Аҩбатәи ҳхада: Сергеи Багаԥшь дҳалагыламижьҭеи жәашықәса ҵит

9
(ирҿыцуп 14:09 29.05.2021)
Жәашықәса раԥхьа лаҵара 29 2011 шықәсазы Москватәи аклиникақәа руак аҿы иԥсҭазаара далҵит Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Уасил-иԥа Багаԥшь. Ишәыдаагалоит ибзианы дыздыруаз ауаажәларратә усзуҩ Нугзар Ашәбеи ажурналист, аҵарауаҩ Екатерина Бебиаԥҳаи иара изку ргәалашәарақәа.

Sputnik

Сергеи Уасил-иԥа Багаԥшь саргьы, ҳажәларгьы ргәалашәараҟны дынхоит дуаҩы лашаны, дуаҩы қьианы, ажәлар рзы абзиара зҭахыз, зыԥсадгьыл азыҳәан зхи-зыԥси иамеигӡоз уаҩны, ҳәа лҳәеит Сергеи Багаԥшь дылгәаларшәо ажурналист, аҵарауаҩ, Сергеи Багаԥшь изку ашәҟәқәа равтор Екатерина Бебиаԥҳа.

"Сергеи Багаԥшь изкны иуҳәаша даара ирацәоуп, избанзар уи иеиԥш иҟаз аҵеи дуцәа Аԥсны уиаҟара ирацәам. Иара ахӡыргара уамак иҭахӡамызт, иҟаиҵоз зегьы ижәлар рзы акәын изыҟаиҵоз", — ҳәа лҳәеит Бебиаԥҳа.

Екатерина Бебиаԥҳаи Сергеи Багаԥшьи аиуарагьы рыбжьан.

"Сергеи Уасил-иԥа Багаԥшь иани иаби инадыркны ҳара ҳаҩнаҭа акырӡа иазааигәаз ракәын. Сара санду - саб иан д-Ҭарԥҳан, иара иан Ҭарԥҳан. Сусанна захьӡыз иара иани сара сандуи аб иашьа иԥҳацәа ракәын, еиҳәшьцәа гәакьамызт, аха аиҳәшьцәа гәакьақәа реиԥш еибаԥхьаӡоз ракәын. Санду лҟынтәи иаауаз абзиабара ду сани саби рҟны аҳра ауан, ҳара ахәыҷқәа ҳҟынгьы аҳра ауан. Изныкымкәа, иҩынтәымкәа сани лареи еицны, Сергеи Уасил-иԥа иан ҳаҩнаҭаҟны дызбахьан. Аԥҳәыс ҟәымшәышә, аԥҳәыс ҟәанда, цәгьалаҵәҟьа иҵаулаз, иԥшӡаз лакәын. Лара лдунеи анылыԥсахгьы сан "баҳәшьа" ҳәа дылҵәыуон. Сергеи Уасил-иԥа уи уамашәа пату ақәиҵон. "Аиаҳәшьа гәакьа леиԥш дбырҽеит", - ҳәа сара слымҳа иаҳауа акырынтә иҳәахьан", - лҳәоит Бебиаԥҳа, реиуара лгәаларшәо.

Екатерина Бебиа лажәақәа рыла, иара Очамчыра араион данахагылаз ауп еиҳарак аԥсуа жәлар данырдыр.

"Усҟан иара илшеит, ақырҭцәа рнапаҟны ишыҟазгьы, ижәлар рхьаақәа зегьы дырны, еиҳа иахьрыхьуаз, ргәеисра инапы ақәкны ҳажәлар хьаас ирымаз аӡбараҿы дрыдгыланы, дырҩызаны, драԥхьагыланы, абас ихы ааирԥшит. Уи ажәлар иахьагьы еицҿакны ирҳәоит", — ҳәа ацылҵеит лара.

Сергеи Багаԥшь критикак аӡәы иизиуамызт, акы иҳәар иҭахызаргьы инықәырԥшшәа акәын агхақәа ртәы шиҳәоз ҳәа азгәалҭоит Екатерина Бебиаԥҳа, ауаҩы иакәым ҟазҵаз егьа длаҟәызаргьы, иара ахааназ иаҳаҭыр лаирҟәуамызт. Ацәҳара закәыз издырӡомызт.

Сергеи Багаԥшь дигәаларшәо Ауаажәларратә еиҿкаара "Абзанхара" аиҳабы, ауаажәларратәи аполитикатәи усзуҩ Нугзар Ашәба иҳәахьан:

"Уи данқәыԥшыз аахыс даԥхьагылаҩын. Аҟәаҟа аусура санаа, Сергеи Аҟәатәи араиком акомсомол актәи амаӡаныҟәгаҩыс дыҟан, ари 1976 шықәсазы акәын. Уи ашьҭахь ус иҟалеит, ҳаԥсҭазааратә мҩақәа анеиқәшәоз рацәан. Уи иааникылоз аҭыԥқәа иара ишьҭахь иааныскылахьан, иаҳҳәап, Қарҭтәи ЦК акомсомол аҟны, иара убас, Аԥсны аобком акомсомол. Багаԥшь згәы ҳалалыз уаҩын, аҭакԥхықәрагьы иман", — иҳәеит Ашәба.

Нугзар Ашәба иазгәеиҭоит Сергеи Багаԥшь идҳәалоу ахҭысқәа даара ишырацәоу. Ашәба иажәақәа рыла, Сергеи Багаԥшь ақыҭанхамҩеи ашәарыцареи бзиа ибон.

"Зны дахьынхо иқыҭа Џьгьарда снеит. Иҭаацәа сразҵааит дабаҟоу ҳәа. Урҭ исарҳәеит агәылара џьара дышнеиз. Уахь сцеит саргьы. Санԥшы, Сергеи атрактор дшақәтәаз збеит, уи игәыла аџьықәреи аҭагалара дицхраауан. Багаԥшь анхара илан", — азгәеиҭеит аполитик.

Нугзар Ашәба игәаанагарала, Сергеи Багаԥшь Аԥсны аполитикатә ԥсҭазаараҿы илагала дууп.

"Қырҭтәылеи ҳареи еснагь ҳаизыҟазаашьақәа цәгьан. Багаԥшь ахадас даналаҳх еиҳагьы ихьанҭахо иалагеит. Кәыдрытәи аиҩхаагьы ыҟамзи... Ақырҭқәа уахь иҭалеит. Дареи ҳареи аиҿцәажәараҳәа акгьы ҳабжьазар ҳҭахӡамызт, нас еилкаахеит Аԥсны зегь рнапаҿы иааргарц шырҭахыз. Усҟан Багаԥшь Москваҟа лассы-лассы дцон, Урыстәыла аиҳабыра драцәажәон, ҳтәылаҿы абжьаҟазаратә мчрақәа реизырҳаразы аилацәажәарақәа мҩаԥигон. Иара итәы иаиргеит. Ҩ-нызқьҩык аруаа ахьыҟаз, х-нызқьҩык рҟынӡа ҟалеит. Иара убри алагьы ақырҭқәа Аԥсныҟа ааира зларылшоз астратегиатә ҭыԥқәа зегь рӷәӷәаны ихьчан", — ҳәа азгәеиҭеит Ашәба.

Нугзар Ашәба иазгәеиҭеит Сергеи Багаԥшь илшамҭақәа зегьы ишреиҳау Урыстәылатәи Афедерациа Аԥсны ахьыԥшымра ахьазхарҵаз.

"Нанҳәа 26 рзы ашьыжь Багаԥшьи сареи Москва ҳаҟан. Азхаҵара шҳарҭо атәы еилаҳкаахьан. Ақәҵара заҵәык акәын ҳаззыԥшыз. Медведев усҟан Шәача дыҟан. Асааҭ 3 рзы азхаҵара атәы шрыларҳәоз ҳдыруан аҟнытә Аԥсныҟа амҩа ҳақәлеит. Асааҭ 12 рзы Шәача ҳааихьан. Багаԥшь идыруан уа дшыҟаз Приднестровие ахада Смирнов, уи атәыла азхаҵара арҭомызт. Сергеи Уасил-иԥа иҳәеит Смирнов иҿы ҳнеироуп ҳәа. Ҳцеит, даҳбеит, игәы ҳарӷәӷәеит, еснагь ҳашидгыло азы ажәа иаҳҭеит. Смирнов ҳамнеиргьы игәы иалымсыр ҟаларын, аха Багаԥшь иара итәы ҟаиҵеит зегь акоуп", — азгәеиҭеит Ашәба.

Аԥсны ахьыԥшымра азхаҵара амш лгәаларшәо, Екатерина Бебиаԥҳа илҳәоит:

"Уи аҽны Ахақәиҭра ашҭаҟны иҟаз агәырӷьара ахаан исхашҭуам. Ажәлар рыччабыжь, рашәаҳәабжьы ашҭа ҭнарцәажәаауан. Сергеи Баӷаԥшьи усҟан Аԥсны анапхгараҿы иҟаз зегьи ашҭа ианаақәла ажәлар зегьы еицҿакны аҿыҭра иалагеит "Багаԥшь" ҳәа. Ажәлар реицгәырӷьабжьы ахааназ ԥсыуак ихашҭып ҳәа сгәы иаанагом. Ҳара ҳаӡәыкны ҳаныҟала иҵегь аҳәынҭқаррақәа ҳаицазхарҵоит", - ҳәа лыԥхьаӡоит ажурналист, аҵарауаҩ.

Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара даналҵыз амш лгәаларшәо, Екатерина Бебиа-ԥҳа илҳәоит:

"Иара иԥсҭазаара далҵит ҳәа анҳаҳа ашьыжь ҳажәлар дысит. Иҳаҳаит ҳаззыԥшӡамыз ажәабжь. Иара иӷәӷәамҭа данҭагылаз. Аԥсуа хаҵа изы 62 шықәса зынӡа имаҷуп, иҟаиҵашаз шырацәаз абас иаалырҟьаны иԥсҭазаара дахьалҵыз иахьагьы ҵәымыӷны ҳгәы иалоуп", — ҳәа лҳәеит Екатерина Бебиаԥҳа.

Сергеи Багаԥшь диит 1949 шықәса хәажәкыра 4 рзы. Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьраан Аԥсны Аминистрцәа реилазаара ахантәаҩы актәи ихаҭыԥуаҩыс дыҟан. 90-тәи ашықәсқәа рзы Аԥсны аиҳабыра дахагылеит. 2005 шықәсазы Сергеи Багаԥшь Аԥсны ахадас далхын, 2009 шықәсазы — деиҭалхын.
Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара далҵит 2011 шықәса лаҵарамза 29 рзы. Анышә дамадоуп иқыҭа гәакьа Џьгьарда.

Сергеи Багаԥшь изку урысшәала иҩу алонгрид шәаԥхьар ҟалоит абра>>Народный президент: памяти Сергея Багапш

9

Аԥсны акоронавирус зыхьуа даҽа 45-ҩык рыцлеит иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла

3
(ирҿыцуп 22:57 12.06.2021)
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 15756-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 15069-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 238-ҩык.

АҞӘА, рашәара 12 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 177-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 45-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 38-ҩык, урҭ рахьтә 37-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 12-ҩык, ибжьаратәуп - 26-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә ааҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 10-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - ааҩык апациентцәа.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

3
Атемақәа:
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау

Хра злоу ахҭысқәа: Ҳашыги Ҷолокәуеи атәыла ахада инашьҭымҭа иазкны

4
(ирҿыцуп 16:15 12.06.2021)
Аԥсны ахада иҿы иҟоу аинформациатә хархәагақәа рымадаразы аусбарҭа аиҳабы Алхас Ҷолокәуеи, ажурналист, агазеҭ "Чегемскаиа правда" аредактор хада Инал Ҳашыги иалацәажәеит атәыла ахада инашьҭымҭа аҵакы, уи абжьажьра азакәан ахьынӡеиланаго.
Хра злоу ахҭысқәа: Ҳашыги Ҷолокәуеи атәыла ахада инашьҭымҭа иазкны

Атәыла ахада апарламент ахь инашьҭымҭа - хықәкыс иамоузеи ари апроцедура? Иара абжьажьра азакәан абанӡеиланаго? Аԥсны ахада апарламент ахь инашьҭымҭа ари ашықәс азы иарбоума, уи аҟны иалкаахо ахырхарҭа хадақәа, анашьҭымҭа аҵакы, адунеитә ԥышәа уҳәа азҵаарақәа ирылацәажәеит арадио Sputnik аефир аҟны Аԥсны ахада иҿы иҟоу аинформациатә хархәагақәа рымадаразы аусбарҭа аиҳабы Алхас Ҷолокәуа, ажурналист, агазеҭ "Чегемскаиа правда" аредактор хада Инал Ҳашыг.

"…Аԥсны аҳәынҭқарра ахада анапхгарахь даннеи, ԥшьымзгьы ахылахьан ашықәс, ачымазара ҿыц анцәырҵыз акәын. Ҳазхиаӡамызт аҭагылазаашьа, иҟалараны иҟазгьы аҳәара уадаҩын, амч-алша, ахшыҩ зегьы уи аус иазкын. Насгьы ԥҟаралагьы Аԥсны ауаа рацәа алархәны аиԥыларақәа, аизарақәа рымҩаԥгара аанкылан… уи ауп изызку анашьҭымҭа аҟамзаара, аха уи инаваргыланы исҳәар сҭахуп аҳәынҭқарра ахада изныкымкәа апарламент аҟны аиԥыларақәа шимаз, уаҟа Аԥсны аҩнуҵҟатәи адәныҟатәи аполитика далацәажәеит. Аԥсны аҭагылазаашьазы аҳәынҭқарра ахада ипланқәа ауаа рахь ицәыргамызт ҳәа аҳәарагьы иашам… Акызаҵәык, исҳәар исҭаху, анашьҭымҭа ҟалоит, амала ианыҟало абри амш ауп ҳәа макьана аҳәара сазхиам", - ҳәа азгәеиҭеит Ҷолокәуа.

Арҭ ашықәсқәа рзы аҳәынҭқарра ахада апарламент ахь инашьҭымҭа ритуалтә традициак аҳасабала ҳахәаԥшуан, инарҵауланы адокумент ҭҵааны, иҟаҳҵо шыҟаҳҵо атәы уиаҟара ҳазхәыцуамызт ҳәа агәаанагара ааирԥшит ажурналист Инал Ҳашыг.

Инеиҵыху аицәажәара шәазыӡырҩы аудиофаил аҟны.

4