Валери Кәарҷиа аорден "Ахьӡ-аԥша" I аҩаӡара ианашьоуп

3
(ирҿыцуп 18:53 10.02.2021)
Жәабран 10, 2021 шықәсазы Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент аиҳабы Валери Кәарҷиа 75 шықәса ихыҵит.

АҞӘА, жәабран 10 – Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Апарламент аиҳабы Валери Кәарҷиа  "Ахьӡ-аԥша" аорден I аҩаӡара ианеишьеит Аԥсадгьыл аҿаԥхьа илшамҭақәа рзы.

Анашьаратә церемониа мҩаԥган атәыла ахада Иусбарҭаҿы жәабран 10 рзы.

"Шәара Аԥсны аполитикатә усзуҩцәа шәреиҳабуп қәрала. Шәыԥсадгьыл аҿаԥхьа шәылшамҭақәа рыхәшьара уадаҩуп. Ишәзеиӷьасшьоит агәабзиара, ашықәс рацәа" - ҳәа иҳәеит Бжьаниа.

Валери Кәарҷиа диит 1946 шықәса жәабранмза 10 рзы, Тҟәарчал.

1964 шықәса рзы ашкол даналга ашьҭахь дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи арҵаҩратә институт.

1969 шықәса рзы аусура далагоит Аԥснытәи аҳәынҭқарратә музеи аҟны. 1970–1971 шш. рзы Асовет ар рҟны аррамаҵзура дахысуан.

1975–1980 шш. рзы Аԥснытәи анаука-ҭҵааратә институт алексикологиа аҟәша аусзуҩыс дыҟан. Иара убри аамҭазы Ҟабарда-Балкариатәи ауниверситет аҟны аспирантура далгоит.

1985 шықәсазы иҭыҵит иусумҭа "Аԥсны аоиконимқәа аҩыратә хыҵхырҭақәа рҿы", 1988 шықәсазы – "Аԥснытәи АССР Очамчыра араион атопонимиказы аматериалқәа", 2002 шықәсазы иҭыҵит имонографиа "Аԥсны атопонимика " (аԥсышәала).

2005 шықәсазы Г.А. Ӡиӡариа ихьӡ зху аҳәынҭқарратә премиа ианашьоуп. 2003 шықәса рзы Москва, абызшәадырра Аинститут аҟны адоктортә диссертациа ихьчоит ("Аԥсны аҭоурыхтәии ҳаамҭазтәии атопонимиа").

Апарламент ааԥхьарақәа хԥа дырдепутатуп. 2020 шықәса мшаԥы 12 рзы Апарламент аиҳабыс далхуп.

3

Барганџьиа: атәылаҿы иҟоу атехника зегьы ацәаӷәара аамҭазы еиқәыршәахоит

4
(ирҿыцуп 09:56 05.03.2021)
Ацәаӷәаразы араионқәа рҿы амашьынатә-трактортә станциақәа ахьынӡазыхиоу атәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит, ақыҭанхамҩа аминистрра агрономиа аҟәша аиҳабы Едуард Барганџьиа.
Хра злоу ахҭысқәа: Барганџьиа араионқәа ацәаӷәара разырхиара иазкны

"Ацәаӷәара аамҭа макьана имааицт, аха уи азы иҳамоу атехника архиаразы аусура мҩаԥысуеит. Ақыҭанхамҩа аминистрраҿы иаԥҵан акомиссиа, араионқәа рахь иныҟәон, игәарҭон атехниказы аҭагылазашьаа зеиԥшроу атәы. Уажәнатә иуҳәар ҟалоит атәылаҿы иҟоу атехника зегьы еиқәыршәахоит ҳәа, иагыз ҟаҵахоит. Ацәаӷәара зҭаху иҟаиҵоит аҳәара, анаҩс инеины ирцәаӷәоит. Ҳара иҳамоу атехникала ҵыԥх аасҭа сынтәа аиҳа ҩынтә еиҳаны иаҳцәаӷәарҭә алшара ҳамоуп, аха ацәаӷәара аамҭа анааилак, иаразанак зегьы рҿы иузыцәаӷәаӡом, амшцәгьагьы уи аус еиԥнарҟьоит. Астанциа ақалақь аҿоуп иахьыҟоу, атехника ақыҭақәа рахь ицароуп, уигьы аамҭа агоит. Знык дахьцо даҽа ҩынтә-хынтә ацара иқәшәоит, избанзар, зегьы аԥара еицрымам", - ҳәа еиҭеиҳәеит Барганџьиа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудио аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4

Бжьаниа Гәдоуҭа араион ахадас Боџьгәуа икандидатура еиҭа инаишьҭит

5
(ирҿыцуп 09:29 05.03.2021)
Гәдоуҭа араионтә еизара адепутатцәа Баграт Боџьгәуа араион ахадас дшьақәыдмырӷәӷәеит ажьырныҳәа 29 рзы имҩаԥысыз аилатәараҿы.

АҞӘА, хәажәкыра 5 – Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Гәдоуҭатәи араионтә еизарахь ашәҟәқәа неишьҭит араион ахадас Баграт Боџьгәуа икандидатура ахәаԥшразы ҳәа аанацҳауеит ахада ипресс-маҵзура.

Апресс-маҵзураҿы ишырҳәаз ала адокумент анапы аҵаҩын жәабран 26 рзы.

Баграт Боџьгәуа Гәдоуҭа араион ахада инапынҵақәа назыгӡо ҳәа дҟаҵан Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа идҵала 2020 шықәса, лаҵарамзазы. Боџьгәуа ари аҭыԥ аҿы диԥсахит Руслан Ладариа.

Гәдоуҭа араионтә еизара адепутатцәа Боџьгәуа араион ахадас дшьақәыдмырӷәӷәеит ажьырныҳәа 29 азтәи реилатәараҿы. Уи азы бжьык игхеит.

Аконституциатә процедура инақәыршәаны атәыла ахада азин имоуп 30 мшы рыҩныҵҟа аҽазныкгьы Боџьгәуа икандидатура адепутатцәа ирыдигалар, мамзаргьы аҽа кандидатурак рыдигалар.

Аизараҿы ақалақь, араион ахадас зыӡбахә ҳәо икандидатура рыдрымкылар, атәыла ахада азин имоуп аамҭала анапынҵақәа назыгӡо иаҭара.

Араион, Аҟәа ақалақь, аҳабла, ақыҭа ахадас дҟалар илшоит Аԥсны атәылауаҩ, 30 шықәса ирҭысхьоу, 5 шықәса еиҵамкәа аџьатә ԥышәа змоу.

5

120 миллион шәҭы Урыстәылаҟа инашьҭуп жәабран 15 раахыс

2
(ирҿыцуп 10:20 05.03.2021)
Аҳәса рымшныҳәа аламҭалаз Урыстәылаҟа иаларгалоит ашәҭқәа рацәаны. Аиҳарак Нидерландқәеи Еквадори рҟынтә.

АҞӘА, хәажәкыра 5 - Sputnik. 120 миллион шәҭы Урыстәылаҟа иаашьҭуп жәабран 15 инаркны хәажәкыра 3 рҟынӡа. Абри атәы аанацҳауеит Урыстәыла Афедералтә ҳазалхратә маҵзура.

Иарбоу аамҭазы Урыстәыла адекларациатә електронтә центрқәа ашәҟәы иҭаргалеит 9,15 нызқь тонна ашәҭ. Уи 2020 шықәсазы аасҭа ҩынтә еиҳауп (4259 тонн), 1,7 рыла еиҳауп 2019 шықәсазы (5271 тонн) аасҭа.

Уаанӡеиԥш сынтәагьы аекспортиор хадацәа ҳәа ишьоуп Нидерландқәеи Еквадори, иара убасгьы Кениеи Колумбиеи.

Аԥсны аҳазалхратә еилакы адыррақәа рыла, иахьазы 250 тонна 19 кьыла амимоза Аԥснынтәи иалыргахьеит. Ҵыԥх аасҭа ари арбага 50% рыла еиҳауп.

2020 шықәса абри аамҭазы 138 тонна 998 кьыла амимоза аҳәаа иахыган, 2019 шықәсазы – 175 тонна 22 кьыла.

2