Баграт Шьынқәбеи ахаҩ еиҩсеи

Ажәлар рыбзиабара иаԥсахаз: Баграт Шьынқәба диижьҭеи 104 шықәса ҵит

112
(ирҿыцуп 16:22 12.05.2021)
Иахьа, лаҵара 12 рзы Аԥсны жәлар рпоет Баграт Шьынқәба диижьҭеи 104 шықәса ҵит. Ашәҟәыҩҩы аԥсуа литератураҿ адагьы, Кавказ жәлар рлитератураҿы, иара иааидкыланы адунеитә литератураҿы хәы змаӡам алагала ҟаиҵеит.

Sputnik

XX ашәышықәса аԥсуа поезиа ианаҭеит зеӷьҭаӡам апоетцәа, аха урҭ ирылукаауа еҵәоушәа ишеишеиуеит: Дырмит Гәлиа, Иуа Коӷониа, Баграт Шьынқәба, Таиф Аџьба уҳәа аӡәырҩы.  

Аԥсуа шәҟәыҩҩцәеи акритикцәеи, иара убас уи ирҿиара абзиабаҩцәеи аӡәырҩы Баграт Шьынқәба аԥсуа поезиа европатәи аклассикатә жәеинрааларҿиара аҩаӡара аҟынӡа ихеигалеит ҳәа ирыԥхьаӡоит. Машәырны иҟамлаӡеит Кавказ иреиӷьу апоетцәа рхаҭарнак ҳәа 1970 шықәса рзы Венгриа имҩаԥысуаз Европатәи апоетцәа рфорум дзалахәхаз.

  • Дырмит Гәлиеи Баграт Шьынқәбеи
    Дырмит Гәлиеи Баграт Шьынқәбеи
    © Foto / из архива музея им. Баграта Шинкуба
  • Баграт Шьынқәба Ҷлоу ақыҭа иҩны ашҭаҿы
    Баграт Шьынқәба Ҷлоу ақыҭа иҩны ашҭаҿы
    © Foto / из архива музея им. Баграта Шинкуба
  • Гьаргь Гәлиа, Баграт Шьынқәба, Александр Твардовски, иԥа Жора, Константин Симонов аԥацхаҿы, Агәыдзератәи идачаҟны ианыҟаз.
    Гьаргь Гәлиа, Баграт Шьынқәба, Александр Твардовски, иԥа Жора, Константин Симонов аԥацхаҿы, Агәыдзератәи идачаҟны ианыҟаз.
    © Foto / Татьяна Гулия
  • Баграт Шьынқәба иҩызцәа апоетцәеи ашәҟәыҩҩцәеи рыбжьара: Шьалодиа Аџьынџьал, Гьаргь Гәыблиа, Иван Ҭарба, Нели Ҭарԥҳа, Кәымф Ломиа, Шьалуа Ҵәыџьба.
    Баграт Шьынқәба иҩызцәа апоетцәеи ашәҟәыҩҩцәеи рыбжьара: Шьалодиа Аџьынџьал, Гьаргь Гәыблиа, Иван Ҭарба, Нели Ҭарԥҳа, Кәымф Ломиа, Шьалуа Ҵәыџьба.
    © Foto / из архива семьи Аджинджал
  • Баграт Шьынқәбеи Расул Гамзатови, 80-тәи ашықәсқәа
    Баграт Шьынқәбеи Расул Гамзатови, 80-тәи ашықәсқәа
    © Foto / из архива музея им. Баграта Шинкуба
  • Баграт Шьынқәбеи, Никита Хрушьчови, Фидель Кастрои Гәдоуҭа араион Дәрыԥшь ақыҭан
    Баграт Шьынқәбеи, Никита Хрушьчови, Фидель Кастрои Гәдоуҭа араион Дәрыԥшь ақыҭан
    © Foto / из архива музея им. Баграта Шинкуба
1 / 6
© Foto / из архива музея им. Баграта Шинкуба
Дырмит Гәлиеи Баграт Шьынқәбеи

Баграт Шьынқәба раԥхьаӡатәи иажәеинраалақәа инадыркны ишәхьоу поетны ихы ааирԥшит. Акыр дышқәыԥшыз иара иаԥиҵоит абасеиԥш иҟоу ашедеврқәа: "Амҳаџьыр ашәа", "Шьардаамҭа".

Ажәеинраалақәа реиԥш аԥсуа поезиа ахьтәы фонд иалалеит Шьынқәба еиҭеигаз Пушкин, Русҭавели, Бараҭашвили, Гете, Геине, Баирон, Мицкевич, Шандор Петефи уҳәа рырҿиамҭақәа.

Автор иепикатә романқәа ракәзаргьы аԥсуа литература иаҵәатәы шьаҟаны иазыҟалеит.

Ашәҟәыҩҩы инарҭбааны деицырдыруа дҟарҵеит ироманқәа "Ацынҵәарах", "Ахаҳә еиҩса". "Ацынҵәарах" еиҭагоуп адунеи алитературатә бызшәақәа жәпакы рахь: аурыс, англыз, анемец, аҭырқәшәа уҳәа ирацәаны.

Ахәшьара уадаҩуп Баграт Шьынқәба аԥсуа фольклор, аԥсуа ҭҵаарадырра, амилаҭтә театр реиқәырхаразы илшарагьы.

"Баграт Уасил-иԥа 50 шықәса инарзынаԥшуа ауаажәларратә усура инапы алакын. 1940-тәи ашықәсқәа рынҵәамҭазы иара аполитикатәи ауаажәларратәи усурахь днеиит. 1947 шықәса рзы Баграт Шьынқәбеи иҩызцәа Константин Шьаҟрыли Гьаргь Ӡиӡариеи атәыла апартиатә напхгарахь аԥсуаа рышәҟәы нарышьҭит", - еиҭеиҳәоит ҳзыҽцәажәаз Аԥсны жәлар рпоет, ашәҟәыҩҩы Мушьни Лашәриа.

1958-1978 шықәсқәа рзы Баграт Шьынқәба илшоз зегь ҟаиҵон Аԥсны алитературеи аҟазареи рырҿиаразы.

Мушьни Лашәриа иажәақәа рыла, Баграт Шьынқәба ишәҟәқәа аԥсуа ҩнқәа зегьы рҟны аԥшәымара руеит, иахьыҟам ыҟам шамахамзар.

Џьынџьалԥҳа: Шьынқәба ихьӡала ауада аартреи астипендиа аԥҵареи алыршоуп>>

Баграт Шьынқәба иналукааша аԥсуа поет, апрозаик, алингвист, афольклорист, ауаажәларратәи аҳәынҭқарратәи усзуҩ, Аԥсны жәлар рпоет, Ҟабарда-Балкариа жәлар рышәҟәыҩҩы, Дырмит Гәлиа ихьӡ зху аҳәынҭқарратә премиа алауреат, аорден "Ахьӡ-Аԥша" I аҩаӡара занашьоу иԥсҭазаара далҵит 2004 шықәса рзы.

Баграт Шьынқәба ирҿиара амҽхак даара иҭбаауп, уи азхәыцра, аилкаара, ахцәажәара, аҽагәылахалара насыԥуп, уи иажәеинраалақәа ирыԥхьо дарбазаалак лымкаала иара изкушәа имԥхьаӡар залшом шамахамзар, убасҟак имарианы, убасҟак ауаҩы ицәаныррақәа дырны, иизааигәаны раарԥшышьа дақәшәаны иҩуеит. Убас ала урҭ ирыԥхьо дрытҟәоит.

Баграт Уасил-иԥа ирҿиара азҿлымҳара шамац шеишықәса иамазаауеит аԥхьаҩцәа рыбжьара.

Баграт Шьынқәба иналукааша аԥсуа поет, апрозаик, алингвист, афольклорист, ауаажәларратәи аҳәынҭқарратәи усзуҩ, Аԥсны жәлар рпоет, Ҟабарда-Балкариа жәлар рышәҟәыҩҩы, Дырмит Гәлиа ихьӡ зху аҳәынҭқарратә премиа алауреат, аорден "Ахьӡ-Аԥша" I аҩаӡара занашьоу иԥсҭазаара далҵит 2004 шықәса рзы.

112

Аԥсны акоронавирус зыхьуа даҽа 45-ҩык рыцлеит иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла

3
(ирҿыцуп 22:57 12.06.2021)
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 15756-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15069-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 238-ҩык.

АҞӘА, рашәара 12 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 177-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 45-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 38-ҩык, урҭ рахьтә 37-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 12-ҩык, ибжьаратәуп - 26-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә ааҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 10-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - ааҩык апациентцәа.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

3
Атемақәа:
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау

Хра злоу ахҭысқәа: Ҳашыги Ҷолокәуеи атәыла ахада инашьҭымҭа иазкны

4
(ирҿыцуп 16:15 12.06.2021)
Аԥсны ахада иҿы иҟоу аинформациатә хархәагақәа рымадаразы аусбарҭа аиҳабы Алхас Ҷолокәуеи, ажурналист, агазеҭ "Чегемскаиа правда" аредактор хада Инал Ҳашыги иалацәажәеит атәыла ахада инашьҭымҭа аҵакы, уи абжьажьра азакәан ахьынӡеиланаго.
Хра злоу ахҭысқәа: Ҳашыги Ҷолокәуеи атәыла ахада инашьҭымҭа иазкны

Атәыла ахада апарламент ахь инашьҭымҭа - хықәкыс иамоузеи ари апроцедура? Иара абжьажьра азакәан абанӡеиланаго? Аԥсны ахада апарламент ахь инашьҭымҭа ари ашықәс азы иарбоума, уи аҟны иалкаахо ахырхарҭа хадақәа, анашьҭымҭа аҵакы, адунеитә ԥышәа уҳәа азҵаарақәа ирылацәажәеит арадио Sputnik аефир аҟны Аԥсны ахада иҿы иҟоу аинформациатә хархәагақәа рымадаразы аусбарҭа аиҳабы Алхас Ҷолокәуа, ажурналист, агазеҭ "Чегемскаиа правда" аредактор хада Инал Ҳашыг.

"…Аԥсны аҳәынҭқарра ахада анапхгарахь даннеи, ԥшьымзгьы ахылахьан ашықәс, ачымазара ҿыц анцәырҵыз акәын. Ҳазхиаӡамызт аҭагылазаашьа, иҟалараны иҟазгьы аҳәара уадаҩын, амч-алша, ахшыҩ зегьы уи аус иазкын. Насгьы ԥҟаралагьы Аԥсны ауаа рацәа алархәны аиԥыларақәа, аизарақәа рымҩаԥгара аанкылан… уи ауп изызку анашьҭымҭа аҟамзаара, аха уи инаваргыланы исҳәар сҭахуп аҳәынҭқарра ахада изныкымкәа апарламент аҟны аиԥыларақәа шимаз, уаҟа Аԥсны аҩнуҵҟатәи адәныҟатәи аполитика далацәажәеит. Аԥсны аҭагылазаашьазы аҳәынҭқарра ахада ипланқәа ауаа рахь ицәыргамызт ҳәа аҳәарагьы иашам… Акызаҵәык, исҳәар исҭаху, анашьҭымҭа ҟалоит, амала ианыҟало абри амш ауп ҳәа макьана аҳәара сазхиам", - ҳәа азгәеиҭеит Ҷолокәуа.

Арҭ ашықәсқәа рзы аҳәынҭқарра ахада апарламент ахь инашьҭымҭа ритуалтә традициак аҳасабала ҳахәаԥшуан, инарҵауланы адокумент ҭҵааны, иҟаҳҵо шыҟаҳҵо атәы уиаҟара ҳазхәыцуамызт ҳәа агәаанагара ааирԥшит ажурналист Инал Ҳашыг.

Инеиҵыху аицәажәара шәазыӡырҩы аудиофаил аҟны.

4