Лаҵарамза раԥхьатәи ҩымш рзы Риҵатәи апарк уаанӡеиԥш акәымкәа ауаа рацәаҩны иаҭааит

21
(ирҿыцуп 17:41 03.05.2021)
2021 шықәса ажьырныҳәа 1 инаркны мшаԥы 30 рҟынӡа Риҵатәи амилаҭтә реликттә парк аҭааразы иҭиин 24 миллион мааҭ рыхә раҟара абилеҭқәа.

АҞӘА, лаҵара 3 – Sputnik. Лаҵарамза 1-и 2-и рзы Риҵатәи амилаҭтә реликттә парк иаҭааит 3234-ҩык ауаа ҳәа арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит апарк аиҳабы Адамыр Багаҭелиа.

Иара иажәақәа рыла, асасцәа иаархәаз абилеҭқәа рыхә 1 550 000 мааҭ ыҟоуп.

"Иаҳҭаауа ауаа пхыԥхьаӡара акырынтә иацлеит. Риҵатәи апарк аартижьҭеи арҭ амшқәа раан ариаҟара ауаа аҭааны иҟамлацызт.  Сгәы иаанагоит, уи зыхҟьаз апандемиа амшала атәылақәа акыр ахьадыркыз ауп, акурорттә тәылақәагьы убрахь иналаҵаны", - иҳәеит иара.

Багаҭелиа иазгәеиҭеит амилаҭтә парк анапхгара адырра шрымаз лаҵарамзатәи аныҳәақәа раан ари аобиект ауаа рацәаны иаҭаар шалшоз, убри азы асасцәа ишақәнагоу иаднакылартә уи аҵакыраҿы арыцқьарақәа мҩаԥыргеит, амҩа иаҳа иахьыбжьысыз аҭыԥқәа рҿы асфальт ақәҵара иаҿуп - амш ирнаҭар, лаҵарамза анҵәамҭанӡа ихдыркәшоит. Аремонттә усурақәа 30 миллион мааҭ ирыԥсоуп, апарк ахатә харџь ала.

"Иара убас аҵлақәа рымахәқәа бзианы иҿахаҳҵәеит, амашьынарныҟәцаҩцәа амҩа бзианы ирбаларц азы. Ишәарҭаз аҵлақәа хыҵәҵәан, абордиурқәа рыцқьан, аӡылеиқәыршәареи алашареи рҭыԥ иқәҵан, агәамсам ақәгара аус еиԥҟьарада ишьақәыргылоуп, есҽны иқәыргалоит. Абнахылаԥшыҩцәа есҽнытәи аусурахь ииагоуп, ауаажәларратә шәарҭадара иахылаԥшуеит", - иҳәеит Багаҭелиа.

Риҵатәи ареликттә милаҭтә парк 1930 шықәсазы иаԥырҵаз Риҵатәи аҳәырԥсарра шьаҭас иаҭаны 1996 шықәсазы иаԥҵан. Амилаҭтә парк ахи-аҵыхәеи 390 километр ԥшьыркца аҵанакуеит. Риҵатәи амилаҭтә парк аԥшӡарақәа ирыҵаркуеит – Риҵа ду, Риҵа маҷ, аӡиа Мзы, Ауадҳара, Ҩыԥсара аиҩхаа, аӡиас Бзыԥ аиҩхаара, аӡхыҽҽарақәа. Апарк ахышәаҵышәа 390 километр ԥшьыркца иҟоуп.

21

Шьынқәырԥҳа Аԥсны ацитрус ԥырхага азҭо ахәаҷа азы: даара иамҽхакны иҟоуп

0
Ацитрус иаԥырхаго аԥарԥалыкь ықәызго абжы криптоламус ахархәара атәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аҵиаақәа рзы акарантинтә хылаԥшра асанитартә лабораториа аиҳабы Маиа Шьынқәырԥҳа.
Шьынқәырԥҳа Аԥсны ацитрус ԥырхага азҭо ахәаҷа азы: даара иамҽхакны иҟоуп

"Шерстистаиа белокрылка ҳәа изышьҭоу ԥшьышықәса раахыс иазгәаҭан иҳамоyп Аԥсны. Еиҳарак иахьаабо ацитрус аҟноуп, даара аҽамхакны иҟоуп. Ари хәаҷа ҿыцуп. Аҭагылазаашьа ас ианыҟала, ааигәа аинспекциаҿы иҟаз аиԥылараҟны иазыӡбан ахәаҷа зшьуа ахимметод ада, абиометод ахархәара. Абжы криптоламус, уи аԥырԥалыкь иаԥырхагоуп, ус азгәарҭеит аиԥылараҿы аекспертцәа. Макьана иҳазҳәом уи иахәоит ҳәа, аха иалагалазар, ахы шымҩаԥнаго аабарын. 500 цыра аԥсабарахь аушьҭра азгәаҭоуп. Ҳара урҭ аԥсабара ԥырхага анаҭом ҳәа азыҳаԥхьаӡоит", - еиҭалҳәеит Шьынқәырԥҳа.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

0

Урыстәылатәи аспелеологцәа Веревкин иҳаԥаҿы ахаҵа иԥсыбаҩ рбеит

3
(ирҿыцуп 09:32 05.08.2021)
Урыстәылатәи аспелеологцәа ргәаанагарала Веревкин иҳаԥаҿыарыцҳара ҟалазар ҟалоит 2020 шықәса аԥхын ма ҭагалан.

АҞӘА, нанҳәа 5 – Sputnik, Бадри Есиава. Урыстәылатәи аспелеологцәа Аԥсны иҟоу Веревкин иҳаԥаҿы ахаҵа иԥсыбаҩ рбеит 1100 метра алаҟәыраҿы, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Урыстәыла аспелеологцәа Реидгыла анапхгара алахәыла Евгени Снедков.

"Нанҳәа 3, асааҭ 4:00 азы Москва, Перовсктәи аклуб аспелеологцәа ргәыԥ, 30 шықәса инарзынаԥшуа Веревкин иҳаԥаҿы аусурақәа мҩаԥызго, атурист иԥсыбаҩ рбеит. Аԥхьа аҭаларҭатә ҵеиџь ахықәаҿ ашаха рбеит, маҭәақәакгьы. Анаҩс 1100 метра алаҟәыраҿ ауаҩы иԥсыбаҩ кнаҳан", - иҳәеит иара.

Снедков иажәақәа рыла иҭахаз дыштуристыз еилкаахеит, избанзар аҳаԥы амаршрут ауадаҩра иақәшәомызт ихархәагақәа. Иҟалоит иара аԥышәеи амчи изымхазар. Уи адагьы асеиԥш иҟоу аҳаԥқәа аӡәы ихала аҭалара ашәарҭадара атехника еиланагоит. Иара ихаҭара шьықәзыргылаша ҳәа аспелеологцәа акгьы рзымԥшааит.

Урыстәылатәи аспелеологцәа ргәаанагарала Веревкин иҳаԥаҿы арыцҳара ҟалазар ҟалоит 2020 шықәса аԥхын ма ҭагалан.

Аспелеологцәа реидгыла Аԥсны АҶА ахь адырра ҟарҵеит.

"Идокументқәеи игәакьацәеи ԥшаатәуп. Иҟаҵатәу дара ирҳәароуп. Асеиԥш аан аԥсыбаҩ аҭгара рҽазыршәоит аха ариаҟара аҵаҟынтә уи уадаҩуп. 50 – 100-ҩык рҟынӡа аспелеологцәа аҭахуп. Аҳаԥаҿы ишәарҭоу аҭыԥқәа ыҟоуп",- иҳәоит Снедков.

Иара иҳәеит Аԥсныҟа амҩа ишықәло аспелеологцәа Реидгылаҟынтә уи азы аҳәара ҟаҵахар.

2020 шықәса нанҳәамзазы Арбаика аҳаԥаҿы дҭахеит аспелеолог Павел Демидов. Иԥсыбаҩ 300 метра рҟынтә ихагалан.
Веревкин иҳаԥы адунеи аҿы реиҳа иҵаулоу ҳәа иԥхьаӡоуп. 2018 шықәсазы урыстәылатәи аспелеологцәа 2212 метра илбааит.

3