаҭада афымцацәаҳәа аҽаԥшьра уажә иҳамбеит. Уажәы, Аԥсны алашара Урыстәылантәи ианаиуа, уи аԥара ду анахшәаатәу, ари азҵаара иҵегьы иҵарны иқәгылоит ҳәа иҳәоит Арсҭаа.

800 миллион киловатт-сааҭ Аԥсны иазаашьҭхоит (ахәԥса 2,7 мааҭ киловатт – сааҭк азы), ари ҩ- миллиардки 160 миллион мааҭ итәоит. Аԥсназы ари ԥара дууп. Ус анакәха, иалшо зегь ҟаҵалатәуп  аекономиазы ҳәа азгәеиҭоит Аекономикеи азини ринститут аусзуҩ Ахра Арсҭаа.

"Ашәарҭадаратә хеилак еизгатәуп. Азҵаара ықәыргылатәуп. Сгәы иаанагоит адепутатцәагьы азакәан дырӷәӷәап ҳәа. Абанк андырҳәуа азакәан иҟанаҵаша адыруеит, "Амшынеиқәафымцамч" андырҳәуа акгьы аанамгаӡо иҟоуп. Инеит, иаҿырхит, ицеит. Уаҳа зинмчыс ирымоуи?" - ҳәа иҳәоит иара.

Иуҭаххар, аенергетика азҵаара аамҭа ақәмырӡыкәа аӡбра алшоит. Уажәазы ихадароу - азакәанԥҵаратәии анагаӡаратәии амчрахәҭақәа русеицуроуп ҳәа иҳәоит Арсҭаа.

Апроблемақәа еснагь аҭыԥ рыман

Аԥсны Ашәарҭадаратә хеилак амаӡаныҟәгаҩ Сергеи Шамба иазгәеиҭеит аенергетика аусхк аҟны апроблемақәа еснагь ишыҟаз, аха амаинерцәа русура ашьҭахь урҭ еиҳагьы ишыцәгахаз.

"Азинхьчаратә усбарҭақәеи "Амшынеиқәафымцамчи" иахьатәи аҭагылазаашьаҿы еиҳа рыҽдырӷәӷәароуп", - ҳәа иҳәоит иара.

Шамба иажәақәа рыла, алашара арцәара афымцацәаҳәақәа руашәшәырареи уи иахҟьо авариақәеи  ирыдҳәалоуп. Убри аан аенергетика аусхк амаҵзуҩцәа уахи-ҽни неиԥшьны рнапынҵақәа нарыгӡоит.

ЕгрыГЕС аремонттә усурақәа иахьрылагаз инамаданы Урыстәылантәи Аԥсны иаиуа афымцалашара ахәԥса ахшәаатәхоит. Ус анакәха, Аинвестициатә программаҿы иарбаз апроектқәа жәпакы ркьаҿтәхоит ҳәа азгәеиҭоит Шамба.

"Акриптовалиута аиуразы афермақәа зегьы азакәан, еиуеиԥшым аусԥҟақәа ирҿагыланы ауп аус шыруа. Ҳара Ашәарҭадаратә хеилак аҿы аусԥҟа ҳадаҳкылом, аха иазаҳаԥхьаӡоит амаинерцәа рганахьала еиҳа иџьбароу ауснагӡатәқәа рыдкылара ахәҭоуп ҳәа", - иҳәоит Сергеи Шамба.

Гәаанагарас иҟоузеи Апарламент аҿы

Аԥсны Жәлар Реизара аиҳабы Валери Кәарҷиа иҟоу апроблема далацәажәо, иҳәеит атәыла ауааԥсыра зегьы реиԥш, адепутатцәагьы уи гәҭынчымра шрызцәырнаго.

"Апроблема акыр иҵаулоуп ауаажәлар рзы акыр ишәарҭоуп. Ишабалак узызныҟәо акакәым. Ареспубликагьы фымцамчыда ҿиашьа шамам еилкаауп", - ҳәа иҳәеит иара.

Кәарҷиа игәаанагарала амаинерцәа рыхьӡ ҳәатәуп, афермақәа ахьыҟоу аҭыԥқәа цәыргатәуп.

"Ауааԥсыра лашарада зымшала еилатәоу зусҭцәоу рдыруазароуп", - ҳәа иҳәеит иара.

Амаинерцәа аԥхьа аусура азин ҳарҭеит, нас иҳамырхит, ҳара ахарџь ҳамоуп ҳәа ирҳәо атәы дазааҭгыло Валери Кәарҷиа иазиԥхьаӡоит ари аус аиҳабыра аусзуҩцәа алахәуп ҳәа.

"Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар изныкымкәа иҳәахьеит амаининг иалахәызар ҟалоит адепутатцәа, аминистрцәа ҳәа. Убри азоуп апроблема зыӡбам", - ҳәа иҳәоит Кәарҷиа.

Адепутат Илиа Гәниа иазгәеиҭеит амаининг азы иалагалоу аԥкрақәа уаҩ дышрықәымныҟәо.

"Аҭааагылазаашьа ҳашзазымиааиуа аабоит. "Амшынеиқәафымцамч" знапаҵаҟа иҟоу Аминистрцәа реилазаара азакәанԥҵаратә аԥшьгамҭақәа рзин амоуп, ажәалагалақәа ҟанаҵар алшоит", - иҳәоит апарламентари.

Илиа Гәниа дақәшаҳаҭуп закәаншьаҭада афымцацәаҳәа зҽаԥызшьуа ашьаус иақәыршәара.

Ажьырныҳәа 20 рзы аремонт азы иаанкылоуп ЕгрыГЕС. Аиҭашьақәыргылара мҩаԥнагоит ақырҭуа ргыларатә еилахәыра, анемец ҟазауаа рыпроект ала. Аԥарашәара мҩаԥнагоит Европатәи арҿиара абанк. Иахьазы Аԥсны Урыстәылантәи афымцалашара аиуеит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

18
Атемақәа:
Аԥсны аенергетика апроблемақәа (233)

Аԥсны иҟоу Урыстәыла Ацҳаражәҳәарҭа Аҩӡба иаанкылара аҩныҵҟатә ус акәны иахәаԥшуеит

4
Хәажәкыра 4 рзы иааныркылаз Ахра Аҩӡбеи дзыхьчоз хәҩык иҩызцәеи Аԥсны Ашәарҭадаратә маҵзура аҳәамҭала Аԥсны аҳәынҭқарратә мчра аиҭакра аҽазышәара рыгәҭакын.

АҞӘА, жәабран 9 - Sputnik. Аԥсны иҟоу Урыстәыла Ацҳаражәҳәарҭа Ахра Аҩӡба иаанкылара Аԥсны аҩныҵҟатә ус акәны, азинхьчаратәи аӡбарҭатәи усбарҭақәа ркомпетенциа иаҵанакуа усны иахәаԥшуеит. Абри азы Ацҳаражәҳәарҭа Facebook аҿтәи адаҟьаҿы аҳәамҭа ҟаҵоуп.

"Аҭагылазаашьа амилаҭтә закәанԥҵара инақәыршәаны аҭышәныртәалара мҩаԥысып ҳәа агәыӷра ҳаманы ааԥхьара ҟаҳҵоит, ауаажәларра-политикатә еиҿкаарақәа рахь азиндырратә аспектқәа рхы рыларымгалаларц, аҳәынҭқарра аҩныҵҟа аҭынчра аиқәырхаразы", - азгәаҭоуп аҳәамҭаҿы.

Агәыԥ "Пятнашка" акомандир, Аԥсны ахада уаанӡатәи ицхырааҩ Ахра Аҩӡба даанкылан хәажәкыра 4 рзы. Азинхьчаратә усбарҭақәа русзуҩцәа хәажәкыра 4 рзы Ахра Аҩӡба дахьынхоз аҩнаҟны иаадырԥшит иҵәахыз абџьар, аџьаԥҳаны, ахархәага ҷыдақәа, арадиодырраҭара мҩаԥызго ашьақәгылақәа.

Ахра Аҩӡбеи дзыхьчоз иҩызцәа хәҩыки рганахьала ашьаус хацыркуп уаанӡа еиқәшаҳаҭханы абџьари аџьаԥҳани азакәаншьаҭа рымамкәа раахәара, рыҵәахра, рымҩангара, рныҟәгара ахьымҩаԥыргоз азы.

Хәажәкыра 7 рзы Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа Ахра Аҩӡбеи ихьчаҩцәа: Талех Гасанов, Аслана Гуатижев, Андреи Локтионов, Станислав Культа мызкы ҭакрала ирхыргарц аӡбамҭа аднакылеит.

Владимир Шьербаков, административтә зинеилагара мҩаԥигеит ҳәа даанкылоуп хәажәкыра 9-нӡа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4

Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра арратә госпиталь аҭыԥ ахь амҩа иқәлеит

4
(ирҿыцуп 12:21 09.03.2021)
2020 шықәса жьҭаара 20 рзы аусура иалагаз Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра арратә мобилтә госпиталь ашәахьа хәажәкыра 1 азы Аԥсны аусура хнаркәшеит.

АҞӘА, хәажәкыра 9 - Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра арратә госпиталь, 2020 шықәса жьҭаара 20 рзы Аԥсны аусура иалагаз аҭыԥ ахь амҩа иқәлеит арратә техника аколонна иаланы.

Урыстәылатәи амедусзуҩцәа ҩымш рышьҭахь арратә техника аилазаара иаланы, 800 километра амҩа иахысны есқьаангьтәи ргыларҭа ҭыԥ иазыхынҳәуеит, Ставропольтәи атәылаҿацәахь.

Аколонна амҩатә ныҟәара ашәарҭадара ахылаԥшра арҭоит Аладатәи арратә округ арратә автоинспекциа.

Амобилтә медицинатә ҟәша аилазаара иалахәын шәҩык рҟынӡа амедусзуҩцәа, 30 ак арратә техника.

Аԥсны ауааԥсыра аҿкчымазара рацәыхьчаразы иҟанаҵаз аҳәарала Урыстәыла Атәылахьчара аминистрра арахь иаанашьҭит хырхарҭарацәалатәи амобилтә госпиталь шә-иарак зкышаз, ареспубликаҿ акоронавирустә инфекциа аҿагылара аҭаразы 2020 шықәса жьҭаара 20 рзы.

Иарбоу аамҭа иалагӡаны амбулатор-консультациатә цхыраара рыҭан хнызқьи быжьшәҩык инареиҳаны Аԥсны ауааԥсыра, амбулатортә дкылара рыҭан 3,3 нызқьҩык, астационартә – 450-ҩык рҟынӡа.

Иара убасгьы агоспиталь алабораториаҿ 18 000 рҟынӡа клиникатә ҭҵаара мҩаԥган, урҭ рҟынтәи 5,3 нызқь ПЦР-тест, 2 000 рентгенограмма.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4
Атемақәа:
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау