Аԥсны ААР изаамҭанытәиу Женеватәи аиҿцәажәарақәа рлыҵшәақәа ирылацәажәеит

21
(ирҿыцуп 12:41 01.07.2021)
Жәларбжьаратәи Женеватәи аиҿцәажәарақәа анаҩстәи 54-тәи аиԥыларақәа азыԥхьагәаҭоуп жьҭаара 12-13 2021 шықәса рзы.

АҞӘА, ԥхынгәы 1 - Sputnik. Женева имҩаԥысит Жәларбжьаратәи аиҿцәажәарақәа 53-тәи аиԥылара. Иара иалахәын Аԥсны, Аахыҵ Уаԥстәыла, Қырҭтәыла, Урыстәыла, ЕАА рхаҭарнакцәа, ацхантәаҩцәа –ООН, ЕС, ОБСЕ.

Аԥсны, Аахыҵ Уаԥстәыла, Урыстәыла рхаҭарнакцәа даҽазныкгьы агәҭынчымра аадырԥшит НАТО Қырҭтәыла аҵакыраҿы ахымҩаԥгашьазы ҳәа аанацҳауеит Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрра асаит.

Аԥсны, Аахыҵ Уаԥстәыла, Урыстәыла рхаҭарнакцәа инаҵшьны иазгәарҭеит НАТО имҩаԥнаго аусқәа арегион аҿы аҭышәынтәалараз аамҭа рацәа зқәырӡу аҽазышәарақәа ҵыршәаар шалшо.

Аԥснытәи аган Женеватәи аиҿцәажәарақәа рыцхантәаҩцәа азхьадырԥшит аҵыхәтәантәи аамҭазы ареспублика аҳауатә ҵакыра изныкымкәа аҳәаанырцә аҳаир ӷбақәа ишеиларго.

Аԥсны ААР аҿы иазгәарҭоит асеиԥш ахымҩаԥгашьа Қырҭтәыла аганахь ала аичырчара акәны ишырыԥхьаӡо.

Иааидкыланы ақырҭуа-аԥсуа, ақырҭуа-аахыҵ уаԥстәылатә ҳәаақәа рҟны аҭагылазаашьа иҭышәынтәалоу акәны ахәшьара арҭеит, Қырҭтәыла ахаҭарнакцәа рыда.

Традицианы азхьаԥшра ҷыда аҭан амч ахамырхәаразы ҿырҳәалатәи аицҳәамҭа  алацәажәара. Аха ақырҭуа ган аҽазныкгьы ари азҵаара ашьҭыхра иаҿагылеит.

Абри ахырхарҭаҿы азнеишьа ҷыдақәа раԥҵара ахәҭаны ишыҟоу шьақәырӷәӷәан. Азҵаара алацәажәара жьҭаарамзазы имҩаԥырго аиҿцәажәарақәа рахь ииаган.

Аԥсуа дипломатцәа иазгәарҭоит ақырҭуа ган ахҵәацәа рызҵаара иааҟәымҵӡакәа ишышьҭырхуа, аполитикатә ҟазшьа аҭаны. Убри инадҳәаланы ари азҵаара Женева алацәажәара алшоны ишырымбо рҳәеит.

Аиԥылара алахәылацәа еицҿакны адгылара арҭеит Гал имҩаԥыргоз МПРИ аусура ацҵара.

Агуманитартә зҵаарақәа рзы агәыԥ аҿы ирылацәажәан ԥкырада аныҟәара, аҵарадырра уҳәа актуалра злоу азҵаарақәа.

21

Ҳагба: Лада Кавказ имҩаԥысуа ахҭысқәа зегьы Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп хықәкыс ирымоу

9
(ирҿыцуп 17:05 03.08.2021)
Ермантәылеи Азербаиџьани аҵыхәтәантәи реиҿагыларақәа, ақырҭуа парламент ампыҵахалара ахыхраз арезолиуциа апроект, арҭқәа зегьы хықәкы хадас ирымоу Урыстәыла Лада Кавказ ақәыӷәӷәароуп хәа азгәеиҭеит арадио Sputnik аефир аҟны аполитолог Беслан Ҳагба.
Ҳагба: Лада Кавказ имҩаԥысуа ахҭысқәа зегьы Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп хықәкыс ирымоу

Ладатәи Кавказ хҭысқәак аныҟалалак, ахҭысқәа зегьы имҩаԥысуа рҟны еимадарак уԥшаар ҟалоит. Қырҭтәылеи, Аԥсни, Ермантәылеи, Азербаиџьани хәыҷык еицәыхаразаргьы, ҵыԥх иҟалаз ахҭысқәа рышьҭахь, Азербаиџьан аибашьраҟны аиааира анырга ашьҭахь Ладатәи Кавказ аҭышәныртәалара аганахь зынӡа аҽаԥсахит. Аҭынчратә политика ҳәа Урыстәылатәи Афедерациа имҩаԥырго Ашьха Ҟарабах аганахьала аҭышәынтәалара згәамԥхо аҳәынҭқаррақәа рацәоуп. Адеоккупациа ҳәа ахьыӡҵаны Қырҭтәыла ишьҭырхыз ақәҵара иаҿурԥшыр ҟалоит Украина Донбасси Крыми рганахьала ишьҭнахыз ақәҵарақәа. Иара убас, ааигәа Зеленски(Украина ахада - азгәаҭа) Аԥсны аҳәааҟны дааны иҟаиҵоз аҳәамҭақәа, арҭқәа зегьы еидҳәалоуп, Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп еиҳарак аԥхьа иргыланы хықәкыс ирымоу", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳагба.

Шәазыӡырҩы аудио.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

9

Аԥсны ААР "ампыҵахалара ахыхраз" Қырҭтәыла арезолиуциа апроект ахҳәаа анаҭеит

5
Ампыҵахалара ахыхрази аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа уаанӡа, нанҳәа 2 рзы иалацәажәеит Қырҭтәыла Апарламент азинтә зҵаарақәа реилак аҿы.

АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра "ампыҵахалара ахыхрази" аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа "аԥсҭазаара иаҟәыгоу, аԥсуа-ақырҭуа еиҿагылара амзыз еиҭазкуа" акоуп ҳәа азгәанаҭеит. Абри атәы кьыԥхьуп аусбарҭа асаит аҿы.

Аԥсны ААР адырра ала, Қырҭтәыла иаднакылаз адокумент аҿы Урыстәылатәи Афедерациахь ааԥхьара ҟанаҵоит Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи "ампыҵахалара рхыхраз", иазхаҵоу рхьыԥшымра мап ацәнакырц, иара убасгьы аетникатә ҟазшьала ауаа еилырымхларц, Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҟны аконструктивтә ҟазшьала ахы мҩаԥнагаларц азы ҳәа.

Аусбарҭаҿ иазгәарҭеит 1992 шықәсазы Аԥсны аибашьра алагаразы аҭакԥхықәра зду Қырҭтәыла шакәу, иара убас, Аахыҵ Уаԥстәыла 2008 шықәсазы аҭыԥ змаз ахҭысқәа рызгьы ахара дара ишрыду.

"Иазгәаҭатәуп Қырҭтәыла амчрақәа ишырҭаху аԥсуа-ақырҭуа еимак аурыс-ақырҭуа еимак акәушәа ауаа дырбара, аха уи изаҟаразаалак ҵаҵӷәык амам. Иззыҟарҵогьы аҭакԥхықәра рҽацәхьакны ахара ирыду мап ацәыркырц ауп", - ҳәа аҳәоит ареспублика адәныҟаполитикатә усбарҭа ахҳәааҿы.

Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрра Женеватәи аиҿцәажәарақәа ирлахәылоу жәларбжьаратәи абжьаҟазацәа рахь ааԥхьара ҟанаҵоит 1992–1993 шықәсқәеи 2008 шықәсеи рзы Қырҭтәыла ахымҩаԥгашьа цәгьоуроуп ҳәа иршьарц, Аԥсни Қырҭтәылеи рыбжьара амч ахамырхәаразы аиқәшаҳаҭра анапаҵаҩра иацхраарц.

Аусбарҭа иара убасгьы ааԥхьара ҟанаҵоит Аҟәеи Қарҭи рыбжьара еиҟароу аҳәынҭқаррабжьаратә еиҿцәажәарақәа рышьақәыргылара иацхраарц Аахыҵ Кавказ акраамҭатәи аҭынчреи аҭышәынтәалареи реиҿкаара хықәкыс иҟаҵаны.

Аԥсуа дипломатцәа иазгәарҭоит ақырҭуа ган Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны аполитикатә ҭахра аарԥшны рконструктивтә позициа иқәныҟәар шрыхәҭоу. Избанзар аиҿцәажәарақәа рлахәылацәа зегьы ззыԥшу Қырҭтәыла аконструктивтә хымҩаԥгашьа ауп.

5