Амаининг, анаркотикқәа, амҩатә машәырқәа: Аԥсны ААР 2021 шықәса хымзтәи аусура

13
(ирҿыцуп 15:11 15.04.2021)
Аԥсны аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар инарҭбаау аилатәара мҩаԥигеит 2021 шықәса актәи аԥшьбарак аусурақәа реихшьаала аҟаҵаразы.

АҞӘА, мшаԥы 15 - Sputnik. Аԥсны ААР аҟәшақәеи аусбарҭақәеи рнапхгаҩцәа аминистр Дмитри Дбар иҿаԥхьа аҳасабырба ҟарҵеит русура амҩаԥысшьазы ҳәа аанацҳауеит аминистрра апресс-маҵзура.

Аԥсны ААР аштаб аиҳабы Даур Ажьиба идыррақәа рыла 2021 шықәса ажьырныҳәа-хәажәкыра амзақәа рзы 197 цәгьоура мҩаԥысит, 160 цәгьоура аарԥшуп – 81,2%.

2020 шықәса иара абри аамҭазы 151 цәгьоура рҟынтәи 64,9% аарԥшын.

Аԥсны ААР ирҳәеит Дмитри Дбар ҷыдала хылаԥшра шриҭо ацәгьоурақәа раарԥшрази, аӡбарҭа зҽацәызыхьчо ахаҿқәа рыԥшаареи раанкылареи рзи аоператив-ԥшааратә уснагӡатәқәа.

"Анаркотикатә маҭәашьарқәа, абџьар раарԥшразы аусура шәырӷәӷәа. Ари реиҳа ихадоу усуп. Аҽазныкгьы амаининг атәы сҳәоит – ҳахьнеиуа араионқәа рҿы реиҳа афермақәа ахьааҳарԥшыз ахара даҵагылароуп амилициа аиҳабы. Атәыла ахада идҵа ыҟоуп – амилициа, араионқәа рхадацәа аҭакԥхықәра шрыду азы", - ҳәа иҳәеит Дбар.

Аԥсны ААР ашьаусԥшаара Аусбарҭа абџьар закәаншьаҭада иҵәахны иахьыҟаз аԥшааразы адҵақәа нанагӡеит ҳәа азгәаҭоуп апресс-маҵзура арапорт аҿы. Ари аус аҿы арбагақәа 25% рыла еиӷьтәуп.

Аԥсны ААР анаркотикқәа реикәыршареи акоррупциа аҿагылареи Русбарҭа 30 ҳасабырбатә мшы рыла ԥшь-цәгьоурак аадырԥшит анаркотикатә маҭәашьарқәа рыҭира иадҳәаланы. Ацәгьоурақәа раарԥшра 100% ыҟоуп.

Дбар иҳәеит иҵоуроу аҭагылазаашьа шыҟоу ауаажәларратә зинеиҿкаареи амҩаҿы ашәарҭадареи рҭагылазаашьаҿгьы, аха убри аан ахәшьара лаҟә аиҭеит ацәгьоуратә категориақәак раарԥшраҿы араионтә ҟәшақәа русура.

"Аҳәынҭавтоинспекциа сырҽхәар сылшоит. Алҵшәа бзиа аадырԥшуеит. Аха уи иаанагом зегь бзиоуп ҳәа ҳнапы еиқәыԥсаны ҳтәар. Амҩақәа рҿы имаҷхеит амашәырқәа, еиҳахеит ахараԥсақәа рылхра. Ари ҳәарада уаргәырӷьоит. Атәыла ахадагьы абри аҭагылазаашьа азхьаԥшра аиҭеит. Ус шакәугьы, амҩақәа рҿы ареидтә усурақәа ирыцҵатәуп", - ҳәа иҳәеит Дбар.

Иара иажәақәа рыла, лаҵарамза инаркны аусбарҭа еиҳа ирӷәӷәоу арежим ахь русура ииаргоит, аԥхынтәи акурорттә сезон аан ауааи атранспорти рырацәахара инадҳәаланы.

2021 шықәса актәи аԥшьбаратә усурақәа реихшьалала иаарԥшуп 18396 мҩатә еилагара. Ари 9336-нтә еиҳауп 2020 шықәса иара абри аамҭа аасҭа.

Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩ Беслан Чкадуа иажәақәа рыла, 2020 шықәса актәи аԥшьбара иаҿырԥшны сынтәа амҩатә машәырқәа 40% рыла еиҵахеит, 60% рыла еиҵоуп аԥсыҭбарақәа, 40% рыла ахәрақәа зауз рхыԥхьаӡара. Ашықәс актәи хымз рыла иаарԥшуп 783 хҭыс – аԥсҟы зку ижәны даныҟоу.

Ҷкадуа иажәақәа рыла, Аԥсны ААИ аусзуҩцәа адҵа рыҭоуп аҳәаанырцә номерқәа змоу автотранспорт аанырымкылаларц. Абри аус ахылаԥшра анаҭалоит аминистрра Ахатәшәарҭадаратә усбарҭа.

Аҭакԥхықәра рыдҵахоит Аԥсны ААИ аиҳабы Баҭал Агрбеи иара Ҷкадуа ихаҭеи.

Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр актәи ихаҭыԥуаҩ Руслан Ажьиба, амилициа аоперативтә блок хылаԥшра азҭо, атәыла араионқәеи ақалақьқәеи рҟны акриминогентә ҭагылазаашьа далацәажәеит. Дрылацәажәеит ацәгьоурақәа рылмыршаразы имҩаԥгатәу ауснагӡатәқәа. Иара убасгьы аминистр идҵала аҳасабырба ҟарҵеит аминистрра аҵакыратә ҟәшақәа рнапхгаҩцәа.

Дмитри Дбар инаҵшьны иазгәеиҭеит Аԥсны ААР аусзуҩцәа рулафахәы ишацҵо, ишеиӷьтәу аматериал-техникатә еиқәыршәара, уажәшьҭа ишахәҭо аусзуҩцәа рыпрофессионалтә ҩаӡареи рмаҵзуратә леишәеи рышьҭыхра.

Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрра аусзуҩцәа рнапынҵақәа рынагӡара ахылаԥшра рнапы ианҵоуп аусбарҭа аҟәшақәа рнапхгаҩцәа.

Хәажәкыра 1 азы Дмитри Дбар адҵа ҟаиҵеит 30 мшы рыҩнуҵҟа ақалақьтәи араионтәи ҟәшақәа рнапхгаҩцәа хаҭалатәи рҭакԥхықәрала абарҭ анапынҵақәа нагӡазарц:

  • абџьари аџьаԥҳани закәаншьаҭада рыҵәахреи рныҟәгареи раарԥшразы аусура арӷәӷәара;
  • ашьаусҭҵаареи аӡбарҭеи зхы рыцәхьазкуа ауаа ахьыҟоу ашьақәыргылареи рыԥшаареи рзы аоператив-ԥшааратә усурақәа рырбагақәа шьҭыхзарц;
  • ауааԥсыра ргәабзиара иаҿагылоу ацәгьоурақәа аарԥшызарц, иаарԥшызарц Аԥсны аҵакыраҿы закәаншьаҭада анаркотикатә маҭәашьарқәа реикәыршара, атәыла ралагалара, аларҵәара ирзырхоу ацәгьоурақәа.

Дмитри Дбар иара убасгьы анапынҵа ҟаиҵеит хәажәкыра 1 2021 шықәса рзынӡа иазырхиазарц аҳасабырба-аналитикатә материалқәа амҩа-транспорттә ныҟәара ашәарҭадара аиқәыршәаразы.

13

Шьынқәырԥҳа Аԥсны ацитрус ԥырхага азҭо ахәаҷа азы: даара иамҽхакны иҟоуп

0
Ацитрус иаԥырхаго аԥарԥалыкь ықәызго абжы криптоламус ахархәара атәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аҵиаақәа рзы акарантинтә хылаԥшра асанитартә лабораториа аиҳабы Маиа Шьынқәырԥҳа.
Шьынқәырԥҳа Аԥсны ацитрус ԥырхага азҭо ахәаҷа азы: даара иамҽхакны иҟоуп

"Шерстистаиа белокрылка ҳәа изышьҭоу ԥшьышықәса раахыс иазгәаҭан иҳамоyп Аԥсны. Еиҳарак иахьаабо ацитрус аҟноуп, даара аҽамхакны иҟоуп. Ари хәаҷа ҿыцуп. Аҭагылазаашьа ас ианыҟала, ааигәа аинспекциаҿы иҟаз аиԥылараҟны иазыӡбан ахәаҷа зшьуа ахимметод ада, абиометод ахархәара. Абжы криптоламус, уи аԥырԥалыкь иаԥырхагоуп, ус азгәарҭеит аиԥылараҿы аекспертцәа. Макьана иҳазҳәом уи иахәоит ҳәа, аха иалагалазар, ахы шымҩаԥнаго аабарын. 500 цыра аԥсабарахь аушьҭра азгәаҭоуп. Ҳара урҭ аԥсабара ԥырхага анаҭом ҳәа азыҳаԥхьаӡоит", - еиҭалҳәеит Шьынқәырԥҳа.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

0

Урыстәылатәи аспелеологцәа Веревкин иҳаԥаҿы ахаҵа иԥсыбаҩ рбеит

5
(ирҿыцуп 09:32 05.08.2021)
Урыстәылатәи аспелеологцәа ргәаанагарала Веревкин иҳаԥаҿыарыцҳара ҟалазар ҟалоит 2020 шықәса аԥхын ма ҭагалан.

АҞӘА, нанҳәа 5 – Sputnik, Бадри Есиава. Урыстәылатәи аспелеологцәа Аԥсны иҟоу Веревкин иҳаԥаҿы ахаҵа иԥсыбаҩ рбеит 1100 метра алаҟәыраҿы, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Урыстәыла аспелеологцәа Реидгыла анапхгара алахәыла Евгени Снедков.

"Нанҳәа 3, асааҭ 4:00 азы Москва, Перовсктәи аклуб аспелеологцәа ргәыԥ, 30 шықәса инарзынаԥшуа Веревкин иҳаԥаҿы аусурақәа мҩаԥызго, атурист иԥсыбаҩ рбеит. Аԥхьа аҭаларҭатә ҵеиџь ахықәаҿ ашаха рбеит, маҭәақәакгьы. Анаҩс 1100 метра алаҟәыраҿ ауаҩы иԥсыбаҩ кнаҳан", - иҳәеит иара.

Снедков иажәақәа рыла иҭахаз дыштуристыз еилкаахеит, избанзар аҳаԥы амаршрут ауадаҩра иақәшәомызт ихархәагақәа. Иҟалоит иара аԥышәеи амчи изымхазар. Уи адагьы асеиԥш иҟоу аҳаԥқәа аӡәы ихала аҭалара ашәарҭадара атехника еиланагоит. Иара ихаҭара шьықәзыргылаша ҳәа аспелеологцәа акгьы рзымԥшааит.

Урыстәылатәи аспелеологцәа ргәаанагарала Веревкин иҳаԥаҿы арыцҳара ҟалазар ҟалоит 2020 шықәса аԥхын ма ҭагалан.

Аспелеологцәа реидгыла Аԥсны АҶА ахь адырра ҟарҵеит.

"Идокументқәеи игәакьацәеи ԥшаатәуп. Иҟаҵатәу дара ирҳәароуп. Асеиԥш аан аԥсыбаҩ аҭгара рҽазыршәоит аха ариаҟара аҵаҟынтә уи уадаҩуп. 50 – 100-ҩык рҟынӡа аспелеологцәа аҭахуп. Аҳаԥаҿы ишәарҭоу аҭыԥқәа ыҟоуп",- иҳәоит Снедков.

Иара иҳәеит Аԥсныҟа амҩа ишықәло аспелеологцәа Реидгылаҟынтә уи азы аҳәара ҟаҵахар.

2020 шықәса нанҳәамзазы Арбаика аҳаԥаҿы дҭахеит аспелеолог Павел Демидов. Иԥсыбаҩ 300 метра рҟынтә ихагалан.
Веревкин иҳаԥы адунеи аҿы реиҳа иҵаулоу ҳәа иԥхьаӡоуп. 2018 шықәсазы урыстәылатәи аспелеологцәа 2212 метра илбааит.

5