Ажәлар ирылиааз апоет: Рушьбеи Смыр 71 шықәса ихыҵуазаарын

20
(ирҿыцуп 12:58 13.02.2021)
Аԥсны Жәлар рпоет, Дырмит Гәылиа ихьӡ зху аҳәынҭқарратә премиа алауреат, Ахьӡ-Аԥша аорден аҩбатәи аҩаӡара занашьоу Рушьбеи Смыр 71 шықәса ихыҵуазаарын жәабран 13 аҽны.

Sputnik

Рушьбеи Смыр ирҿиара ахыҵхырҭақәа игәаларшәо, Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Рассоциациа ахантәаҩы, апоет Мушьни Лашәриа иазгәеиҭеит ажәлар ирылиааз апоет ибаҩхатәра аханатәгьы еижьарада ишцәырҵыз, ишамаз ахатәы мҩа.

"Рушьбеи Смыр данқәыԥшӡаз, алитератураҿы раԥхьатәи ишьаҿақәа анеихигоз инаркынгьы иубарҭахахьан ажәлар ражәа, ажәлар рпоетика дшазааигәаз. Дызлиааз иуаажәлар рлахьынҵа, рхьаа, ргәыҵхақәа рызхәыцра иазкыз ипоезиа иахьагьы уаҵәгьы аԥсуа литература иалԥшаахны иаанхоит. Зегь зымчу илаиҵаз агәыбылра ҷыда апоезиа аҿеиԥш, ауаажәларратә ус аҿгьы заманала иааирԥшит. Уаҩԥсык иаҳасабала иԥсадгьыл иадибалаз аџьабаа шьардаӡоуп. Ҳара иаҳуалуп уи аԥсахара, ихьӡ акамыршәра, ипоезиа қәнагала ахә ашьара", - иҳәеит Лашәриа.

Апоет, аиҭагаҩ Денис Чачхалиа Рушьбеи Смыр аԥсуа литература иазынижьыз ишьҭамҭа аҷыдара дахцәажәо, иҳәеит иара ипоезиа ииашаҵәҟьаны ажәлар ишеицыртәу.

"Аԥсуа поезиа абзиабаҩцәа ибзиаӡаны ирдыруа Рушьбеи Смыр иажәеинраалақәа жәпакы кыр шықәса уажәаԥхьа автор ихаҭа данаԥхьоз саҳахьан. Заԥхьаҟа ипоет духараны иҟаз арҿиаҩы раԥхьатәи иаԥҵамҭақәа сахьырхаану, урҭ иара иҿаԥыц аҟнытә сахьырзыӡырҩхьаз насыԥ дууп сара сзыҳәа. Атермин "Жәлар рпоет" ҳара ҳаамҭазы маҷк иажәхьазаргьы ҟалоит, аха Рушьбеи Смыр ихаҿра ишанаало еиԥш, ҳаамҭазтәи даҽа поетк инаалаӡом ҳәа сгәы иаанагоит", - иазгәеиҭеит Денис Чачхалиа.

Рушьбеи Ҳазараҭ-иԥа Смыр диит жәабранмза 13, 1950 шықәсазы, Гәдоуҭа араион Аацы ақыҭан.

Рушьбеи Смыр акьыԥхь аҟны дцәырҵит 1965 шықәса инаркны. Апоет зааӡатәи иаԥҵамҭақәа агазеҭ "Бзыԥ" адаҟьақәа ирнылоит. 1973 шықәсазы иҭыҵуеит апоет раԥхьаӡатәи иажәеинраалақәа реизга "Аеҵәақәа рыкәашара". Ари аизга ала апоет данылоит хьӡи-ԥшеи згымыз ирҿиаратә мҩаду.

Рушьбеи Смыр ирҿиаратә ҭынха адагьы, иԥсадгьыл алахьынҵаӡбара кыр дазааԥсеит. Апоет, 1977-1979, 1989 ашықәсқәа рзы Аԥсны имҩаԥысуаз ахҭысқәа раан аԥсуа милаҭ ринтересқәа ахьчаразы игылаз дреиуан. 1989 шықәсазы еиҿкааз афорум "Аидгылара" Гәдоуҭатәи аҟәша аиҳабы ихаҭыԥуаҩс дыҟан.

Рушьбеи Смыр ипоезиа зегьы тема хаданы иамоуп иԥсадгьыл азхәыцра, ижәлар рдоуҳатә беиара абзиабара. Иара иажәеинраалақәа рҟны хыԥхьаӡара рацәала иуԥылоит аепитетқәа, аметафорақәа, аиҿырԥшрақәа, асимволизм.

Апоет иажәеинраалақәа еидызкыло аизгақәа 16 ҭыҵхьеит. Урҭ иреиуоуп: "Аеҵәақәа рыкәашара" (1973), "Ашьанҵа" (1976), "Ахҿа" (1979), "Сышьхақәа" (1981), "Ашыцқәа рашәа" (1985), "Акәукәуқәа еиқәҿырҭуеит" (1988), "Сҽыласқәа" (1990), "Рада гәышьа" (1994), "Аҳаҳаира" (1998), "Рарира" (2003), "Абжьы" (2005), "Слабашьа" (2008), ахәыҷқәа ирызку ажәеинраалақәа реизгақәа: "Арҵу" (2000), "Аҵыс иаҵәа" (2011). Иара убас, иҭыҵхьеит х-томкны иҟоу "Иалкаау иҩымҭақәа" реизга (2010, 2011, 2013).

XIX ашәышықәсазы Кавказ имҩаԥысуаз, аублаа жәлар рықәӡаара аазгаз атрагедиатә хҭысқәа ирызку Рушьбеи Смыр иҭоурыхтә поема "Семра" 2016 шықәсазы иҭыҵит. Аԥсны Жәлар рпоет Рушьбеи Смыр 2004 шықәсазы ихҵан Адыгатәыла Зҽаԥсазтәыз акультура аусзуҩы ҳәа ахьӡ ҳаракы. Ианашьоуп "Ахьӡ-Аԥша" аорден II аҩаӡара.

Рушьбеи Ҳазараҭ-иԥа Смыр иԥсҭазаара далҵит 2019 шықәсазы, ԥхынгәымза 29 аҽны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

20

Рыӡбахә ҳәоуп аԥхынразы аҭыԥқәа еиҳа заа иахьҿарҵо Аԥсны акурортқәа

7
(ирҿыцуп 14:26 09.03.2021)
Асиа шьақәыргылоуп 2020-2021 шықәсқәа рзы Аԥсны заанаҵтәи аҭыԥқәа рҿаҵараз амаҵзура адыррала.

АҞӘА, хәажәкыра 9 - Sputnik. Аԥсшьараз анхарҭаҭыԥқәа рҿаҵара амаҵзура TVIL.RU адырра ҟанаҵоит Аԥсны акурортқәа реиҳа аҿаҵа ахьыҟарҵо ракәны иҟоуп ҳәа.

Атуристцәа реиҳараҩык заанаҵы 8 - 15 уахы аангылареи 1,3 - 2,7 нызқьмааҭ аныхреи рыгәҭакуп.

Убри аан аиҳарак аԥсшьара ахәԥса лаҟәуп Гәдоуҭа - 1,3 нызқьмааҭ уахык азы, еиҳа ахәԥса ҳаракуп Пицунда - 2,7 нызқьмааҭ уахык азы.

Ииасыз ашықәс иадкыланы заанаҵтәи аҿаҵақәа рхыԥхьаӡара еиҳахеит акурортқәа быжьба рҿы:

  • Гагра – 2419 мааҭ / 11,5 у.,
  • Пицунда – 2683 мааҭ / 11 у.,
  • Афон ҿыц -1984 мааҭ / 8 у.,
  • Аҟәа – 2441 мааҭ / 15 у.,
  • Цандрыԥшь – 2399 мааҭ / 13 у.,
  • Алаҳаӡы – 2579 мааҭ / 10 у.,
  • Гәдоуҭа – 1305 мааҭ / 14 у.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

7

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеранцәа ргәыԥк ахада ԥхьатәара дцарц ааԥхьара ирҭеит

8
(ирҿыцуп 14:17 09.03.2021)
Ҩышәҩык инарзынаԥшуа Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеранцәа атәыла ахада Аслан Бжьаниа иахь ааԥхьара рнапы аҵарҩит.

АҞӘА, хәажәкыра 9 - Sputnik. 1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеранцәа ргәыԥк ахада Аслан Бжьаниа ԥхьатәара дцарц ааԥхьара ирҭеит.

Ааԥхьараҿы аветеранцәа иазгәарҭеит 2020 шықәсазтәи анапхгареиҭакреи уи ашьҭахьтәи алхрақәеи атәылаҿ аҭагылазаашьа шеиҭарымкыз, 2004 шықәса раахыстәи аполитикатә кризис еиҳагьы аҽшарҭбааз.

"Ақәԥара ахьӡала ақәԥара ҳарааԥсеит. Адәныҟатәи ашәарҭарақәа ракәӡам ҳазҿагылогьы, ҳара ҳара ҳаиҿагылоуп. Иахьа зегьы еилыркаахьеит иалху амҩа, аиаша уҳәозар амҩа аҟамзаара, хара имгакәа аҳәынҭқарра ацәыӡрахь ҳашкылнаго", - аҳәоит аԥшьгаратә гәыԥ ирыладырҵәаз ааԥхьара.

Аҳәынҭқарразы ишәарҭоу ахылҿиаақәа ралмыршаразы, амилаҭ ԥхьаҟатәи рыҿиараз аҭагылазаашьа бзиақәа раԥҵаразы аветеранцәа ааԥхьара руеит:

  • Аслан Бжьаниа ԥхьатәара ацаразы аӡбра идикыларц,
  • Хара имгакәа ахада иалхрақәеи аҭыԥантәи ахаланапхгараҭаратә усбарҭақәа рахь алхрақәеи еицымҩаԥгазарц,
  • Аполитикатә партиа "Амцахара", аветерантә еиҿкаара "Аруаа", егьырҭ аветерантә еиҿкаарақәа ахада иалхраан акандидат иқәыргылара ма акандидатцәа руаӡәк далкааны идгылара рҽацәхьаркырц,
  • Аполитикатә партиа "Амцахара", аветерантә еиҿкаара "Аруаа", егьырҭ аветерантә еиҿкаарақәа алхрақәа раан алхратә закәанԥҵара анормақәа рықәныҟәашьеи аполитикатә етика азгәаҭашьеи хылаԥшра рыҭаразы акомиссиа (аринахыс – Акомиссиа) еицаԥырҵарц,
  • Акомиссиа иалнаршароуп ахадарахьы акандидатцәа рыбжьара аиқәшаҳаҭра анапаҵаҩра – иаиааиуа алхрақәа рышьҭахь ажәлар реидкылара аҭакԥхықәра рхахьы ишырго, аҿиаразы аҳәынҭқарратә программа аус шадыруло азы.

Аҩаша, хәажәкыра 9 рзы аветеранцәа атәылаҿ иҟоу аполитикатә ҭагылазаашьазы Аҟәа апресс-конференциа мҩаԥыргеит. Апресс-конференциа иалахәын аибашьра аветеранцәа: Гарри Саманба, Алик Бгьеу, Ҭемур Қәычбериа, Витали Тарнаа.

Апресс-конференциаҿ Аԥсны Афырхаҵа Гарри Саманба ахҳәаа аиҭеит ахада инапынҵақәа рааныжьразы аибашьра аветеранцәа ргәыԥ иҟанаҵаз ааԥхьара, иазгәеиҭеит анапхгара ҿыц шықәсыктәи русура атәыла аԥсҭазаараҿы еиҭакрак шанамҭаз.

"Сара арадикалтә усқәа сырҿагылаҩуп. Хәажәкыра 11 рзы "Аруаа" реизара ду мҩаԥысраны иҟоуп. Ааԥхьара ҟасҵоит ишәа-изаны иҟам шьаҿақәак ҟамларц, иласу аӡбрақәа рыдрымкыларц, избанзар еиҳа-еиҳа аҵахь ацара ҳаҿуп. Ахада хатәгәаԥхарала ԥхьатәара ицара акәзар – политикатә шьаҿаны сахәаԥшуеит", - иҳәеит иара.

Саманба иажәақәа рыла атәыла анапхгареи аоппозициааи аусеицура иалагароуп, ус анакәымха аҳәынҭқарра бзиарак азыԥшны изыҟалом.

8