Мусорная свалка в городе Гал

Гал араион аҿы иҟоу агәамсамкаԥсарҭа Аҟәантәи агәам заднакылаӡом

24
(ирҿыцуп 17:05 07.07.2021)
Аҟәатәи агәам Гал араион Шьашьикәара ақыҭахь иргоит 2019 шықәса мшаԥымза аахижьҭеи, Алашарбага аҳабла анхаҩцәа аҳҭнықалақь агәамсамкаԥсарҭа арктәуп ҳәа аҿагыларатә акциа анымҩаԥырга ашьҭахь.

АҞӘА, ԥхынгәы 7 - Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Шьашьикәара ақыҭан иҟоу агәамсамкаԥсарҭа Аҟәантәи инарго агәам заднакылаӡом 2021 шықәса анҵәамҭа инаркны. Абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Гал араион ахада ихаҭыԥуаҩ Нарсоу Џьопуа.

"Агәамсам азҵаара Гал араион азы мацара акәӡам иҵарны изықәгылоу, атәыла зегьы азынгьы иуадаҩуп. Уаанӡа изларԥхьаӡаз ала, Шьашьикәара ақыҭантәи агәамсамкаԥсарҭаҿы аҭыԥ 2020 шықәса анҵәамҭанӡа акәын иахьазхоз. Уажәазы аусзуҩцәа адгьыл иаҳа ирҵауланы аҭыжаара иаҿуп, уи ҳазҭоу ашықәс нҵәаанӡа иазхароуп", - иҳәеит иара.

Гал араион ахада атәыла аиҳабыра драцәажәоит 2022 шықәса ишналагалак арахь агәамсам аагара иаҟәыҵырц. Аҟәантәи агәамсам ара ирыдыркылоит 2019 шықәса мшаԥымза инаркны. Гал араион агәамгьы иаргьы еицыланы амҽхак даара ирацәахоит, убри азы 2022 шықәса инаркны аҟәатәи агәам ааганы ара ажра залшом иҳәеит Гал араион ахада ихаҭыԥуаҩ.

"Уа ишьақәыргылоуп иҷыдоу аҭыӡқәа, 2022 шықәса рзы урҭ урхысны уцар акәхоит. Убасҟан агәамсам иалҵуа аӡы адгьыл аҟьашьуеит, аԥсабара иаԥырхагахоит. Убри азы, ҳара ҳгәаанагарала, Гәылрыԥшь араион аҿы иазгәаҭоу агәамсамкаԥсарҭахь игалатәхоит ҳәа сгәы иаанагоит", - иҳәеит Џьопуа. 

Гәылрыԥшь агәамсамкаԥсарҭа аргылара иалагоит ҳәа иазԥхьагәаҭан ҳазҭоу ашықәс лаҵарамзазы. Гәылрыԥшь араион ахадараҿы Sputnik изларҳәаз ала, аргылара ҳәа макьана акгьы мҩаԥысуам. 

2020 шықәса анҵәамҭазы Гал араион ахада Константин Ԥлиа акомиссиа ҷыда иманы асовет аамҭақәа раан ахархәара змаз ажәытә полигон даҭааны игәеиҭеит, уажәы уи агәамсамкажьразы иахьынӡахәарҭоу аилкааразы.

"Асовет аамҭақәа раан рхы иадырхәоз агәамсамкажьырҭа уажәы ҿыц аартра ҟалаӡом, избанзар уи иацәыхарамкәа ақыҭанхамҩатә дгьылқәа ыҟоуп", - ҳәа инаҵишьит Нарсоу Џьопуа.  

2019 шықәса, мшаԥымзазы Алашарбага араион ауааԥсыра ҿҳәарадатәи акциа хацдыркит рраион аҿы иҟоу агәамсамкаԥсарҭа аркразы. Еизаз аполигон ахь инеиуаз амҩа ркит. Уи иалҵшәаны мшаԥы 12, 2019 шықәса рзы Аҟәа ахада Адгәыр Ҳаразиеи Гал араион ахада Ҭемыр Надараиеи аиқәшаҳаҭра рнапы аҵарҩит. Уи инақәыршәаны, аҳҭнықалақь абзазаратә црыҵқәа Гәылрыԥшь араион аҿы аполигон дыргылаанӡа Гал араион ахь иргалоит.

Хәажәкырамзазы атәыла аиҳабыра аполигон аргыларазы Гәылрыԥшь араион Кациқыҭ аҿы 36 гектар адгьыл алыркааит. Ара иазԥхьагәаҭоуп ацрыҵқәа ҽыҭҽыҭла реиҵакәаҳара, иара убас апластики ацеллофани Аԥснынтәи иалганы ргара, избанзар урҭ адгьыл аҟны рыжра ҳекологиа иаԥырхагоуп.

24

Ҳагба: Лада Кавказ имҩаԥысуа ахҭысқәа зегьы Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп хықәкыс ирымоу

9
(ирҿыцуп 17:05 03.08.2021)
Ермантәылеи Азербаиџьани аҵыхәтәантәи реиҿагыларақәа, ақырҭуа парламент ампыҵахалара ахыхраз арезолиуциа апроект, арҭқәа зегьы хықәкы хадас ирымоу Урыстәыла Лада Кавказ ақәыӷәӷәароуп хәа азгәеиҭеит арадио Sputnik аефир аҟны аполитолог Беслан Ҳагба.
Ҳагба: Лада Кавказ имҩаԥысуа ахҭысқәа зегьы Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп хықәкыс ирымоу

Ладатәи Кавказ хҭысқәак аныҟалалак, ахҭысқәа зегьы имҩаԥысуа рҟны еимадарак уԥшаар ҟалоит. Қырҭтәылеи, Аԥсни, Ермантәылеи, Азербаиџьани хәыҷык еицәыхаразаргьы, ҵыԥх иҟалаз ахҭысқәа рышьҭахь, Азербаиџьан аибашьраҟны аиааира анырга ашьҭахь Ладатәи Кавказ аҭышәныртәалара аганахь зынӡа аҽаԥсахит. Аҭынчратә политика ҳәа Урыстәылатәи Афедерациа имҩаԥырго Ашьха Ҟарабах аганахьала аҭышәынтәалара згәамԥхо аҳәынҭқаррақәа рацәоуп. Адеоккупациа ҳәа ахьыӡҵаны Қырҭтәыла ишьҭырхыз ақәҵара иаҿурԥшыр ҟалоит Украина Донбасси Крыми рганахьала ишьҭнахыз ақәҵарақәа. Иара убас, ааигәа Зеленски(Украина ахада - азгәаҭа) Аԥсны аҳәааҟны дааны иҟаиҵоз аҳәамҭақәа, арҭқәа зегьы еидҳәалоуп, Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп еиҳарак аԥхьа иргыланы хықәкыс ирымоу", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳагба.

Шәазыӡырҩы аудио.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

9

Аԥсны ААР "ампыҵахалара ахыхраз" Қырҭтәыла арезолиуциа апроект ахҳәаа анаҭеит

6
Ампыҵахалара ахыхрази аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа уаанӡа, нанҳәа 2 рзы иалацәажәеит Қырҭтәыла Апарламент азинтә зҵаарақәа реилак аҿы.

АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра "ампыҵахалара ахыхрази" аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа "аԥсҭазаара иаҟәыгоу, аԥсуа-ақырҭуа еиҿагылара амзыз еиҭазкуа" акоуп ҳәа азгәанаҭеит. Абри атәы кьыԥхьуп аусбарҭа асаит аҿы.

Аԥсны ААР адырра ала, Қырҭтәыла иаднакылаз адокумент аҿы Урыстәылатәи Афедерациахь ааԥхьара ҟанаҵоит Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи "ампыҵахалара рхыхраз", иазхаҵоу рхьыԥшымра мап ацәнакырц, иара убасгьы аетникатә ҟазшьала ауаа еилырымхларц, Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҟны аконструктивтә ҟазшьала ахы мҩаԥнагаларц азы ҳәа.

Аусбарҭаҿ иазгәарҭеит 1992 шықәсазы Аԥсны аибашьра алагаразы аҭакԥхықәра зду Қырҭтәыла шакәу, иара убас, Аахыҵ Уаԥстәыла 2008 шықәсазы аҭыԥ змаз ахҭысқәа рызгьы ахара дара ишрыду.

"Иазгәаҭатәуп Қырҭтәыла амчрақәа ишырҭаху аԥсуа-ақырҭуа еимак аурыс-ақырҭуа еимак акәушәа ауаа дырбара, аха уи изаҟаразаалак ҵаҵӷәык амам. Иззыҟарҵогьы аҭакԥхықәра рҽацәхьакны ахара ирыду мап ацәыркырц ауп", - ҳәа аҳәоит ареспублика адәныҟаполитикатә усбарҭа ахҳәааҿы.

Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрра Женеватәи аиҿцәажәарақәа ирлахәылоу жәларбжьаратәи абжьаҟазацәа рахь ааԥхьара ҟанаҵоит 1992–1993 шықәсқәеи 2008 шықәсеи рзы Қырҭтәыла ахымҩаԥгашьа цәгьоуроуп ҳәа иршьарц, Аԥсни Қырҭтәылеи рыбжьара амч ахамырхәаразы аиқәшаҳаҭра анапаҵаҩра иацхраарц.

Аусбарҭа иара убасгьы ааԥхьара ҟанаҵоит Аҟәеи Қарҭи рыбжьара еиҟароу аҳәынҭқаррабжьаратә еиҿцәажәарақәа рышьақәыргылара иацхраарц Аахыҵ Кавказ акраамҭатәи аҭынчреи аҭышәынтәалареи реиҿкаара хықәкыс иҟаҵаны.

Аԥсуа дипломатцәа иазгәарҭоит ақырҭуа ган Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны аполитикатә ҭахра аарԥшны рконструктивтә позициа иқәныҟәар шрыхәҭоу. Избанзар аиҿцәажәарақәа рлахәылацәа зегьы ззыԥшу Қырҭтәыла аконструктивтә хымҩаԥгашьа ауп.

6