"Хәба уџьыба иҭоушәа иԥхьаӡа": аҵара иадҳәалоу азгәаҭарақәа

63
(ирҿыцуп 18:27 14.02.2021)
Аҵара иҭоу аҿар изықәныҟәо азгәаҭарақәа ртәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩ Есма Ҭодуаԥҳа.

Ауаҩы иԥсҭазаараҿы имҩаԥысуа ихадароу аетапқәа зегьы згәаҭарак-згәаҭарак рыдҳәалоуп. Дарбанызаалак дахьыҟазаалак дызҿу иус маншәалахаразы, амышьҭацәгьа дизымцәгьахаразы, ацәгьа-мыцәгьа иҟәыблаарц азы еиуеиԥшым азгәаҭарақәа дрықәныҟәоит.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

"Сара акгьы ҟасҵом, акгьы азгәасҭом" зҳәогьы имоуп иара дзықәныҟәо азхаҵарақәа, урҭ акгьы ишрыдимҳәалогьы. Ҳарзааҭгылап ҳаамҭазы аҵара иҭоу аҿар изықәныҟәо азгәаҭарақәа. Аиҳаракгьы аԥышәарақәа, азшьақәа рыҭираан астудентцәа жәлар разгәаҭарақәа ирызхьаԥшуеит. Урҭ рыбжьара иуԥылоит акрызхыҵуа, ишьақәгылахьо азгәаҭарақәа реиԥш, иҿыцқәоугьы, ҳаамҭа иарҿиаз.

"Ашәҟәы ухчынҵа"

Дарбан иԥызымшәац аԥышәара уаҵәы иумазар, уаха ашәҟәы ухчы иаҵаҵан уцәар, ушәҟәы иану зегьы ухшыҩ иҭалоит ҳәа ирҳәо. Аха ус ианыҟауҵо иухамышҭыроуп ашәҟәы аҿы аартны ашьҭаҵара шыҟамло – уи иану зегьы ухшыҩ иҭамлакәа, харабӷьара ицоит. Џьоукы ари мифуп ҳәа иааигәангьы ирыдыркылом, аха иара убри аан ирацәаҩуп еиҭазҳәо ари азгәаҭара "аус ауеит" ҳәа. Ашколхәыҷқәеи астудентцәеи рыбжьара ари зегь реиҳа ахархәара змоу ритуалуп. Иазгәаҭатәуп апсихологцәагьы ишазгәарҭо ауаҩы даныцәоу ихшыҩ аԥсы шашьо еиԥш, аҽны иаднакылоз аинформациа ахшыҩ аҿы ишынхо. Уи ҳәарада уааҟәымҵӡакәа иуаҳауаз, ма узыԥхьоз информациазароуп, ус акәымкәа ашәҟәы уамыԥхьакәа ухы иаҵауҵеит ҳәа ухшыҩ акыр ҭалап ҳәа иҟоума?! Ари азгәаҭара ауаҩы иманшәалара шьақәзырӷәӷәо ауп.

"Хә-мааҭк ушьапашьхәаҿ"

"Хә-мааҭк ушьапашьхәа инавҵаҵа, хәба уџьыба иҭоушәа иԥхьаӡа" ҳәа азгәарҭоит даҽа џьоукгьы. Ари азгәаҭара ҳҿар рыбжьара ҿыц ицәырҵыз иреиуоуп. Хәба ицо абаз аманшәалара ацуп, абеиара узаанагоит ҳәа иԥхьаӡан еснагь. Иаҳҳәап, зҷапан кашәаз иҷапан ашьҭыхразы хә-мааҭк ицо ауп иақәырҵо. Хәба – ахыԥхьаӡара асимволтә ҵакы иаҵарҵо ала, иззыԥшу ахәшьара рзаанагап ҳәа хә-мааҭк ицо ауп, рџьыба, ма реимаа иҭарҵо. Насгьы уи зҭоу уарӷьа џьыба акәзароуп, ма уарӷьа еимаа – арӷьа, арыӷьарахь агьежьра абзиара, аманшәалара иатәу гануп.

Ахаа уфароуп

Аԥышәара уанҽазыҟауҵо ахаа уфалар ухшыҩ аусура иацхраауеит ҳәа иԥхьаӡоуп. Иара убасгьы аԥышәара аҽны уманшәалар уҭахызар, унапаҿы ихаау еилаҳәарак укызар, хымԥада уара узы ибзиоу, иуҭаху абилеҭ уқәшәоит рҳәоит. Насгьы ауада ашәхымс уанахысуа иуқәшәарц иуҭаху абилеҭ аномер гәаныла иуҳәароуп.

Изҭахым ихы аҵара мчыла иузҭацалом ҳәарада. Ишдыру еиԥш, аԥышәарақәа рыламҭалазы агәыхыҭхыра цәырҵуеит. Арҭ азгәаҭарақәа ауаҩы игәҭынчра иацхааруа иреиуоуп. Иҳәатәуп, аԥышәара зҭиуа ихьӡала аныҳәара анымҩаԥырго шыҟоугьы, ашьыжь аҩны дандәылҵуа акәзар, аиҳабы диқәныҳәаны дишьҭуеит.

63

Урыстәылатәи аспелеологцәа Веревкин иҳаԥаҿы ахаҵа иԥсыбаҩ рбеит

3
(ирҿыцуп 09:32 05.08.2021)
Урыстәылатәи аспелеологцәа ргәаанагарала Веревкин иҳаԥаҿыарыцҳара ҟалазар ҟалоит 2020 шықәса аԥхын ма ҭагалан.

АҞӘА, нанҳәа 5 – Sputnik, Бадри Есиава. Урыстәылатәи аспелеологцәа Аԥсны иҟоу Веревкин иҳаԥаҿы ахаҵа иԥсыбаҩ рбеит 1100 метра алаҟәыраҿы, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Урыстәыла аспелеологцәа Реидгыла анапхгара алахәыла Евгени Снедков.

"Нанҳәа 3, асааҭ 4:00 азы Москва, Перовсктәи аклуб аспелеологцәа ргәыԥ, 30 шықәса инарзынаԥшуа Веревкин иҳаԥаҿы аусурақәа мҩаԥызго, атурист иԥсыбаҩ рбеит. Аԥхьа аҭаларҭатә ҵеиџь ахықәаҿ ашаха рбеит, маҭәақәакгьы. Анаҩс 1100 метра алаҟәыраҿ ауаҩы иԥсыбаҩ кнаҳан", - иҳәеит иара.

Снедков иажәақәа рыла иҭахаз дыштуристыз еилкаахеит, избанзар аҳаԥы амаршрут ауадаҩра иақәшәомызт ихархәагақәа. Иҟалоит иара аԥышәеи амчи изымхазар. Уи адагьы асеиԥш иҟоу аҳаԥқәа аӡәы ихала аҭалара ашәарҭадара атехника еиланагоит. Иара ихаҭара шьықәзыргылаша ҳәа аспелеологцәа акгьы рзымԥшааит.

Урыстәылатәи аспелеологцәа ргәаанагарала Веревкин иҳаԥаҿы арыцҳара ҟалазар ҟалоит 2020 шықәса аԥхын ма ҭагалан.

Аспелеологцәа реидгыла Аԥсны АҶА ахь адырра ҟарҵеит.

"Идокументқәеи игәакьацәеи ԥшаатәуп. Иҟаҵатәу дара ирҳәароуп. Асеиԥш аан аԥсыбаҩ аҭгара рҽазыршәоит аха ариаҟара аҵаҟынтә уи уадаҩуп. 50 – 100-ҩык рҟынӡа аспелеологцәа аҭахуп. Аҳаԥаҿы ишәарҭоу аҭыԥқәа ыҟоуп",- иҳәоит Снедков.

Иара иҳәеит Аԥсныҟа амҩа ишықәло аспелеологцәа Реидгылаҟынтә уи азы аҳәара ҟаҵахар.

2020 шықәса нанҳәамзазы Арбаика аҳаԥаҿы дҭахеит аспелеолог Павел Демидов. Иԥсыбаҩ 300 метра рҟынтә ихагалан.
Веревкин иҳаԥы адунеи аҿы реиҳа иҵаулоу ҳәа иԥхьаӡоуп. 2018 шықәсазы урыстәылатәи аспелеологцәа 2212 метра илбааит.

3

Аԥсны акоронавирус зланы зыԥсҭазаара иалҵыз 320-ҩык рҟынӡа инаӡеит

15
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 22642-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 18189-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 320-ҩык.

АҞӘА, нанҳәа 4 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 392-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 98-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы рыԥсҭазаара иалҵит ԥшьҩык: 76 шықәсеи 80 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа аҳәсеи,  42 шықәсеи 83 шықәсеи зхыҵуаз ҩыџьа ахацәеи.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 178-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 41-ы, ибжьаратәуп - 51-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 44-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә 17-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 24-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 47-ҩык, урҭ рахьтә 12-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 13-ҩык апациентцәа.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

15
Атемақәа:
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау

WhatsApp афункциа ҿыц аусура иалагоит

1
(ирҿыцуп 10:10 05.08.2021)
Аопциа ҿыц асмартфонқәа рҿы ахархәара алшо иҟалоит WhatsApp амессенџьер шааиҭарыцхалак.

АҞӘА, нанҳәа 5 - Sputnik. WhatsApp зҽызҵәахуа афотоқәеи авидеоқәеи рынашьҭра афункциа аартхоит ҳәа рҳәеит аилахәыра ахаҭарнакцәа.

Ахархәаҩцәа рфотосахьақәеи авидеоқәеи рышьҭлар алшоит аопциа "Знык ахәаԥшра" ацхыраарала. Афотосахьақәеи авидеоқәеи знык урыхәаԥшуеит нас ианыҵуеит.

Ари аҩыза афункциа аус ауеит Instagram аҿы: изауа акнопка дақәыӷәӷәоит, асахьа ма авидео ибоит, уи анаҩс урҭ ықәҵуеит.

WhatsApp аҿы ирҳәом ари ишаанамго изауыз скринрекордер ала аҭаҩра илшом ҳәа.

1