"Хәба уџьыба иҭоушәа иԥхьаӡа": аҵара иадҳәалоу азгәаҭарақәа

54
(ирҿыцуп 18:27 14.02.2021)
Аҵара иҭоу аҿар изықәныҟәо азгәаҭарақәа ртәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа.

Ауаҩы иԥсҭазаараҿы имҩаԥысуа ихадароу аетапқәа зегьы згәаҭарак-згәаҭарак рыдҳәалоуп. Дарбанызаалак дахьыҟазаалак дызҿу иус маншәалахаразы, амышьҭацәгьа дизымцәгьахаразы, ацәгьа-мыцәгьа иҟәыблаарц азы еиуеиԥшым азгәаҭарақәа дрықәныҟәоит.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

"Сара акгьы ҟасҵом, акгьы азгәасҭом" зҳәогьы имоуп иара дзықәныҟәо азхаҵарақәа, урҭ акгьы ишрыдимҳәалогьы. Ҳарзааҭгылап ҳаамҭазы аҵара иҭоу аҿар изықәныҟәо азгәаҭарақәа. Аиҳаракгьы аԥышәарақәа, азшьақәа рыҭираан астудентцәа жәлар разгәаҭарақәа ирызхьаԥшуеит. Урҭ рыбжьара иуԥылоит акрызхыҵуа, ишьақәгылахьо азгәаҭарақәа реиԥш, иҿыцқәоугьы, ҳаамҭа иарҿиаз.

"Ашәҟәы ухчынҵа"

Дарбан иԥызымшәац аԥышәара уаҵәы иумазар, уаха ашәҟәы ухчы иаҵаҵан уцәар, ушәҟәы иану зегьы ухшыҩ иҭалоит ҳәа ирҳәо. Аха ус ианыҟауҵо иухамышҭыроуп ашәҟәы аҿы аартны ашьҭаҵара шыҟамло – уи иану зегьы ухшыҩ иҭамлакәа, харабӷьара ицоит. Џьоукы ари мифуп ҳәа иааигәангьы ирыдыркылом, аха иара убри аан ирацәаҩуп еиҭазҳәо ари азгәаҭара "аус ауеит" ҳәа. Ашколхәыҷқәеи астудентцәеи рыбжьара ари зегь реиҳа ахархәара змоу ритуалуп. Иазгәаҭатәуп апсихологцәагьы ишазгәарҭо ауаҩы даныцәоу ихшыҩ аԥсы шашьо еиԥш, аҽны иаднакылоз аинформациа ахшыҩ аҿы ишынхо. Уи ҳәарада уааҟәымҵӡакәа иуаҳауаз, ма узыԥхьоз информациазароуп, ус акәымкәа ашәҟәы уамыԥхьакәа ухы иаҵауҵеит ҳәа ухшыҩ акыр ҭалап ҳәа иҟоума?! Ари азгәаҭара ауаҩы иманшәалара шьақәзырӷәӷәо ауп.

"Хә-мааҭк ушьапашьхәаҿ"

"Хә-мааҭк ушьапашьхәа инавҵаҵа, хәба уџьыба иҭоушәа иԥхьаӡа" ҳәа азгәарҭоит даҽа џьоукгьы. Ари азгәаҭара ҳҿар рыбжьара ҿыц ицәырҵыз иреиуоуп. Хәба ицо абаз аманшәалара ацуп, абеиара узаанагоит ҳәа иԥхьаӡан еснагь. Иаҳҳәап, зҷапан кашәаз иҷапан ашьҭыхразы хә-мааҭк ицо ауп иақәырҵо. Хәба – ахыԥхьаӡара асимволтә ҵакы иаҵарҵо ала, иззыԥшу ахәшьара рзаанагап ҳәа хә-мааҭк ицо ауп, рџьыба, ма реимаа иҭарҵо. Насгьы уи зҭоу уарӷьа џьыба акәзароуп, ма уарӷьа еимаа – арӷьа, арыӷьарахь агьежьра абзиара, аманшәалара иатәу гануп.

Ахаа уфароуп

Аԥышәара уанҽазыҟауҵо ахаа уфалар ухшыҩ аусура иацхраауеит ҳәа иԥхьаӡоуп. Иара убасгьы аԥышәара аҽны уманшәалар уҭахызар, унапаҿы ихаау еилаҳәарак укызар, хымԥада уара узы ибзиоу, иуҭаху абилеҭ уқәшәоит рҳәоит. Насгьы ауада ашәхымс уанахысуа иуқәшәарц иуҭаху абилеҭ аномер гәаныла иуҳәароуп.

Изҭахым ихы аҵара мчыла иузҭацалом ҳәарада. Ишдыру еиԥш, аԥышәарақәа рыламҭалазы агәыхыҭхыра цәырҵуеит. Арҭ азгәаҭарақәа ауаҩы игәҭынчра иацхааруа иреиуоуп. Иҳәатәуп, аԥышәара зҭиуа ихьӡала аныҳәара анымҩаԥырго шыҟоугьы, ашьыжь аҩны дандәылҵуа акәзар, аиҳабы диқәныҳәаны дишьҭуеит.

54

Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар еизгоу ркоманда Ростов акоманда иаҵахеит

9
(ирҿыцуп 19:28 28.02.2021)
Аԥсназы ростовтәи акомандеи иареи реицыхәмарра аԥшьбатәи аиҩызаратә хәмарра акәхеит аҵара-ҽазыҟаҵаратә ҽеизгарақәа рҳәаақәа иҭагӡаны.

АҞӘА, жәабран 28 – Sputnik. Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар еизгоу ркоманда Ростовтәи Аолимпиатә резерв аучилишье акоманда иаҵахеит амҽыша жәабран 28 рзы. Абри азы адырра ҟанаҵоит Аԥсны Аспорт азы аҳәынҭеилакы.

Ҭамаз Бжьаниа иааӡамҭацәа Аԥсни Урыстәылеи зҽаԥсазтәыз разыҟаҵаҩ Александр Тумасиан иазыҟаиҵо акоманда иацыхәмаруан Шәача Аолимпиатә парк аҟны, иагьхыркәшахеит 2:1 ҳәа ростоваа риааирала.

Ахәмарра даҭааит Аԥсны Аҿари аспорти рзы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Џьамал Гәбаз, иара Александр Тумасиан идиныҳәалеит "Ахьӡ-аԥша" аорден III аорден ахьианаршьаз, уи азы Аԥсны ахада аусԥҟа инапы аҵаиҩхьан жәабран 9 рзы.

"Сара сазыҟаҵаҩ Александр Тумасиан аорден ахьианаршьаз идсныҳәалоит. Ари ауаҩ еснагь аԥснытәи аспортсменцәа илаԥш рхуп, ҳтәылаҿы аспорт арҿиара, аларҵәара дацхраауеит. Сынтәа иара ибзоураны аԥснытәи ашьапылампыласцәа қәыԥшқәа ааҩык Ростовтәи аолимпиатә резерв иаҵанакуа атәылаҿацәтә училишье иҭалеит. Иара гәыла-ԥсыла аспорт даласоуп, ианаауҭаххалак зегь рыла дувагылоит", - ҳәа азгәеиҭеит иара.

Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар ркоманда аҵара-ҽазыҟаҵаратә еизгарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны уаанӡа иацыхәмаруан шәачатәи акоманда "Медик", урҭ ирыҵахеит 4:0 ҳәа. Анаҩс ирыцыхәмарит аклуб "Шәача", аԥснытәи акоманда ари ахәмарраан иаиааит 4:2 ҳәа. Анаҩс, ҳкоманда астрахантәи "Волгарь" адубль иацыхәмарит, ара "Волгарь" аиааит 4:1 ҳәа.

9

Амшын иаҿықәу абаҳча: апринц Ольденбургтәи ипарк аиҭашьақәыргылара шымҩаԥысуа

4
Апринц Ольденбургтәи ипарк аиҭашьақәыргылара иалагеит 2017 шықәсазы, аусурақәа рхыркәшара азԥхьагәаҭоуп аԥхынра алагамҭаз 2021 шықәсазы.

Акурорт Гагра ашьаҭаркҩы, апринц Ольденбургтәи ипарки гагратәи аколоннадеи реиҭашьақәыргылара иалагеит ԥшьышықәса раԥхьа асоциал-економикатә ҿиара апрограммала. Аусурақәа рынагӡаразы иазоушьҭын 118 миллион мааҭ аԥара.

Иазԥхьагәаҭан апарк ӡылеи фымцалашаралеи аиқәыршәара. Ҳаамҭа иақәшәо аинфраструктура аиҿкаара адагьы иазыԥхьагәаҭоуп аҵиаақәа рацәаны реиҭаҳара, аӡҭарчқәа аԥсыӡ рҭаҵара.

4