Аҟәатәи аоперштаб закәаншьаҭада афымцамч зхы иазырхәо аҿыхзароуп аҳәеит

8
Аҟәа ахада Беслан Ешба закәаншьаҭада акриптавалиута арҳара аҿагыларазы аоперштаб аилатәара мҩаԥигеит.

АҞӘА, мшаԥы 1 - Sputnik. Амаининг-фермақәа ԥшьба, зымчхара 20 киловатт иҟази, 50 киловатт зымчхара ыҟаз ахархәагақәеи аарԥшны иаҿыхын уаанӡатәи аҟәатәи ацәазауад ахыбраҿы ҳәа иҳәеит аилатәараҿы ақалақь "Афымцамчҭира" аиҳабы Џьамбулаҭ Аршба.

Уаанӡатәи аилацәажәарақәа руак аҿы "Афымцамчхылаԥшра" иаҭан 500 ҭыӡҭыԥ рсиа ақалақь аҵакыраҿы ахԥатәи афазақәа закәаншьаҭада иахьнагоу. Урҭ рҟынтәи жәаба заҵәык гәаҭан.

Беслан Ешба иҳәеит агәаҭарақәа шырццактәу, ахьҭақәа шиасуагьы афымцамч ахархәара шеиҵамхо.

"Афымцамчхылаԥшра" аинспектор Саида Кәыџԥҳа лажәақәа рыла аобиект закәаншьаҭада ишаҿаку, административтә зинеилагаразы аԥкаанҵа, акт азырхиара, Аҳәынҭстандарт ари ахәаԥшразы рзынашьҭра, азинеилагаҩ инап иаҵарыҩра, аӡбарҭахь аус анашьҭра – уахыки-ҽнаки рҭахуп.

Беслан Ешба аихшаратә ҳақәа рыла аҭагылазаашьа ҭҵаалатәуп, абонентцәа уахыки-ҽнаки рыҩнуҵҟа рхы иадырхәо афымцамч аилыргаразы ҳәа иҳәеит. Аха атехникатә мзызқәа ирхырҟьаны "Амшынеиқәафымцамч" ари аҩыза аинформациа амам.

Аилацәажәараҿы аҟазауаа иазгәарҭеит х-фазак рынашьҭразы "Амшынеиқәафымцамч" азин ҟанаҵароуп, уи аҵаӷәы амазароуп ҳәа. Аобиект зхатәу анаплакахь итәылауаҩшәҟәи аҩнытә шәҟәи иманы днеины официалла азыҳәа ҟаиҵароуп.

Убри аан абзазаратә ҭахрақәа рзы 10 киловаттк азхоит.

Беслан Ешба иазгәеиҭеит аштаб аусура "ауаа аекономикатә ԥхасҭа рыҭара, ма еиҳа имаҷны афымцамч рхы иадырхәартә аҟаҵара ишазырхам".

"Аха убри аан астанциа маҷқәа зегьы ахархәаратә лимит рымоуп, фазактәи ацәаҳәақәа аидара рцәыхьанҭахоит. "Амшынеиқәафымцамч" атехникатә лшара амазар, изҭаху абонент ацәаҳәа изнаргоит, ихадароу - ахәԥса ишәозароуп", - ҳәа иҳәеит Ешба.

Аха ахархәаҩцәа афаза наргоит, убри аан аԥарашәара рҭахым.

Џьамбулаҭ Аршба иазгәеиҭеит ареидқәа ирылҵшәаны 90 абонент азин рыҭан ацәаҳәацҵақәа рнагаразы.

Беслан Ешба иҳәеит ауааԥсыра рацәажәара, аҭагылазаашьа реилыркаара шаҭаху.

8
Атемақәа:
Аԥсны аенергетика апроблемақәа (256)

Аҭоурых аӡыблара иалҵыз: Адиле Аббас-оӷлы диижьҭеи шәышықәса ҵит

2
Аԥсны акультура зҽаԥсазтәыз аусзуҩ, аџьа аветеран, "Ахьӡ -Аԥша" аорден аҩбатәи аҩаӡара занашьоу Адиле Аббас-оӷлы сталинтәи арепрессиақәа раан, Нестор Лакоба иҭаацәа рҟынтә зыԥсы ҭаны иаанхаз аӡәзаҵәык лакәын. Иахьа лыԥсы ҭазҭгьы, илхыҵуан шәышықәса.

Наала Гәымԥҳа, Sputnik

Адиле Аббас-оӷлы диит мшаԥымза 23 1921 шықәсазы. Лабду Иаҳиа Аббас-оӷлы милаҭла дџьамын. 20-тәи ашәышықәса аҽеиҩшымҭаз Аԥсныҟа даауеит, ибла хнакуеит ари атәыла, анаҩс иӡбоит наӡаӡа аангылара. Аҭаацәарагьы аԥиҵоит араҟа.

"Саб дџьамын, сан-даԥсыуан. Саб иҳәо саҳахьан: "Аԥсны зегьы реиҳа бзиа избоит". "Избан?" - сиазҵаауан сара. "Избан акәзар аԥсуа жәлар ахьы иаҩызоуп, мыцхәы ацәажәара бзиа ирбаӡом. Бымшәан, Аԥсны есымша иҟазаауеит, сара сдунеи сыԥсахыргьы, иара шышәҭло агәра згоит", - абас лаб иҳәоны илгәалалыршәон Адиле Аббас-оӷлы.

Лан лзы акәзар, абас лҳәон:

"Сара сан д-Аҩӡԥҳан, ажәла бзиа, ажәла ӷәӷәа датәын. Хәҩык аишьцәа лыман, рызегь аибашьраҟны иҭахеит", - ҳәа лгәалашәарақәа дырзааҭгылахьан аиҿцәажәарақәа руак аҟны Адилле Аббас-оӷлы.

Иаҳиа Аббас-оӷли иԥшәмаԥҳәыс Гиульфидани рҭаацәараҟны иит ԥшьҩык ахәыҷқәа, хҩык аишьцәа: Шаҳбас (Адиле лаб), Ризу, Касима, рыԥҳазаҵә Наргиз. Адиле 15 шықәса анылхыҵуаз Сариа Лакоба лашьа Емды Џьих-оӷли лареи еибадырит, анаҩс аҭаацәара аԥырҵеит.

Аха раԥхьаҟа ирзыԥшраны иҟаз ахлымӡаах атәы абардыруаз, агәырӷьара зцыз рҭаацәаратә ԥсҭазаара аамҭа кьаҿк иалагӡаны иҿахҵәеит. Иалагеит сталинтәи арепрессиақәа. Нестор Лакоба иҭаацәа лаԥшықәҵаны ирыман, аӡәаӡәала рҭакра иалагеит. 1938 шықәсазы Адиле лыԥшәма дҭаркуеит ахара идҵаны, хара имгакәан ларгьы уи аҩыза аҭакра лԥеиԥшхоит. Уи ашықәсазы Адиле Аббас-оӷлы "ажәлар раӷа" ҳәа лыхьӡҵаны Аԥсны дахцан. 16 шықәса ахлымӡаах лхыганы Аԥсныҟа дхынҳәуеит 1953 шықәсазы. 1956 шықәса рзы Аԥснытәи АССР Иреиҳаӡоу аӡбарҭа лхара лыхнахит. 1957 шықәса рзы Аҟәатәи арҵаҩратә институт аҭоурыхтә факультет далгеит.

Акыр шықәса рышьҭахь илылшеит дызҭагылаз агәаҟра атәы зҳәо агәалашәарақәа рыҩра. Убас, 2005 шықәсазы иҭлыжьуеит ашәҟәы "Не могу забыть " зыхьӡу.

Нестор Лакоба ихьӡ зху Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә музеи адиректор Лиудмила Малиа илҳәоит:

"Афырԥҳәыс ҳәа ззуҳәаша лакәын Адиле. Лара илылшеит дызҭагылаз агәаҟрақәа зегьы лыхганы, лҽеиқәырханы, абахҭа хьшәашәа даиааины, лыҩныҟа ахынҳәра. Илхылгаз ахлымӡаах атәы еиҭалҳәоит угәаҵантә инеиртә еиԥш лышәҟәқәа рыҟны. Дызҭагылаз аџьамыӷәа ззымдыруаз ауаа ирыцеиҩылшеит", - ҳәа лҳәоит Малиа.

Аҭоурыхҭҵааҩ Гәырам Гәымба Адиле Абас-оӷлы длыхцәажәо дазааҭгылахьан уи илылаз адоуҳа анырра шунаҭоз.

"Лара илхылгаз аҩыза ахлымӡаах зхызгаз рацәоуп 1930-тәи ашықәсқәа рзы арепрессиақәа раан, аха урҭ рахьынтә иааԥшит ауаа ҷыдақәа, аџьамыӷәа ду зыхганы иуаҩны иаанхаз. Сара еиҳараӡак исгәалашәоит илылаз адоуҳатә мчы. Уахьлыхәаԥшуаз дхәыҷызшәа убон, аха агәамч ду лылан. Уанлацәажәоз аԥхарра ду, аенергиа уныруан. Илхылгаз зегьы дыриааины, ауаа рахь абзиабара ду аалырԥшуан... Ас еиԥш зылшо адунеи аҟны даара имаҷуп, иагьа лхылгазаргьы, дуаҩы лашан, ус лыхьӡ аанлыжьит", - ҳәа иҳәоит Гәырам Гәымба.

Адиле Аббас-оӷлы узыршанхо ԥхыӡк лбахьан, лышәҟәы "Не могу забыть" анҭыҵ ашьҭахь: Ашә аартны Нестор Лакоба иҩны дныҩналеит. Амаҵурҭаҟны итәан аҭаацәа зегьы. Сариа Адиле данылба, дыҩны дналԥылеит, дылгәыдыҳәҳәаланы ус лалҳәеит: "Анцәа иџьшьоуп! Бара ибылшеит сгәаҳәара анагӡара, ауаа иреилбыркааит аиашаҵәҟьа абахҭаҟны ибхыбгаз. Сыбзыразуп, сара агәра згон уи шынабыгӡоз, шьҭа сгәы ҭынчуп".

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

2

Ҷкотуа: аиҳабацәа рхымҩаԥгашьала ҳрааӡон ҳаныхәыҷыз

2
(ирҿыцуп 16:51 23.04.2021)
Амилаҭтә культура иадҳәалоу абзиарақәа реиқәырхашьа, аҭаацәареи ахшареи реимадара, ааӡараҟны иҟоу ахьысҳарақәа зыхҟьо ирылацәажәеит арадио Sputnik аефир аҟны ауаажәларратә усзуҩ Октаи Ҷкотуеи аетнограф, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Виктор Аҩӡбеи.
Ҷкотуа: аиҳабацәа рхымҩаԥгашьала ҳрааӡон ҳаныхәыҷыз

"…Сара сазхәыцуеит саныхәыҷыз сани, саби, сандуи ҷыдала ҳрааӡозма ҳәа. Мамоу. Абри ҳқыҭаҟны иҟаз зегьы рхымҩаԥгашьала ҳрааӡон. Абри абри ауп ҳәа ҳарҳәаӡомызт. Ус ишыҟоу иаҳдырбон рыԥсҭазаашьала, рныҟәашьала, ртәашьа-ргылашьала, реизыҟазаашьала. Урҭ уахьрыхәаԥшуаз ухы уааӡон, убри аҩыза аҭагылазаашьа ыҟан", - иҳәеит Ҷкотуа.

Аиҿцәажәара инарҭбааны шәазыӡырҩы аудиофаил аҟны.

2